مواجهه خشمگینانه و پرتنش دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینی او در کاخ سفید، جمهوریخواهان همحزبی ترامپ را به دو دسته تقسیم کرده و چشمانداز تصویب هرگونه کمک بیشتر برای کییف در کنگره ایالات متحده را کمرنگ کرده است.
رویترز شنبه ۱۱ اسفند در گزارشی نوشت برخی از جمهوریخواهان آمریکا که مدتها از اوکراین حمایت میکردند، پس از جنگ لفظی اخیر میان رهبران دو کشور، علیه زلنسکی واکنش نشان دادند.
لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی، تنها چند ساعت پس از حضور در دیداری دوستانه میان زلنسکی و ۱۲ سناتور آمریکا، خواستار تغییر رویکرد رییسجمهوری اوکراین یا استعفای او شد.
گراهام که متحد نزدیک ترامپ به شمار میرود، به خبرنگاران گفت: «آنچه در دفتر بیضی کاخ سفید دیدم، بیاحترامی بود و نمیدانم آیا میتوانیم دوباره با زلنسکی همکاری کنیم یا نه.»
ترامپ و جی دی ونس، معاون او، نیز در جریان این دیدار پرحاشیه، زلنسکی را به «ناسپاسی» و «بیاحترامی» متهم کرده بودند.
گراهام درباره این رویدادها گفت: «زلنسکی یا باید تغییر کند یا استعفا دهد و کسی را بفرستد که بتوانیم با او همکاری کنیم.»
سناتور بیل هگرتی از ایالت تنسی که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، سفیر آمریکا در ژاپن بود، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایالات متحده دیگر نخواهد گذاشت که از آن سوءاستفاده شود.»
با اینکه بیشتر جمهوریخواهان از ترامپ و ونس حمایت کردند، برخی نیز در کنار دموکراتها در مقام دفاع از اوکراین برآمدند.
مایک لاولر، نماینده نیویورک در مجلس نمایندگان آمریکا، در پستی در ایکس، دیدار ترامپ و زلنسکی را «فرصتی از دسترفته برای ایالات متحده و اوکراین» خواند و افزود: «توافق [میان دو کشور] قطعا منجر به همکاریهای اقتصادی و امنیتی قویتری میشد.»
دان بیکن، نماینده میانهروی ایالت نبراسکا، هم حمایت خود را از کییف اعلام کرد.
او در بیانیهای گفت: «یک روز بد برای سیاست خارجی آمریکا. اوکراین خواهان استقلال، بازارهای آزاد و حاکمیت قانون است. او میخواهد بخشی از غرب باشد. روسیه از ما و ارزشهای غربیمان متنفر است. باید واضح بگوییم که ما طرفدار آزادی هستیم.»
با این حال، هیچیک از این دو نماینده جمهوریخواه از ترامپ یا ونس انتقاد نکردند.
سرنوشت توافق بهرهبرداری از معادن اوکراین
زلنسکی برای امضای توافقنامهای در آمریکا حضور داشت که قرار بود در چارچوب آن، واشینگتن و کییف در بهرهبرداری و توسعه منابع طبیعی غنی اوکراین با یکدیگر همکاری کنند.
رییسجمهوری اوکراین ملاقات با ترامپ و ونس را فرصتی برای متقاعد کردن آمریکا میدانست که در جنگ با روسیه، به ولادیمیر پوتین نپیوندد، اما در عوض، به زلنسکی گفته شد که جلسه را ترک کند و توافقی نیز به امضا نرسید.
حامیان کییف امیدوار بودند این توافق بتواند حمایت بیشتر جمهوریخواهان همحزبی ترامپ را که اکثریت شکنندهای در سنا و مجلس نمایندگان دارند، برای تصویب و ارسال کمکهای آتی به اوکراین جلب کند.
کنگره از زمان آغاز حمله تمامعیار پوتین به اوکراین در اسفند ۱۴۰۰، کمکهایی برای کییف به ارزش ۱۷۵ میلیارد دلار تصویب کرده است، اما آخرین قانون یا طرحی که در این زمینه به تصویب رسید، در ماه آوریل و زمانی بود که دموکراتها کنترل سنا را بر عهده داشتند و جو بایدن رییسجمهور بود.
حتی در آن زمان، جمهوریخواهان کنگره تحت فشار ترامپ و تردیدهای او درباره کمکهای نظامی بیشتر به اوکراین بودند و به همین دلیل، لایحه را با تاخیر پیش بردند. این تاخیرها در تحویل تسلیحات موجب شد تا نیروهای اوکراینی در میدان نبرد در موقعیت ضعیفتری قرار گیرند.
تحلیلگران میگویند اگر ترامپ در این موضوع دخالت و توافق معدنی «بسیار بزرگی» را که وعده داده بود، تبلیغ میکرد، احتمالا حمایت جمهوریخواهان از تخصیص کمکها به اوکراین بیشتر میشد.
برخی از جمهوریخواهان که از کمک به اوکراین حمایت کردهاند، ابراز امیدواری کردهاند روابط واشینگتن و کییف دوباره برقرار شود.
مایکل مککال، نماینده تگزاس و رییس پیشین کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، گفت که هنوز امیدوار است صلحی واقعی و پایدار حاصل شود؛ صلحی که تضمین کند اوکراین از تهاجمهای بیشتر روسیه در امان خواهد بود.
او در حساب ایکس خود نوشت: «من همچنین از رییسجمهور زلنسکی میخواهم که فورا توافق معدنی را امضا کند. این توافق یک شراکت اقتصادی بین آمریکا و اوکراین ایجاد خواهد کرد. این به نفع هر دو کشور است که این توافق انجام شود.»
