نفتکش‌های تحریم‌شده با هویت جعلی محاصره نفتی ایران را دور می‌زنند

به نوشته فاکس‌نیوز، بر اساس گزارش شرکت اطلاعات دریایی Windward AI، گروهی از نفتکش‌ها با دستکاری داده‌های سامانه موقعیت‌یاب (AIS) خود را در نزدیکی بنادر عراق نشان می‌دهند، در حالی که به‌طور مخفیانه به بنادر ایران رفته و نفت بارگیری می‌کنند. این کشتی‌ها با ارسال پیام‌های جعلی درباره مقصد، تصویری نادرست از مسیر خود ارائه می‌دهند و پس از بارگیری، منشأ محموله را به‌گونه‌ای نشان می‌دهند که گویی از عراق صادر شده است.

این گزارش مشخصاً به چهار نفتکش بسیار بزرگ - Alicia، RHN، Star Forest و Aqua - اشاره می‌کند که هر یک توان حمل حدود دو میلیون بشکه نفت را دارند. مجموع ظرفیت این چهار کشتی حدود هشت میلیون بشکه، معادل نزدیک به ۸۰۰ میلیون دلار (با فرض قیمت ۱۰۰ دلار برای هر بشکه) برآورد شده است. این نفتکش‌ها با استفاده از پرچم‌ها و ثبت‌های جعلی از جمله در کوراسائو و مالاوی فعالیت می‌کنند.

شرکت Windward همچنین از وجود یک «خوشه» متشکل از حدود ۱۰ نفتکش تحریم‌شده خبر می‌دهد که در غرب تنگه هرمز موقعیت خود را جعل کرده و خود را در لنگرگاه‌های بصره عراق نشان می‌دهند. به گفته این شرکت، این کشتی‌ها با ایجاد «پوشش دیجیتال» تلاش می‌کنند رد فعالیت واقعی خود را پنهان کنند.

• 

  شرکت‌های راهبر، بازوی «شبکه بانکداری سایه» جمهوری اسلامی، هدف تحریم‌های تازه آمریکا

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که ایالات متحده از ۲۴ فروردین محاصره بنادر ایران را آغاز کرده و این اقدام را بخشی از فشار گسترده برای وادار کردن تهران به پذیرش شروط واشینگتن درباره برنامه هسته‌ای‌اش می‌داند. به گفته دونالد ترامپ، این محاصره تا زمان دستیابی به توافق ادامه خواهد یافت.

طبق این گزارش، محاصره دریایی در چند مرحله اجرا شده و شامل استقرار نیروهای دریایی و اعمال محدودیت‌های شدید بر فعالیت‌های تجاری ایران بوده است. نتیجه این اقدامات، کاهش بیش از ۵۰ درصدی بارگیری و صادرات نفت ایران و متوقف شدن بیش از دو دوجین نفتکش در غرب تنگه هرمز اعلام شده است.

در کنار نفتکش‌های بزرگ، شرکت Windward به کشتی‌های دیگری نیز اشاره می‌کند که با سیگنال‌های جعلی و مسیرهای غیرعادی تلاش می‌کنند بارگیری خود را در بنادر عراق جلوه دهند. این موارد شامل نفتکش‌های Paola و Adena با اعلام مالکیت عراقی، و همچنین چند نفتکش میان‌برد و یک کشتی حمل گاز مایع است که رفتارهای غیرمعمول در مسیرهای دریایی از خود نشان داده‌اند.

این شرکت تاکید می‌کند که این الگوها نشان‌دهنده تغییر تاکتیک‌های «ناوگان سایه» برای دور زدن تحریم‌ها و ادامه صادرات نفت ایران است؛ تاکتیک‌هایی که با تشدید محاصره دریایی، پیچیده‌تر شده‌اند.

در همین حال، محمدباقر قالیباف با انتقاد از سیاست‌های آمریکا، محاصره نفتی را نتیجه «توصیه‌های بی‌ارزش» دانست و افزایش قیمت نفت را به این سیاست‌ها نسبت داد. او تاکید کرد که با وجود گذشت چند روز از این اقدامات، برخی از پیش‌بینی‌های مطرح‌شده درباره پیامدهای فوری آن محقق نشده است.

این گزارش نشان می‌دهد که در حالی که فشارهای آمریکا صادرات نفت ایران را به‌شدت کاهش داده، شبکه‌ای از نفتکش‌های پنهان‌کار همچنان در تلاش است با استفاده از روش‌های پیچیده، این محدودیت‌ها را دور بزند و جریان درآمد نفتی ایران را حفظ کند.

طالبان در مواجهه با درگیری‌های منطقه‌ای - به‌ویژه پس از حملات اسرائیل به ایران در ژوئن ۲۰۲۵ و تهدیدهای بعدی ایالات متحده در اوایل ۲۰۲۶ - موضعی عمل‌گرایانه اما صریح اتخاذ کرده است.

با وجود پیشینه‌ای از تنش میان طالبانِ سنیِ دیوبندی و جمهوری اسلامی شیعه، در تحولات اخیر نشانه‌هایی از همدلی و همسویی میان دو طرف دیده می‌شود؛ هرچند اختلافات دیرینه، از جمله درگیری‌های مرزی، مناقشه آبی بر سر رود هلمند و مساله اخراج پناهجویان افغانستانی، همچنان پابرجاست.

با این حال، اظهارات مقام‌های طالبان و فعالان رسانه‌ای نزدیک به این گروه نشان می‌دهد نوعی همبستگی مقطعی شکل گرفته که عمدتاً در قالب مخالفت با آنچه «تجاوز اسرائیل» و «تجاوز آمریکا» خوانده می‌شود، بیان شده است. این رویکرد در مواضع رسمی، فعالیت‌های رسانه‌ای و بازتاب‌های رسانه‌های دولتی تحت کنترل طالبان قابل مشاهده است.

متن گزارش را اینجا بخوانید.

با وجود پیشینه‌ای از تنش میان طالبانِ سنیِ دیوبندی و جمهوری اسلامی شیعه، در تحولات اخیر نشانه‌هایی از همدلی و همسویی میان دو طرف دیده می‌شود؛ هرچند اختلافات دیرینه، از جمله درگیری‌های مرزی، مناقشه آبی بر سر رود هلمند و مساله اخراج پناهجویان افغانستانی، همچنان پابرجاست.

با این حال، اظهارات مقام‌های طالبان و فعالان رسانه‌ای نزدیک به این گروه نشان می‌دهد نوعی همبستگی مقطعی شکل گرفته که عمدتاً در قالب مخالفت با آنچه «تجاوز اسرائیل» و «تجاوز آمریکا» خوانده می‌شود، بیان شده است. این رویکرد در مواضع رسمی، فعالیت‌های رسانه‌ای و بازتاب‌های رسانه‌های دولتی تحت کنترل طالبان قابل مشاهده است.

در سطح رسمی، ذبیح‌الله مجاهد در ۱۵ فوریه ۲۰۲۶ در گفت‌وگو با بخش پشتوی رادیو دولتی ایران تاکید کرد که طالبان «طرفدار جنگ نیست»، اما از حق ایران برای دفاع از خود حمایت می‌کند. او گفت ایران در «جنگ ۱۲ روزه» با اسرائیل پیروز شده و در صورت تکرار درگیری نیز به دلیل «حقانیت» و «توانایی» خود پیروز خواهد شد. مجاهد همچنین اعلام کرد افغان‌ها آماده‌اند «در حد توان» در زمان جنگ با ایران همدردی و همکاری کنند. او پیش‌تر نیز حملات اسرائیل به تاسیسات و فرماندهان جمهوری اسلامی را «نقض آشکار حقوق بین‌الملل» خوانده بود.

در مارس ۲۰۲۶، وزارت خارجه طالبان نیز در واکنش به حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، این اقدامات را محکوم و نسبت به تشدید تنش‌ها ابراز نگرانی کرد، هرچند در این بیانیه‌ها اشاره‌ای به تلفات غیرنظامیان نشده بود. همچنین در تماس‌های تلفنی میان عباس عراقچی و امیرخان متقی، طرف طالبان این حملات را «تجاوز» خواند و بر ضرورت حل بحران از مسیر دیپلماسی تاکید کرد.

100%

در کنار مواضع رسمی، چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به طالبان نیز به‌طور گسترده در حمایت از حکومت ایران موضع گرفته‌اند. محمد جلال، از نزدیکان شبکه حقانی، حملات موشکی حکومت ایران به اسرائیل را «دفاع مشروع» توصیف کرد. همچنین عبدالله ریحان با ستایش از «میهن‌دوستی» ایرانیان، آن را الگویی برای افغان‌ها دانست و بارها حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های غیرنظامی ایران را محکوم کرد. او تاکید کرده است که افغان‌ها «در هر شرایطی در کنار ایران خواهند ایستاد.»

در مقابل، برخی چهره‌های کلیدی مانند انس حقانی در این زمینه سکوت اختیار کرده و تمرکز خود را بر مسائل داخلی طالبان حفظ کرده‌اند.

رسانه‌های دولتی تحت کنترل طالبان نیز عمدتاً به بازتاب مواضع رسمی بسنده کرده‌اند. رادیو تلویزیون ملی افغانستان مصاحبه‌ها و بیانیه‌های رسمی درباره ایران را پوشش داده، اما وارد تحلیل‌های مستقل یا حمایت ایدئولوژیک از جمهوری اسلامی نشده است. این رویکرد با خط دیپلماتیک طالبان - که بر پرهیز از تشدید تنش و تاکید بر حاکمیت ملی متمرکز است - همخوانی دارد.

در مجموع، حمایت طالبان از [حکومت] ایران ماهیتی محدود و مقطعی دارد و بیش از آنکه بر یک اتحاد راهبردی استوار باشد، ریشه در مخالفت مشترک با آمریکا و اسرائیل دارد. در عین حال، طالبان تلاش کرده از اتخاذ مواضع بسیار تند علیه آمریکا پرهیز کند تا مسیر احتمالی عادی‌سازی روابط با واشینگتن - از جمله بازگشایی سفارت آمریکا در کابل - مسدود نشود.

هم‌زمان، با تشدید درگیری‌ها میان آمریکا و [حکومت] ایران، واشینگتن نیز فشارها بر طالبان را افزایش داده و در ارتباط با موضوع گروگان‌های آمریکایی تهدیدهایی کم‌سابقه مطرح کرده است. وزارت خارجه آمریکا، مشاوران دونالد ترامپ و اعضای کنگره هشدار داده‌اند که در صورت عدم آزادی گروگان‌ها، طالبان با پیامدهای جدی روبه‌رو خواهد شد. طالبان در واکنش، یک گروگان آمریکایی را آزاد کرد؛ اقدامی که به گفته ناظران، با فضای کلی تنش‌های مرتبط با جنگ ایران بی‌ارتباط نبوده است.

* این گزارش نسخه‌ای از مقاله‌ای است که در افغانستان‌اینترنشنال منتشر شده است.

حساب سنتکام در شبکه ایکس با انتشار تصاویری نوشت، ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد در حالی که در دریای سرخ در حال حرکت است، به انجام عملیات‌های معمول پروازی ادامه می‌دهد.

بر اساس اعلام رسمی، این ناو در حال انجام ماموریت‌های روتین پروازی در مسیر دریای سرخ است. با این حال، روز چهارشنبه گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌دهد جرالد آر. فورد قرار است برای گذراندن دوره تعمیر و نگه‌داری به سواحل ایالات متحده بازگردد.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که حضور نظامی آمریکا در منطقه به‌دلیل تنش‌های جاری افزایش یافته و جابه‌جایی ناوهای هواپیمابر می‌تواند بر آرایش نیروهای دریایی واشینگتن در خاورمیانه تاثیر بگذارد.

به گزارش وال‌استریت ژورنال، ایالات متحده در تلاش است با تشکیل یک ائتلاف بین‌المللی جدید، عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را پس از اختلال در تردد دریایی تضمین کند. این ابتکار در حالی مطرح شده که تنش‌ها در منطقه و نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی جهانی افزایش یافته است.

بر اساس این گزارش، طرح پیشنهادی که «ساختار آزادی دریانوردی» نام دارد، بر اشتراک‌گذاری اطلاعات، هماهنگی دیپلماتیک و کمک به اجرای تحریم‌ها متمرکز خواهد بود. این ابتکار از طریق یک پیام داخلی وزارت خارجه آمریکا به سفارتخانه‌های این کشور در سراسر جهان ابلاغ شده است.

در این پیام تاکید شده است که مشارکت کشورها «توانایی جمعی برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی و حفاظت از اقتصاد جهانی را تقویت خواهد کرد» و اقدام هماهنگ بین‌المللی برای «تحمیل هزینه‌های معنادار بر ممانعت ایران از عبور و مرور در تنگه هرمز» ضروری است.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، از دیپلمات‌های آمریکایی خواسته شده است با طرف‌های خارجی خود درباره پیوستن به این طرح گفت‌وگو کنند و مشخص شود که آیا کشورها تمایل دارند به‌عنوان «شریک دیپلماتیک و/یا نظامی» در این ائتلاف حضور داشته باشند.

این ماموریت قرار است به‌طور مشترک توسط وزارت خارجه آمریکا و سنتکام مدیریت شود.

در ادامه این گزارش آمده است که این ائتلاف جدید قرار نیست جایگزین ساختارهای موجود شود، بلکه مکمل سایر نیروهای دریایی امنیتی خواهد بود؛ از جمله تلاش‌هایی که هم‌اکنون توسط بریتانیا و فرانسه برای برنامه‌ریزی امنیت دریایی در منطقه در حال انجام است.

به گزارش وال‌استریت ژورنال، این ابتکار نشان‌دهنده تلاش واشینگتن برای ایجاد یک پاسخ چندجانبه به بحران تنگه هرمز و تضمین جریان آزاد تجارت جهانی است؛ مسیری که می‌تواند نقش مهمی در کاهش تنش‌ها یا در مقابل، تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیک در منطقه ایفا کند.