در حالی که برخی رسانههای حکومتی خبر دادهاند افشین پیروانی، مدیر باشگاه پرسپولیس به دلیل سفر به ایالات متحده همزمان با جنگ جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا از این تیم اخراج شده است، سخنگوی باشگاه پرسپولیس گفته پیروانی با هماهنگی که پیش از شروع جنگ داشته به آمریکا سفر کرده است.
به گفته علی بازگشا، پرسپولیس تصمیمی برای تغییر مدیر تیم ندارد: «قبل از سفر آقای پیروانی با مدیرعامل باشگاه جلسهای داشت و برنامههای تیم را بررسی کردند. تمرینات فردی بازیکنان هماهنگ شد و سپس راهی سفر شد. باشگاه هم منتظر است سازمان لیگ برنامهها را اعلام کند و سپس همه دور هم جمع میشویم و پیروانی هم سر موعد به ایران برمیگردد.»
پیش از این، روزنامه حکومتی «فرهیختگان» با حمله به پیروانی به دلیل سفر به آمریکا نوشته بود: «حالا که مدیر یکی از بزرگترین تیمهای فوتبال ایران، اقامت آمریکا را به وطنش ترجیح داده، او میتواند تا هر وقت که خواست آنجا بماند، مهم نیست. اما اگر دوباره میخواست به ایران برگردد، بهتر است دیگر در فکر بازگشت به نیمکت پرسپولیس که خیلی از طرفدارانش را زیر بمب و موشکهای همین آمریکا از دست داده، نباشد.»
این در حالی است که ۱۰ روز پیش باشگاه پرسپولیس از جلسه پیمان حدادی، مدیرعامل، با افشین پیروانی «برای هماهنگی امور تیم» خبر داده بود.
جمهوری اسلامی پیش از این سردار آزمون را به دلیل مواضعش در هفتههای اخیر از تیم ملی اخراج کرده بود. همچنین گفته شد اموال او و علیرضا فغانی، داور ایرانی فوتبال استرالیا، توقیف شده است.
از حذف دستوری تا درخشش زیر پرچم استرالیا
حذف فغانی از لیست داوران بینالمللی ایران تا حد زیادی مسیر زندگی این داور سرشناس را عوض کرد.
خداداد افشاریان، رییس وقت کمیته داوران و پرچمدار این حذف، مدعی شده بود: «با توجه به سن ۴۴ سال و ۹ ماه او و اینکه تورنمنتی نمانده که در آن حضور نیافته باشد، برای سال ۲۰۲۳ نام فغانی را در لیست قرار ندادیم.»
اما این پایان راه فغانی نبود؛ او با مهاجرت به استرالیا، بهعنوان نماینده این کشور در سطح اول فوتبال جهان به درخشش خود ادامه داد.
فینال جام جهانی باشگاهها و عکس با ترامپ
یکی از بزرگترین اتفاقات زندگی فغانی قضاوت در فینال جام باشگاههای جهان بین پاریسنژرمن و چلسی بود؛ جایی که فغانی پس از بازی مدال خود را از دست دونالد ترامپ دریافت کرد و با او عکس یادگاری گرفت.
این اتفاق آتشی به خرمن جمهوری اسلامی زد، تا جایی که باعث شد صداوسیما از پخش مراسم اهدای مدال خودداری کند و موجی از حملات سازمانیافته علیه این داور سرشناس آغاز شود.
هجمه رسانههای حکومتی؛ «بیوطن»
رسانههای حکومتی با ادبیاتی تند به فغانی تاختند. خبرگزاری فارس نوشت: «علیرضا فغانی پس از دریافت جایزه از ترامپ، با او به گرمی خوشوبش کرد و در عکس یادگاری، ژست او را گرفت.»
مسعود فروغی در روزنامه فرهیختگان فغانی را «بیوطن» نامید و نوشت: «فغانی ایرانی با ژست فرمانده ارتش متجاوز به ایران عکس یادگاری گرفت... او در قضاوت وجدان تاریخی آماتور است.»
روزنامه کیهان نیز با «پیامدار» خواندن این انتخاب مدعی شد: «در اینباره تنها میتوان گفت فغان از بیوطنی.»
روزنامه جوان، وابسته به سپاه، پا را فراتر گذاشت و قضاوت فغانی را حاصل توطئه دانست: «نباید از تعاملات اینفانتینوِ صهیونیستپرست با ترامپ قمارباز غافل بود. از یک استرالیایی توقعی بیش از این نیست.»
حتی روزنامه همشهری مدال او را آغشته به خون نامید و خطاب به فغانی نوشت: «عجب معامله حقیری کردید. این مدال بوی خون میدهد.» 2
در قم نیز بنرهایی با عبارت «مدال وطنفروشیت مبارک» نصب شد که در آن بهجای مدال، تصویر «سیبزمینی» قرار داده شده بود.
پاسخ فغانی؛ «قلبم برای ایران میتپد»
علیرضا فغانی در واکنش به این حملات و بنرهای توهینآمیز با صراحت اعلام کرد: «عدهای به من میگویند وطنفروش، مهم نیست.
مهم این است همیشه قلبم برای آن تپیده و خوشحالم افتخاراتی که رقم زدم برای نام ایران و زادگاهم بوده است.»
فغانی درباره ژست لایک خود توضیح داد: «این علامتی بود برای همه کسانی که میگفتند فغانی تمام شده و تصمیم گرفتند من دیگر در لیست بینالمللی ایران نباشم.»
این داور سرشناس همچنین تاکید کرد که در مراسم اهدای مدال، دقیقا طبق پروتکلهای فیفا عمل کرده است.
همراهی با انقلاب ملی ایرانیان و اعتراض به کشتار مردم
علت اصلی خشم حکومت را باید در مواضع سیاسی فغانی جستوجو کرد.
فغانی همزمان با انقلاب ملی ایرانیان، با انتشار سکانسی از فیلم «شبکه» نوشت: «لازم نیست بگویم چقدر اوضاع خراب است، همه میدانند اوضاع چقدر خراب است.»
این داور سرشناس ایرانی همچنین در استوری دیگری با شعری از هوشنگ ابتهاج آرزوی آزادی کرد: «میبینم، آن شکفتن شادی را، آن جشن بزرگ روز آزادی را.»
فغانی در جریان انقلاب ملی ایران، به قطع اینترنت اعتراض کرد و نوشت: «اینترنت ایران قطع شده اما صداها هنوز شنیده میشود.»
او همچنین به کشتار وسیع معترضان واکنش نشان داد و در تندترین موضعگیری خود خطاب به عاملان سرکوب نوشت: «برای بقای کثیف خودتون، جون عزیزانمون رو بلعیدید. قرار ما با شما؛ نه دادگاه، نه بخشش. رقص و پایکوبی روی گور تکتکتون.»
توقیف اموال علیرضا فغانی، نشاندهنده بنبست جمهوری اسلامی در مقابله با چهرههایی است که دیگر حاضر به سکوت در برابر سرکوب نیستند؛ داوری که افتخاراتش را متعلق به ایران میداند، اما حاضر نیست «مدال عزت» خود را با «کرنش مقابل قدرت» معامله کند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، پیشقراول حملات علیه آزمون بود. فارس و دیگر رسانههای حکومتی با برجسته کردن تصاویری از دیدار آزمون با حاکم دبی، زمینه اخراج او از تیم ملی و برخورد قضایی با او را فراهم کردند.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی نیز با ادبیاتی تند، توسط مجریانی چون محمدحسین میثاقی، این ملیپوش را «بیعقل» خطاب کرد و او را فاقد صلاحیت برای پوشیدن پیراهن ملی دانست.
با این حال، مرور کنشگریهای آزمون نشان میدهد که موضوع اصلی نه انتشار یک عکس با حاکم دبی، بلکه همراهی او با مردم در بزنگاههای مختلف بوده است.
کارنامه ایستادگی: از حمایت از جنبش «زن، زندگی، آزادی» تا مخالفت با اعدام
آزمون در سالهای اخیر به یکی از صداهای معترضان در میادین ورزشی تبدیل شده است.
او از نخستین ملیپوشان فوتبال ایران بود که در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» سکوت را شکست و نوشت: «به خاطر قانون تیم ملی تا الان نتوانستیم چیزی بگوییم؛ اما دیگر طاقت نیاوردم، تهش خط خوردن از تیم ملی است که فدای یک تار موی زنان ایرانی. شرم بر شماها که آدمها را به راحتی میکشید.»
او در ادامه با تجلیل از مقاومت زنان ایران، آنها را قهرمانانی توصیف کرد که «در بدترین شرایط و تو بدترین جاها که بهتون توهین میشد، ولی با جان و دل برای مردمتون میجنگیدین.»
آزمون در مقاطع مختلف از چهرههای مورد انتقاد حکومت حمایت کرد؛ از انتشار عکس در کنار عارف غلامی، مدافع استقلال، تا حمایت از علی دایی در برابر حملات رسانههای دولتی که درباره او نوشت: «بمیرید هم نمیتوانید علی دایی را خراب کنید. این اسطوره از جنس همین مردم است.»
او همچنین با گذاشتن علامت پیروزی زیر پست حامد اسماعیلیون، از کمپین اخراج سفرای جمهوری اسلامی حمایت کرد.
در واکنشی دیگر، به گزارش صدا و سیما درباره تجمع ایرانیان در برلین پاسخ داد و نوشت: «خودم تو آلمان زندگی میکنم، یخرده اینجا زندگی کردن سخته. ولی فقط امیدوارم بنزین هر چه سریعتر بیاد پایین.»
این بازیکن همزمان با چهلم مهسا امینی و قطع اینترنت نوشت که «اینترنت ایران قطع شده اما صداها هنوز شنیده میشود».
آزمون همچنین از ورزشکارانی بود که به کارزار «#اعدام_نکنید» برای نجات امیر نصر آزادانی پیوست.
حمایت از آوارگان جنگ ۱۲ روزه
آزمون در پی جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل اعلام کرد که فضایی برای اسکان موقت خانوادهها در گنبد آماده کرده است: «در این شرایط حساس تلاش کردم فضایی برای اسکان موقت خانوادهها در گنبد آماده کنم. اولویت با خانوادههایی است که نوزاد، کودک یا افراد مسن دارند.»
او همچنین برای مسافرانی از شهرهای مختلف از جمله تهران، اصفهان، تبریز، کرمانشاه و شیراز، اقامت رایگان یکماهه در هتل در نظر گرفت.
اعتراضات اقتصادی و انقلاب ملی ایرانیان
آزمون در واکنش به اعتراضات و افزایش قیمت دلار نوشت: «حق ما مردم صبور و عزیز کشورم این نیست که از آرزوهاشون اینقدر دور شن.»
او همچنین تاکید کرد: «به عنوان یک ورزشکار، همیشه کنار مردم کشور میمانم.»
در واکنشی دیگر، تصویری از خالکوبی دست خود با عبارت «از خون جوانان وطن، لاله دمیده» منتشر کرد.
او همچنین با انتشار تصاویر کشتهشدگان نوشت: «اینها قصه نبودند، واقعی بودند. هیچوقت شما را از یاد نمیبریم.»
برخورد با چهرههای محبوب
برخورد قضایی با آزمون نشاندهنده چالش میان حکومت و چهرههای پرطرفدار است.
در سالهای اخیر، نقش اجتماعی ورزشکاران و میزان تاثیرگذاری آنها در افکار عمومی افزایش یافته و همین موضوع به یکی از محورهای تنش تبدیل شده است.
علیرضا نادعلی سهشنبه چهارم فروردین با طرح بهانه «شکایت مردم از سکوت چهرهها در شرایط جنگی»، در واقع اعتراف کرد که اتهام اصلی دایی، همراهی نکردن با روایتهای رسمی جمهوری اسلامی از درگیری با اسرائیل و آمریکاست.
این پروژه حذف که پیشتر با حملات تند حمید رسایی کلید خورده بود - که مدعی شد «علی دایی اسطوره ملت ایران نیست، اسطوره دشمنان ایران است» - حالا به مرحله اجرا رسیده است؛ غافل از آنکه نامی که همواره خرج مردم شده و در تالار افتخارات فیفا کنار لیونل مسی و کریستیانو رونالدو میدرخشد، با مصوبه شورای شهری که با رای حداقلی و سرسپردگی کامل در خیابان بهشت، برای اکثریت مردم تهران تصمیم میگیرد، از حافظه جمعی پاک نمیشود.
نگاهی به فشارهای سالهای اخیر نشاندهنده یک «جنگ فرسایشی» است که علیه دایی راه افتاده است.
از یک سو، وزیران و نمایندگان مجلس با ادبیاتی شعاری به ثروت او میتازند تا میان او و طبقه متوسط و فرودست شکاف ایجاد کنند و از سوی دیگر، هر کلام او درباره فقر، تورم ۸۰ درصدی و فساد آقازادههایی مانند «هکتور»، با سانسور حکومتی روبهرو میشود و حتی از روی خروجی خبرگزاریهایی که مصاحبه را انجام دادند، حذف میشود.
یادمان نرود کینه جمهوری اسلامی از محبوبیت «شهریار» تا جایی پیش رفت که حتی از بازگرداندن هواپیمای مسافربری حامل خانواده او از آسمان کشور خارجی ابایی نداشت؛ اقدامی که دایی در واکنش به آن پرسید: «آیا میخواستند تروریست بازداشت کنند؟»
پاسخهای کوبنده دایی و زبان صریح او، بیانگر درد دل مردمی است که به قول او «تخممرغ برایشان کالایی لوکس» شده است.
او در آخرین گفتوگوی خود با یادآوری «دکلهای نفتی گمشده»، نه تنها فساد ساختاری را نشانه رفت، بلکه به حاکمیت یادآوری کرد حافظه تاریخی ملت، بسیار دقیقتر از آرشیوهای سانسور شده صداوسیما و رسانههای حکومتی است.
دایی در تمام این سالها، از مصدومیت سنگین هیروشیما تا امروز، همواره بر لبه تیغ حرکت کرده است. او که پیشنهاد سرمربیگری تیم ملی در جامجهانی ۲۰۲۲ را بهدلیل شرایط اجتماعی نپذیرفت، مدتهاست به تکیهگاهی برای مردم به تنگآمده از حکومت تبدیل شده است.
حتی وقتی یکی از پاسداران سپاه قدس در صداوسیما مدعی شد او فقط به خاطر قد بلندش گل میزده و باید از کشور برود تا «تطهیر» شود، دایی با صلابت پاسخ داد: «کسی میرود که آمده باشد، نه کسی که ریشه در این خاک دارد.»
حقیقت آن است که حذف نام دایی، پیش از آنکه تنبیه او باشد، نشانه ترس از مرجعیت اوست.
حاکمیت با حمله به «شهریار»، تنها شکاف میان خود و جامعه را عمیقتر میکند. در نهایت، آنچه باقی میماند، اعتبار مردی است که حتی در روزگار «دلالها و قالتاقها»، شرافت را به معامله نفروخت.
نام او اگر بر تابلوی خیابانها نباشد، در قلب ملتی حک شده که او را به عنوان نماد غرور ملی و صدای بیصدایان میشناسد.
