فرمانده انتظامی گلستان از بازداشت ۲ مظنون به قتل محیطبان پارک ملی گلستان خبر داد
محمدسعید فاضل دادگر، فرمانده انتظامی استان گلستان، اعلام کرد در پی تیراندازی شکارچیان غیرمجاز و قتل یک محیطبان در پارک ملی گلستان، دو مظنون در رابطه با این پرونده بازداشت شدند.
خبرگزاری پلیس جمهوری اسلامی یکشنبه هفتم اردیبهشت به نقل از فرمانده انتظامی استان گلستان نوشت این دو نفر در یکی از روستاهای شهرستان کلاله به اتهام قتل کاظم مصدق، محیطبان ۴۵ ساله پارک ملی گلستان، دستگیر شدند.
فاضل دادگر با بیان اینکه تحقیقات برای روشن شدن زوایای پنهان این پرونده ادامه دارد، افزود نتایج آن بهزودی اطلاعرسانی خواهد شد.
کاظم مصدق، متاهل و پدر دو فرزند، با ۱۸ سال سابقه محیطبانی در پارک ملی گلستان، ششم اردیبهشت در منطقه کویلر این پارک در اثر تیراندازی شکارچیان غیرمجاز جان خود را از دست داد.
پیش از این، احمد رادمان، رییس پارک ملی گلستان، اعلام کرد این محیطبان هنگام گشتزنی به همراه همکارش در منطقه کویلر این پارک با شکارچیان روبهرو شد و در پی تیراندازی آنان جان باخت.
در سالهای گذشته، شمار زیادی از محیطبانان در درگیری با شکارچیان غیرمجاز کشته یا زخمی شدهاند.
در همین مدت، تعدادی از محیطبانان نیز بهدلیل تیراندازی به شکارچیان غیرمجاز حین انجام وظیفه و زخمی یا کشته شدن آنان، بازداشت و به احکامی مانند زندان یا حتی اعدام محکوم شدهاند.
محیطبانان و فعالان محیطزیست بارها هشدار دادهاند قوانین موجود در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از آنها حمایت کافی نمیکند و به همین دلیل، خواستار اصلاح این قوانین شدهاند.
به گفته آنها، این وضعیت جان محیطبانان را به خطر انداخته و روند حفاظت از محیط زیست را با مشکل روبهرو کرده است.
سایت حقوق بشری هرانا اسفندماه ۱۴۰۳ گزارش داد محیطبانان بهعنوان ضابطان خاص قضایی در مقابله با شکارچیان غیرمجاز، با موانع حقوقی جدی مواجه هستند.
هرانا نوشت: «حق استفاده از سلاح برای آنان محدود به دفاع مشروع یا جرائم مشهود است، اما نبود شفافیت قانونی و حمایتهای قضایی کافی، آنان را در برابر اتهامات کیفری آسیبپذیر میکند.»
هرانا هشدار داد این مشکلات در کنار ضعف در پوشش بیمهای، امنیت جانی و کارایی ماموریتهای محیطبانان را در کشور به مخاطره انداخته است.
برگزارکنندگان فستیوال موسیقی «کوچه» بوشهر اعلام کردند برای همدردی با مردم بندرعباس پس از انفجار مهیب در بندر رجایی، سایر برنامههای این جشنواره را برگزار نخواهند کرد.
در بیانیه برگزارکنندگان این رویداد که یکشنبه هفتم اردیبهشت منتشر شد، آمده است «امشو تو حیاط مدرسه سعادت دور هم جمع میشیم و داستان آخر رو میخونیم» و «با دلتنگی خداحافظی میکنیم».
این در حالی است که شب دوم مراسم فستیوال کوچه بوشهر شامگاه ششم اردیبهشت به احترام حادثهدیدگان آتشسوزی بندر رجایی بندرعباس، با سنج و دمامزنی حالت سوگ به خود گرفت.
چهارمین دوره فستیوال کوچه شامل کنسرت زنده موسیقی و برنامههای فرهنگی در سه مکان مشخص (مدرسه سعادت، کشتی گرند فری و تالار لیان) و بدون حضور در بافت قدیم، از پنجم اریبهشت آغاز شده بود و قرار بود تا ۱۰ اردیبهشت ادامه یابد.
پایان زودهنگام این جشنواره موسیقی در شرایطی رقم خورد که حتی پیش از انفجار بندر رجایی، برگزاری آن با حملات رسانهها و مقامهای حکومتی مواجه شده بود.
در پی انتقادات خبرگزاریهای حکومتی و امامان جمعه از فستیوال موسیقی کوچه بوشهر، مدیریت این جشنواره اعلام کرده بود این رویداد فرهنگی و هنری در کوچههای بافت قدیم بوشهر برگزار نخواهد شد و بر خلاف گذشته، تنها در سه مکان از پیش تعیینشده برگزار میشود.
این بیانیه پس از آن صادر شد که خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نسبت به «جشن و پایکوبی» در فستیوال کوچه بوشهر اعتراض کرد و نوشت: «رقص گردشگرانِ مروج فساد در شام عزای امام صادق موجب اعتراض مردم شده است.»
همچنین غلامعلی صفایی بوشهری، نماینده علی خامنهای در بوشهر، در بیانیهای اعلام کرد: «برگزارکنندگان و کسانی که اجازه برگزاری فستیوال کوچه را دادند، باید پاسخگوی حرمتشکنی رخداده باشند.»
امام جمعه شهرستان برازجان و چند رسانه وابسته به حکومت نیز نسبت به آنچه «حرمتشکنی» خواندند، اعتراض کردند.
جمهوری اسلامی از بدو تاسیس همواره هنرمندان، به ویژه هنرمندان عرصه موسیقی، را سرکوب کرده و بارها مانع برگزاری کنسرتهای آنان شده است.
در ماههای گذشته موج تازهای از برخورد با هنرمندان، بهویژه زنان خواننده، در ایران با همکاری گسترده دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی به راه افتاده و بسیاری از این رویکرد بهعنوان تلاش جدید حکومت برای خفه کردن صدای زنان یاد کردهاند.
سازمانهای بینالمللی حقوق بشر در سالهای گذشته بارها سرکوب هنرمندان در ایران را محکوم کردهاند.
این سرکوبها که از آغاز خیزش «زن، زندگی، آزادی» در شهریور ۱۴۰۱ شدت گرفته بود، در ماههای اخیر افزایش یافته است.
در یکی از خبرسازترین نمونهها که با اعتراضات گسترده هنرمندان و فعالان مدنی همراه شد، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، مهدی یراحی، هنرمند معترض، را برای خواندن ترانه اعتراضی «روسریتو» ۷۴ ضربه شلاق زد.
سکوت علیخامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، یک روز پس از انفجار مهیب در بندر رجایی بندرعباس و کشته شدن دهها نفر و زخمی شدن صدها تن دیگر، خشم و انتقاد بسیاری از شهروندان را برانگیخته است.
یک شهروند با ارسال تصاویری به ایراناینترنشنال از اخبار صدا و سیمای جمهوری اسلامی و پوشش حوادث یمن و غزه در این رسانه، نسبت به شیوه اطلاعرسانی حکومت درباره حادثه بندر رجایی اعتراض کرد و گفت: «خامنهای یک بار دیگر نشان داد که رهبر جمهوری اسلامی است و رهبر ایران و مردم ایران نیست.»
شهروند دیگری هم تاکید کرد اگر این اتفاق یا مشابه آن در برخی کشورهای متحد جمهوری اسلامی رخ داده بود، خامنهای زودتر از هر کسی پیام تسلیت میفرستاد، اما او نسبت به مردم بندرعباس احساس مسئولیت ندارد.
یکی دیگر از شهروندان خطاب به اعضای سپاه پاسداران گفت: «برادران سپاهی، چه از جان ما میخواهید؟»
او با اشاره به سرنگونی هوایپمای اوکراینی افزود: «شما که موشکهایتان تاکنون در خارج از کشور یک مگس را هم نکشته، حتما میخواستید عملیات وعده صادق سه را در هرمزگان برگزار کنید.»
شهروندی با ارسال تصاویری از برنامههای طنز و سرگرمی در صدا و سیما همزمان با آتشسوزی گسترده و مرگ دهها نفر در بندر رجایی، نسبت به رویکرد این رسانه حکومتی اعتراض کرد.
یک شهروند نیز با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال گفت: «خامنهای ایران را نابود کرده است. خامنهای ایرانیان را هر روز میکشد؛ یک روز با گلوله و روز دیگر با انفجار.»
یک شهروند گفتههای مقامهای جمهوری اسلامی درباره مهار آتش در بندر رجایی بندرعباس را نادرست خواند و گفت: «من خودم آنجا هستم. هر چند دقیقه یکبار، یک صدای خفیف انفجار شنیده میشود.»
شهروند دیگری نیز به ایراناینترنشنال گفت دلیل سکوت مسئولان جمهوری اسلامی درباره ابعاد و دلایل این انفجار، خریدن زمان برای ساخت یک سناریو جدید است.
یکی دیگر از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال یادآوری کرد صدا و سیمای جمهوری اسلامی زمان کشته شدن حسن نصرالله، دبیرکل پیشین حزبالله لبنان، سوگوار بود و همه برنامههای خود را به ماتم و نوحه اختصاص داده بود.
به گفته این مخاطب، صداوسیما اکنون برای مرگ ایرانیان در انفجار بندرعباس، برنامههای شاد و عروسی پخش میکند.
در ادامه پروندهسازی قوه قضاییه جمهوری اسلامی علیه فعالان رسانهای در ایران، دادستانی تهران علیه تعدادی از رسانهها و فعالان رسانهای بهدلیل «انتشار مطالب خلاف واقع» در ارتباط با حادثه انفجار بندر رجایی اعلام جرم کرد و برای آنها پرونده قضایی تشکیل داد.
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، یکشنبه هفتم اردیبهشت به نقل از دادستانی کل کشور گزارش داد برای تعدادی از رسانهها و فعالان رسانهای «طیفهای مختلف سیاسی»، بهدلیل خبررسانی درباره انفجار بندر رجایی پرونده قضایی تشکیل شده است.
در این اطلاعیه به نام و عنوان این افراد و رسانهها اشارهای نشده، اما گفته شده شماری از رسانهها و فعالان مجازی هم در همین خصوص «تذکر» دریافت کردهاند.
در اطلاعیه دادستانی آمده است: «علیرغم تاکیدات صورتگرفته از سوی دستگاه قضایی، معدود رسانهها و اشخاص حقیقی در فضای مجازی با انتشار مطالب خلاف واقع و نشر اکاذیب، مبادرت به مخدوش کردن امنیت روانی جامعه کردند.»
پیش از این در ششم اردیبهشت، دادستانی کل کشور با صدور اطلاعیهای درباره انفجار بندر رجایی بندرعباس، فعالان فضای مجازی و رسانهها را تهدید کرد در صورت پرداختن به موضوعاتی که «امنیت روانی جامعه را مخدوش میکند»، با آنها برخورد خواهد شد.
در این اطلاعیه از دادستانهای سراسر کشور خواسته شده با افرادی که در فضای مجازی درباره انفجار بندر رجایی، اقدام به «مخدوش کردن امنیت روانی جامعه و تشویش اذهان عمومی و نشر اکاذیب» میکنند، برخورد «سریع، موثر و بازدارنده» صورت دهند.
از دیگر سو، سازمان مدیریت بحران کشور به رسانهها هشدار داده اخبار مربوط به این حادثه را تنها از مجاری رسمی این سازمان پیگیری و بازنشر کنند.
ایراناینترنشنال ششم اردیبهشت از تهدید رسانهها و خبرنگاران محلی در استان هرمزگان خبر داد و نوشت به خبرنگاران تاکید شده نباید تصویر و گزارشی از حادثه منتشر کنند.
رضا طالبی، روزنامهنگار، در این رابطه به ایراناینترنشنال گفت: «جمهوریاسلامی به مردم ایران اعتماد ندارد و تلاش میکند با انتشار اخبار غلط، حادثه را مدیریت کند.»
قوه قضاییه جمهوری اسلامی در سالهای گذشته در موارد بسیاری برای روزنامهنگاران، رسانهها و شهروندانی که درباره موضوعات مختلف اظهارنظر کردهاند، پرونده قضایی تشکیل داده است.
در سالهای اخیر، ایران صحنه حوادث تلخ و پرتلفاتی از انهدام هواپیمای اوکراینی و انفجار معدن تا فرو ریختن متروپل، پلاسکو و آتشسوزیهای مرگبار گسترده بوده است. این حوادث، علاوه بر گرفتن جان صدها نفر، ضعفهای ساختاری، فساد مدیریتی و بحرانهای ایمنی را در کشور آشکار کردهاند.
در این گزارش، نگاهی میاندازیم به فاجعههایی که طی یک دهه اخیر مردم ایران را عزادار و افکار عمومی را جریحهدار کرده است.
انفجار مهیب در بندر رجایی؛ ۲۵ کشته و بیش از ۷۵۰ زخمی
ظهر شنبه ششم اردیبهشت ۱۴۰۴، انفجار شدیدی در بندر رجایی بندرعباس رخ داد که تا چند کیلومتر اطراف را لرزاند و خسارات سنگینی به بار آورد. بر اثر این حادثه، تا لحظه تهیه این گزارش، دستکم ۲۵ نفر کشته و بیش از ۷۵۰ نفر مصدوم شدهاند.
روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز در گزارشی علت انفجار را وجود ماده پرکلرات سدیم، یکی از ترکیبات اصلی سوخت جامد موشکها، اعلام کرد.
روزنامه هممیهن چاپ تهران هم با اشاره به همزمانی حادثه با مذاکرات کارشناسی ایران و آمریکا، احتمال خرابکاری را مطرح کرد. یک شرکت امنیت دریایی نیز حمل نادرست محمولههای موشکی را عامل انفجار دانست.
انفجار به ساختمانهای اداری بندر رجایی آسیب سنگینی وارد کرد. کانتینرهای منفجرشده متعلق به شرکت بناگستر، وابسته به هلدینگ سپهر انرژی بودند که پیشتر از سوی آمریکا تحریم شده بود.
انفجار معدن زغالسنگ طبس؛ جان باختن ۵۱ کارگر در سایه بیتدبیری
شامگاه ۳۱ شهریور ۱۴۰۳، انفجار شدیدی در معدن زغالسنگ معدنجوی طبس رخ داد که باعث مرگ ۵۳ کارگر و زخمی شدن ۲۰ نفر شد.
علت اصلی این حادثه تجمع گاز متان در معدن و نبود تهویه مناسب بود. بررسیهای رسمی نشان دادند که استفاده نکردن از تجهیزات گازسنج، فقدان سیستمهای هشداردهنده و حفاریهای غیراصولی از عوامل مستقیم این انفجار بودند.
علاوه بر مدیریت معدن، سازمان صنعت، معدن و تجارت استان و اداره کار به دلیل ضعف نظارت، در وقوع این فاجعه مقصر شناخته شدند.
پس از حادثه، عملیات نجات آغاز شد، بسیاری از کارگران پیش از رسیدن تیمهای امدادی جان باخته بودند.
آتشسوزی کمپ ترک اعتیاد لنگرود؛ ۳۶ کشته در پی قصور مدیریتی
بامداد جمعه ۱۲ آبان ۱۴۰۲، کمپ ترک اعتیاد «گام اول رهایی» در لنگرود دچار آتشسوزی شد. در این حادثه ۳۲ نفر در محل جان باختند و ۱۷ نفر مصدوم شدند که در ادامه چهار نفر دیگر در بیمارستان جان دادند و مجموع قربانیان به ۳۶ نفر رسید.
علت حادثه ابتدا نقص فنی در بخاری اعلام شد، اما بررسیهای بعدی نشان داد که آتشسوزی عمدی بوده است. عامل آتشسوزی فردی بود که با مالک کمپ اختلاف شخصی داشت.
در این فاجعه، مدیر کمپ به دلیل ضعف ایمنی و نداشتن امکانات مناسب مقابله با حریق بازداشت شد و دو ماه بعد در زندان درگذشت.
سازمان بهزیستی و مدیریت شهری به دلیل ضعف نظارت مقصر شناخته شدند. پس از حادثه، مقامهای قضایی دستور پیگیری فوری صادر کردند، اما خانواده قربانیان خواستار شفافیت بیشتر شدند.
آتشسوزی زندان اوین؛ ۹ کشته و دهها زخمی در ابهام علت حادثه
شامگاه ۲۳ مهر ۱۴۰۱ و در پی آغاز جنبش «زن، زندگی، آزادی»، زندان اوین، یکی از مهمترین زندانهای سیاسی و امنیتی ایران، دچار آتشسوزی گسترده شد. در این حادثه ۹ زندانی جان باختند و ۶۱ نفر زخمی شدند.
مقامهای رسمی علت حادثه را درگیری میان زندانیان بندهای سرقت و مالی اعلام کردند که باعث گسترش آتش در کارگاه خیاطی زندان شد. اما گزارشهایی از شاهدان و منابع مستقل، احتمال نقش داشتن نیروهای امنیتی در شروع یا تشدید آتشسوزی را مطرح کردند.
تصاویر ماهوارهای و ویدیوهای منتشر شده، گستردگی آتش و انفجارهای متعدد را نشان میداد.
پس از حادثه، ۴۰ زندانی به اتهامات مختلف از جمله تخریب اموال و اخلال در نظم زندان محاکمه شدند و به احکام سنگینی از جمله حبس، شلاق و پرداخت دیه محکوم شدند. خانوادههای قربانیان این زندانیان را «قربانیان واقعی» دانستند و شکایتی از آنها نکردند.
فرو ریختن ساختمان متروپل آبادان؛ فساد و بیقانونی در ساختوساز
ظهر روز دوم خرداد ۱۴۰۱، ساختمان نیمهتمام متروپل در آبادان فرو ریخت. این حادثه جان ۴۳ نفر را گرفت و ۳۷ نفر دیگر زخمی شدند.
بررسیها نشان دادند که این ساختمان در زمان ساخت دچار تخلفات گستردهای شده بود؛ از افزایش غیرمجاز طبقات گرفته تا ضعف در رعایت اصول مهندسی و نادیده گرفتن هشدارهای فنی.
گزارش شد که حسین عبدالباقی، مالک پروژه که ۷۵ درصد مسئولیت حادثه را به او نسبت دادند، در جریان حادثه جان باخته است.
دادگاه ۲۱ نفر از مسئولان شهری و ناظران پروژه را به دلیل قصور و تخلف در مجوزدهی و نظارت، به احکام حبس، دیه و محرومیت از خدمات دولتی محکوم کرد. فاجعه متروپل خشم گسترده مردم را در پی داشت و در آبادان و شهرهای دیگر تجمعات اعتراضی شکل گرفت.
انهدام پرواز ۷۵۲؛ خطای انسانی یا پنهانکاری عمدی؟
صبح ۱۸ دی ۱۳۹۸، پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بینالمللی اوکراین پس از برخاستن از فرودگاه امام خمینی تهران با شلیک دو موشک پدافند سپاه پاسداران ساقط شد و همه ۱۷۶ سرنشین آن جان باختند.
جمهوری اسلامی سه روز شلیک موشک را انکار کرد، اما تحت فشار مدارک و اعتراضات بینالمللی، سرانجام مسئولیت حادثه را پذیرفت.
دلیل این حادثه «خطای انسانی در تشخیص شیء پرنده» اعلام شد. با این حال، فایل صوتی منتشر شده از محمدجواد ظریف، وزیر خارجه وقت نشان داد که مقامهای سپاه بلافاصله پس از واقعه از اصابت موشک به هواپیما اطلاع داشتند.
دادگاه عالی اونتاریو شلیک سپاه به هواپیما را عامدانه و تروریستی دانست. انهدام پرواز ۷۵۲ یکی از نقاط عطف اعتراضات و بیاعتمادی عمومی نسبت به جمهوری اسلامی محسوب میشود.
غرق شدن نفتکش سانچی؛ ۳۲ قربانی در دل اقیانوس
در تاریخ ۱۶ دی ۱۳۹۶، نفتکش سانچی متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران، که حامل ۱۳۶ هزار تن میعانات گازی بود، در آبهای شرق چین با کشتی فلهبر چینی «سیاف کریستال» برخورد کرد.
سانچی دچار انفجار و آتشسوزی گسترده شد و هشت روز در آتش سوخت تا اینکه غرق شد و تمامی ۳۲ خدمه این نفتکش (۳۰ ایرانی و ۲ بنگلادشی) جان خود را از دست دادند.
شدت انفجار و گسترش گازهای سمی مانع از عملیات موثر نجات شد. انتقادهایی نسبت به عملکرد چین در امدادرسانی مطرح شد، اما مقامهای ایرانی اعلام کردند عملیات مطابق استانداردهای جهانی انجام شده است.
جعبه سیاه نفتکش پیدا شد، اما ابهامات درباره علت دقیق تصادف و نحوه امدادرسانی همچنان باقی ماند. خانوادههای خدمه نسبت به اعلام رسمی مرگ عزیزانشان اعتراض کردند و خواستار شفافیت بیشتر شدند.
در دی ماه ۱۴۰۱ شرکت هریسچی که وکالت گروهی از خانوادههای خدمه کشتی سانچی را برعهده دارد گفت به اسنادی دست یافته که نشان میدهد ۲۲ خدمه سانچی زنده هستند و پس از آتش گرفتن این نفتکش، چند هفته در بازداشت نیروهای ایران بودند و سازمان اطلاعات سپاه نیز بازداشت آنها را به اطلاع علی خامنهای رسانده بود.
فرو ریختن ساختمان پلاسکو؛ ۲۱ جانباخته و هزاران بیکار
صبح ۳۰ دی ۱۳۹۵، ساختمان قدیمی پلاسکو در مرکز تهران پس از ساعتها آتشسوزی گسترده فروریخت. در این حادثه ۲۱ نفر از جمله ۱۶ آتشنشان جان باختند و بیش از ۲۳۵ نفر زخمی شدند.
ساختمان ۱۷ طبقه پلاسکو، که نماد تجارت پوشاک تهران محسوب میشد، از نظر ایمنی در شرایط بسیار خطرناکی قرار داشت و بارها درباره احتمال بروز حادثه هشدار داده شده بود.
پس از حادثه، نزدیک به سه هزار نفر بیکار شدند و ۵۶۰ واحد صنفی پوشاک به کلی از بین رفت. بحثهای زیادی درباره مسئولیت شهرداری و مالکین مطرح شد. این فاجعه توجه گستردهای به لزوم ایمنسازی ساختمانهای فرسوده جلب کرد و نمادی از بیتوجهی سیستماتیک به هشدارهای فنی و ایمنی شد.
روزنامه نیویورکتایمز به نقل از یک فرد مرتبط با سپاه پاسداران که نخواسته نامش به دلیل مسائل امنیتی منتشر شود، گزارش داد انفجار بندر رجایی ناشی از ماده پرکلرات سدیم بوده که یکی از ترکیبات اصلی سوخت جامد موشکها به شمار میرود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس هم به نقل از شرکت امنیتی دریایی امبری گزارش داد که انفجارها در بندر رجایی در بندرعباس، ناشی از حمل نادرست محمولهای از سوخت جامد مورد استفاده در موشکهای بالستیک بوده است.
به گفته امبری، این بندر در ماه مارس محمولهای از «سوخت موشکی پرکلرات سدیم» دریافت کرده بود. این سوخت بخشی از محمولهای بود که طبق گزارش فایننشال تایمز در ماه ژانویه، توسط دو کشتی از چین به ایران ارسال شده بود.
