شماری از مقامات سابق جمهوری اسلامی و فعالان رسانهای حکومتی از جنگ لفظی ترامپ و زلنسکی ابراز خوشحالی کردند و آن را به معنای درست بودن سخنان علی خامنهای مبنی بر عاقلانه و هوشمندانه نبودن مذاکره با آمریکا دانستند. عدهای هم از رییسجمهوری اوکراین انتقاد کردند.
برخی افراد نزدیک به دولت حسن روحانی، ضمن اشاره به تحقیر زلنسکی، خود او را مقصر دانستهاند که در زمان مناسب برای پایان جنگ، مذاکره نکرده است.
برخی از کاربران اصولگرا در شبکه اجتماعی ایکس، با اشاره به نحوه سخن گفتن پزشکیان در سخنرانیهایش اقدام به تمسخر او کرده و نوشتند که میتوان تصور کرد در صورت دیدار پزشکیان و ترامپ، چه اتفاقی رخ میدهد.
آکسیوس در گزارشی نوشت تیم ترامپ قبل از دیدار تاریخی رییسجمهوری آمریکا با رییسجمهوری اوکراین، به زلنسکی پیشنهاد داده بود که لباس نظامی همیشگی خود را کنار بگذارد و لباسی رسمیتر مانند کت و شلوار بپوشد.
با اینحال زلنسکی این کار را نکرد و به جایش، لباسی تماما مشکی و غیر رسمی پوشید.
دو منبع آگاه به آکسیوس گفتند این موضوع، ترامپ را پیش از دیداری که مقابل دوربینها به بحران کشیده شد، ناراحت کرده بود.
پیش از جلسه و زمانی که ترامپ دست زلنسکی را در ورودی بال غربی کاخ سفید فشرد، خطاب به او گفت: «امروز خیلی شیک لباس پوشیدی.»
در جلسه کاخ سفید، برایان گلن، خبرنگار ارشد کاخ سفید برای وبسایت راستگرای «صدای واقعی آمریکا» از زلنسکی پرسید چرا کتوشلوار نپوشیده و او را به بیاحترامی به آمریکا متهم کرد.
زلنسکی در پاسخ به او گفت: «وقتی این جنگ تمام شد، من هم لباس رسمی میپوشم. شاید چیزی شبیه به لباس شما؛ شاید چیزی بهتر. شاید چیزی ارزانتر.»
مواجهه خشمگینانه و پرتنش دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینی او در کاخ سفید، جمهوریخواهان همحزبی ترامپ را به دو دسته تقسیم کرده و چشمانداز تصویب هرگونه کمک بیشتر برای کییف در کنگره ایالات متحده را کمرنگ کرده است.
رویترز شنبه ۱۱ اسفند در گزارشی نوشت برخی از جمهوریخواهان آمریکا که مدتها از اوکراین حمایت میکردند، پس از جنگ لفظی اخیر میان رهبران دو کشور، علیه زلنسکی واکنش نشان دادند.
لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی، تنها چند ساعت پس از حضور در دیداری دوستانه میان زلنسکی و ۱۲ سناتور آمریکا، خواستار تغییر رویکرد رییسجمهوری اوکراین یا استعفای او شد.
گراهام که متحد نزدیک ترامپ به شمار میرود، به خبرنگاران گفت: «آنچه در دفتر بیضی کاخ سفید دیدم، بیاحترامی بود و نمیدانم آیا میتوانیم دوباره با زلنسکی همکاری کنیم یا نه.»
ترامپ و جی دی ونس، معاون او، نیز در جریان این دیدار پرحاشیه، زلنسکی را به «ناسپاسی» و «بیاحترامی» متهم کرده بودند.
گراهام درباره این رویدادها گفت: «زلنسکی یا باید تغییر کند یا استعفا دهد و کسی را بفرستد که بتوانیم با او همکاری کنیم.»
سناتور بیل هگرتی از ایالت تنسی که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، سفیر آمریکا در ژاپن بود، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایالات متحده دیگر نخواهد گذاشت که از آن سوءاستفاده شود.»
با اینکه بیشتر جمهوریخواهان از ترامپ و ونس حمایت کردند، برخی نیز در کنار دموکراتها در مقام دفاع از اوکراین برآمدند.
مایک لاولر، نماینده نیویورک در مجلس نمایندگان آمریکا، در پستی در ایکس، دیدار ترامپ و زلنسکی را «فرصتی از دسترفته برای ایالات متحده و اوکراین» خواند و افزود: «توافق [میان دو کشور] قطعا منجر به همکاریهای اقتصادی و امنیتی قویتری میشد.»
دان بیکن، نماینده میانهروی ایالت نبراسکا، هم حمایت خود را از کییف اعلام کرد.
او در بیانیهای گفت: «یک روز بد برای سیاست خارجی آمریکا. اوکراین خواهان استقلال، بازارهای آزاد و حاکمیت قانون است. او میخواهد بخشی از غرب باشد. روسیه از ما و ارزشهای غربیمان متنفر است. باید واضح بگوییم که ما طرفدار آزادی هستیم.»
با این حال، هیچیک از این دو نماینده جمهوریخواه از ترامپ یا ونس انتقاد نکردند.
سرنوشت توافق بهرهبرداری از معادن اوکراین
زلنسکی برای امضای توافقنامهای در آمریکا حضور داشت که قرار بود در چارچوب آن، واشینگتن و کییف در بهرهبرداری و توسعه منابع طبیعی غنی اوکراین با یکدیگر همکاری کنند.
رییسجمهوری اوکراین ملاقات با ترامپ و ونس را فرصتی برای متقاعد کردن آمریکا میدانست که در جنگ با روسیه، به ولادیمیر پوتین نپیوندد، اما در عوض، به زلنسکی گفته شد که جلسه را ترک کند و توافقی نیز به امضا نرسید.
حامیان کییف امیدوار بودند این توافق بتواند حمایت بیشتر جمهوریخواهان همحزبی ترامپ را که اکثریت شکنندهای در سنا و مجلس نمایندگان دارند، برای تصویب و ارسال کمکهای آتی به اوکراین جلب کند.
کنگره از زمان آغاز حمله تمامعیار پوتین به اوکراین در اسفند ۱۴۰۰، کمکهایی برای کییف به ارزش ۱۷۵ میلیارد دلار تصویب کرده است، اما آخرین قانون یا طرحی که در این زمینه به تصویب رسید، در ماه آوریل و زمانی بود که دموکراتها کنترل سنا را بر عهده داشتند و جو بایدن رییسجمهور بود.
حتی در آن زمان، جمهوریخواهان کنگره تحت فشار ترامپ و تردیدهای او درباره کمکهای نظامی بیشتر به اوکراین بودند و به همین دلیل، لایحه را با تاخیر پیش بردند. این تاخیرها در تحویل تسلیحات موجب شد تا نیروهای اوکراینی در میدان نبرد در موقعیت ضعیفتری قرار گیرند.
تحلیلگران میگویند اگر ترامپ در این موضوع دخالت و توافق معدنی «بسیار بزرگی» را که وعده داده بود، تبلیغ میکرد، احتمالا حمایت جمهوریخواهان از تخصیص کمکها به اوکراین بیشتر میشد.
برخی از جمهوریخواهان که از کمک به اوکراین حمایت کردهاند، ابراز امیدواری کردهاند روابط واشینگتن و کییف دوباره برقرار شود.
مایکل مککال، نماینده تگزاس و رییس پیشین کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، گفت که هنوز امیدوار است صلحی واقعی و پایدار حاصل شود؛ صلحی که تضمین کند اوکراین از تهاجمهای بیشتر روسیه در امان خواهد بود.
او در حساب ایکس خود نوشت: «من همچنین از رییسجمهور زلنسکی میخواهم که فورا توافق معدنی را امضا کند. این توافق یک شراکت اقتصادی بین آمریکا و اوکراین ایجاد خواهد کرد. این به نفع هر دو کشور است که این توافق انجام شود.»
وکیل حسین شمخانی، فرزند علی شمخانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، از طرح شکایت علیه پایگاه خبری بلومبرگ به دلیل انتشار گزارشهایی درباره فعالیتهای اقتصادی موکلش و شرکت میلاوس خبر داد.
این وکیل که نامش ذکر نشده و مشخص نیست شکایت مورد نظر را در کدام کشور ثبت کرده است، شنبه ۱۱ اسفند به خبرگزاری ایلنا گفت حسین شمخانی مالک یا سهامدار میلاوس نیست.
بلومبرگ در ماههای اخیر گزارشهای متعددی از فعالیت شرکتهای زیر نظر حسین شمخانی در «تجارت غیرقانونی نفت ایران و دور زدن تحریمها» منتشر کرده است.
این خبرگزاری از جمله جمعه ۹ شهریور، در گزارشی نوشت گروه میلاوس (Milavous Group) که حسین شمخانی گرداننده ارشد آن است، در دبی میلیاردها دلار از فروش کالاها از مقصد ایران، روسیه و برخی کشورهای دیگر به دست آورده و تاجران این گروه را از سلاطین فروش نفت ایران در سراسر جهان توصیف میکنند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، در دبی و محافل تجاری در سراسر جهان، تعداد کمی از هویت واقعی حسین شمخانی اطلاع دارند و او را فقط با نام «هکتور» میشناسند.
محمد الهاشمی، مدیرعامل میلاوس، در پاسخ به بلومبرگ گفت که این شرکت هیچ ارتباطی با شمخانی ندارد.
بر اساس اظهارات منابع مطلع، شرکتهای موجود در شبکه شمخانی، نفت و محصولات پتروشیمی کشورهای غیرتحریمی را میفروشند و گاهی اوقات نفت خام از حوزههای مختلف را مخلوط میکنند. بنابراین حتی خریدارانی که بشکهها را آزمایش میکنند، ممکن است نتوانند کشور مبدا را شناسایی کنند.
بلومبرگ در گزارش دیگری نوشته است حسین شمخانی و چند نفر از نزدیکانش از برنامه کشور دومینیکا برای اعطای شهروندی در ازای سرمایهگذاری استفاده کردند و پاسپورت این کشور را گرفتند تا به سیستم بانکی بینالمللی دسترسی داشته باشند.
نایجل فاراژ، رهبر حزب «ریفرم یوکی» بریتانیا، در واکنش به گفتوگوی ترامپ و زلنسکی در کاخ سفید، این رویداد را «مایه تاسف» دانست و گفت که این اتفاق باعث احساس پیروزی پوتین میشود.
فاراژ در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اما این نه پایان ماجرا و حتی نزدیک به آن هم نیست.»
او رسیدن به یک توافق صلح را ضروری خواند و گفت اوکراین باید تضمینهای امنیتی مناسبی دریافت کند.
مواجهه خشمگینانه و پر تنش ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در کاخ سفید، جمهوریخواهان همحزبی ترامپ را به دو دسته تقسیم کرده و چشمانداز تصویب هرگونه کمک بیشتر در کنگره را برای کییف کمرنگ کرده است.
رویترز در گزارشی نوشت برخی از جمهوریخواهان که مدتها از اوکراین حمایت میکردند پس از جنگ لفظی جمعه، علیه زلنسکی واکنش نشان دادند.
لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی، تنها چند ساعت پس از حضور در دیداری دوستانه میان زلنسکی و ۱۲ سناتور آمریکا، خواستار تغییر رویکرد زلنسکی یا استعفای او شد.
سناتور بیل هگرتی از ایالت تنسی که در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ سفیر آمریکا در ژاپن بود، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایالات متحده دیگر نخواهد گذاشت که از آن سو استفاده شود.»
با اینکه بیشتر جمهوریخواهان از ترامپ و ونس حمایت کردند، برخی نیز در کنار دموکراتها در مقام دفاع از اوکراین ایستادند.
