دو منبع آگاه به بلومبرگ گفتند که ماموران اطلاعاتی روسیه فرار اسد را سازماندهی کردند و اسد را از طریق پایگاه هوایی خود در سوریه به بیرون منتقل کردند.
یکی از آنها گفت که سیستم مکانیابی هواپیما برای جلوگیری از ردیابی خاموش شد.
همزمان وزارت خارجه روسیه گفت باید هنجارهای بین المللی در مورد امنیت تاسیسات روسیه در سوریه اعمال شوند.
در پی تداوم بحران آلودگی هوا در ایران، مدارس و دانشگاهها در تعدادی از شهرهای کشور تعطیل یا غیرحضوری شدند. این تعطیلی فردا، پنجشنبه ۲۲ آذر نیز ادامه خواهد داشت.
میرمحمد غراوی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار تهران، اعلام کرد به علت تداوم آلودگی هوا، کلاس درس همه مقاطع تحصیلی، دانشگاهها، ادارات، دستگاههای اجرایی ملی، استانی، نهادهای عمومی و غیردولتی استان تهران به غیر از دماوند و فیروزکوه در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه ۲۱ و ۲۲ آذر تعطیل است.
همزمان مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان گفت مدارس کلانشهر اصفهان و برخی شهرستانهای استان به دلیل «تداوم پایداری جو و وارونگی دما» در تمامی مقاطع تحصیلی غیرحضوری شد.
در استان مرکزی، بهروز ایراننژاد، رییس اورژانس پیشبیمارستانی و حوادث دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی، چهارشنبه گفت که ۹۰۰ نفر بیمار قلبی و تنفسی به علت آلودگی هوا از اول آبان تا ۲۰ آذر، به مراکز درمانی اراک مراجعه کردند.
به علت آلودگی هوا، مدارس ابتدایی شهرهای اراک، ساوه و شازند، چهارشنبه به دلیل انباشت آلایندههای جوی تعطیل شد.
داوود میرشکار، دبیر کارگروه اضطراری آلودگی هوای استان خوزستان، شامگاه سهشنبه ۲۰ آذر گفت تمامی مقاطع تحصیلی پیشدبستانی، ابتدایی و دوره متوسطه اول و دوم شهرستانهای اهواز، حمیدیه، باوی، کارون، رامهرمز، ماهشهر، هندیجان، اندیمشک، دزفول، شوشتر، شوش، کرخه، هویزه، دشت آزادگان، شادگان، آبادان، خرمشهر و بهبهان در نوبتهای صبح و عصر چهارشنبه به صورت غیرحضوری برگزار میشود.
صدیقه ترابی، معاون سازمان محیط زیست، درباره بررسی روزهای آلوده در همه کلانشهرهای ایران طی سه سال گذشته، اعلام کرد: «اهواز، اصفهان، تهران، مشهد، کرج و اراک به ترتیب آلودترین شهرهای ایران هستند.»
او گفت که در سه سال گذشته، حدود ۵۵ درصد از کل روزهای اهواز آلوده بوده است: «رتبه اول آلودگی هوا برای اهواز است که با دو دسته متفاوت از آلایندههای طبیعی مثل گرد و غبار و آلایندههای ناشی از فعالیت انسانی مثل صنایع و نیروگاه و ... درگیر است. اهواز با آلودگی ناشی از سوزاندن فلرها، مازوت و آلودگیهای نفتی و سوزاندن پسماندها مواجه است و به همین دلیل بدترین وضعیت را از نظر آلودگی هوا دارد.»
بنا به گفته ترابی، آلودگی شهرهای اصفهان، تهران، مشهد، کرج و اراک ناشی از منابع و فعالیتهای انسانی است که تعدادی از این منابع، ساکن هستند؛ مثل فعالیت صنایع، نیروگاهها و پتروشیمیها و منابع متحرک مثل خودروها و ناوگان حملونقل که باعث آلودگی میشوند.
علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی از ارتش سوریه انتقاد کرد و گفت که مسوولان نظامی این کشور برای حضور نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در سوریه مشکل ایجاد کردند.
خامنهای در سخنرانی چهارشنبه خود با تایید حضور نظامی جمهوری اسلامی در سوریه گفت که «بعد از آن که فتنه داعش خاموش شد بخشی از نیروها برگشتند، بخشی ماندند در آنجا.»
رهبر جمهوری اسلامی افزود: «در سوریه شهید سلیمانی یک گروه چند هزار نفری را از جوانهای خود آنها آموزش داد، مسلح کرد، سازماندهی کرد، آمادهشان کرد ایستادند. بعد البته خب بعدها متأسفانه بعضی از خود مسئولان نظامی آن کشور ایراد درست کردند، مشکل درست کردند، چیزی که به نفع خودشان بود از آن صرفنظر کردند متأسفانه.»
خامنهای گفت: «جنگ اصلی را ارتش آن کشور باید بکند. در کنار ارتش آن کشور است که نیروی بسیجی که از جای دیگر آمده میتواند بجنگد. اگر ارتش آن کشور ضعف نشان داد از این بسیجی کاری برنمیآید و این اتفاق متأسفانه افتاد.»
رهبر جمهوری اسلامی همچنین گفت که دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی «از چند ماه قبل گزارشهای هشدار دهندهای به مسئولان سوری منتقل کرده بودند.»
او همچنین ارزیابیها درباره ضعف حکومت ایران بر اثر سقوط بشار اسد را رد کرد و گفت: «آن تحلیلگرِ نادانِ بیخبر از معنای مقاومت خیال میکند که مقاومت که ضعیف شد، ایران اسلامی هم ضعیف خواهد شد.»
بیشتر بخوانید: خامنهای وعده داد: سوریه از مخالفان پس گرفته میشود
با وجود گزارشها درباره ارتباط جمهوری اسلامی با مخالفان حاکم بر دمشق، علی خامنهای وعده بازپسگیری سوریه را داد و با اشاره تلویحی به نقش ترکیه، سقوط بشار اسد را «محصول یک نقشه مشترک» آمریکایی و اسرائیلی خواند. او تهدید کرد که در این شرایط، «خالی کردن دل مردم» جرم است.
رهبر جمهوری اسلامی گفت که برخی در خارج از کشور و با رسانههای فارسیزبان «دل مردم را خالی میکنند» که «جور دیگری باید با آنها برخورد کرد» اما در داخل کسی نباید این کار را بکند و باید با آن برخورد شود.
بر خلاف روال معمول سالهای اخیر، سخنرانی خامنهای به طور زنده از صداوسیما پخش نشد. روابط عمومی این سازمان، دلیل این موضوع را تصمیم دفتر او ذکر کرد.
خامنهای گفت: «مناطق تصرفشده سوریه به وسیله جوانان غیور سوری آزاد خواهد شد. شک نکنید این اتفاق خواهد افتاد و آمریکا هم به وسیله جبهه مقاومت از منطقه اخراج خواهد شد.»
این سخنان در حالی بیان شد که رسانهها از ارتباط جمهوری اسلامی با مخالفان حاکم بر دمشق خبر دادهاند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز بدون اشاره مستقیم به سقوط حکومت اسد، بر ادامه روابط دو کشور «بر اساس علایق و منافع مشترک و عمل به تعهدات حقوقی بینالمللی» تاکید کرده است.
خامنهای بدون ذکر نام گروههای مخالف حاکم بر سوریه گفت: «البته این مهاجمینی که گفتم هر کدام یک غرضی دارند. اهدافشان با هم متفاوت است؛ بعضیها از شمال سوریه یا جنوب سوریه دنبال تصرف سرزمیناند.»
او افزود که آمریکا به دنبال «محکم کردن جای پای خود» است اما: «این اتفاق نخواهد افتاد.»
خامنهای پیش از این نیز بارها در مناسبتهای مختلف، وعده اخراج آمریکا را از منطقه داده است.
خامنهای: خالی کردن دل مردم جرم است
رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی چهارشنبه ۲۱ آذر خود گفت: «دستگاه اطلاعاتی ما از چند ماه قبل گزارشهای هشداردهندهای را به مسئولان سوریه منتقل کرده بود. من البته نمیدانم این گزارشها به دست مقامات بالا رسیده بود یا نه، همان وسطها گم و گور شده بود.»
در روزهای گذشته رسانههای حکومتی نیز رویکردی مشابه خامنهای داشتند و شبیه همین سخنان را مطرح کردند.
برخی رسانهها در ایران پیش از این ضمن بازنشر سخنان خامنهای تلاش کردهاند کدهایی ارائه دهند و بگویند او هشدارهای لازم را درباره اقدامات احتمالی برای سرنگونی اسد، به او داده بود اما در سخنان منتشر شده، نشانی از این موضوع دیده نمیشود.
رهبر جمهوری اسلامی در سخنان امروز خود با اشاره به جنگ ایران و عراق گفت که حکومت ایران با «حوادث تلخ» مواجه شده اما: «در این حوادث جمهوری اسلامی یک لحظه دچار انفعال نشده است.»
خامنهای اضافه کرد: «عدهای همتشان این است که دل مردم را خالی کنند و طوری وقایع را تصویر میکنند که مردم را بترسانند. این جرم است.»
او در ادامه گفت: «برخی در خارج از کشور و با رسانههای فارسیزبان این کار را میکنند که جور دیگری باید با آنها برخورد کرد اما در داخل کسی نباید این کار را بکند و اگر کسی در تحلیل یا بیان خود به گونهای سخن بگوید که معنای آن خالی کردن دل مردم باشد، جرم است و باید با آن برخورد شود.»
در روزهای گذشته برخی مقامات سابق جمهوری اسلامی از بینتیجه بودن هزینهکرد دهها میلیارد دلار، هفت هزار و ۳۰۸ کشته و مجروح و هزاران نفر بازمانده مستمریبگیر بر اثر دخالت ایران در سوریه و حمایت از اسد انتقاد کردند.
در سالهای گذشته برخی فعالان سیاسی به دلیل انتقاد از دخالت جمهوری اسلامی در کشورهای منطقه به زندان محکوم شدهاند.
بسیاری از مقامات غربی از جمله مایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، سقوط اسد را بیانگر ضعیف شدن روسیه و ایران به عنوان حامیان او دانستند.
با این حال خامنهای گفت: «آن تحلیلگرِ نادانِ بیخبر از معنای مقاومت که خیال میکند مقاومت ضعیف شد، ایران اسلامی هم ضعیف خواهد شد؛ من عرض میکنم به حول و قوه الهی، به اذن الله تعالی، ایران قوی و مقتدر است و مقتدرتر هم خواهد شد.»
رهبر جمهوری اسلامی پس از مرگ حسن نصرالله، دبیرکل سابق حزبالله لبنان نیز از اعضای این گروه خواسته بود «ناامید» نشوند.
با فروپاشی رژیم اسد، حکومت ایران بار دیگر شاهد ضربهای به نفوذ منطقهای خود بود زیرا حکومت پیشین سوریه نقشی محوری در ارتباط تهران و حزبالله ایفا میکرد و در انتقال تسلیحات و مهمات به این گروه دست داشت.
حمله تلویحی خامنهای به ترکیه
رهبر جمهوری اسلامی روز چهارشنبه همچنین گفت که «نباید تردید کرد آنچه در سوریه اتفاق افتاده، محصول یک نقشه مشترک» از آمریکا و اسرائیل است.
او گفت که در زمینه «قرائنی داریم» اما به این قرائن یا شواهد دیگر اشاره نکرد.
خامنهای با اشاره تلویحی به ترکیه افزود «یک دولت همسایه سوریه نقش آشکاری را در این زمینه ایفا میکند ولی عامل اصلی توطئهگر و نقشهکش اصلی و اتاق فرمان اصلی»، در آمریکا و اسرائیل است.
در روزهای گذشته برخی مقامات جمهوری اسلامی علیه ترکیه سخن گفتهاند.
امیرحسین ثابتی، نماینده تهران در مجلس، در حساب ایکس خود نوشت: «دیر یا زود، ترکیه هزینههای بزرگی بابت خیانت به جبهه مقاومت و منافع ملی ایران خواهد داد.»
خبرگزاری رویترز به نقل از منابعی گزارش داده بود مخالفان اسد اوایل امسال طرح خود را برای سرنگونی او به ترکیه ارائه کردند و این کشور آن را تایید کرد.
همزمان گروههای مورد حمایت آنکارا از تصرف شهر منبج در درگیری با کُردهای مورد حمایت آمریکا خبر دادند.
گرچه مقامهای ترکیه بهطور رسمی دخالت در سقوط حکومت بشار اسد در سوریه را تکذیب کردهاند اما منافع پرشمار سیاسی و اقتصادی آنکارا در تحولات اخیر سوریه، نشان از اثرگذاری دولت رجب طیب اردوغان در رخدادهای اخیر دارد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی چهارشنبه ۲۱ آذر خود درباره تحولات سوریه تصریح کرد بر اساس قرائنی که دارد، «یک دولت همسایه سوریه» نقش آشکاری در تحولات سوریه ایفا کرده و میکند.
اشاره تلویحی او به ترکیه بود.
متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت مسکو ارتباطات خود را با مسئولان سوری حفظ کرده و امیدوار است که وضعیت در آنجا به ثبات برسد.
او از اهمیت بالای تامین امنیت پایگاههای نظامی و ماموریتهای دیپلماتیک مسکو در سوریه خبر داد.
مسکو یک پایگاه هوایی بزرگ در استان لاذقیه و یک پایگاه دریایی در طرطوس دارد که تنها مرکز تعمیر و تامین لجستیک دریایی روسیه در مدیترانه است.
اخیرا تصاویری ماهوارهای منتشر شد که نشان میداد پس از سرنگونی بشار اسد، کشتیهای نیروی دریایی روسیه پایگاه خود در طرطوس سوریه را ترک کردهاند و برخی از آنها در فواصلی دورتر از ساحل، لنگر انداختهاند.
سخنگوی کرملین چهارشنبه به حملات اسرائیل به خاک سوریه اشاره کرد و گفت: «اقدامات آن در بلندیهای جولان و منطقه حائل به تثبیت وضعیت در سوریه کمکی نخواهند کرد.»
پسکوف در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا سقوط اسد باعث تضعیف نفوذ روسیه در خاورمیانه شده است، گفت که برای مسکو، عملیات نظامی در اوکراین اولویت دارد.
او گفت روسیه با تمام کشورهای خاورمیانه گفتوگو دارد و میخواهد این روند را ادامه دهد.
پسکوف همچنین در پاسخ به سوالی درباره دیپلماسی وزارت خارجه این کشور برای رساندن امن اسد به روسیه، گفت: «چیزی برای اضافه کردن به این موضوع ندارم.»