دنیس راس، دیپلمات ارشد سابق آمریکایی، در یادداشتی در روزنامه واشینگتنپست نوشت که سیاست دونالد ترامپ در قبال جمهوری اسلامی «ممکن است بهتدریج به تغییر واقعی در تهران منجر شود.»
او اشاره کرد: «هیچ توافقی با ایران هرگز ساده به دست نمیآید» و افزود:«در کوتاهمدت، ایران به طرز شگفتآوری در استفاده از اهرم خود ماهر بوده است. اما در درازمدت، ناهماهنگی داخلی و شکستهای ریشهدار جمهوری اسلامی ممکن است منجر به تغییرات تاریخی به سمت بهتر شدن در تهران شود.»
راس نوشت که تهران در جنگ ۴۰ روزه «دو اهرم قدرتمند دارد که قبل از این درگیری فکر نمیکرد از آنها استفاده کند؛ اختلال در ترانزیت از طریق تنگه هرمز و حمله به تأسیسات نفتی همسایگان عرب خلیج فارس» و اضافه کرد: «این اهرم جدید، دستاوردهای روشنی از جنگ برای ایران به ارمغان میآورد.»
با این همه، به اعتقاد این دیپلمات ارشد پیشین آمریکایی، «ایران همچنین متحمل خسارات زیادی به قابلیتهای نظامی و پایگاه صنعتی دفاعی خود شده است.»
او تاکید کرد: «پس از پایان جنگ، رهبران ایران باید با تناقضات درونی جمهوری اسلامی و ناکامیهای آن در تأمین نیازهای مردم ایران - بدون اینکه جنگ بهانهای برای عدم رسیدگی به آنها باشد - دست و پنجه نرم کنند.»
راس در بخشی از یادداشت خود در مورد سیاست دونالد ترامپ در قبال جمهوری اسلامی اشاره کرد: « ترامپ همانطور که در چند نقطه دیگر در جنگ انجام داد، عقبنشینی کرد و با این کار به دیپلماسی خود آسیب بیشتری رساند.»
او در عین حال نوشت: «حتی اگر ترامپ به اهداف اعلام شده خود - که در زمانهای مختلف شامل تسلیم بیقید و شرط ایران، محدود کردن بازسازی برنامه موشکهای بالستیک و زیرساختهای دفاعی تهران و متوقف کردن حمایت ایران از شبکه نیابتی آن بوده است، دست نیابد، ممکن است در یک زمینه به بیش از آنچه اکنون به دنبال آن است، دست یابد: پتانسیل تغییر در داخل ایران.»
راس پیشبینی کرد: «فساد بومی و سوء مدیریت گسترده رژیم با تلاشهای رهبری جدید آن برای بازسازی پایگاه نظامی و صنعتی دفاعی خود تشدید خواهد شد» و افزود: «این موضوع به منابع عظیمی نیاز دارد که با نیازهای اقتصاد غیرنظامی، بحران فعلی بیکاری گسترده و ناتوانی مزمن رژیم در برآورده کردن اساسیترین الزامات حکومتداری: تأمین آب، برق و ارزی که ارزشی داشته باشد، سازگار نخواهد بود.»
او در همین ارتباط به «زیر سوال بردن هزینههای بالای تحمیل شده بر کشور و درستی استراتژی» علی خامنهای در «حمایت از شبکه نیابتی منطقهای تهران» پس از جنگ ۱۲روزه در تابستان سال گذشته اشاره کرد و نوشت این صداها ناپدید نشدهاند، حتی اگر آنها و بخش وسیعتری از مردم فعلاً ساکت باشند. اما با افزایش اجتنابناپذیر نارضایتی، این صداها خاموش نخواهند ماند.
راس نوشت لغو تحریمها فقط برای رژیم زمان میخرد، و اضافه کرد: «اما حتی با کمک، توانایی تهران در مدیریت مشکلات داخلی خود محدود خواهد ماند و فشارهای داخلی افزایش خواهد یافت. ممکن است این جنگها به فروپاشی رژیم منجر نشوند، اما میتوانند چیزی را که خامنهای از آن بسیار وحشت داشت، به وجود آورند: ظهور یک گورباچف ایرانی - رهبری که میخواهد توسعه داخلی را در اولویت قرار دهد، با مردم ارتباط برقرار کند و به عنوان اصول سازماندهی، به رویارویی با جهان خارج پایان دهد.»