موسسه مطالعات جنگ با جمعآوری گزارشهای منتشر شده درباره تقابل جمهوری اسلامی و اسرائیل، نوشت ایران در صورت آغاز عملیات نظامی اسرائیل علیه حزبالله ممکن است دامنه درگیری را به دیگر گروههای همپیمان خود در منطقه گسترش دهد.
این موسسه اعلام کرد تهران در حال تجهیز گروههای وابسته خود، از جمله حزبالله، حوثیها، شبهنظامیان عراقی و گروههای فعال در کرانه باختری و سوریه است تا در صورت نیاز علیه اسرائیل اقدام کنند.
در ارزیابی موسسه مطالعات جنگ آمده است ایران و متحدانش در حال توسعه برنامههای امنیتی و تقویت توانمندیهای پهپادی و موشکی خود هستند، اما محدودیتهای داخلی و نگرانیهای سیاسی ممکن است مانع از اقدام مستقیم نظامی شود.
این نهاد افزود: «حزبالله قصد دارد واکنشهای خود را محدود نگه دارد تا از گسترش جنگ جلوگیری کند.»
همچنین، طبق این گردآوری موسسه مطالعات جنگ، ایران در حال بازسازی ظرفیتهای نظامی خود و تقویت ناوگان دریایی با شناورهای پیشرفته و موشکهای ضدکشتی است؛ با این حال، این شناورها در مواجهه مستقیم با نیروی دریایی آمریکا آسیبپذیر خواهند بود.
یمن آنلاین سهشنبه ۱۱ آذر به نقل از منابع نظامی نوشت ارتش اسرائیل همزمان با افزایش تنشها با حزبالله، حضور خود را در مرزهای شمالی تقویت کرده و تحرکات نظامی جمهوری اسلامی را نیز در سراسر منطقه زیر نظر دارد.
مقامهای امنیتی افزودند حوثیها که پیشتر مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ را هدف قرار میدادند، اکنون در ارزیابیهای تهدید اسرائیل بهعنوان یکی از «بازیگران احتمالی جدی» در نظر گرفته میشوند.
اسرائیل هیوم، ششم آذرماه گزارش داد حوثیها با کمک شبکههای گسترده قاچاق جمهوری اسلامی از جمله با بهرهگیری از مسیرهای هوایی بینالمللی، علاوه بر مسیرهای زمینی و دریایی، توانستهاند کمبودهای نظامی خود را جبران کنند و توان تسلیحاتیشان را به سرعت ارتقا دهند.
بنا بر این گزارش، منابع یمنی و منطقهای تایید کردهاند که حوثیها در ماههای اخیر وارد مرحله جدیدی از سازماندهی و تقویت تجهیزات نظامی شدهاند.
مقامهای اسرائیلی همچنین تاکید کردند اقدامات افزایش آمادگی، شامل تقویت سامانههای دفاع هوایی، انجام رزمایشهای مشترک و هماهنگی نزدیک با متحدان، برای جلوگیری از هرگونه حمله در حال انجام است.
این وضعیت در حالی است که کشورهای منطقه نسبت به خطر گسترش درگیری هشدار میدهند و اسرائیل اعلام کرده در برابر هرگونه تجاوز «پاسخ قاطع» خواهد داد.
تقویت سامانههای نظامی در اسرائیل
وزارت دفاع اسرائیل ۱۰ آذر اعلام کرد سامانه رهگیری لیزری پیشرفته «پرتو آهنین» پیش از آغاز سال جدید میلادی در اختیار ارتش این کشور قرار میگیرد.
مقامهای دفاعی این سامانه را «تغییری بنیادین» در قواعد دفاع هوایی و نبرد با حملات پرتابهای توصیف کردهاند.
دنی گولد، رییس اداره پژوهش و توسعه دفاعی ارتش اسرائیل، گفت: «مراحل توسعه این سامانه پایان یافته و یک برنامه آزمایشی جامع نیز انجام شده است. نتایج این آزمایش توانمندیهای پرتو آهنین را تایید کرده و اکنون آمادهایم که قابلیت عملیاتی اولیه آن را ۳۰ دسامبر (نهم دی) به ارتش اسرائیل ارائه دهیم.»
همزمان روزنامه تلگراف گزارش داد لبنان احتمالا تا ضربالاجل تعيين شده از سوی آمريکا قادر به خلع سلاح حزبالله نخواهد بود. موضوعی که به گفته مقامهای فعلی و پيشين ارتش اسرائيل ممکن است به تشديد جدی تنشها و احیای جنگ با اسرائيل منجر شود.
يک مقام نظامی اسرائيل که نخواست نامش فاش شود به اين روزنامه گفت با وجود اقداماتی که ارتش لبنان «در سطحی بیسابقه در دهههای اخير» انجام داده، اين اقدامات برای خلع سلاح کامل حزبالله کافی نیست.
واینت اول آذر گزارش داد اسرائیل در پی افزایش موارد نقض آتشبس در نوار غزه و لبنان و همچنین بازسازی برنامه موشکی حکومت ایران، خود را برای دور تازهای از درگیریهای منطقهای آماده میکند.
بر اساس اعلام سامانه پایش کیفی هوای کشور، هوای ۱۴ شهر خوزستان در سهشنبه ۱۱ آذر در وضعیت ناسالم است.
شاخص کیفی هوا در شهر کارون به ۲۱۶ رسید و در وضعیت بنفش و بسیار ناسالم قرار دارد. این شاخص در اهواز ۱۹۶، دشت آزادگان ۱۶۴، شادگان ۱۶۲، هویزه ۱۶۲، خرمشهر ۱۵۷، ملاثانی ۱۵۲، ماهشهر ۱۴۸، شوشتر ۱۴۳، بهبهان ۱۳۶، آغاجری ۱۲۴، هفتکل ۱۱۸، امیدیه ۱۱۳ و آبادان ۱۰۹ گزارش شده است.
شاخص کیفیت هوا پنج دسته اصلی دارد که بر اساس آن، از عدد صفر تا ۵۰، هوای پاک، از ۵۰ تا ۱۰۰، هوای سالم، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰، هوای ناسالم برای گروههای حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰، هوای ناسالم (برای همه)، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰، شرایط کیفی هوا خطرناک محسوب میشود.
همزمان مدیرکل مدیریت بحران استانداری هرمزگان خبر داد که ادارات و دستگاههای اجرایی، چهارشنبه ۱۲ آذر، بهدلیل افزایش موارد ابتلا به بیماری آنفلوانزا تعطیل شدند.
در کردستان نیز شیوع آنفولانزا باعث تعطیلی مدارس و دانشگاهها در ۱۲ آذر شد.
شاخص کیفی هوا در اصفهان با قرار گرفتن روی عدد ۱۸۶، اراک ۱۵۴، کرج ۱۵۳، سمنان ۱۵۲، بوشهر ۱۵۱، بندرعباس ۱۴۵، قم ۱۴۴، قزوین ۱۳۵، اردبیل ۱۳۰، تبریز ۱۲۸، مشهد ۱۱۹ و بجنورد ۱۱۴، در وضعیت ناسالم قرار گرفت.
همچنین میانگین کیفیت هوای مناطق بیستودوگانه کلانشهر تهران در صبح سهشنبه با شاخص ۱۰۸ در وضعیت نارنجی و ناسالم برای گروههای حساس و ایستگاه ورامین با شاخص ۱۹۵، پیشوا با ۱۷۹، باقرشهر با ۱۷۸، بهارستان با ۱۷۴، اسلامشهر با ۱۶۹ و پردیس با ۱۵۱ در وضعیت قرمز و ناسالم قرار گرفتند.
کیفیت هوای تهران دوشنبه نیز برای دهمین روز پیاپی در وضعیت قرمز قرار داشت و دو-سوم ظرفیت دستگاههای اجرایی پایتخت غیرفعال شد.
بر اساس گزارشها، هوای تهران از ابتدای سال جاری تا چهارم آذرماه شش روز پاک، ۱۲۳ روز قابل قبول، ۱۰۶ روز ناسالم برای گروههای حساس، ۱۶ روز ناسالم، دو روز بسیار ناسالم و دو روز خطرناک بوده است.
افزایش ۲۰ درصدی آمار مرگ شهروندان تهرانی
مهدی بابایی، عضو شورای شهر تهران، گفت: «بر اساس آمار روزانه بهشت زهرا، تعداد فوتیها در یک ماه گذشته و پس از آلودگی شدید هوا، ۲۰ درصد افزایش داشته است.»
او افزود: «آمار فوتیها در پایان ماه مهر ۱۸۰ نفر بود و در پایان این ماه به ۲۲۰ نفر رسیده است.»
به گفته بابایی، خانواده فوتیها میتوانند از مقامهای مسئول در زمینه قانون هوای پاک شکایت کنند.
همزمان اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، گفت برای مسئولانی که به تکالیفشان در رابطه با هوای پاک عمل نکردهاند، پرونده قضایی تشکیل میشود.
او افزود: «تا کنون ۲۷ نامه هشدار و بیش از ۱۰۰ مکاتبه با دستگاههای مربوطه در این زمینه انجام شده و سازمان بازرسی کل کشور بهعنوان دستگاه نظارتی در این زمینه ورود کرده است.»
در سوی دیگر، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، سهشنبه ۱۱ آذر در جریان نشست خبری به سرفه افتاد و در خصوص سرفههای مکرر خود، گفت که علت سرفههایش آلودگی هوا است.
مهاجرانی در صحبتهای خود گفت ۶۰ درصد از آلودگی کلانشهرها ناشی از منابع تولید آلایندههای متحرک خودرو و موتورسیکلت است.
صادق حسنوند، رییس مرکز تحقیقات آلودگی هوای دانشگاه تهران نیز در گفتوگو با «اقتصاد ۱۲۰» گفت در نیروگاههای البرز و قزوین از سوختهایی استفاده میشود که برای سلامتی مردم آثار مهلکی دارد.
او افزود: «استاندارد گوگرد سوخت نیروگاه ۵۰ است ولی نیروگاههای اطراف تهران سوختهای وحشتناکی با گوگرد ۳۰ هزار میسوزانند که برای سلامت مردم بهشدت مضر است.»
شهروندان نیز از کرج، ساری، ارومیه و اصفهان، با ارسال پیام به ایراناینترنشنال از آلودگی شدید هوا گلایه کردند.
به گفته مردم، «هوایی برای نفس کشیدن نیست» و «هیچ ابری دیده نمیشود».
شهروندی هم درباره سلامت کودکان ابراز نگرانی کرد.
هوای تهران و بسیاری از شهرهای دیگر ایران در هفتههای اخیر بهطور مداوم در وضعیت ناسالم، از نارنجی تا قرمز، قرار داشته است.
با وجود تداوم این بحران، مقامهای جمهوری اسلامی هنوز راهحل موثر و پایداری برای کاهش آلودگی هوا در پایتخت و دیگر کلانشهرها ارائه و اجرا نکردهاند و همچنان به تعطیلیهای مقطعی و تصمیمهای کوتاهمدت بسنده میکنند.
در کنار یک پیتزافروشی در جزایر دورافتاده کوک، دفتر مرکزی کوچک اما رو به رشد یکی از شرکتهای ثبت کشتیرانی جهان قرار گرفته است.
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، مالکان خارجی کشتیها میتوانند بدون آنکه هرگز پا به این کشور کوچک و پوشیده از نخل بگذارند، با پرداخت هزینه به «مریتایم کوک آیلندز» یا همان اداره دریانوردی جزایر کوک، کشتیهای خود را تحت پرچم ستارهنشان این کشور به حرکت درآورند.
دادههای تحریمی ایالات متحده، ۲۰ نفتکش ثبتشده در جزایر کوک را شناسایی کرده است که مظنون به قاچاق سوخت روسیه و ایران در فاصله سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ هستند.
همچنین ۱۴ نفتکش دیگر که با پرچم جزایر کوک تردد میکنند نیز در یک پایگاه داده جداگانه مربوط به تحریمهای بریتانیا در همین دوره زمانی، در فهرست سیاه قرار گرفتهاند.
نیوزیلند که تاکنون نزدیکترین شریک دیپلماتیک جزایر کوک بوده است، در واکنش به این گزارش اعلام کرد تضعیف تلاشهای مرتبط با تحریمها «نگرانکننده و خشمگینکننده» است.
سخنگوی وینستون پیترز، وزیر خارجه نیوزیلند، که کشورش از طریق یک پیمان «اتحاد آزاد» ارتباط نزدیکی با جزایر کوک دارد، گفت: «این یک واگرایی کاملا غیرقابل قبول و غیرقابل دفاع در سیاست خارجی است.»
به گفته او، نیوزیلند طی سالهای گذشته نگرانی جدی خود را درباره نحوه مدیریت ثبت کشتیها در جزایر کوک به دولت آن منتقل کرده است.
اداره دریانوردی جزایر کوک که ثبت کشتیها را برعهده دارد، هرگونه قصور در انجام بررسیهای لازم یا پناه دادن به کشتیهای تحریمی را تکذیب کرده و میگوید هرگونه کشتی از این نوع، از ثبت حذف میشود.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی از شبکههای جهانی شرکتهای صوری برای دور زدن تحریمهای بینالمللی علیه نفت ایران منتشر شده است.
در یک نمونه، روزنامه فایننشال تایمز اواخر مرداد با نام بردن از یک دلال ایرانی به نام سعید علیخانی، تصویری تازه از شبکه انتقال نفت تحریمی ایران، روسیه و ونزوئلا به چین ارائه داد.
بر اساس این گزارش، ۳۰ نفتکش طی حدود شش سال دستکم ۱۳۰ میلیون بشکه نفت به ارزش تقریبی ۹.۶ میلیارد دلار را جابهجا کردهاند.
ناوگان سایه
تحریمهای غربی با هدف محدود کردن درآمد حاصل از فروش نفت ایران و روسیه وضع شدهاند تا تامین منابع مالی برای برنامه هستهای جمهوری اسلامی و جنگ در اوکراین کاهش یابد.
با آغاز دور دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، کارزار تازهای از سیاست «فشار حداکثری» آمریکا علیه جمهوری اسلامی به راه افتاد.
بر اساس گزارش نشریه حوزه تجارت جهانی (نشریه گلوبال ترید ریویو)، یکسوم تحریمهای آمریکا بخش کشتیرانی ایران را هدف گرفته است.
آنتون موایسینکو، کارشناس تحریم و جرایم مالی در دانشگاه ملی استرالیا، گفت برخی کشورها با این تحریمها همراه شدهاند و اجازه نمیدهند کشتیهای دولتهای تحریمی، پرچمشان را حمل کنند اما برخی در این زمینه «کمی سهلگیرانهتر» عمل میکنند.
پای جزایر کوک هم همینجا به میان میآید.
یک شرکت کشتیرانی مستقر در امارات متحده عربی در ماه آوریل به قاچاق «میلیونها دلار» سوخت به نمایندگی از ارتش جمهوری اسلامی در خلیج فارس متهم شد.
این شرکت، مالک نفتکشهای با پرچم باربادوس، گامبیا، پاناما و جزایر کوک بود.
گفته میشود این کشتیها، چرخدندههای شبکه قاچاق دریایی موسوم به «ناوگان سایه» هستند که با جا زدن خود بهعنوان کشتیهای باری در ماموریتهای مشروع، تحریمها را دور میزنند.
آنها رد پای خود را با ثبت در کشورهایی مانند جزایر کوک میپوشانند؛ جایی که میتوانند از نظارت بسیار کمتر برخوردار شوند.
اغلب رجیستریها از هدف واقعی این کشتیها بیاطلاعاند.
نشریه دریایی لویدز لیست، سال گذشته اداره دریانوردی جزایر کوک را «سریعترین رجیستری در حال رشد در جهان» نامید.
موایسینکو به خبرگزاری فرانسه گفت: «تعدادی کشتی که پرچم جزایر کوک را حمل میکنند بهعنوان بخشی از ناوگان سایه شناسایی شدهاند.»
بسیاری از شرکتهای ثبت دریایی، از جمله جزایر کوک، هزینهها و درآمدهای خود را بهصورت عمومی منتشر نمیکنند اما خبرگزاری فرانسه تخمین زد یک نفتکش ۳۰ هزار تنی میتواند حدود ۱۰ هزار دلار بابت هزینه ثبت خود بپردازد.
اسناد بودجه جزایر کوک نشان میدهد درآمد دولت این کشور از هزینههای دریایی در پنج سال گذشته بیش از ۴۰۰ درصد رشد کرده و در سال مالی گذشته، به حدود ۱۷۵ هزار دلار رسیده است.
ذوالنوری دوشنبه ۱۰ آذر با اعلام این موضوع که پیام واشینگتن از طریق بنسلمان به تهران رسیده، گفت هیچکدام از سه پیششرطی که دولت آمریکا برای ادامه گفتوگوها و رسیدن به توافق با جمهوری اسلامی در نظر گرفته، «منطقی نیست».
منابع ایراناینترنشنال هفتم آذر اعلام کردند دولت ترامپ در پاسخ به درخواست مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی از عربستان سعودی برای میانجیگری با هدف ازسرگیری مذاکره با آمریکا، بار دیگر بر شرایط سهگانه خود بهمنظور گفتوگو با ایران تاکید کرده است.
این منابع تایید کردند که پزشکیان، پیش از سفر ولیعهد عربستان سعودی به واشینگتن، از او خواسته بود با وساطت میان حکومت ایران و آمریکا، زمینه را برای ازسرگیری مذاکرات بین دو کشور فراهم کند.
به گفته منابع ایراناینترنشنال، دولت آمریکا در این پیام بار دیگر به جمهوری اسلامی یادآوری کرده است گفتوگو تنها در صورت پذیرش این پیششرطها ممکن است.
شروط آمریکایی
ذوالنوری گفت شروط آمریکا شامل غنیسازی صفر در خاک ایران، قطع همکاری با «گروههای مقاومت» و کاهش برد موشکهای ایران است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۸ آبان تاکید کرد هرگونه توافق برای صفر کردن درصد غنیسازی هستهای را «خیانت» میداند و جمهوری اسلامی «به هیچ وجه» چنین شرطی را نخواهد پذیرفت.
ذوالنوری تاکید کرد توان موشکی ایران «وسیله دفاع از کشور» است و افزود: «چرا شما باید مسلح باشید و ما خلع سلاح شویم؟»
او گفت درخواست کاهش برد موشکها به زیر ۳۰۰ کیلومتر «بهمعنای تلاش برای نابودی ایران» است.
شبکه تلویزیونی آی۲۴ اسرائیل ۳۰ آبان به نقل از منابع آگاه غربی گزارش داد جمهوری اسلامی در بازسازی توان موشکهای بالستیک خود سرمایهگذاری قابل توجهی انجام داده است و بر این اساس، احتمال وقوع درگیری مجدد میان اسرائیل و جمهوری اسلامی در حال افزایش است.
تکذیب بینتیجه خامنهای
چند ساعت پیش از پرواز بنسلمان به سوی ایالات متحده در ۲۶ آبان، خبرگزاری دولتی عربستان سعودی از رسیدن نامه پزشکیان به دست او خبر داد اما جزییاتی از محتوای نامه فاش نشد.
چند روز بعد از این سفر، مصطفی کواکبیان، نماینده پیشین مجلس جمهوری اسلامی، دوم آذر به وبسایت عصر ایران گفت پزشکیان با مجوز رهبر جمهوری اسلامی، از طریق بنسلمان به ترامپ پیام داد که برای «گفتوگوی بدون شرط» آماده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ششم آذر ارسال پیام از طریق کشورهای منطقه به آمریکا را «دروغ محض» خواند و تاکید کرد که حکومت ایران «قطعا» در پی همکاری و ارتباط با دولتی مثل دولت آمریکا نیست.
۲۹ آبان، خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که پزشکیان در نامهای به بنسلمان از او خواسته تا در سفر به آمریکا، ترامپ را برای احیای مذاکرات هستهای متقاعد کند.
