آرژانتین تهدید مقامهای جمهوری اسلامی علیه مدیرکل آژانس انرژی اتمی را قویا محکوم کرد
وزارت خارجه آرژانتین در بیانیهای، تهدید مقامهای جمهوری اسلامی علیه رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، را قویا محکوم کرد.
آرژانتین همچنین از مقامات جمهوری اسلامی خواست تا امنیت مدیرکل آژانس و تیم همراهش را تضمین کرده و «از هر اقدامی که ممکن است آنها را در معرض خطر قرار دهد، خودداری کنند».
مقامهای جمهوری اسلامی گروسی اهل آرژانتین را به دلیل محکوم نکردن حملات سارائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، به «خیانت به وظایف خود» متهم کردهاند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفت باوجود آسیب به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل، تهران احتمالا ظرف چند ماه قادر خواهد بود تولید اورانیوم غنیشده را آغاز کند.
گروسی در مصاحبهای با شبکه سیبیاس نیوز هشدار داد تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان بهطور گسترده تخریب شدهاند، اما بخشی از زیرساختها هنوز باقی است.
مدیرکل آژانس تاکید کرد: «این عقبگرد بسیار جدی است، اما نباید تصور کرد همه چیز نابود شده است... ایران قادر است ظرف چند ماه یا حتی کمتر چند آبشار سانتریفیوژ را به کار اندازد.»
او با اشاره به حدود ۴۰۰ کیلوگرم ذخیره اورانیوم غنیشده ایران، گفت: «ما نمیدانیم این مواد کجا رفتهاند. شاید بخشی نابود شده باشد، اما بخشی احتمالا منتقل شده است. این اورانیوم اگر به غنای ۹۰ درصد برسد، برای ساخت حدود ۱۰ سلاح هستهای کافی است.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، عصر شنبه هفت تیر بار دیگر این احتمال را رد کرد که جمهوری اسلامی بخشی از اورانیوم غنیشده خود را قبل از حمله، از سایتهای هستهای هدف قرار داده شده، خارج و پنهان کرده باشد.
او با تکرار مواضع قبلی خود گفت نه تنها جابهجا کردن اورانیم غنیشده به دلیل وزن بالایش خیلی سخت و خیلی خطرناک بوده، بلکه چون آمریکا هشدار حمله نداده بود، جمهوری اسلامی تا لحظه آخر از این اتفاق خبر نداشت.
در یک هفته گذشته گزارشهای ضد و نقیضی درباره خسارات وارد شده به این سایتهای هستهای و احتمال انتقال اورانیوم غنیشده پیش از حمله، منتشر شده است.
گروسی: فعلا نمیدانیم چیزی از تاسیسات هستهای جابهجا شده یا نه
گروسی در مصاحبه جدید خود خاطرنشان کرد ایران پیش از حملات به آژانس اطلاع نداده بود که قصد انتقال ذخایر یا سانتریفیوژها را دارد.
او اضافه کرد: «ما تصاویر ماهوارهای کامیونها را دیدهایم، اما هنوز نمیدانیم چه چیزهایی جابهجا شده است. این ابهام بزرگ باید برطرف شود.»
رییسجمهوری آمریکا نیز پنجم تیر در واکنش به گزارشها درباره انتقال اورانیوم از فردو گفت خودروهای حاضر در محل متعلق به کارگران پوشش بتنی بودند و انتقال این مواد «خطرناک و زمانبر» است.
آمریکا بامداد یکم تیر با استفاده از بمبهای سنگرشکن و موشکهای تاماهاوک به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در فردو، نطنز و اصفهان حمله کرد.
گروسی در مصاحبه جدید خود هشدار داد: «دانش فنی و ظرفیت صنعتی ایران قابل بمباران نیست. این کشور طی دههها به فناوری پیشرفتهای رسیده و اگر اراده داشته باشد، میتواند دوباره تولید اورانیوم غنیشده را آغاز کند.»
او از دولت جمهوری اسلامی خواست هرچه زودتر به بازرسان آژانس اجازه دسترسی دوباره بدهد: «اگر این دسترسی برقرار نشود، هیچکس نخواهد دانست ایران چه در اختیار دارد و چه برنامهای را پیش میبرد.»
گروسی در بخش دیگری از گفتوگو به سوال مجری درباره احتمال تلاش ایران برای ساخت بمب هستهای پاسخ داد: «ما هیچگاه اعلام نکردیم که ایران سلاح هستهای در اختیار دارد یا قصد قطعی ساخت آن را دارد. اما این حقیقت هم وجود دارد که به بسیاری از پرسشهای مهم ما پاسخ قانعکنندهای داده نشد و این تردیدها همچنان باقی است.»
در بخش پایانی، گروسی با انتقاد از اتهامات مقامات جمهوری اسلامی که آژانس را مسئول حملات اخیر دانستهاند گفت: «این ادعا که گزارش ما باعث جنگ شد بیاساس است. آنچه ما منتشر کردیم چیز تازهای نبود. اما بعضی ترجیح میدهند بهجای پذیرش مسئولیت، آژانس را مقصر جلوه دهند.»
محکومیت تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه گروسی
همزمان با این مصاحبه، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی هفتم تیر در مراسم تشییع جنازه گردانندگان برنامه هستهای و فرماندهان نظامی کشتهشده در حملات اسرائیل، بر قطع رابطه تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکید کردند.
حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرییس مجلس، اعلام کرد جمهوری اسلامی دیگر اجازه حضور گروسی و نصب دوربینهای آژانس در تاسیسات هستهای را نمیدهد.
روزنامه کیهان که زیر نظر نماینده علی خامنهای اداره میشود، نیز در اقدامی بیسابقه، خواستار بازداشت و اعدام گروسی شد.
این تهدید واکنش فوری دولت آمریکا را بههمراه داشت.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، در شبکه ایکس نوشت: «این درخواست برای اعدام مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی غیرقابلقبول است و باید محکوم شود.»
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا یکشنبه هشتم تیر در حساب ایکس خود بر حمایت کامل از آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مدیر کل آن، در وظیفهاش برای ادامه نظارت بیطرفانه بر برنامه هستهای ایران تاکید کرد و افزود که این امر کلید حل و فصل دیپلماتیک این موضوع خواهد بود.
در واکنشی دیگر، وزارت خارجه آرژانتین تهدیدهای مقامات جمهوری اسلامی علیه گروسی را محکوم کرد.
گروسی در پاسخ به این فضای تنشآلود، تاکید کرد تنها راه پایان دادن به بحران، بازگشت فوری به میز مذاکره و ازسرگیری بازرسیهای شفاف است و افزود: «در نهایت، هیچ راهی جز یک توافق جامع و قابل راستیآزمایی وجود ندارد.»
نمایندگان مجلس شورای اسلامی مواد لایحهای را تصویب کردند که بر اساس آن، «پرواز غیرمجاز پهپادهای غیرنظامی» در بخشهایی از ایران ممنوع میشود.
مجلس در ایران یکشنبه هشت تیر تمام مواد لایحه «ساماندهی پرندههای هدایتپذیر از راه دور» را تنها با چند رای مخالف، تصویب کرد.
بر اساس قانون جدید، «پرواز غیرمجاز» پهپادهای غیرنظامی بر فراز حریمهای نظامی، انتظامی، امنیتی و دارای رده حفاظتی کشور ممنوع است.
ماده هشت این لایحه میگوید بهرهبرداری از پهپادهای غیرنظامی و انجام عملیات پروازی صرفا از سوی اشخاص حقوقی و حقیقی دارای مجوز، با پهپاد دارای سند رسمی مالکیت و کاربر دارای گواهینامه معتبر و ثبت و تایید اطلاعات طرح پروازی در سامانه مربوط مجاز است.
در تبصره این ماده آمده است که عملیات پروازی پهپادهای غیرنظامی در استانهای تهران و البرز با مجوز قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران انجام میگیرد.
پس از حمله اسرائیل، رسانههای حکومتی تصاویری از خودروها و تجهیزات رهاشده در ایران منتشر کردند که به گفته آنها، در جریان عملیات اسرائیل بهکار رفته بودند.
در میان این تصاویر، بقایای مهماتی مانند خودروهای حامل موشکهای کوتاهبرد ساخت اسرائیل (اسپایک)، پهپادهای انتحاری و حتی کارگاههای موقت ساخت پهپاد در داخل ایران به چشم میخورد.
با اینحال بررسیها نشان میدهد در دستکم دو مورد، رسانههای حکومتی از تصاویر جعلی یا دستکاریشده به ویژه درباره ضبط پهپادهای تهاجمی، در گزارشهای خود استفاده کردهاند.
بسیاری از این تصاویر یا مربوط به ایران نبودند یا پهپادهای نمایش داده شده، غیرنظامی بودند؛ مدلهایی که بهدلیل اندازه کوچک، اساسا توانایی حمل مواد انفجاری یا استفاده نظامی ندارند.
در یک نمونه نیز در گزارشی از ضبط تسلیحات از «عوامل موساد» در ایران، پهپاد «شاهین۱» نمایش داده شد که تولیدش داخلی و استفاده از آن در انحصار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی است.
باوجود این گزارشها، مقامها و رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی، از آغاز جنگ ۱۲ روزه بارها گزارشهایی درباره «کشف و ضبط کامیون، وانت و خودروهای هایلوکس حامل پهپادهای موساد» منتشر کردند تا عاملی برای تصویب قوانین سختگیرانهتر در استفاده از پهپادهای غیرنظامی در ایران شود.
جزییاتی از قانون جدید
ماده چهار لایحه جدید مجلس مشخص کرده که موافقت اصولی برای ساخت و تولید صنعتی انواع پهپاد غیرنظامی و صدور مجوز تاسیس، نیازمند تایید عدم سوءپیشینه کیفری از قوه قضاییه جمهوری اسلامی است.
صدور این مجوزها همچنین به استعلام از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه و تاییدیه از وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نیاز دارد.
بر اساس تبصره این ماده، ساخت و تولید پهپاد بدون چنین مجوزهایی جرم بوده و «مرتکب مستوجب یک یا چند مورد از مجازاتهای درجه سه موضوع ماده ۱۹ قانون مجازاتهای اسلامی» خواهد بود.
مجازاتهای درجه سه در این ماده قانونی شامل ۱۰ تا ۱۵ سال حبس و جریمه نقدی تا ۵۰۰ میلیون تومان است.
بر اساس مصوبه مجلس، از تاریخ لازمالاجرا شدن این قانون، پرواز هرگونه پهپاد «فاقد سند مالکیت» ممنوع خواهد بود.
در قانون جدید، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی مسئولیت صدور سند رسمی مالکیت و تعیین شماره شناسایی یکتا را بر عهده دارد.
شورای امنیت کشور که زیر نظر وزیر کشور است نیز مسئول سیاستگذاری، هماهنگی و نظارت بر اجرای حسن قانون است.
بخشی دیگر از این قانون، واردات، صادرات، تولید، توزیع، حمل، خرید، فروش یا عمل حقوقی مفید انتقال مالکیت یا منافع پهپاد غیرنظامی را برای «اتباع خارجی» ممنوع کرده است.
در جریان جنگ، برخی رسانهها و چهرههای حکومتی در ایران، اخباری بدون پایه و مدرک را درباره «همکاری اتباع افغانستانی با عوامل موساد» برای تولید و انتقال پهپادهای انتحاری منتشر کردند.
در این مدت شمار اتباع خارجی بازداشتشده، از اروپایی گرفته تا افغان، دستکم به ۹۸ نفر رسیده است. این افراد به اتهامهایی مانند عبور غیرمجاز و عضویت در شبکههای اطلاعاتی بازداشت شدهاند.
در روزهای گذشته موج اخراج گسترده افغانها نیز از ایران شدت گرفته است.
گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، در بازدید الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، از محل حمله موشکی جمهوری اسلامی در بتیام، از کشورهای اروپایی خواست تا مکانیسم ماشه را به دلیل برنامه اتمی جمهوری اسلامی فعال کنند.
ساعر گفت: «اکنون جامعه جهانی وظیفه دارد در قبال برنامه هستهای ایران گامهای مشخصی بردارد؛ با توجه به حملات رژیم ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی و اعلام آن مبنی بر توقف همکاری با این نهاد.»
او تاکید کرد زمان آن رسیده که سه کشور اروپایی بریتانیا، آلمان و فرانسه، بر اساس اختیاراتشان، مکانیسم ماشه را فعال کنند.
بر اساس توافق هستهای برجام، امضاکنندگان میتوانند در صورت عدم پایبندی ایران، سازوکاری را فعال کنند که بهطور خودکار تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را بازمیگرداند.
مهلت این گزینه در مهر ماه به پایان میرسد.
دوبریندت اولین مقام ارشد خارجی است که از زمان پایان جنگ ۱۲ روزه به اسرائیل سفر میکند.
او در جریان این بازدید گفت: «ما باید حمایت خود از اسرائیل را عمیقتر کنیم.»
