وزارت دادگستری ایالات متحده اعلام کرد کارلایل ریورا، قاتل محکومشده که با نام مستعار «پاپ» شناخته میشود، به دلیل مشارکت در طرح «قتلِ سفارشی» به دستور حکومت ایران علیه مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال حقوق بشر، به ۱۵ سال زندان محکوم شده است.
بر اساس بیانیه رسمی وزارت دادگستری آمریکا، ریورا پیشتر در دادگاه فدرال ناحیه جنوبی نیویورک به یک فقره توطئه برای ارتکاب قتلِ سفارشی و یک فقره توطئه برای تعقیب و آزار اعتراف کرده بود و قاضی لوئیس جی. لیمن روز چهارشنبه حکم نهایی را صادر کرد. علاوه بر حبس، ریورای ۵۰ ساله به سه سال آزادی مشروط تحت نظارت نیز محکوم شده است.
جان آیزنبرگ، معاون دادستان کل آمریکا در امور امنیت ملی، در واکنش به این حکم گفت صدور این محکومیت نشان میدهد همدستی با «رژیمی که برای بقا به خشونت و ارعاب متکی است» پیامدهای جدی دارد. او تاکید کرد که وزارت دادگستری به همراه نهادهای امنیتی به تلاش برای شناسایی و خنثیسازی چنین توطئههایی ادامه خواهد داد.
افبیآی نیز اعلام کرد این پرونده نمونهای روشن از تلاش حکومت ایران برای هدف قرار دادن منتقدان خود در خاک ایالات متحده است. دونالد هولستد، معاون بخش ضدتروریسم افبیآی، گفت تلاشهای حکومت ایران برای آسیب رساندن به یک روزنامهنگار ساکن نیویورک ناکام مانده و حکم امروز «پیامی صریح» برای هر فردی است که با دولتهای خارجی علیه ساکنان آمریکا توطئه کند.
به گفته دادستانی آمریکا، این طرح ترور در سال ۲۰۲۴ و به دستور مقامهای ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طراحی شده بود. بر اساس اسناد دادگاه، فرهاد شاکری، که در آن زمان در ایران زندگی میکرد و بهعنوان عامل سپاه معرفی شده، ریورا را با وعده پرداخت ۱۰۰ هزار دلار برای شناسایی و قتل مسیح علینژاد استخدام کرده است.
طبق این گزارش، ریورا برای اجرای نقشه خود یکی از دوستانش به نام جاناتان لودهولت را نیز به همکاری کشاند. آنها با استفاده از پول ارسالشده از سوی شاکری، یک سلاح گرم و تلفنهای یکبارمصرف تهیه کردند و طی چند ماه تلاش کردند محل حضور علینژاد را شناسایی کنند؛ از جمله با تعقیب او در یک برنامه سخنرانی عمومی و زیر نظر گرفتن خانهای در بروکلین که تصور میکردند محل سکونتش است.
دادستانی میگوید ریورا و همدستانش در پیامها و یادداشتهای صوتی، درباره پیشرفت طرح و دشواری دسترسی به علینژاد گفتوگو کرده و حتی به سلاح تهیهشده برای اجرای ترور اشاره کرده بودند. این تلاشها سرانجام در هفتم نوامبر ۲۰۲۴ با بازداشت ریورا ناکام ماند. ماموران در محل سکونت او یک سلاح گرم با شماره سریال مخدوش کشف کردند.
بر اساس اعلام مقامهای آمریکایی، مسیح علینژاد از اهداف اصلی سپاه پاسداران بوده و نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی سالهاست به دلیل فعالیتهای او در زمینه حقوق زنان، آزادیهای مدنی و افشای فساد و سرکوب در ایران، در پی ربودن یا کشتن او هستند. پیش از این نیز در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ تلاشهایی برای ربودن علینژاد از آمریکا و انتقال او به ایران صورت گرفته بود و در سال ۲۰۲۲ نیز طرحی دیگر برای ترور او ناکام مانده بود.
در این پرونده، جاناتان لودهولت در ژانویه ۲۰۲۶ به اتهام توطئه برای تعقیب و آزار و توطئه برای پولشویی اعتراف کرده و قرار است حکم او در آوریل ۲۰۲۶ صادر شود. فرهاد شاکری همچنان متواری است.
تحقیقات این پرونده توسط گروه مشترک ضدتروریسم افبیآی در نیویورک با همکاری پلیس نیویورک، وزارت امنیت داخلی و چند نهاد فدرال دیگر انجام شده است.
پیش از این نیز دادگاهی در نیویورک هفتم آبان رفعت امیروف و پولاد عمروف، دو عضو مافیای روس را، که به اتهام طراحی سوءقصد علیه مسیح علینژاد، مجرم شناخته شده بودند، به ۵۰ سال حبس محکوم کرد. هر یک از دو مجرم به ۳۰۰ ماه برابر با ۲۵ سال زندان محکوم شدهاند.
بلومبرگ در گزارش «بیگتِیک» خود که میگوید یکسال تحقیقات آن زمان برده، مینویسد این شبکه از تهران تا دبی و فرانکفورت امتداد دارد و بخش مهمی از آن به املاک لوکس در لندن گره خورده است؛ از جمله مجموعهای از خانههای گرانقیمت در خیابان «بیشاپس اونیو» در شمال لندن که به «ردیف میلیاردرها» معروف است و برخی از آنها به گفته گزارش عمدتا خالیاند و پشت پرچینهای بلند و دروازههای پوشیده از دید قرار دارند.
«امپراتوری سرمایهگذاری» بدون ثبت مستقیم به نام مجتبی خامنهای
به نوشته بلومبرگ و به نقل از افراد مطلع و ارزیابی یک نهاد اطلاعاتی غربی، مجتبی خامنهای ۵۶ ساله، که گفته میشود داراییها را به نام خود ثبت نمیکند، «مستقیما در معاملات نقش داشته» و بخشی از این معاملات دستکم به سال ۲۰۱۱ بازمیگردد.
بلومبرگ نوشته شبکه شرکتها به او امکان داده است با وجود تحریمهای آمریکا در سال ۲۰۱۹، منابع مالی را، به برآورد برخی منابع «در حد میلیاردها دلار»، به بازارهای غربی منتقل کند.
بنا بر این گزارش، اسناد هیچ داراییای را مستقیم به نام مجتبی خامنهای نشان نمیدهد؛ اما بسیاری از خریدها ظاهراً به نام علی انصاری، تاجر ایرانی، ثبت شده است؛ فردی که بریتانیا در اکتبر او را تحریم کرد. به نوشته بلومبرگ، این شبکه شامل املاک ممتاز در چند محله بسیار گرانقیمت لندن (از جمله خرید خانهای به قیمت ۳۳.۷ میلیون پوند در سال ۲۰۱۴)، یک ویلای لوکس در منطقهای که در گزارش از آن با عنوان «بورلیهیلز دبی» یاد شده، و هتلهایی در اروپا از فرانکفورت تا مایورکا است.
بلومبرگ میگوید منابع مالی این معاملات از مسیر حسابهایی در بانکهای بریتانیا، سوئیس، لیختناشتاین و امارات عبور داده شده و بنا به گفته افراد مطلع، منشأ اصلی این پولها «فروش نفت ایران» بوده است.
نقش کلیدی علی انصاری؛ «مرد پولی» شبکه
در بخش مفصل دیگری از گزارش، بلومبرگ به نقش علی انصاری میپردازد و مینویسد مقامهای بریتانیایی او را سال گذشته میلادی «بانکدار و تاجر فاسد ایرانی» توصیف کردهاند و تحریمش کردهاند؛ با این استدلال که او از نظر مالی از فعالیتهای سپاه پاسداران حمایت کرده است—نیرویی که به نوشته گزارش، مستقیماً به رهبر جمهوری اسلامی گزارش میدهد و خودِ سپاه نیز از سوی بریتانیا تحریم شده است. در عین حال، بلومبرگ میافزاید انصاری در اتحادیه اروپا یا آمریکا تحت تحریم نیست.
بلومبرگ انصاری را چهره یک شبکه بزرگ اقتصادی در داخل ایران معرفی میکند که پروژه «ایرانمال»، بازارهای عمدهفروشی و بانک خصوصی «آینده» (که در گزارش تاکید شده که در سال ۲۰۲۵ فروپاشید) را در بر میگیرد. به نوشته بلومبرگ، آشنایی انصاری با حلقههای قدرت به سالهای پس از انقلاب و سپس اواخر دهه ۱۳۶۰ بازمیگردد و طبق گفته منابع، او در همان دوره برای نخستینبار با مجتبی خامنهای آشنا شد؛ زمانی که علی خامنهای رییسجمهوری بود.
بلومبرگ به نقل از افراد مطلع مینویسد مجتبی خامنهای در عملیات بانک آینده و پروژه ایرانمال «نقش محوری» داشته و انصاری نیز سهامدار اصلی بانک بوده است. همچنین در گزارش آمده انصاری در مواردی دیدارهای خصوصی با مجتبی خامنهای در خانهای در زعفرانیه داشته و گاهی دفتر بانک آینده برای گفتوگوهای محرمانه استفاده شده است.
شرکتهای واسطه، پیامهای سوئیفت و گذرنامه قبرسی
بلومبرگ در ادامه از شبکهای از شرکتها نام میبرد که به گفته گزارش برای عبور پول و پنهانسازی مسیر مالکیت و ذینفع نهایی استفاده شدهاند؛ از جمله شرکتهایی در «سنتکیتس و نویس» و نیز نهادهایی در امارات. در یک نمونه، بلومبرگ میگوید پیامهای سوئیفتی را دیده که نشان میدهد یک شرکت واسطه در امارات از طریق «بانک اسلامی ابوظبی» انتقالهایی به یک شرکت ثبتشده انجام داده است. در گزارش آمده بانک اسلامی ابوظبی گفته تحت نظارت سختگیرانه مقرراتی فعالیت میکند و «نهادهای یادشده» مشتریان این بانک نیستند.
بلومبرگ همچنین مینویسد انصاری در سال ۲۰۱۶ گذرنامه قبرسی گرفته که به او امکان داده حسابها و شرکتهای تازهای در اروپا باز کند و به گفته منابع، پیوندهای سیاسی ایرانیاش کمتر دیده شود. در گزارش آمده مقامهای قبرس بعدتر درباره احتمال لغو تابعیت او گفتوگو کردهاند و وزارت کشور قبرس اعلام کرده پرونده «در دست بررسی» است.
«تناقض با تصویر زهد» و پسزمینه اعتراضات
بلومبرگ مینویسد رسانههای رسمی ایران رهبر جمهوری اسلامی و خانوادهاش را با «سبک زندگی ساده و زاهدانه» تصویر میکنند و نشانه روشنی از استفاده این داراییها برای زندگی تجملی ارائه نشده است؛ با این حال، وجود چنین ثروت پنهانی با روایت رسمی «تقوا و سادهزیستی» در تعارض قرار میگیرد—بهویژه در شرایط افزایش فقر و ناآرامیها و اعتراضاتی که به نوشته گزارش، از ابتدای سال جاری به کشتهشدن هزاران نفر انجامیده است.
بلومبرگ همچنین با اشاره به اصطلاح «آقازاده» مینویسد خشم عمومی از فساد و سوءمدیریت اقتصادی، اغلب متوجه فرزندان و نزدیکان نخبگان حاکم میشود که متهماند به پشتوانه ارتباطات خانوادگی ثروتاندوزی کردهاند.
جانشینی رهبر و «ضعف راهبردی تهران»
در گزارش بلومبرگ، بحث جانشینی خامنهای نیز در متن شرایطی قرار داده شده که تهران به نوشته این رسانه «از نظر راهبردی» در یکی از ضعیفترین وضعیتهای خود از زمان رسیدن خامنهای به رهبری در سال ۱۳۶۸ قرار گرفته است؛ نتیجه اقتصاد زیر فشار تحریم، حملات نظامی اسرائیل و آمریکا در سال گذشته میلادی، و تضعیف نیروهای نیابتی منطقهای پس از جنگ غزه.
بلومبرگ همچنین به ضعفهای نظام مالی جهانی اشاره میکند—از ثبتهای ناکارآمد درباره «ذینفع واقعی» تا اجرای محدود تحریمها—که به گفته کارشناسان مالی غیرقانونی، میتواند به دوام شبکههای پنهان کمک کند.
واکنشها: تکذیب انصاری و درخواست برای تحریمهای بیشتر
بلومبرگ مینویسد انصاری از طریق وکیلش «هرگونه رابطه مالی یا شخصی» با مجتبی خامنهای را بهشدت رد کرده و گفته تحریمهای بریتانیا را به چالش میکشد. به نوشته گزارش، مجتبی خامنهای نیز به درخواستهای اظهارنظر پاسخ نداده است.
در بخش اروپایی پرونده، بلومبرگ از نقش یک وکیل ایرانیتبار بریتانیایی به نام موریس مشعلی در برخی شرکتها و ساختارها یاد میکند. در گزارش آمده مشعلی گفته ارتباطش با انصاری در چارچوب خدمات حقوقی و مشاوره بوده و وکیلش نیز هرگونه ارتباط او با مجتبی خامنهای یا اطلاع از معاملاتی که خامنهای در آن نفعی داشته باشد را رد کرده است.
بلومبرگ از قول بن کاوداک از «شفافیت بینالملل بریتانیا» نقل میکند که سرمایهگذاری نزدیکان رهبران ایران در بریتانیا رو به افزایش است و بازار املاک نباید «صندوق امانات امن» برای حامیان مالی رژیمهای سرکوبگر باشد. همچنین نرگس اسکندری-گرونبرگ، معاون شهردار فرانکفورت، در گفتوگو با بلومبرگ خواستار اقدام قاطعتر آلمان شده و گفته است: «آنها از سیستم ما سوءاستفاده میکنند» و تاکید کرده شرکتها و همکاران صاحبان قدرت باید تحریم شوند.
بلومبرگ در پایان مینویسد یک مقام اروپایی مرتبط با تحقیقات پولشویی هشدار داده که مسدود شدن داراییهای انصاری در بریتانیا ممکن است در صورت گسترش محدودیتها در اروپا، شبکه را به سمت «فروش فوری» داراییها سوق دهد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، منابع حقوقبشری و پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، در هفتههای گذشته دهها پزشک، پرستار، کارمند بخش بهداشت و درمان و امدادگر داوطلب به دلیل ارائه خدمات درمانی به معترضان مجروح یا مستندسازی جراحات آنان بازداشت یا ناپدید شدهاند.
در میان این افراد، نامهایی چون احسان احمدی، سبحان اسماعیلدوست، غزل امیدی، بابک پورامین، صابر دهقان، علیرضا رضایی، آمنه سلیمانی، عبدالرضا حسینی، فریبا حسینی، احمد خسروی، شمسی عباسعلیزاده، علیرضا گلچینی، حسین کرمی، مهدی کوهساری و فرهاد نادعلی مطرح شده است.
علاوه بر اینها، نام علی فاخر، پرستار بازنشسته، متین مرادیان، عضو کادر درمان و خسرو مینایی بهعنوان امدادگر داوطلب، در فهرست افراد بازداشتشده قرار دارند.
برخی گزارشها حاکی است سرکوب تنها متوجه پزشکان نبوده، بلکه طیفی از کادر درمان، امدادگران و حتی اعضای خانواده آنها را دربر گرفته است.
مژگان کاظمی از جمله افرادی است که در ارتباط با فعالیتهای درمانی همسرش بازداشت شده است. در همین چارچوب، گزارش شده است زهرا حیدرپور، مادر سبحان اسماعیلدوست نیز بازداشت و به زندان لاکان رشت منتقل شده است.
بنا بر این گزارشها، افراد یادشده نه بهدلیل مشارکت در اعتراضات، بلکه بهدلیل رسیدگی پزشکی به معترضان مجروح، اعتراض به حضور نیروهای مسلح در مراکز درمانی یا مستندسازی جراحات بازداشت شدهاند.
کادر درمانی در خطر اعدام
در روزهای اخیر، دادخواستها و هشدارهایی درباره خطر اعدام پزشکان بازداشتشده منتشر شده است.
بر اساس این گزارشها، پزشکانی که در شهرهایی چون قزوین، رشت، تبریز، مشهد و گرگان به درمان مجروحان پرداختهاند، بازداشت یا ناپدید شدهاند و خانوادههایشان تحت فشار قرار گرفتهاند تا درباره وضعیت آنها سکوت کنند.
در این فهرست از علیرضا گلچینی در قزوین، متین مرادیان در مشهد، مهدی کوهساری در تبریز، بابک پورامین در مشهد، فرهاد نادعلی در گرگان و سبحان اسماعیلدوست در لاهیجان نام برده شده است.
نیما گلچینی، پسرعموی علیرضا گلچینی، اعلام کرد این پزشک به دلیل کمک به مجروحان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی ابتدا در قزوین بازداشت و سپس به تهران منتقل شده و از زمان انتقال، خانواده هیچ دسترسی یا اطلاعی از وضعیت او ندارند.
او گفت ماموران امنیتی هنگام بازداشت با ضربوشتم شدید باعث شکستگی دندههای این پزشک شدهاند و اتهام امنیتی به او نسبت داده شده است.
او افزود علیرضا گلچینی پیشتر نیز در سال ۱۴۰۱ به دلیل کمک به مجروحان جنبش «زن، زندگی، آزادی» از بیمارستان تامین اجتماعی قزوین اخراج شده و مدتی اجازه اشتغال نداشته است.
مجموعه این گزارشها نگرانیها درباره صدور احکام سنگین علیه اعضای کادر درمان را تشدید کرده است؛ افرادی که بنا بر سوگند حرفهای، اصول اخلاق پزشکی و وظیفه انسانی خود به نجات جان مجروحان پرداختهاند.
فعالان حقوق بشر هشدار دادهاند تداوم این روند، نهتنها جان پزشکان و امدادگران بازداشتشده، بلکه حق دسترسی به درمان و امنیت بیماران را نیز بهطور جدی تهدید میکند.
بیمارستانها؛ از پناه درمان تا بازوی سرکوب
در روزهای پس از اعتراضات، بیمارستانها و مراکز درمانی در شماری از شهرهای ایران نهتنها به محل امن درمان تبدیل نشدند، بلکه به گفته شاهدان و منابع میدانی، تحت کنترل نیروهای امنیتی قرار گرفتند.
همزمان، پزشکان و پرستارانی که به درمان معترضان زخمی پرداخته بودند، با بازداشت، تهدید، ممنوعالخروجی و فشارهای مستقیم امنیتی مواجه شدند؛ روندی که نهادهای حقوق بشری آن را تلاشی سازمانیافته برای جلوگیری از درمان، مستندسازی جراحات و حذف شاهدان سرکوب توصیف میکنند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد این فشارها محدود به یک شهر یا یک مرکز درمانی نبوده و از تهران و مشهد تا گرگان، اردبیل، قزوین، رشت، تبریز و گلپایگان گزارشهایی مشابه منتشر شده است؛ گزارشهایی که همگی یک پیام مشترک دارند: درمان نکنید، ثبت نکنید، شاهد نباشید.
بر اساس اطلاعات و پیامهای رسیده از مخاطبان، فرهاد نادعلی، پزشک بیمارستان «پنج آذر» گرگان، به دست ماموران اطلاعات سپاه بازداشت شده است.
علت بازداشت او مداوای مجروحان اعتراضات و اعتراض به استقرار نیروهای مسلح در محوطه و روی سقف بیمارستان عنوان شده است.
یک کاربر در شبکه اجتماعی ایکس، نادعلی را عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان معرفی کرد و نوشت او پس از اعتراض به شلیک نیروهای سرکوبگر از بیمارستان به سمت معترضان و مجروحان بازداشت شده است.
به گفته شاهدان، نیروهای مسلح با استقرار روی سقف این بیمارستان به سوی معترضان شلیک کردهاند؛ اقدامی که به کشته و زخمیشدن دهها نفر انجامیده است.
بازداشت این پزشک در ادامه فشارهای امنیتی بر کادر درمان و جلوگیری از درمان مجروحان و افشای استفاده امنیتی از مراکز درمانی صورت گرفته است.
پیامهای دیگر مخاطبان نیز فشار به کادر درمان، بازداشت شماری از آنها و جلوگیری از مداوای معترضان مجروح را تایید میکند.
«جرم» پزشکان؛ درمان و ثبت جراحتها
شهرام کردستی، استاد بخش سرطانشناسی کینگز کالج لندن و فوقتخصص هماتوانکولوژی، بر اساس اطلاعاتی که از ایران دریافت کرده بود در شبکه اجتماعی ایکس از بازداشت پزشکان پس از مداوای معترضان زخمی خبر داد و نوشت گزارشها حاکی از تشدید سرکوب کادر درمان در ایران است.
او تاکید کرد کادر درمان نه بهدلیل خشونت، بلکه صرفا بهسبب ارائه خدمات درمانی و مستندسازی جراحات بازداشت شدهاند و این الگو نشاندهنده تلاش برای ارعاب جامعه پزشکی است: درمان نکنید، ثبت نکنید و شاهد نباشید.
کردستی در ادامه از بازداشت علیرضا رضایی، متخصص اورولوژی در تهران، متین مرادیان، کارمند بهداشت و درمان در مشهد، صابر دهقان، جراح مغز و اعصاب در سیرجان، فرهاد نادعلی، جراح عمومی در گرگان و آمنه سلیمانی در اردبیل خبر داد.
او نوشته است: «بیطرفی پزشکی یک وظیفه اخلاقی بنیادین است ... درمان مجروحان جرم نیست ... خاموش کردن صدای پزشکان، جان همه را به خطر میاندازد».
فشار امنیتی در مراکز درمانی؛ از بازداشت تا تیر خلاص
بر اساس پیامهای مخاطبان و روایتهای کادر درمان، فشار امنیتی حکومت بر پزشکان و پرستاران در روزهای پس از اعتراضات بهطور محسوسی افزایش یافته و برخی پزشکان بهدلیل کمک به معترضان بازداشت یا ممنوعالخروج شدهاند.
به گفته منابع مطلع، از کادر درمان خواسته شده در قبال اعتراضات «اقناع» شوند و از بازگو کردن روایتهای خود به رسانههای مستقل خودداری کنند. پیشتر نیز مسعود پزشکیان بر ضرورت اعمال فشار برای اقناع پزشکان تاکید کرده بود.
شاهدان عینی گفتهاند ماموران امنیتی در بیمارستانها حضور داشتهاند و در مواردی معترضان مجروح را بازداشت کرده یا به آنها تیر خلاص زدهاند.
همچنین گزارش شده نام بستریشدگان از بیمارستانها جمعآوری شده و در مواردی از تزریق خون و استفاده از بانک خون برای معترضان جلوگیری شده است.
مخاطبی از اصفهان به ایراناینترنشنال گفت کادر درمان یکی از بیمارستانهای این شهر، در شرایطی که فضای بیمارستان تحت فشار امنیتی بود، بهصورت پنهانی در حیاط بیمارستان به وضعیت معترضان مجروح رسیدگی میکردند.
تعدادی از پرستاران در گفتوگو با ایراناینترنشنال از مشاهده شلیک به صورت، حنجره و قلب مجروحان خبر دادهاند.
در مقابل این فشارها، شماری از پزشکان با وجود تهدیدهای امنیتی، هزینهای برای جراحی از معترضان دریافت نکرده و تلاش کردهاند جان مصدومان را نجات دهند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد در روزهای اخیر دستکم ۱۰ پزشک در تهران بهصورت تلفنی از سوی نهادهای امنیتی و اطلاعاتی تهدید به بازداشت شدهاند.
به پزشکان اعلام شده در صورت انتشار مطالبی درباره اعتراضات یا ارائه اطلاعات درباره مجروحان و کشتهشدگان، بازداشت خواهند شد.
این فشارها به بیمارستانها محدود نمانده و ماموران لباس شخصی به برخی مطبها در تهران مراجعه کردهاند.
به گفته منابع آگاه، دوربینهای مدار بسته ساختمان محل فعالیت پزشکان برای بررسی پذیرش معترضان مجروح بازرسی شده است.
یک پزشک در تهران به ایراناینترنشنال گفت جمهوری اسلامی بهشدت نگران «مستندسازی حجم سرکوبها از سوی کادر درمان، بهویژه پزشکان» است و تلاش دارد مسیرهای ثبت و انتقال این اطلاعات را مسدود کند.
مقاومت کادر درمان در دل سرکوب
بر اساس پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، همزمان با سرکوب اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی، کادر درمان در شماری از شهرها، با وجود فشارهای شدید امنیتی، با مقاومت در برابر این فشارها نقشی تعیینکننده در نجات جان مجروحان ایفا کردهاند.
یک شهروند ساکن شرق تهران (تهرانپارس) گفته است شامگاه ۱۹ دی بر اثر اصابت بمب ساچمهای از ناحیه چشم مجروح شده و با کمک پزشکان و پرستاران، تقریبا بدون دریافت هزینه تحت عمل جراحی قرار گرفته است. او در پیام خود از «همراهی کامل کادر درمان» قدردانی کرده است.
مخاطب دیگری از کرج گزارش داده مادر ۷۱ سالهاش در ۱۸ دی با اصابت ساچمه به سر مجروح شده، اما بهدلیل ازدحام شدید در بیمارستان قائم کرج پذیرش نشده است.
به گفته او، در همان محل شاهد جانباختن یک پسر ۱۶ ساله بوده و «کادر بیمارستان از شدت فشار و ناتوانی گریه میکردند».
در اطراف منطقه اندرزگو در تهران نیز گزارش شده یک پزشکِ مجروح، با وجود آسیبدیدگی، به کمکرسانی به دیگر مجروحان ادامه داده است.
همزمان، یک پزشک در خرمآباد به ایراناینترنشنال گفته بیمارستان محل کارش بهطور کامل محاصره شده، نیروهای مسلح بالای سر کادر درمان مستقر بوده و تلاش میکردند مجروحان را از بیمارستان خارج کنند.
به گفته او، کادر درمان بهمدت سه روز عملا قرنطینه شده، ارتباطشان قطع و تلفنهایشان ضبط شده است.
امنیتیسازی درمان و جرمانگاری کمکرسانی
وبسایت حقوقبشری هرانا در تازهترین گزارش خود که شامگاه هفتم بهمن منتشر شده، از تشدید برخوردهای امنیتی با کادر درمان و امنیتیسازی روند درمان و کمکرسانی به مجروحان اعتراضات خبر داده است.
بهنوشته هرانا، کنار هم قرار دادن بازداشت پزشکان و امدادگران، نشاندهنده الگویی نگرانکننده است: جرمانگاری درمان و کمکرسانی، فشار بر شبکههای درمانی و تلاش برای کاهش ظرفیت حمایت از مجروحان و کنترل پیامدهای انسانی اعتراضات.
هرانا همچنین گزارش داد در برخی پروندهها، برای پزشکان اتهاماتی مانند «فراری دادن مجروحان از بیمارستان» مطرح میشود؛ اتهاماتی که میتواند نشانهای از تشدید پروندهسازی علیه افرادی باشد که در جریان اعتراضات به مجروحان کمک کردهاند.
این سایت حقوقبشری افزود در صورت تایید گزارشهای مربوط به استفاده از محوطه یا ساختمان مراکز درمانی در روند سرکوب، میتوان از تبدیل مراکز درمانی به بخشی از سازوکار سرکوب سخن گفت.
همزمان با انتشار این گزارشها، یک نهاد بینالمللی پزشکی نیز نسبت به افزایش خشونت علیه کادر درمان و سوءاستفاده از مراکز درمانی در ایران هشدار داده است.
یورش به کلینیکها، درمان پنهانی و خطر اعدام
سازمان حقوق بشر ایران پنجم بهمن از موج جدید سرکوب و بازداشت خشونتآمیز افرادی خبر داد که به مجروحان اعتراضات اخیر امدادرسانی کردهاند.
این سازمان اعلام کرد نیروهای امنیتی با یورش به منازل و کلینیکها، پزشکان و شهروندان داوطلب را بازداشت و اموال آنها را تخریب کردهاند.
به نوشته این نهاد، نیروهای امنیتی با هدف ایجاد رعب و وحشت و جلوگیری از درمان آسیبدیدگان، به پناهگاههای موقت درمانی یورش بردهاند.
بر اساس این گزارش، آمنه سلیمانی، پزشک و مدیر یک کلینیک پوست و مو در اردبیل، به دلیل پذیرش و درمان مجروحان اعتراضات بازداشت شده و وضعیت اردبیل در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی «بسیار بحرانی» توصیف شده است.
سازمان حقوق بشر ایران بازداشت این پزشک را بخشی از فشار سازمانیافته بر جامعه پزشکی برای مداخله نکردن در درمان معترضان ارزیابی کرد و نوشت دستکم چهار پزشک دیگر نیز به دلیل کمک به مجروحان بازداشت شدهاند که از سرنوشت آنها اطلاعی در دست نیست.
در ادامه این گزارش آمده است خسرو مینایی، امدادگر داوطلبی که خانه خود را به پناهگاه درمان آسیبدیدگان تبدیل کرده بود، ۲۴ دی با ضربوشتم بازداشت شد و ماموران خانه و خودروی او را تخریب کردند.
در مشهد، یک عضو کادر درمان در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت پیش از شکلگیری تجمعات، شماری از پزشکان و پرستاران شماره تلفنهای خود را برای کمکرسانی منتشر کرده بودند. امری که امنیت آنان را در این رزوهای به خطر انداخته است.
به گفته این عضو کادر درمان، بسیاری از مراکز درمانی این شهر وابسته به نهادهای امنیتی هستند و بیم بازداشت مجروحان وجود داشت.
او افزود در دو شب اعتراضات، به اورژانس ۱۱۵ دستور داده شده بود پاسخگوی تماسها نباشد و آمبولانس برای انتقال معترضان مجروح اعزام نشود.
این عضو کادر درمان گفت حتی دستور داده شده بود اگر فردی با آثار اصابت گلوله مراجعه کرد، خدمات درمانی دریافت نکند.
به گفته او، در نهایت بخشی از کادر درمان در مشهد از طریق خدمات پرستاری در منازل و پلتفرمهای خصوصی توانستند شماری از مجروحان را مخفیانه درمان کنند.
بازداشتهای تازه و نگرانی از صدور احکام سنگین
پیامهای تازه دریافتی از مخاطبان و اظهارات منتشرشده در شبکههای اجتماعی از تداوم و گسترش بازداشت پزشکان و اعضای کادر درمان در شهرهای مختلف حکایت دارد.
بر اساس پیام یک مخاطب، عبدالرضا حسینی، متخصص بیهوشی بیمارستان «امام حسین» گلپایگان، به همراه همسرش مژگان کاظمی در منزل شخصیشان بهدست نیروهای سپاه پاسداران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند و اطلاع رسمی درباره محل نگهداری و وضعیت آنها منتشر نشده است.
در استان قزوین نیز پیامهای دریافتی از مخاطبان از تشدید فشار امنیتی بر کادر درمان به دلیل مداوا و حمایت از معترضان حکایت دارد. به گفته یک مخاطب، حدود ۶۰ پزشک بازداشت و به زندان چوبیندر قزوین منتقل شدهاند.
منابع آگاه گفتهاند در میان بازداشتشدگان، پزشکان متخصص نیز حضور دارند و برخی از آنان با تهدید به صدور حکم اعدام روبهرو شدهاند. جزئیات اتهامات اعلام نشده و خانوادهها با ابراز نگرانی از وضعیت حقوقی بازداشتشدگان، از بیخبری و نبود دسترسی موثر به وکیل خبر دادهاند.
همچنین بر اساس گزارشی که در شبکه اجتماعی اینستاگرام منتشر شده، غزل امیدی، پزشک ساکن شهر آبدانان، بهدلیل امدادرسانی به مجروحان اعتراضات بازداشت شده است. به نوشته این منبع، از زمان بازداشت او حدود دو هفته میگذرد و تاکنون هیچ اطلاع رسمی درباره محل نگهداری و وضعیتش در دست نیست.
کامبیز غفوری، روزنامهنگار، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت در دیماه نیروهای امنیتی شماری از اعضای کادر درمان را بهدلیل رسیدگی به معترضان مجروح در شهرهای مختلف بازداشت کردهاند.
او از بازداشت شمسی عباسعلیزاده، متخصص زنان و زایمان و استاد دانشگاه در تبریز و فریبا حسینی، دندانپزشک در شیراز خبر داد و افزود سه پرستار به نامهای احمد خسروی، حسین کرمی و احسان احمدی نیز در دهلران بازداشت شدهاند. به نوشته او، از محل نگهداری و وضعیت برخی از این افراد اطلاعی در دست نیست.
هانیه علیزده در شبکه اجتماعی ایکس نوشت همکار او، بابک پورامین، پزشک متخصص طب اورژانس، بازداشت شده است و افزود پزشکان به اتهام انجام وظایف حرفهای و انسانی خود مجازات میشوند.
هرانا نیز گزارش داد پورامین ۲۹ دی در نیشابور بازداشت و به زندان وکیلآباد مشهد منتقل شده، تماسهای محدودی با خانواده داشته و از دسترسی به وکیل محروم بوده است.
این وبسایت حقوقبشری هفتم بهمن گزارش داد علی فاخر، پرستار بازنشسته در سیرجان، بهدلیل امدادرسانی به مجروحان اعتراضات بازداشت شده و بنا بر برخی گزارشها، فشارهای امنیتی حتی به بازداشت اعضای خانواده او نیز کشیده شده است.
پویان خوشحال، روزنامهنگار، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جان سبحان اسماعیلدوست، دندانپزشک اهل لاهیجان، متولد ۱۳۶۸ و پدر دو کودک، در خطر است. سبحان پس از روزها بازداشت و شکنجه تماس کوتاهی با خانواده داشت و گفت: دارند زنده زنده مرا میکشند.»
او افزود: «زهرا حیدرپور، مادر حدود ۶۰ ساله سبحان نیز بامداد شنبه پنجم بهمن بازداشت و به زندان لاکان رشت منتقل شد.»
انجمن جهانی پزشکی: به خشونت علیه کادر درمان پایان دهید
انجمن جهانی پزشکی با انتشار نامهای سرگشاده و فوری خطاب به مقامهای جمهوری اسلامی ایران، نسبت به افزایش چشمگیر خشونت علیه کادر درمان و سوءاستفاده از مراکز پزشکی در هفتههای اخیر ابراز نگرانی شدید کرد و خواستار توقف فوری این روند شد.
در این نامه آمده است نیروهای امنیتی در استانهای اصفهان و چهارمحال و بختیاری معترضان مجروح را در داخل محوطه بیمارستانها بازداشت کردهاند.
همچنین گزارش شده کارکنان بیمارستانها تحت فشار قرار گرفتهاند تا بیماران دارای جراحات ناشی از اصابت گلوله را به نهادهای امنیتی معرفی کنند؛ اقدامی که در صورت خودداری، آنها را در معرض پیگرد قضایی و اقدامات تلافیجویانه قرار میدهد.
انجمن جهانی پزشکی اعلام کرده از «آزار و تعقیب نگرانکننده» پزشکان ایرانی عمیقا خشمگین است و تاکید کرده علیرضا گلچینی از جمله پزشکانی است که جان او صرفا به دلیل پایبندی به اخلاق حرفهای پزشکی و تلاش برای نجات جان انسانها در معرض خطر قرار گرفته است.
ژاکلین کیتولو، رییس انجمن جهانی پزشکی، در اینباره گفت: «این اقدامات، نقضهای فاحش اصول بنیادین اخلاق حرفهای پزشکی و همچنین حقوق اساسی بشر محسوب میشود. پزشکان باید بتوانند بدون مانع، دخالت یا ترس از تلافی، وظایف حرفهای خود را انجام دهند.»
انجمن جهانی پزشکی در ادامه خواستار آزادی فوری و بیقیدوشرط تمامی پزشکانی شده که صرفا به دلیل انجام مسئولیتهای حرفهای خود بازداشت شدهاند.
این نهاد همچنین از مقامهای جمهوری اسلامی خواسته امنیت محیط کار کادر درمان را تضمین کنند، از سوءاستفاده از مراکز پزشکی جلوگیری بهعمل آورند و فورا به استفاده از خشونت توسط نیروهای امنیتی پایان دهند.
او در گفتوگویی با روزنامه اورشلیمپست که چهارشنبه هشت بهمن منتشر شد، گفت: «در اواخر دسامبر و اوایل ژانویه، مردم ایران بار دیگر با شجاعتی مثالزدنی به خیابانها آمدند؛ شجاعتر از همیشه. آنها از من رهبری و جهتگیری خواستند. رژیم ضعیفتر از هر زمان بود و مردم متحدتر از همیشه. بنابراین من خواستار اقدام هماهنگ در روزهای ۸ و ۹ ژانویه (۱۸ و ۱۹ دی) شدم و میلیونها نفر به خیابانها آمدند.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «این تشدید مبارزه ما برای آزادی بود و رژیم نیز خشونت خود را تشدید کرد. اکنون زمان آن است که جامعه بینالمللی به کمک مردم ایران بیاید.»
بهنوشته اورشلیمپست، درخواست شاهزاده رضا پهلوی برای کمک بینالمللی در حالی مطرح میشود که نارضایتی فزایندهای در میان ایرانیان نسبت به این موضوع وجود دارد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، علیرغم وعدههای متعدد، هنوز هیچ اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی انجام ندادهاند.
ترامپ شامگاه سهشنبه در سخنرانی خود در ایالت آیووا اعلام کرد که یک «ناوگان عظیم» دیگر از کشتیهای نظامی آمریکا به سمت ایران در حرکت است. این در حالی است که پیشتر گروه ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به همراه دیگر ناوهای جنگی، ناوشکنها و جنگندههای آمریکایی وارد آبهای تحت فرماندهی سنتکام در اقیانوس هند شده بود.
شاهزاده رضا پهلوی در گفتوگو با اورشلیمپست تاکید کرد که آینده ایران در نهایت باید به دست خود ایرانیان تعیین شود. با این حال او گفت که جهان منافع راهبردی مستقیمی در کمک به سرنگونی این رژیم دارد.
او گفت: «موضع من بیش از چهار دهه است که ثابت بوده: آینده ایران را خود مردم ایران تعیین خواهند کرد. آنها نیروی زمینی لازم برای پایان دادن به این رژیم هستند. با این همه، این اعتراضات صرفا یک مبارزه ملی نیستند. مردم ایران فقط برای خودشان نمیجنگند، بلکه برای رهایی جهان از این رژیم جنایتکار میجنگند. به همین دلیل، نهتنها از منظر انسانی، بلکه از سر ضرورت راهبردی، جهان باید برای کمک به آنها اقدام کند.»
بهنوشته اورشلیمپست جمهوری اسلامی از ۱۸ دی ماه به این سو برای بقا بهطور فزایندهای به زیرساخت سرکوب داخلی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی متکی شده است. اینترنت و شبکه تلفن همراه برای ۲۰ روز قطع یا بهشدت محدود شده و بسیاری از ایرانیان را از رساندن صدای خود به جهان ناتوان کرده است. گزارشهایی از قتلعامها، از جمله گردنزدن، تیراندازی بیهدف با گلوله جنگی به سوی جمعیت، و آتش زدن ساختمانها همراه با افراد داخل آنها منتشر شده است.
شاهزاده رضا پهلوی درباره اوضاع در داخل ایران گفت: «وضعیت در میدان هم از نظر گستره و هم از نظر سبعیت سرکوب واقعا تغییر کرده و رژیم با قطع ارتباطات و اتکای کامل به ماشین سرکوب سپاه پاسداران در تلاش برای بقاست.»
شورای سردبیری ایراناینترنشنال یکشنبه پنج بهمن در بیانیهای با استناد به مدارک و روایتهای تازه اعلام کرد ابعاد خشونت نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی در جریان انقلاب ملی فراتر از برآوردهای اولیه بوده و بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در این سرکوب هدفمند به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
همچنین گزارشهایی از داخل ایران منتشر شده که رژیم پیکر معترضان کشتهشده را گروگان میگیرد مگر آنکه خانوادهها مبالغ هنگفتی برای تحویل اجساد بپردازند.
شاهزاده رضا پهلوی به اورشلیمپست گفت: «اقدام برای دفاع از غیرنظامیان و تضعیف قدرت سرکوب رژیم، دقیقا همان چیزی است که مردم ایران خواستار آن هستند.»
او افزود: «هدف روشن است: حفاظت از غیرنظامیان، کاهش سرکوب، و هموار کردن میدان برای آنکه ایرانیان بتوانند دوباره سازماندهی و بسیج شوند و سرانجام این رژیم شرور را شکست دهند.»
شاهزاده رضا پهلوی همچنین فضای بینالمللی را متفاوت از گذشته توصیف کرد و گفت:«مردم ایران به یاد دارند که اوباما و بایدن آنها را رها کردند اما اکنون از سخنان رییسجمهوری ترامپ دلگرم شدهاند و او را مردی میدانند که به وعدهاش عمل میکند.»
او افزود: «پرسش این است: آیا جهان بهموقع اقدام خواهد کرد تا جانهای بیشتری نجات یابد؟»
شاهزاده رضا پهلوی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به شعارهای مردم ایران گفت: «بسیاری از کسانی که شعار میدهند، دههها پس از خروج پدرم از ایران به دنیا آمدهاند و هیچ خاطره شخصیای از او ندارند. آنها در واقع رد جمهوری اسلامی و اشتیاق به کرامت، هویت ملی و آیندهای عادی را بیان میکنند؛ آیندهای که پدرم نمایندهاش بود.»
او افزود: «ایرانیان دریافتهاند که هدف دوران پهلوی مدرنیزاسیون بود: زیرساخت، آموزش، اصلاحات ارضی، بهداشت و درمان، و حقوق برابر برای زنان. ایران از زمان خود جلوتر بود… تا اینکه انقلابی کشور را ربود و این پیشرفت را معکوس کرد.»
شاهزاده رضا پهلوی با «قدردانی عمیق» از کسانی که در حمایت از او شعار میدهند، گفت: «برای من این موضوع درباره کسب قدرت نیست. درباره پذیرفتن مسئولیتی است که ملتی بر دوش من گذاشته که میخواهد مطمئن باشد تغییر به هرجومرج منجر نمیشود.»
او افزود: «من همواره گفتهام که مردم ایران آینده نظام حکمرانی را از طریق یک فرآیند قانون اساسی آزاد و انتخابات واقعا آزاد تعیین خواهند کرد. برخی از سلطنت مشروطه حمایت میکنند، برخی از جمهوری، و همه باید حق داشته باشند دیدگاه خود را مطرح کنند و تصمیم را به مردم بسپارند.»
او تاکید کرد: «همه شهروندان ایرانی در برابر قانون برابر خواهند بود و در پای صندوق رأی حق برابر خواهند داشت. نقش من سنگینکردن کفه ترازو به نفع هیچ نتیجهای نیست. من بیطرف خواهم ماند تا فرآیند، واقعی و قابل اعتماد باشد.»
شاهزاده رضا پهلوی در پایان گفتوگوی خود با اورشلیمپست گفت آماده پاسخگویی به خواست مردم است و خود را برای بازگشت به ایران حتی پیش از سقوط جمهوری اسلامی آماده میکند.
او گفت: «من و تیمم بهطور فعال در حال انجام مقدمات لازم برای بازگشتم هستیم. من آمادهام حتی پیش از سقوط این رژیم بازگردم تا در کنار هممیهنانم در نبرد نهایی حضور داشته باشم.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «من گذار منظم را تضمین خواهم کرد، از تمامیت ارضی ایران محافظت میکنم و کشور را به سوی صندوق رأی هدایت خواهم کرد.»
