کایا کالاس: فرصت مناسبی برای کم کردن تهدیدهای جمهوری اسلامی به وجود آمده است

انجمن تولیدکنندگان خودروی اروپا سه‌شنبه پنجم فروردین آماری منتشر کرد که مربوط به فروش تسلا در دو ماه اول سال جاری میلادی در اروپاست.

بر اساس این آمار، فروش خودروهای تسلا در ماه‌های ژانویه و فوریه در اتحادیه اروپا نسبت به سال گذشته ۴۹ درصد کاهش یافته و به ۱۹ هزار ۴۶ دستگاه رسیده که فقط ۱.۱ درصد از سهم بازار خودروی این اتحادیه را تشکیل می‌دهد.

این در حالی است که ثبت‌نام خودروهای الکتریکی به طور کلی در همین بازه زمانی در اتحادیه اروپا ۲۸.۴ درصد افزایش یافته و به ۲۵۵ هزار و ۴۸۹ دستگاه، معادل ۱۵.۲ درصد از سهم بازار رسیده است.

بیشتر بخوانید: آلمان: حمایت ایلان ماسک از احزاب راست افراطی، تهدیدی برای دموکراسی در اروپا است

متیو نوئل، تحلیلگر شرکت مشاوره‌ای رولند برگر، به خبرگزاری فرانسه گفت: «بسیاری از مردم با مواضع ایلان ماسک هم‌سو نیستند ولی هنوز مشخص نیست این موضوع تاثیر دائمی بر فروش تسلا دارد یا یک مساله موقتی است.»

از سوی دیگر، تسلا با ورود مدل‌های جدید خودروهای الکتریکی از رقبا، هم از اروپا و هم از آسیا، با چالش‌هایی مواجه است.

به گفته این تحلیلگر، تسلا که از پیشگامان بازار خودروهای برقی بود دیگر بهترین محصولات را در اختیار ندارد.

او همچنین معتقد است که به‌روزرسانی مدل‌های Model 3 و Model Y -پرفروش‌ترین خودروهای تسلا- این حس را ایجاد کرده که خودروها همچنان همان مدل‌های قبلی هستند.

100%

مشکلات مربوط به قابلیت اطمینان و همچنین تبلیغات گسترده مدل Cybertruck (یک خودروی شاسی‌بلند بزرگ که در اروپا فروخته نمی‌شود) نیز ممکن است در کاهش محبوبیت برند تسلا تاثیر داشته باشد.

در آمریکا نیز در هفته‌های اخیر ارزش سهام شرکت تسلا سقوط کرد و دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، اعلام کرد یک خودروی جدید تسلا خواهد خرید.

او در شبکه اجتماعی خودش، تروث سوشال نوشت «ایلان ماسک برای کمک به کشورمان فداکاری می‌کند» اما «چپ‌های افراطی رادیکال» در حال تحریم تسلا هستند.

در اروپا، خودروهای هیبریدی (دارای موتور الکتریکی و باتری غیرقابل شارژ از طریق برق) به طور فزاینده‌ای در حال تسلط بر بازار خودروی این قاره هستند.

بیشتر بخوانید: انتقاد نخست‌وزیر اسپانیا از ایلان ماسک؛ فرانسه خواستار واکنش اتحادیه اروپا شد

این خودروها در دو ماه نخست سال، ۳۵.۲ درصد از فروش را به خود اختصاص داده‌اند که نسبت به سال گذشته ۱۸.۷ درصد رشد داشته است. خودروهای بنزینی با ۲۹.۱ درصد سهم بازار، کاهش ۲۰.۵ درصدی را تجربه کرده‌اند.

در مجموع، بازار خودروی اروپا کوچک‌تر شده و از ابتدای سال تاکنون، کمتر از ۱.۷ میلیون خودرو در اتحادیه اروپا ثبت شده است که سه درصد کاهش نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد.

این کاهش در کشورهایی مانند آلمان و ایتالیا بسیار محسوس بوده است.

با این حال، فروش خودروهای برقی به‌ویژه در آلمان، بلژیک و هلند افزایش یافته و در اسپانیا و ایتالیا نیز روند رو به رشدی را آغاز کرده است.

با وجود رشد فروش خودروهای برقی، خودروسازان اروپا معتقدند که این افزایش هنوز برای تسریع در گذار به حمل‌ونقل بدون آلایندگی کافی نیست.

وزارت خارجه عراق اعلام کرد در این گفت‌وگو که شامگاه دوشنبه چهارم فروردین انجام شد، عراقچی محتوای نامه ترامپ را برای حسین شرح داد و تاکید کرد تهران به این نامه پاسخ خواهد داد.

بنا بر اعلام این وزارتخانه، حسین نیز در این تماس تلفنی ابراز امیدواری کرد که «تبادل نامه به گشایش کانال‌هایی برای گفت‌وگو میان دو کشور کمک کند».

بررسی تحولات غزه، یمن و لبنان و همچنین روابط دوجانبه بغداد-تهران از دیگر محورهای این گفت‌وگو عنوان شده است.

ترامپ ۱۷ اسفند ۱۴۰۳ اعلام کرد در نامه‌ای به علی خامنه‌ای، تمایل خود را برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، به جای اقدام نظامی علیه آن، ابراز کرده است.

پایگاه خبری اکسیوس ۲۹ اسفند گزارش داد این نامه لحنی تند داشته و ضرب‌العجلی دوماهه‌ برای رسیدن به یک توافق جدید هسته‌ای تعیین کرده است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۷ اسفند گفت فعلا تصمیمی برای انتشار رسانه‌ای نامه رییس‌جمهوری ایالات متحده وجود ندارد و پاسخ آن بعد از تکمیل بررسی‌ها از طریق مقتضی داده خواهد شد.

روایت متفاوت تهران از تماس تلفنی عراقچی و حسین

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بیانیه‌ای به مکالمه تلفنی عراقچی و حسین پرداخت اما در این بیانیه‌ هیچ اشاره‌ای به نامه ترامپ نشده است.

در این بیانیه آمده است که عراقچی در تماس با همتای عراقی خود «نقض فاحش توافق‌های آتش‌بس»، «ادامه نسل‌کشی» در نوار غزه، و «تجاوزات مکرر» علیه لبنان را به‌شدت محکوم کرد و با اشاره به «تجاوز نظامی آمریکا علیه یمن» خواستار «تحرک فوری جامعه جهانی به‌ویژه کشورهای اسلامی و منطقه» برای توقف این اقدامات شد.

این وزارتخانه افزود عراقچی همچنین نسبت به «خطرات جدی مترتب بر سوءاستفاده آمریکا از پایگاه‌های مستقر در کشورهای منطقه و فضای هوایی آن‌ها برای اقدامات تجاوزکارانه علیه ملت‌های منطقه» هشدار داد و از آن‌ها خواست برای «حراست از حاکمیت ملی خود و ممانعت از استفاده از قلمرو و امکانات آن‌ها توسط نیروهای نظامی بیگانه در جهت ناامن‌کردن سایر کشورها» تدابیر لازم را اتخاذ کنند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شوند که در روزهای اخیر، گمانه‌‌زنی‌ها درباره احتمال حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی افزایش یافته است.

هم‌زمان با ادامه حملات ایالات متحده به مواضع حوثی‌های مورد حمایت حکومت ایران در یمن، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اول فروردین فرمان اعزام دومین ناو هواپیمابر به خاورمیانه را صادر کرد.

بیشتر بخوانید: تقویت توان هوایی و موشکی در اطراف ایران

واکنش تلویحی عراقچی به اظهارات وزیر نفت عراق: مراقب فتنه‌انگیزی آمریکا باشید

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در ادامه بیانیه خود نوشت عراقچی در مکالمه تلفنی با همتای عراقی‌اش، تحریم‌های واشینگتن علیه صنعت نفت ایران را «غیرقانونی» خواند و گفت مواضع آمریکا در این زمینه «هیچ مبنا و اعتباری» ندارد.

عراقچی از «کشورهای همسایه و دوست» خواست «مراقب فتنه‌‌انگیزی و تفرقه‌افکنی آمریکا» باشند.

حیان عبدالغنی، وزیر نفت عراق، چهارم فروردین اعلام کرد نفتکش‌های ایرانی از اسناد جعلی عراقی برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌کنند و این موضوع به اطلاع ایالات متحده رسیده است.

در سوی مقابل، علی‌محمد موسوی، معاون امور بین‌الملل و بازرگانی وزیر نفت ایران، از اظهارات عبدالغنی انتقاد کرد و آن را «فضاسازی‌ منفی و شرورانه» خواند.

ترامپ ۱۶ بهمن دستورالعملی را برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد تا تهران را برای متوقف کردن برنامه هسته‌ای خود تحت فشار بگذارد.

خبرگزاری رویترز سه‌شنبه پنجم فروردین گزارش کرد که گریگوری کاراسین، سناتور روس و عضو هیات مذاکره‌کننده روسیه در گفت‌وگو با خبرگزاری تاس گفته است: «همه مسائل [میان هیات‌های مذاکره‌کننده مسکو و واشینگتن] مورد بحث قرار گرفت. گفت‌وگویی فشرده و دشوار اما برای ما و همچنین برای آمریکایی‌ها بسیار مفید بود. مشکلات زیادی در خلال گفت‌وگوها مطرح شد.»

از سوی دیگر یک منبع روس به رویترز گفت پیش‌نویس یک بیانیه مشترک برای تایید نهایی به مسکو و واشینگتن ارسال شده است و دو طرف قصد دارند این بیانیه را روز سه‌شنبه منتشر کنند.

کاراسین که سابقه دیپلماتیک دارد، تاکید کرد که گفت‌وگوها میان روسیه و آمریکا ادامه خواهد یافت و در مراحل بعدی، سازمان ملل متحد و کشورهای دیگری که هنوز نامشان اعلام نشده نیز در مذاکرات مشارکت خواهند داشت.

کاراسین همچنین گفت: «در مجموع، این مذاکرات سازنده بود و وجود چنین گفت‌وگویی لازم و ضروری است. آمریکایی‌ها نیز به انجام آن علاقه‌مند هستند.»

پیش از این و در روز چهارم فروردین، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که «ابتکار دریای سیاه»، معروف به «توافق غلات»، از جمله محورهای این مذاکرات روسیه و آمریکا بوده است.

100%

این توافق که با میانجی‌گری ترکیه و سازمان ملل متحد در ژوییه ۲۰۲۲ به دست آمد، امکان صادرات امن حدود ۳۳ میلیون تن غلات اوکراین را از مسیر دریای سیاه فراهم کرد.

با این حال، روسیه در سال ۲۰۲۳ از این توافق خارج شد و اعلام کرد که در مسیر صادرات مواد غذایی و کودهای شیمیایی‌اش با موانع جدی روبه‌رو شده است.

از سوی دیگر، مذاکرات جداگانه‌ای میان هیات‌های اوکراین و ایالات متحده نیز در عربستان سعودی در جریان است که محور اصلی آن ارائه پیشنهادهایی برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و تاسیسات انرژی اوکراین است.

این زیرساخت‌ها در سه سال اخیر بارها هدف حملات روسیه قرار گرفته‌اند.

رستم عمروف، وزیر دفاع اوکراین که ریاست هیات اوکراینی را بر عهده دارد، گفته است در حال اجرای دستور ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری این کشور، برای «پیشبرد صلح عادلانه و تقویت امنیت» است.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در تماس تلفنی اخیر خود با زلنسکی پیشنهاد داده است که ایالات متحده در مدیریت و حتی مالکیت نیروگاه‌های هسته‌ای اوکراین مشارکت داشته باشد.

100%

زلنسکی نیز اعلام کرده که مذاکراتی را با آمریکا درباره مشارکت این کشور در بازسازی نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا، بزرگ‌ترین نیروگاه هسته‌ای اروپا، آغاز کرده است.

استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، نسبت به پیشرفت واقعی در مذاکرات درباره آتش‌بس و توقف حمله به کشتی‌ها در دریای سیاه ابراز خوش‌بینی کرده و گفته است که پس از آن، روند طبیعی به سمت یک آتش‌بس فراگیر حرکت خواهد کرد.

مایک والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید نیز اخیرا گفته است که اکنون صلح بیش از هر زمان دیگری نزدیک است.

با این حال پسکوف هشدار داده است که طرفین «تازه در ابتدای راه قرار دارند» و هنوز مسائل زیادی برای حل‌وفصل وجود دارد.

روسیه همچنین خواستار از سرگیری صادرات آمونیاک و اتصال مجدد بانک کشاورزی دولتی این کشور به سامانه پرداخت بین‌المللی سوئیفت شده است.

تحلیل‌گران معتقدند مذاکرات جاری در عربستان سعودی گامی مهم به سوی حل و فصل مناقشه اوکراین و بهبود امنیت منطقه خواهد بود اما دست‌یابی به صلح پایدار نیازمند مذاکرات بیشتر و تلاش مستمر طرف‌های درگیر است.

اسرائیل سه‌شنبه پنجم فروردین با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد نیروهای ارتش این کشور، «قابلیت‌های نظامی باقی‌مانده» در پایگاه‌های تدمر (پالمیرا) و تی‌فور (T-4) سوریه را هدف قرار داده‌اند.

تی‌فور که به نام «پایگاه هوایی تیاس» هم شناخته می‌شود، یک فرودگاه نظامی در ۵۰ کیلومتری غرب تدمر است.

این دومین بار در یک هفته است که اسرائیل فرودگاه‌های نظامی تدمر در شرق حمص را هدف حمله هوایی قرار می‌دهد.

بیشتر بخوانید: حمله اسرائیل به خانه دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین در دمشق

ارتش اسرائیل در بیانیه خود گفت به اقداماتش برای رفع هرگونه تهدید علیه شهروندان این کشور ادامه خواهد داد.

شبکه العربیه هم‌زمان با انتشار این بیانیه، از پرواز مداوم هواپیماهای جنگنده اسرائیل بر فراز دمشق، پایتخت سوریه، خبر داد.

نت‌بلاکس، سازمان غیردولتی ناظر بر اینترنت در جهان نیز گزارشی درباره اختلال گسترده در اینترنت سوریه منتشر کرد.

100%

حدود دو هفته پیش و در ۲۱ اسفند سال گذشته، ارتش اسرائیل از حمله به قرارگاه‌ها و سایت‌های نظامی سوریه در درعا، واقع در جنوب این کشور خبر داد.

در پی سقوط حکومت بشار اسد در ۱۸ آذر سال گذشته، اسرائیل در دو روز پیاپی و به شکلی بی‌سابقه در ۵۰ ساله اخیر، پایگاه‌های نظامی، تجهیزات نیروی دریایی و انبارهای تسلیحاتی و فرودگاه‌های نظامی سوریه را هدف بمباران هوایی و حملات زمینی قرار داد.

همان زمان ارتش اسرائیل از ایجاد مواضعی در منطقه حائل در بلندی‌های جولان خبر داد که از سال ۱۹۷۴ مناطق تحت کنترل اسرائیل و سوریه را از هم جدا می‌کرد.

نیروهای اسرائیلی به سرعت در چندین منطقه اطراف این منطقه حائل نفوذ کردند و کنترل بخش شرقی کوه حرمون (جبل الشیخ) را به دست گرفتند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفته است که این اقدام موقتی است، ماهیتی دفاعی دارد و با هدف مهار تهدیدهای احتمالی از سمت سوریه انجام شده است.

با این‌ حال، نتانیاهو تاکید کرده که نیروهای اسرائیلی تا زمانی که تضمین‌های امنیتی در مرزها به دست نیاید، در این مناطق باقی خواهند ماند.

مسعود روغنی زنجانی، که در سال ۱۳۶۷ به‌عنوان رئیس سازمان برنامه‌ و بودجه کشور فعالیت می‌کرد، در آن سال گزارشی به روح‌الله خمینی نوشت و اعلام کرد که خزانه کشور خالی است و امکان ادامه جنگ با عراق وجود ندارد.

اکنون او معتقد است که شرایط اقتصادی امروز ایران نیز مشابه سال‌های پایانی جنگ ایران و عراق است و بر اساس خبرها و اطلاعاتی که در اختیار دارد، نظام جمهوری اسلامی در حال آماده‌سازی برای عقب‌نشینی و پذیرش مذاکره و توافق با آمریکا است. به گفته او، تهدیدها و شعارهایی که ایران و آمریکا علیه یکدیگر مطرح می‌کنند، همه ماجرا نیست.

مسعود روغنی زنجانی پس از حدود سه دهه سکوت، با اظهارنظرهای صریح و مستقیم بار دیگر به عرصه اقتصاد سیاسی کشور بازگشته است. او که در دوران جنگ ایران و عراق و شش سال پس از آن، ریاست سازمان برنامه‌ و بودجه و سمت مشاور رفسنجانی رئیس جمهور وقت را بر عهده داشت، در مصاحبه‌ای با "اکوایران" اظهار داشته که کشور با این رویکرد فعلی قابل اداره نیست و در نهایت، واقعیت‌های اقتصادی خود را بر سیاست تحمیل خواهند کرد و نظام جمهوری اسلامی مجبور به پذیرش مذاکره و توافق با آمریکا خواهد شد.

مقایسه شرایط کنونی با پذیرش قطعنامه ۵۹۸

روغنی زنجانی، با اشاره به شرایطی که در سال ۱۳۶۷ منجر به پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و پایان جنگ ایران و عراق شد، بیان کرده است که وضعیت فعلی ایران به همان دوران شباهت دارد و جمهوری اسلامی ناگزیر به عقب‌نشینی خواهد شد. او بدون ذکر نام خامنه‌ای، تلویحاً اشاره کرده که رهبر جمهوری اسلامی، مانند خمینی، مجبور خواهد شد «جام زهر» را بنوشد و برخلاف میل خود، به توافق با آمریکا تن دهد.

روغنی زنجانی در تشریح دلایل ناگزیری جمهوری اسلامی از پذیرش مذاکره، به مجموعه‌ای از مشکلات اقتصادی مشابه با دوران پایانی جنگ ایران و عراق اشاره می‌کند:

• خزانه خالی است
• درآمدهای ارزی کشور به‌شدت کاهش یافته است
• کسری بودجه شدید وجود دارد
• سرمایه‌گذاری در بخش تولید انجام نمی‌شود
• قیمت کالاها افزایش یافته و مردم تحت فشار اقتصادی هستند
• دولت قادر به پرداخت حقوق کارکنان خود نیست.

در سال‌های پایانی جنگ، خمینی همچنان بر ادامه جنگ تأکید داشت و شعار «جنگ جنگ تا پیروزی» و «جنگ تا رفع فتنه در عالم» را مطرح می‌کرد، اما تنها پس از شدت یافتن بحران اقتصادی و شکست های پی در پی در جبهه‌های جنگ، تصمیم خود را تغییر داد و اعلام کرد که قطعنامه ۵۹۸ را می‌پذیرد.

تأثیر سیاست‌های نظامی‌گری بر اقتصاد کشور

روغنی زنجانی تأکید می‌کند که سیاست خارجی جمهوری اسلامی، که مبتنی بر تقابل با آمریکا و نظامی‌گری است، هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد کشور تحمیل کرده است. وی اشاره می‌کند که:

• ین سیاست‌ها موجب افزایش تحریم‌ها شده است.
• تحریم‌ها کاهش درآمدهای نفتی و ارزی کشور را در پی داشته‌اند
• کاهش درآمدهای ارزی منجر به کسری بودجه شدید شده است
• دولت ایران اکنون با استقراض و فروش اوراق قرضه کشور را اداره می‌کند

او با ارائه آمارهایی جدید نشان داده که برخلاف ادعای دولت، درآمدهای مالیاتی نتوانسته‌اند به قدر کافی هزینه‌های کشور را تأمین کنند و دولت با فروش ۲۵۵ هزار میلیارد تومان اوراق قرضه و استقراض ۳۲۰ هزار میلیارد تومان از بانک مرکزی، تلاش کرده است بحران اقتصادی را مدیریت کند. به گفته او، این سیاست‌ها موجب کاهش منابع مالی بانک‌ها و صنایع تولیدی شده و دولت برای سال آینده نیز قصد دارد بیش از دو برابر میزان فعلی اوراق قرضه بفروشد.

وضعیت بحرانی اقتصادی و کاهش مقبولیت نظام

روغنی زنجانی معتقد است که وضعیت کنونی ایران حتی بحرانی‌تر از سال ۱۳۶۷ است. یکی از عواملی که در سال ۱۳۶۷ منجر به پایان جنگ شد، برآوردهای نادرست فرماندهان سپاه، از جمله محسن رضایی، درباره توان نظامی، اقتصادی و منطقه‌ای کشور بود. در حالی که کشور توان ادامه جنگ را نداشت، فرماندهان سپاه بر ادامه آن تأکید می‌کردند و هرگونه سخن از مذاکره و صلح را خیانت می‌دانستند.

به گفته روغنی زنجانی، امروز نیز سیاست خارجی و نظامی‌گری جمهوری اسلامی هزینه‌های سنگینی را به کشور تحمیل کرده است. او بیان می‌کند که نظامی‌گری بودجه کشور را می‌بلعد و موجب کاهش منابع مالی برای بخش‌های دیگر، از جمله تأمین نیازهای مردم شده است.

روغنی زنجانی در بخش دیگری از سخنان خود، وضعیت اقتصادی کشور را بحرانی توصیف کرده و گفته دولت به دلیل بحران مالی، توان پرداخت حقوق کارمندان خود را از دست داده است.

وی یادآور می‌شود که در دهه ۱۳۶۰، دولت برای تأمین نیازهای اولیه مردم، نظام کوپنی را اجرا کرد، اما امروز، سیاست توزیع کالاهای اساسی از سوی دولت جواب نخواهد داد، زیرا سبک زندگی مردم و الگوی مصرف آنان تغییر کرده است. او همچنین تأکید دارد که مهم‌ترین تفاوت شرایط فعلی با دوران جنگ این است که امروز دیگر نظام از نظر مردم مشروعیت و مقبولیت ندارد.

روغنی زنجانی در نهایت، با استناد به اطلاعاتی که در اختیار دارد، تأکید می‌کند که نظام جمهوری اسلامی در حال حرکت به سمت پذیرش توافق با دونالد ترامپ است. او تصریح می‌کند که در نهایت، واقعیت‌های اقتصادی بر سیاست‌های جمهوری اسلامی تحمیل خواهد شد و برخلاف موضع‌گیری‌های رسمی، خامنه‌ای مجبور به پذیرش مذاکره و توافق خواهد شد.