فایننشالتایمز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد بهدنبال کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، نهادهای امنیتی روسیه بخشهایی از یک سامانه ویژه نظارتی را که برای حفاظت از ولادیمیر پوتین و دستیاران نزدیک او به کار میرفت، بهطور موقت غیرفعال و دوباره راهاندازی کردند.
فایننشالتایمز دوشنبه ۱۸ خرداد نوشت این سامانه که مستقل از شبکه گسترده حدود ۳۰۰ هزار دوربین نظارتی فعال در شهر مسکو عمل میکند، پس از انجام بررسیهای فنی گسترده و اطمینان از ایزوله شدن کامل آن از اینترنت، مجددا راهاندازی شد.
این اقدام روسیه پس از آن انجام گرفت که بر اساس برخی گزارشها، دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل با دسترسی به حجم گستردهای از تصاویر دوربینهای ترافیکی در ایران موفق شدند محل و زمان دقیق نشست ۹ اسفند خامنهای و مقامهای حکومتی را شناسایی کنند.
۱۰ اسفند سال گذشته، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد عملیات منجر به کشته شدن خامنهای و دیگر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، بهدنبال همکاری اطلاعاتی نزدیک میان موساد و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) انجام گرفت.
زنگ خطر برای پوتین
به گزارش فایننشالتایمز، هدف قرار دادن رهبر پیشین جمهوری اسلامی نمونهای آشکار از کاربرد یک فناوری نوظهور بود؛ تحولی که در آن هوش مصنوعی با تحلیل میلیونها ساعت ویدیوی ثبتشده بهوسیله هزاران دوربین، امکان ردیابی و نظارت بر اهداف را فراهم کرد.
الکساندر بورتنیکوف، رییس سرویس امنیت فدرال روسیه، پنجم خرداد به مقامهای امنیتی این کشور هشدار داد گستردگی سامانههای نظارتی روسیه که سالها بهعنوان ابزاری برای رصد شهروندان به کار گرفته شدهاند، اکنون میتواند به یک نقطه ضعف تبدیل شود و مورد سوءاستفاده دشمنان قرار گیرد.
او در همین رابطه گفت: «حذف اخیر مقامهای ارشد ایرانی به دست ائتلاف آمریکا و اسرائیل یک هشدار آشکار است. محل حضور این افراد تا حدی از طریق "درهای پشتی" موجود در نرمافزارهای سامانههای نظارت تصویری تهران شناسایی شده بود.»
مقامهای روسیه از مدتها پیش نسبت به امنیت شخصی پوتین، رییسجمهوری روسیه، نگرانیهای جدی داشتهاند. نگرانیهایی که بهویژه از تهدیدات سرویسهای اطلاعاتی اوکراین ناشی میشود.
نهادهای اوکراینی موفق شدهاند به شبکه دوربینهای کنترل ترافیک در روسیه نفوذ کنند. آنها همچنین با استفاده از دادههای موقعیت مکانی تلفنهای همراه، در ترور برخی فرماندهان ارشد نظامی روسیه در قلب مسکو، دست داشتهاند.
یک هکر مستقل اوکراینی در مصاحبه با فایننشالتایمز گفت با وجود تدابیر امنیتی روسیه، دوربینهای نظارتی در مسکو، حتی در اطراف کرملین، همچنان بهطور مستمر هک میشوند.
روسیه اسفندماه ۱۴۰۰ عملیات نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
ابزار سرکوب معترضان، وسیله شناسایی بسیجیها شد
فایننشالتایمز در ادامه به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی ایرانیان در دیماه ۱۴۰۴، برای افزایش نظارت بر تجمعکنندگان، دوربینهای جدیدی نصب کرد.
بر اساس این گزارش، اسرائیل توانست بهصورت برخط به تصاویر این دوربینها دسترسی پیدا کند. به گفته این منبع مطلع، اطلاعات بهدستآمده از این طریق در شناسایی اعضای بسیج نقش مهمی ایفا کرد.
او افزود اسرائیل در جریان جنگ اخیر موفق شد با استفاده از این تصاویر، نیروهای بسیج مستقر در ایستهای بازرسی را شناسایی کند.
اسرائیل در جریان جنگ ۴۰ روزه کوشید با هدف قرار دادن مقرهای نظامی و انتظامی و ایستهای بازرسی در سطح شهرها، توان سرکوب جمهوری اسلامی را تضعیف کند.
نفوذپذیری دوربینهای مداربسته
کارشناسان امنیتی سالهاست هشدار میدهند دوربینهای مداربسته و شبکههای نظارتی در برابر نفوذ هکرهای حرفهای و سرویسهای اطلاعاتی، آسیبپذیر هستند.
فایننشالتایمز نوشت پیشرفت سریع فناوری هوش مصنوعی در سالهای اخیر توانایی تحلیل حجم عظیم تصاویر ویدیویی را به شکل چشمگیری افزایش داده و امکان شناسایی رفتارها و الگوهای حرکتی را فراهم کرده است.
بر اساس این گزارش، افسران اطلاعاتی اسرائیل با بهرهگیری از این پیشرفتهای فناورانه توانستند نقشهای دقیق از جغرافیای پیچیده تهران تهیه کنند، الگوهای رفتاری محافظان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی را مورد شناسایی قرار دهند و از میان میلیونها ساعت تصاویر ثبتشده، اهداف مورد نظر را با سرعت و دقت بالا استخراج کنند.
این دادهها سپس با سایر منابع اطلاعاتی، از جمله گزارشهای عوامل انسانی، تلفیق شد.
یک مقام اروپایی که کشورش از این فناوری در شهرهای خود استفاده میکند، گفت: «اکنون ما میتوانیم بهجای اشیا، بهدنبال الگوهای رفتاری بگردیم. این فناوری دنیایی از امکانات جدید را ایجاد کرده است.»
در عمل، این فناوری شبکههای عظیم دوربینهای مداربسته، بهویژه دوربینهای کنترل ترافیک، را به ابزاری قدرتمند در دستان نیروهای متخاصم برای رصد محیطهای شهری و تاسیسات حساس تبدیل میکند. ابزاری که امکان استخراج الگوها، روابط و اطلاعات ارزشمند را در مقیاسی چشمگیر فراهم میسازد.
پس از شناسایی یک فرد، این سامانهها قادرند در مدت کوتاهی پروندهای جامع از فعالیتهای او در بازهای چندماهه تهیه کنند. نتیجه آن است که نه تنها سبک زندگی فرد موردنظر بازسازی میشود، بلکه شبکه ارتباطات و الگوهای رفتاری افرادی که با او در تعامل هستند نیز آشکار خواهد شد.
این تاسیسات در پنج کیلومتری غرب خمینیشهر، یکونیم کیلومتری شمال ویلاشهر و هفت کیلومتری شمال شرقی نجفآباد واقع شده است.
مجتمعی با نام رسمی احمد کاظمی که اشاره به فرمانده سابق نیروی هوایی سپاه پاسداران دارد، حدودا به مساحت دو کیلومتر مربع، یک مجموعه تولید، مونتاژ و ذخیرهسازی موشکهای راهبردی سپاه پاسداران است که معمولا در رسانههای رسمی برای آن از عنوان «شهر موشکی» استفاده میشود.
مجموعه ۱۲ دهانه تونل در این مجموعه از روی تصاویر هوایی قابل مشاهده است.
گزارش شده است ظرفیت ذخیرهسازی این مجموعه تا دو هزار فروند موشک است؛ اگرچه این «ظرفیت مجموعه» است و پس از دو جنگ، مشخص نیست واقعا چه تعداد موشک در آن باقی مانده است.
در جای جای مجموعه، خاکریزهای آماده بهمنظور استقرار لانچر و فریمهای حمل موشک قابل مشاهده است.
مقایسه تصاویر قبل (تیر ۱۴۰۳) و پس از جنگ ۱۲ روزه (آذر ۱۴۰۴)، نشان میدهد در آن درگیریها بخشهای زیادی از این پایگاه تخریب شده است.
در جریان درگیریهای یکشنبه شب و صبح دوشنبه ۱۸ خرداد، هم شلیک موشک از این ناحیه گزارش شده است، هم انفجار در آن در پی حملات اسرائیل.
(برای مقایسه تصاویر زیر، نشانگر را از راست به چپ یا از چپ به راست حرکت دهید)
سازمان ابتکار تهدید هستهای (انتیآی)، این مجتمع را بزرگترین مرکز مونتاژ و تولید موشک نامیده است.
مجتمع احمد کاظمی در اواخر دهه ۱۹۸۰ میلادی با کمک کره شمالی و چین ساخته شد و در آن، سوختهای جامد و مایع، قطعات موشکی و همچنین موشکهای شهاب و موشکهای چینی موسوم به کرم ابریشم و کلاس ام، مونتاژ و تولید میشوند.
(برای مقایسه تصاویر زیر، نشانگر را از راست به چپ یا از چپ به راست حرکت دهید)
آثار خرابیها پس از جنگ ۱۲ روزه بر اساس تصاویر هوایی تا حدی روشن شده است.
در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ دوم (جنگ ۴۰ روزه)، بارها وقوع انفجار شدید در این منطقه گزارش شد.
در جریان جنگ دوم، گزارشهای متعددی از حملات به این پایگاه منتشر شد که از جمله این گزارشها میتوان به موارد ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ و هفتم فروردین ۱۴۰۵ اشاره کرد.
بقایی دوشنبه ۱۸ خرداد در جریان یک نشست خبری گفت: «هیچ کسی باور نمیکند بدون هماهنگی با آمریکا، عملی از اسرائیل سر بزند .... ما اطلاع داریم که سنتکام در زمینه پدافند و آفند کاملا با اسرائیل هماهنگی و همکاری دارد.»
بقایی افزود واشینگتن بهعنوان طرف توافق آتشبس در قبال هرگونه رخدادی که به «نقض» این توافق در منطقه منجر شود، مسئولیت مستقیم دارد و پیامدهای هرگونه تشدید تنش نیز متوجه ایالات متحده خواهد بود.
این اظهارات در حالی مطرح شد که بر اساس برخی گزارشها، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تلاش کرد در رایزنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، مانع از پاسخ فوری این کشور به حملات موشکی جمهوری اسلامی شود تا اختلالی در روند مذاکرات تهران و واشینگتن به وجود نیاید.
دفاع از حمله به اسرائیل در حمایت از حزبالله
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در ادامه نشست خبری خود، توقف درگیریها در لبنان را بخشی از توافق آتشبس دانست و ضمن دفاع از حمله اخیر جمهوری اسلامی به اسرائیل در حمایت از حزبالله گفت: «در هر کجا که لازم باشد و منافع ملی ما اقتضا کند، حتما اقدام خواهیم کرد.»
بقایی آمریکا و اسرائیل را به نقض «مستمر و مکرر» آتشبس متهم کرد و افزود جمهوری اسلامی اجازه نخواهد داد این دو کشور با «سوءاستفاده از وضعیت کنونی»، هر روز دامنه و شمار «تعرضات» خود را گسترش دهند.
او با اشاره به گفتوگوی تهران و واشینگتن ادامه داد: «اگر قرار باشد فلسفه وجودی این مذاکرات توسط اسرائیل یا هر یک از طرفین مخدوش شود، قاعدتا روند دیپلماتیک هم تحت تاثیر قرار میگیرد.»
اسرائیل ۱۷ خرداد در پاسخ به حملات حزبالله به شمال این کشور، مواضع این گروه نیابتی جمهوری اسلامی را در ضاحیه بیروت هدف قرار داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در حالی بر حفظ «منافع ملی» تاکید کرد که حمله اخیر به اسرائیل در حمایت از حزبالله، بار دیگر خطر تشدید تنشهای نظامی، امنیتی و اقتصادی را متوجه ایران کرده است.
درباره آزادسازی داراییهای مسدودشده مماشات نمیکنیم
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی برخی گزارشها درباره احتمال اختصاص داراییهای مسدودشده تهران به کشورهای منطقه برای جبران خسارات حملات جمهوری اسلامی در جریان جنگ اخیر را «مضحک» خواند و اعلام کرد: «ما بهشدت از هر طرفی که در ارتکاب تجاوز علیه ما نقش داشته، طلبکاریم.»
بقایی آزادی اموال بلوکهشده حکومت را یکی از مطالبات اصلی تهران در هرگونه تفاهم احتمالی برشمرد و گفت جمهوری اسلامی «هرگز در این زمینه مماشات نخواهد کرد».
او افزود: «در یک فضای بدگمانی شدید با آمریکا تبادل پیام میکنیم. اتفاقات اخیر قطعا سوءظنها را تشدید میکند. این اتفاقی که در ۲۴ ساعت گذشته افتاده، صرفا به این وضعیت نابهسامان در فرآیند دیپلماتیک دامن خواهد زد.»
بقایی بار دیگر تاکید کرد جمهوری اسلامی در این مرحله از گفتوگوها، درباره «جزییات» برنامه هستهای خود مذاکره نخواهد کرد و «صرفا» بر پایان جنگ متمرکز است.
۱۴ خرداد، روزنامه اورشلیمپست نوشت پافشاری جمهوری اسلامی بر آزادسازی داراییهای مسدودشدهاش به یکی از مهمترین موانع در مسیر مذاکرات تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
به قطعنامه احتمالی شورای حکام «پاسخ مقتضی» میدهیم
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال صدور قطعنامه علیه تهران در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز گفت حکومت ایران برای هر رویدادی آماده است و «پاسخ مقتضی» را در نظر دارد.
او با تکرار مواضع سایر مقامهای حکومت ایران در ماههای اخیر، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، را به اتخاذ رویکردی «غیرسازنده، جانبدارانه، غیرفنی و سیاسی» در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی متهم کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اضافه کرد: «کسی که نامزد دبیرکلی سازمان ملل است، باید در انجام وظیفه خود به عنوان دبیرکل آژانس، مسئولانه عمل کند.»
خبرگزاری رویترز ۱۷ خرداد گزارش داد ایالات متحده در حال رایزنی با سایر اعضای شورای حکام برای جلب حمایت از پیشنویس قطعنامهای است که از جمهوری اسلامی میخواهد درباره وضعیت تاسیسات هستهای آسیبدیده و همچنین سرنوشت و محل نگهداری ذخایر اورانیوم غنیشده خود توضیح دهد.
۱۵ خرداد، گروسی اعلام کرد موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده در کانون هرگونه توافق یا تفاهم احتمالی با جمهوری اسلامی است.
پتروشیمی کارون متعلق به هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس است که بزرگترین هلدینگ پتروشیمی ایران به شمار میرود.
گزارشهای متعدد بهویژه از سوی وزارت خزانهداری آمریکا در سال ۲۰۱۹ نشان میدهد این هلدینگ با قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا قراردادهای مهندسی، ساختوساز و تامین مالی به ارزش صدها میلیون دلار منعقد کرده است.
به همین دلیل، آمریکا هلدینگ خلیج فارس و شبکه شرکتهای تابعهاش را تحریم کرد، زیرا درآمدهای آن به حمایت مالی از سپاه پاسداران و قرارگاه خاتم کمک میکند.
سپاه پاسداران از طریق شرکتها و قراردادهای بدون مناقصه، بخش قابل توجهی از درآمدهای پتروشیمی ایران شامل صادرات و پروژهها را کنترل یا دریافت میکند.
این پول برای تامین بودجه فعالیتهای نظامی و موشکی و عملیات منطقهای سپاه مورد استفاده قرار میگیرد.
نقش پتروشیمیها در زنجیره ساخت تسلیحات
بهطور کلی، پتروشیمیها، از جمله پتروشیمی کارون، مانند سایر بخشهای صنعتی ایران، از سوی سپاه پاسداران در زنجیره ساخت تسلیحات گنجانده شدهاند.
مواد شیمیایی تولیدشده در ماهشهر (که پتروشیمی کارون در آن قرار دارد) و عسلویه، میتوانند بهعنوان پیشماده برای سوخت موشکهای بالستیک یا حتی برنامه شیمیایی استفاده شوند.
اسرائیل در دور قبلی حملات به تاسیسات ماهشهر از جمله کارون و مجتمعهای اطراف آن، بهصراحت اعلام کرد این سایتها برای برنامه موشکی جمهوری اسلامی، مواد شیمیایی تولید میکنند.
کارکرد غیرنظامی تولیدات پتروشیمی کارون
با این حال، تولیدات پتروشیمی کارون کارکرد غیرنظامی نیز دارد. کارون اولین و بزرگترین تولیدکننده ایزوسیاناتها در خاورمیانه است.
ایزوسیاناتها مواد شیمیایی پیشرفتهای هستند که پایه و اساس تولید پلییورتان محسوب میشوند و در نبود آنها، بسیاری از محصولات صنعتی و مصرفی، قابل تولید نیستند.
در زنجیره تولید، پتروشیمی کارون نقش تامینکننده اصلی و محوری ایفا میکند. این شرکت با دریافت مواد اولیهای مانند تولوئن و بنزن از پتروشیمیهای مجاور و با بهرهگیری از کلر، مونوکسید کربن و هیدروژن، ایزوسیانات تولید میکند.
محصولات این پتروشیمی به واحدهای پاییندستی منتقل و به انواع فوم، عایق، چسب و پوششهای پلییورتان تبدیل میشوند.
پروژه راهبردی «هایکو» در این پتروشیمی با هدف تامین داخلی مونوکسید کربن و هیدروژن اجرا شد و وابستگی کارون به منابع خارجی را بهطور چشمگیری کاهش داد.
این مجتمع که تنها تولیدکننده ایزوسیانات در منطقه است، پیشتر با تولید محصولاتی با ارزش افزوده بالا، نقش موثری در کاهش وابستگی به واردات و تقویت خودکفایی صنعتی ایفا کرده بود.
آسیب به این واحد، همانند آنچه در حمله اخیر به واحد کلر و مخازن مربوطه رخ داد، میتواند کل زنجیره تولید در منطقه ماهشهر و صنایع وابسته را مختل کند.
واحد کلر از اجزای حیاتی فرآیند به شمار میرود، زیرا بدون آن تولید فوسژن متوقف میشود و در نتیجه خط تولید ایزوسیانات عملا از کار میافتد.
از جنبه صادراتی، کارون محصولات خود از جمله آنیلین را به کشورهایی مانند هند صادر میکند و بخشی از محصولات دیگر آن نیز به بازارهایی همچون روسیه، ترکیه و برخی کشورهای همسایه راه یافته است.
این صادرات علاوه بر ارزآوری، جایگاه ایران را در بازار منطقهای مواد شیمیایی تقویت کرد.
تاثیر محصولات کارون بر طیف وسیعی از صنایع قابل توجه است. فومهای نرم مورد استفاده در مبلمان، تشک، صندلی خودرو و اسفنج، فومهای سخت برای استفاده در عایق حرارتی ساختمانها، یخچال و فریزر، لولهها و چسبهای صنعتی، رنگها، کفی کفش، قطعات خودرو و عایقهای صوتی و حرارتی، همگی با تولیدات پتروشیمی کارون مرتبط هستند.
روزنامه اورشلیمپست نوشت حملات اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی در بامداد دوشنبه ۱۸ خرداد، در مقایسه با دورهای پیشین درگیریها و اقدامات تلافیجویانه میان دو طرف، ماهیتی متفاوت داشت. این حمله پاسخی از سوی اسرائیل به «آزمونی خطرناک» از جانب تهران بود؛ اقدامی که اسرائیل نمیتوانست آن را بیپاسخ بگذارد.
بر اساس این تحلیل، حزبالله پس از برقراری آتشبس، بارها با حمله به اسرائیل این توافق را نقض کرد. در پی این تحولات، ارتش اسرائیل یکشنبه ۱۷ خرداد مواضع این گروه نیابتی جمهوری اسلامی را در ضاحیه بیروت هدف قرار داد.
با این حال، به نوشته اورشلیمپست، این حمله در مقیاس گسترده انجام نشد و اسرائیل به یک عملیات همهجانبه در بیروت دست نزد.
در سوی دیگر، جمهوری اسلامی این بار تصمیم گرفت خود به حمله اسرائیل علیه حزبالله پاسخ دهد.
در پی حملات حکومت ایران، آژیر هشدار در بیش از ۱۰۰ شهر و منطقه در شمال اسرائیل به صدا درآمد. صبح ۱۸ خرداد نیز با پیوستن مجدد حوثیهای یمن به درگیریها، هشدار امنیتی تازهای صادر شد.
در واکنش به رویدادهای اخیر، فرماندهی جبهه داخلی اسرائیل محدودیتهایی را در سراسر این کشور اعمال کرد که از جمله آنها تعطیلی فعالیتهای آموزشی در ۱۸ خرداد بود.
اورشلیمپست نوشت: «هرچند در حملات شب گذشته گزارشی از تلفات یا مجروحان منتشر نشد، اما مساله اصلی این نیست؛ اهمیت موضوع در بدعت و الگویی است که تهران تلاش کرد آن را پایهگذاری کند.»
بر اساس این مطلب، اگر اسرائیل اجازه میداد این حمله بدون پاسخ بماند، پیامی که به تهران مخابره میشد کاملا روشن بود: حزبالله میتوانست همچنان هرگونه آتشبس را نادیده بگیرد و هر زمان که بخواهد به اسرائیل و نیروهایش حمله کند.
هر واکنش اسرائیل به حزبالله نیز میتوانست از سوی حکومت ایران بهعنوان اقدامی تحریکآمیز معرفی شود و زمینه را برای حمله مستقیم جمهوری اسلامی به اسرائیل فراهم آورد؛ آن هم با این فرض که فشارهای دیپلماتیک واشینگتن مانع از پاسخ اسرائیل خواهد شد.
اورشلیمپست تاکید کرد چنین الگویی از بازدارندگی غیرممکن و غیرقابل دوام است.
دیپلماسی یا بازدارندگی؟
اورشلیمپست در ادامه مطلب خود، به تحلیل مواضع اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در قبال مناقشه جمهوری اسلامی و اسرائیل پرداخت.
این روزنامه رویکرد ترامپ را «بسیار روشن» خواند و نوشت رییسجمهوری آمریکا از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خواست از هرگونه اقدام تلافیجویانه جدید خودداری کند، زیرا واشینگتن به دستیابی به توافق با تهران نزدیک شده و نمیخواهد درگیری اخیر، روند مذاکرات را از مسیر خود خارج کند.
ترامپ معتقد بود دو طرف پیامهای خود را رد و بدل کردهاند؛ اسرائیل حمله کرده و ایران نیز پاسخ داده است، بنابراین اکنون زمان پایان دادن به این چرخه و جلوگیری از تشدید تنشهاست.
کاخ سفید در تلاش است مسیر دیپلماسی با حکومت ایران را حفظ کند و مانع از کشیده شدن منطقه به یک رویارویی دیگر شود.
ترامپ با اشاره به اینکه حمله جمهوری اسلامی تلفاتی به همراه نداشته، کوشید این رویداد را یک تنش محدود و قابل مدیریت توصیف کند. تنشی که به باور او میتوان آن را پشت سر گذاشت و بار دیگر تمرکز را به مذاکرات معطوف کرد.
اورشلیمپست افزود: «از نگاه اسرائیل، این منطق ناقص است. حمله موشکی ایران در واقع محک زدن این موضوع بود که آیا توانایی اسرائیل برای دفاع از خود، تابع دیپلماسی میان آمریکا و ایران شده است یا خیر.»
سایه توافق بر معادلات امنیتی اسرائیل
اورشلیمپست در ادامه نوشت ممکن است رویدادهای اخیر صرفا یک تنش مقطعی باشد که بهزودی فروکش کند. با این حال، احتمال دیگری نیز وجود دارد: اینکه تغییر ظریفی در محاسبات راهبردی منطقه رخ داده باشد.
به نظر میرسد تهران بیش از گذشته به این جمعبندی رسیده که ترامپ برای دستیابی به توافق چنان در تکاپو است که در برابر اقدامات احتمالی اسرائیل محدودیتهایی ایجاد کند.
اورشلیمپست افزود نکته مهم این است که حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل در واکنش به هدف قرار گرفتن تهران، اصفهان یا تاسیسات هستهای انجام نشد، بلکه پاسخی به حمله اسرائیل علیه حزبالله بود. گروهی که ماههاست زندگی ساکنان شمال اسرائیل را مختل کرده است.
بر اساس این مطلب، اگر جمهوری اسلامی بتواند پس از هر اقدام نظامی اسرائیل علیه حزبالله، با حملات موشکی پاسخ دهد، در عمل برای حزبالله نوعی «مصونیت راهبردی» ایجاد خواهد شد.
چنین وضعیتی این امکان را به تهران میدهد که بر دامنه اقدامات دفاعی اسرائیل در جبهه شمالی «حق وتو» داشته باشد. از این منظر، خودداری اسرائیل از واکنش میتواند به ایجاد یک رویه خطرناک منجر شود و آزادی عمل این کشور را در مقابله با تهدیدات حزبالله، محدود کند.
کانال ۱۲ اسرائیل به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، «تا حدی» با درخواست ترامپ برای به تعویق انداختن چندروزه پاسخ نظامی به حملات جمهوری اسلامی موافقت کرده است.
همزمان یک مقام آمریکایی به وبسایت اکسیوس گفت در حال حاضر نشانهای از یک حمله قریبالوقوع اسرائیل دیده نمیشود. این مقام افزود: «فکر نمیکنم در حال حاضر هیچ اقدام قریبالوقوعی در زمینه حمله اسرائیل در پیش باشد.»
در همین حال، دو مقام آمریکایی در گفتوگو با رسانههای اسرائیلی تاکید کردند واشینگتن از حمله احتمالی اسرائیل به بیروت حمایت نکرده است. یک مقام ارشد آمریکایی گفت کاخ سفید برای چنین اقدامی «چراغ سبز» نشان نداده و مقام دیگری نیز تاکید کرد: «ما هیچ نقشی در این ماجرا نداشتیم.»
ترامپ: من حرف آخر را میزنم
تنشها در حالی ادامه دارد که ترامپ در گفتوگویی با فایننشالتایمز تاکید کرد نتانیاهو «چارهای جز پذیرش» هر توافقی که آمریکا با حکومت ایران به دست آورد نخواهد داشت.
رییسجمهوری آمریکا گفت: «او هیچ چارهای نخواهد داشت» و افزود: «من حرف آخر را میزنم.»
ترامپ همچنین تصریح کرد حملات اخیر جمهوری اسلامی به اسرائیل تغییری در روند مذاکرات ایجاد نخواهد کرد و هدف واشینگتن همچنان دستیابی به توافق با تهران است. او هشدار داد در صورت شکست مذاکرات، گزینههایی از جمله عملیات نظامی محدود یا ادامه محاصره و فشار علیه جمهوری اسلامی همچنان روی میز خواهد بود.
کاخ سفید: اکنون زمان تشدید تنش نیست
یک مقام ارشد کاخ سفید نیز به روزنامه اسرائیلهیوم گفت ترامپ در تماس تلفنی با نتانیاهو بار دیگر بر تعهد آمریکا به جلوگیری از دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای و مقابله با تهدیدهای منطقهای تهران تاکید کرده است.
این مقام افزود رییسجمهوری آمریکا از نخستوزیر اسرائیل خواسته است در شرایط فعلی و برای کمک به پیشرفت مذاکرات میان واشینگتن و تهران، از تشدید تنشها علیه جمهوری اسلامی خودداری کند.
اسرائیل: پاسخ خواهیم داد
با وجود فشارهای آمریکا، مقامهای سیاسی و نظامی اسرائیل تاکید کردهاند که حمله موشکی جمهوری اسلامی بیپاسخ نخواهد ماند.
رییس ستاد کل ارتش اسرائیل اعلام کرد ارتش این کشور به محض دریافت دستور سیاسی، «با قدرت» به دشمن حمله خواهد کرد.
یک مقام اسرائیلی نیز به شبکه سیانان گفت اسرائیل در حال آمادهسازی یک پاسخ «قدرتمند» است.
همچنین مقامهای ارشد اسرائیلی در گفتوگو با روزنامه معاریو اظهار داشتند که پاسخ به حملات موشکی [حکومت] ایران «بسیار محتمل» است و این پاسخ باید بر عنصر غافلگیری استوار باشد و قابل پیشبینی نباشد.
یک مقام امنیتی اسرائیل نیز به اسرائیلهیوم گفت: «اسرائیل به حملات موشکی بالستیک ایران پاسخ خواهد داد، حتی اگر این اتفاق در کوتاهمدت رخ ندهد.»
او افزود: «در ایران فراموش کردهاند که آسمانشان دو ماه متعلق به نیروی هوایی اسرائیل بود.» این مقام همچنین تاکید کرد عملیات نظامی علیه حزبالله ادامه خواهد یافت.
بر اساس گزارش اسرائیلهیوم، با توجه به مخالفت ترامپ با تشدید فوری تنشها، اسرائیل در حال بررسی به تعویق انداختن پاسخ خود برای چند روز آینده است، اما هنوز تصمیم نهایی در این زمینه اتخاذ نشده است.
انتقاد سیاستمداران اسرائیلی از خویشتنداری
در داخل اسرائیل نیز برخی سیاستمداران خواستار واکنش شدیدتر شدهاند.
بنی گانتس، وزیر دفاع پیشین و رهبر حزب اتحاد ملی، گفت توقف جنگ در لبنان در چارچوب آتشبس مرتبط با [حکومت] ایران «یک اشتباه استراتژیک» بوده است.
او تاکید کرد: «این خطای استراتژیک باید با یک پاسخ قدرتمند در ایران جبران شود.»
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، نیز گفت: «این یک لحظه آزمون است؛ اینکه آیا اسرائیل کشوری مستقل و دارای حاکمیت است یا نه.» او هشدار داد هرگونه خویشتنداری یا پاسخ نمادین این پیام را به دشمنان اسرائیل خواهد داد که جان شهروندان این کشور بیارزش تلقی میشود.
تلاش کشورهای خلیج فارس برای مهار بحران
همزمان خبرنگار کانال ۱۳ اسرائیل گزارش داد کشورهای عربی خلیج فارس در حال استفاده از تمامی ظرفیتهای خود برای جلوگیری از آغاز دور تازهای از جنگ گسترده در منطقه هستند.
در همین راستا، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه یکشنبه در تماسهای جداگانه با وزیران خارجه بریتانیا، فرانسه، ترکیه و قطر و همچنین فرمانده ارتش پاکستان درباره آخرین تحولات منطقه و واکنش [حکومت] ایران به آنچه تهران «نقض مکرر آتشبس در لبنان» از سوی اسرائیل میخواند، گفتوگو کرد.
اسرائیل در وضعیت آمادهباش
در پی حمله موشکی جمهوری اسلامی، روزنامه تایمز اسرائیل گزارش داد وزارت بهداشت اسرائیل به تمامی بیمارستانهای کشور دستور داده است فعالیتهای خود را به پناهگاههای زیرزمینی منتقل کنند و برای شرایط اضطراری آماده شوند.
این وزارتخانه همچنین از بیمارستانها خواسته است بیماران قابل ترخیص را مرخص کنند و اعلام کرد برخی درمانگاهها و مراکز مراقبت از نوزادان که به پناهگاه دسترسی ندارند، تا اطلاع ثانوی فعالیت نخواهند کرد.
توقف کمکهای بشردوستانه به غزه
در تحولی دیگر، اسرائیل اعلام کرد به دلیل شرایط امنیتی ناشی از حملات موشکی [حکومت] ایران، تمامی گذرگاههای منتهی به نوار غزه از جمله کرم شالوم و رفح تا اطلاع ثانوی بسته خواهند شد.
هماهنگکننده فعالیتهای دولتی اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی اعلام کرد در نتیجه این تصمیم، انتقال کمکهای بشردوستانه به غزه متوقف میشود.
با این حال، این نهاد تاکید کرد حجم کمکهای واردشده به غزه از زمان برقراری آتشبس به اندازهای بوده که انتظار نمیرود تعطیلی موقت گذرگاهها بحران انسانی جدیدی ایجاد کند.
«نبرد ارادهها» میان تهران و تلآویو
جاناتان کانریکس، سخنگوی پیشین ارتش اسرائیل و عضو ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وضعیت فعلی، نبرد اراده و اعصاب است.»
او افزود جمهوری اسلامی در تلاش است حزبالله را حفظ کند و آینده منطقه را به جلوگیری از نابودی این گروه گره بزند، در حالی که اسرائیل میخواهد ابتدا حزبالله را تضعیف کرده و سپس درباره [حکومت] ایران تصمیمگیری کند.
در همین حال، ریچارد گلدبرگ، عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا، نیز از سیاست واشینگتن در قبال اسرائیل انتقاد کرد و نوشت: «وقتی [حکومت] ایران به نیروهای آمریکایی حمله میکند، سنتکام بلافاصله پاسخ میدهد و همزمان محاصره را نیز حفظ میکند. چرا باید برای متحدانی با توانایی و اراده مشابه، استاندارد متفاوتی اعمال شود؟»
در حالی که تلاشهای دیپلماتیک آمریکا برای حفظ مذاکرات با تهران ادامه دارد، مجموعه این تحولات نشان میدهد که منطقه همچنان در وضعیتی شکننده قرار دارد؛ وضعیتی که با تصمیم اسرائیل یا جمهوری اسلامی میتواند آن را به سمت تشدید دوباره درگیریها سوق دهد.
