روایت تایم از تلاش‌های پشت‌پرده تیم ترامپ برای پایان «پیروزمندانه» جنگ با حکومت ایران

به گزارش مجله تایم، در هفته سوم «جنگ ایران»، گروهی از نزدیک‌ترین مشاوران دونالد ترامپ در دفتر بیضی کاخ سفید به او هشدار دادند که جنگی که آغاز کرده، به‌طور فزاینده‌ای در افکار عمومی آمریکا نامحبوب شده است. بر اساس این گزارش، نظرسنجی‌های تونی فابریتزیو، نظرسنج دیرینه ترامپ، نشان می‌داد همزمان با عبور قیمت بنزین از ۴ دلار در هر گالن، سقوط بازارهای سهام به پایین‌ترین سطح چندساله، کشته شدن ۱۳ نظامی آمریکایی و آمادگی میلیون‌ها نفر برای اعتراض، ادامه جنگ می‌تواند حمایت عمومی از ترامپ و شانس جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر را تهدید کند.

تایم می‌نویسد این پیام را سوزی وایلس، رییس دفتر کاخ سفید، و گروه کوچکی از دستیاران به ترامپ منتقل کردند. به نوشته این مجله، وایلس نگران بود برخی مشاوران تصویر «بیش از حد گل‌وبلبل» و خوش‌بینانه‌ای از نحوه دیده شدن جنگ در داخل آمریکا به رییس‌جمهوری ارائه می‌کنند و به جای آنچه باید بداند، آنچه دوست دارد بشنود را به او می‌گویند. به گفته دو منبع کاخ سفید که تایم با آن‌ها گفت‌وگو کرده، او همکارانش را تشویق کرده بود که درباره ریسک‌های سیاسی و اقتصادی «صریح‌تر با رییس» صحبت کنند.

بر اساس این گزارش، ترامپ بسیاری از صبح‌های اخیر را با تماشای ویدئوهایی آغاز می‌کرد که مقام‌های نظامی از موفقیت‌های میدانی تهیه کرده بودند و به مشاورانش گفته بود که حذف تهدید هسته‌ای ایران می‌تواند یکی از دستاوردهای شاخص دوره ریاست‌جمهوری‌اش باشد. اما در پشت صحنه، به نوشته تایم، واقعیتی شکل گرفته بود که کاخ سفید دیگر نمی‌توانست نادیده بگیرد: زمان در حال از دست رفتن بود، آن هم در شرایطی که ترامپ با وعده احیای اقتصاد و دور نگه داشتن آمریکا از جنگ‌های خارجی به قدرت بازگشته بود.

ترامپ به‌دنبال «راه خروج» است
تایم به نقل از دو مشاور و دو عضو کنگره که در هفته گذشته با ترامپ صحبت کرده‌اند، گزارش می‌دهد که افزایش هزینه‌های سیاسی و اقتصادی جنگ باعث شده او به‌دنبال یک «راه خروج» باشد. به نوشته این مجله، ترامپ به این افراد گفته است می‌خواهد کارزار نظامی را جمع کند، زیرا از یک جنگ طولانی که می‌تواند جمهوری‌خواهان را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای زمین‌گیر کند، نگران است. در عین حال، او می‌خواهد این عملیات یک موفقیت قاطع به نظر برسد. به گفته متحدانش، ترامپ در جست‌وجوی راهی است که در آن بتواند اعلام پیروزی کند، جنگ را متوقف سازد و امیدوار باشد وضعیت اقتصادی پیش از تثبیت آسیب سیاسی، رو به بهبود بگذارد. یک مقام ارشد دولت به تایم گفته است: «یک پنجره زمانی باریک وجود دارد.»

100%

این گزارش می‌گوید ترامپ در سخنرانی سراسری شامگاه اول آوریل کوشید این دو هدف را همزمان پیش ببرد: از یک‌سو از پیروزی‌های نظامی سخن گفت و اعلام کرد عملیات «به پایان نزدیک می‌شود» و از سوی دیگر تهدید کرد که آمریکا در دو تا سه هفته آینده به جمهوری اسلامی «بسیار سخت» حمله خواهد کرد و زیرساخت انرژی کشور را هدف خواهد گرفت. او در آن سخنرانی گفت: «ما آن‌ها را به عصر حجر بازخواهیم گرداند، جایی که به آن تعلق دارند.»

ترامپ به تایم: «آن‌ها دارند نابود می‌شوند»
تایم گزارش می‌دهد ترامپ صبح روز بعد از سخنرانی‌اش در مصاحبه تلفنی با این مجله تاکید کرد که [حکومت] ایران مشتاق توافق برای پایان دادن به جنگ است. او گفت: «چرا نباید تماس بگیرند؟ ما دیشب فقط سه پل بزرگ‌شان را منفجر کردیم.» ترامپ افزود: «آن‌ها دارند نابود می‌شوند. می‌گویند ترامپ با ایران مذاکره نمی‌کند. منظورم این است که این، یک جور مذاکره آسان است.»

با این حال، تایم می‌نویسد پشت این لحن پرخاشگرانه، در ساختمان غربی [وست وینگ] کاخ سفید این درک رو به افزایش بود که اوضاع ممکن است از کنترل خارج شود. بر اساس این گزارش، برخی مقام‌های کلیدی دولت ترامپ، از جمله پیت هگست، وزیر جنگ، از دامنه حملات تلافی‌جویانه [حکومت] ایران علیه اهداف آمریکا و اسرائیل در سراسر منطقه غافلگیر شدند؛ حملاتی که کشورهایی چون کویت، بحرین، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر را نیز دربر گرفت. به نوشته تایم، این واکنش فرض پیشین را که تهران به تلافی‌های نمایشی و محدود بسنده خواهد کرد، از بین برد.

یک فرد آگاه از طرز فکر هگست به تایم گفته است: «هگست غافلگیر شد، در این تردیدی نیست.» همان منبع در توضیح واکنش وزیر جنگ افزوده است: «او انتظار داشت ایرانی‌ها به شکلی پاسخ بدهند. وقتی شروع کردند به حمله به تقریباً کل منطقه، برایش شبیه این بود که: “واو، ما واقعاً وارد این [موقعیت] شده‌ایم.”»

پنتاگون این روایت را رد کرده و شان پارنل، سخنگوی ارشد هگست، به تایم گفته است ارتش آمریکا از پیش همه سناریوهای واکنش [حکومت] ایران را پیش‌بینی و برای آن آماده شده بود. او گفته است: «هیچ‌چیزى که [حکومت] ایران انجام دهد ما را غافلگیر نمی‌کند. ما آماده‌ایم، مسلط هستیم، و در حال پیروزی هستیم.»

موفقیت نظامی از نگاه پنتاگون، اما ابهام درباره اهداف بزرگ‌تر
تایم به نقل از ارزیابی پنتاگون می‌نویسد عملیات «خشم حماسی» از نظر نظامی موفقیتی روشن بوده و ۹۰ درصد توان موشکی [حکومت] ایران نابود یا تضعیف شده، حدود ۷۰ درصد پرتابگرها از کار افتاده، بیش از ۱۵۰ شناور دریایی منهدم یا از کار افتاده‌اند و علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به همراه بسیاری از مقام‌های ارشدش کشته شده‌اند. اما این مجله تاکید می‌کند که دستیابی به اهداف گسترده‌تری که ترامپ تبلیغ می‌کرد - از جمله جلوگیری دائمی از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای، برچیدن برنامه موشک‌های بالستیک و جایگزینی حاکمان تندرو با رژیمی «دوست‌تر»- در بازه زمانی کوتاهی که کاخ سفید برای خود در نظر گرفته، به‌طور فزاینده‌ای دور از دسترس به نظر می‌رسد.

100%

در سخنرانی خود، ترامپ گفته بود: «ما همه کارت‌ها را داریم. آن‌ها هیچ‌کدام را ندارند. ما به‌زودی در مسیر تکمیل همه اهداف نظامی آمریکا هستیم.» اما تایم می‌نویسد که بازی پایانی همچنان مبهم است: ترامپ همزمان وعده تشدید جنگ و کاهش آن را داده است.

«من اجازه نمی‌دهم هوش مصنوعی تصمیم مرگ و زندگی بگیرد»
تایم می‌نویسد ترامپ با وجود تمایل به تشدید فشار نظامی، گزینه‌های کمی را از روی میز کنار گذاشته است. با این حال، او در گفت‌وگو با این مجله تاکید کرده که هرگز اجازه نخواهد داد هوش مصنوعی درباره مرگ و زندگی تصمیم‌گیری کند. او با تاکید بر اینکه «من اجازه نمی‌دادم هوش مصنوعی این کار را انجام دهد» افزوده است: «من به هوش مصنوعی احترام می‌گذارم. [اما] این تصمیمی است که یک رییس‌جمهوری باید بگیرد - البته اگر صلاحیت داشته باشد.»

به نوشته تایم، استیو ویتکاف، دوست نزدیک ترامپ و فرستاده او، این وضعیت را بازتابی از تجربه تجاری رییس‌جمهوری می‌داند؛ رویکردی که در آن حفظ گزینه‌های متعدد نقش محوری دارد. ویتکاف به همکارانش در کاخ سفید و وزارت خارجه گفته است: «دونالد ترامپ همیشه چندین راه خروج دارد؛ گزینه‌های مختلف را حفظ می‌کند و در جریان کار، مسیر خود را پیدا می‌کند.» با این حال، تایم تاکید می‌کند که جنگ‌ها اغلب از برنامه‌های رییس‌جمهوری پیشی می‌گیرند و خطر قمار ترامپ این است که تشدید عملیات نظامی در هفته‌های آینده، به‌جای ایجاد مسیرهای خروج، آن‌ها را محدودتر کند.

فرض اولیه دولت: حمله‌ای سریع و پاسخ محدود
بر اساس گزارش تایم، وقتی مقدمات جنگ فراهم می‌شد، دولت آمریکا تصور می‌کرد فرمول برنده‌ای در اختیار دارد: آمریکا ضربه‌ای افتتاحیه و چنان سهمگین وارد می‌کند که تنها پاسخ ممکن برای تهران، واکنشی محدود خواهد بود؛ پاسخی کافی برای اقناع افکار عمومی داخلی ایران، اما نه آن‌قدر شدید که حملات بیشتری را در پی داشته باشد. این فرضیه بر تجربه‌های قبلی استوار بود. به نوشته تایم، وقتی ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری خود دستور کشتن قاسم سلیمانی را داد، پاسخ حکومت ایران حمله موشکی به یک پایگاه آمریکایی بود که تلفات نداشت و از قبل به‌نوعی اطلاع داده شده بود. پس از عملیات «چکش نیمه‌شب» در ژوئن ۲۰۲۵ نیز واکنش تهران محدود باقی ماند.

تایم می‌نویسد ترامپ از دیرباز به آنچه دستیارانش «عملیات‌های یک‌ضرب و تمام» می‌خوانند علاقه داشته است؛ عملیاتی که در یمن، سوریه و سومالی به اجرا گذاشته بود. این مجله همچنین یادآوری می‌کند که او در ژانویه گذشته دستور عملیات جسورانه بازداشت نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، را صادر کرد و با انتقال او به آمریکا برای محاکمه، مسیر را برای روی کار آمدن شریک مطلوب‌تر واشینگتن، دلسی رودریگز، هموار ساخت. دستیاران ترامپ به تایم گفته‌اند او ونزوئلا را نمونه‌ای می‌دانست از اینکه یک مداخله سریع و دقیق می‌تواند رژیمی خصمانه را ساقط کند، جایگزینی همراه سرکار بیاورد و منافع آمریکا را بدون گرفتار شدن در یک تقابل فرسایشی تامین کند.

نقش نتانیاهو و طرح حمله
به نوشته تایم، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نگاه متفاوتی داشت و در شش ماه گذشته بارها به ترامپ گفته بود که موفقیت‌های پیشین علیه حکومت ایران باید مقدمه کارزاری طولانی‌تر و نهایی باشد. یک مقام اسرائیلی به تایم گفته است که نتانیاهو در دیدار خصوصی ۱۱ فوریه در واشینگتن به ترامپ گفته بود: «تا اینجا آمده‌ایم، دونالد. باید کاری را که شروع کرده‌ایم تمام کنیم.» به گفته یک منبع حاضر در جلسه، نتانیاهو استدلال می‌کرد [حکومت] ایران وقت می‌خرد و به‌طور پنهانی به سوی بمب پیش می‌رود.

تایم می‌نویسد طرح حمله حدود یک ماه پیش از اجرا نهایی شده بود و طی این مدت، هماهنگی‌های فشرده و دقیقی - عمدتاً با مشورت نزدیک با همتایان اسرائیلی- انجام گرفت. با این حال، زمانی که نیویورک‌تایمز در ۱۷ فوریه جزئیاتی از برنامه‌ریزی عملیات را منتشر کرد، ترامپ به‌شدت خشمگین شد و به گفته یک مقام ارشد دولتی، با الفاظ تند به دستیارانش واکنش نشان داد. او سپس در برابر خبرنگاران اعلام کرد که ظرف «۱۰ تا ۱۵ روز» درباره حمله تصمیم‌گیری خواهد کرد، در حالی که از پیش می‌دانست آمریکا قصد دارد بسیار زودتر دست به اقدام بزند. یکی از مقام‌های کاخ سفید به تایم گفته است: «او عمداً در فضای عمومی گمراه‌سازی می‌کرد تا [محرمانگی] ماموریت حفظ شود.»

فریب حتی برای برخی از مشاوران خودی
به گزارش تایم، ترامپ چنان نسبت به درز اطلاعات بدگمان شده بود که برخی از دستیاران خودش نیز هدف پنهان‌کاری قرار گرفتند. روز ۲۷ فوریه او به مارالاگو رفت و دستیاران در یک اتاق بحران موقت جمع شدند. اما ترامپ از تعداد زیاد افراد حاضر خوشش نیامد. به گفته یک مقام، «او فکر می‌کرد جمع خیلی بزرگ است» و در میان آنان کسانی بودند که رییس‌جمهوری یا نمی‌شناخت یا احساس می‌کرد به اندازه کافی آن‌ها را نمی‌شناسد. در مقطعی، او با تندی اعلام کرد عملیات لغو شده و گفت هنوز به بررسی ادامه خواهد داد. تایم می‌نویسد این هم یک فریب بود: ترامپ از قبل تصمیم خود را گرفته بود که همان شب حمله کند. پس از پراکنده شدن جمع، او حلقه‌ای کوچک‌تر و مورد اعتمادتر را دوباره فراخواند؛ کسانی که می‌خواست در لحظه فرود نخستین بمب‌ها کنار او باشند.

تایم گزارش می‌دهد که آن شب ترامپ در حیاط مارالاگو با گروهی شامل استیون میلر، مارکو روبیو، استیو ویتکاف و دیوید وارینگتون شام خورد. جِی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری، در آن جمع نبود و در اتاق بحران واشینگتن حضور داشت. به گفته یک مقام دولت ترامپ، این موضوع بازتاب پروتکل‌های معمول تداوم حکومت بود که بر اساس آن رییس‌جمهوری و معاونش در عملیات حساس امنیت ملی، هنگامی که هر دو در کاخ سفید نیستند، از هم جدا نگه داشته می‌شوند.

اما تایم همچنین می‌نویسد که ونس در میان حلقه نزدیک ترامپ، بیش از همه با عملیات مخالفت کرده بود. به گفته دو منبع آگاه از رایزنی‌ها، ترامپ آن شب به افراد حاضر در جمع زیر آسمان پالم‌بیچ گفت: «جی‌دی واقعاً این را دوست ندارد. اما وقتی تصمیم گرفته می‌شود، دیگر تصمیم گرفته شده، درست است؟» یکی از منابع کاخ سفید به تایم گفته است ونس پیش از حمله، هم مزایا و هم ریسک‌ها را توضیح داده بود و پس از تصمیم رییس‌جمهوری نیز «۱۱۰ درصد» از او حمایت کرد.

شوک تنگه هرمز و فشار اقتصادی
تایم می‌نویسد «خشم حماسی» با موجی گسترده از حملات آغاز شد که به کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی انجامید. اما پاسخ تهران گسترده بود: حملات موشکی و پهپادی به پایگاه‌های آمریکا در عراق و سوریه، حملات به شهرهای اسرائیل، آزار و اخلال در کشتیرانی تجاری در خلیج فارس و حملات هماهنگ نیروهای نیابتی در سراسر منطقه.

100%

این گزارش همچنین تاکید می‌کند که دولت آمریکا ظاهراً از اقدام [حکومت] ایران برای استفاده از تنگه هرمز به‌عنوان اهرم فشار نیز غافلگیر شد. در واکنش به حملات آمریکا، تهران عملاً یک محاصره ایجاد کرد و مسیر را برای کشتی‌ها محدود ساخت. به نوشته تایم، پیامد اقتصادی این اقدام فراتر از چیزی بود که حلقه نزدیک ترامپ انتظار داشت و با جهش قیمت سوخت در آمریکا، رییس‌جمهوری ناچار شد افزایش قیمت‌ها را به‌عنوان هزینه‌ای کوتاه‌مدت و لازم برای حذف تهدید ایران هسته‌ای توجیه کند.

با این حال، تایم می‌نویسد ترامپ در واکنش تهاجمی حکومت ایران نوعی فایده هم می‌دید و معتقد بود این رفتار، استدلال او درباره خطر بی‌ثبات‌کننده جمهوری اسلامی را تقویت می‌کند. او در تماس تلفنی ۴ مارس به تایم گفته بود: «حالا که رفتار آن‌ها را در دو روز گذشته علیه دیگر کشورها در منطقه دیده‌اید، آن‌ها همه‌شان را نابود می‌کردند.»

اما در همان حال، مشاورانش نگران بودند که جنگ، بخشی از هواداران سیاسی او را که به‌خاطر وعده پرهیز از درگیری‌های تازه خارجی جذبش شده بودند، از او دور کند. تایم یادآوری می‌کند که ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با وعده توان خرید بیشتر، حمله به دولت بایدن بر سر تورم و تکیه بر نوستالژی اقتصاد پیش از همه‌گیری به قدرت بازگشت و «جنگ ایران» اکنون برخی از اصلی‌ترین وعده‌های انتخاباتی او را تهدید می‌کرد.

تناقض اصلی: پایان جنگ یا جلوگیری از بازگشت تهدید؟
بر اساس گزارش تایم، ترامپ با نوعی بن‌بست مواجه شده است. او می‌خواهد جنگ را پایان دهد، اما نه پیش از آنکه مطمئن شود [حکومت] ایران دیگر به سمت سلاح هسته‌ای حرکت نخواهد کرد. برخی مقام‌های امنیت ملی در بحث‌های داخلی هشدار داده‌اند که یک حمله طولانی‌مدت حتی ممکن است بیش از آنکه بازدارنده باشد، انگیزه تهران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را بیشتر کند. یک مقام دیگر کاخ سفید به تایم گفته است: «تنها راهی که آن‌ها فکر می‌کنند می‌توانند جلوی تکرار چنین چیزی را بگیرند، داشتن سلاح هسته‌ای است.» او افزوده است: «اکنون بار بیشتری روی دوش ماست که یک توافق ملموس و قابل اجرا داشته باشیم که آن‌ها را به اندازه کافی از عبور از آستانه هسته‌ای دور نگه دارد.»

در عین حال، ترامپ به تایم گفته است که تحت تاثیر میزان پایداری تهران قرار گرفته است. او گفته است: «آن‌ها خیلی سرسخت هستند. قادرند درد عظیمی را تحمل کنند.» و افزوده است: «برای همین به آن‌ها احترام می‌گذارم. واقعیت این است که فکر می‌کنم مذاکره‌کنندگان بهتری هستند تا جنگجو.»

تغییر رژیم؛ هدفی که خود ترامپ پیش‌تر مطرح کرده بود
تایم می‌نویسد دولت ترامپ اکنون با چالشی پیچیده روبه‌رو است: یافتن راه خروج بدون آنکه به نظر برسد دستاورد بسیار کمی حاصل شده است. ساختن یک رژیم جانشین که از رژیمی که او می‌خواهد کنار بزند باثبات‌تر و غرب‌گراتر باشد، بسیار دشوارتر از تصور ترامپ شده است. یکی از مقام‌های دولت وضعیت را به تایم «بازی غم‌انگیز ضربه به موش کور» توصیف کرده است؛ حملاتی که رهبران پی‌درپی را حذف می‌کند، در حالی که مقام‌ها در ویرانه‌ها به‌دنبال جایگزینی قابل اتکا می‌گردند.

این مجله یادآور می‌شود که ترامپ اوایل مارس در گفت‌وگو با تایم آشکارا از تغییر رژیم سخن گفته بود. او گفته بود: «من می‌خواهم در انتخاب [رهبر جدید ایران] دخیل باشم.» و افزوده بود: «آن‌ها می‌توانند انتخاب کنند، اما ما باید مطمئن شویم کسی باشد که برای ایالات متحده معقول باشد.» تایم سپس می‌نویسد تصور چنین نتیجه‌ای دشوار است، به‌ویژه آنکه ترامپ در سخنرانی اول آوریل به‌اشتباه گفت که تغییر رژیم هرگز هدف نبوده است.

به گفته دستیاران او، امید این است که نابودی ظرفیت نظامی حکومت ایران و قطع سرِ ساختار رهبری، هم امکان دولت هسته‌ای را از بین ببرد، هم برنامه موشک‌های بالستیک را نابود کند و هم شرایط تغییر داخلی را فراهم آورد. اما تایم تاکید می‌کند که این مسیر نیز پرمخاطره است، زیرا ایرانیان عادی عمدتاً غیرمسلح‌اند و با ارتشی پیشرفته روبه‌رو هستند که آماده است علیه مردم خود از نیروی عظیم استفاده کند.

نتانیاهو، بن‌سلمان و سایه انتخابات
تایم به نقل از تحلیلگران مستقل می‌نویسد بازگشایی تنگه هرمز احتمالاً یا به اشغال نظامی طولانی‌مدت با حضور نیروهای آمریکایی نیاز دارد یا به پایان مذاکره‌شده درگیری؛ و هیچ‌یک آسان نیست. این مجله همچنین می‌نویسد نتانیاهو و محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، هر دو تمایل دارند جنگ طولانی‌تر شود، زیرا آن را فرصتی کم‌نظیر برای تضعیف دشمن مشترک می‌بینند. اما آن‌ها نیز به جدول زمانی ترامپ وابسته‌اند. یک مقام اسرائیلی به تایم گفته است با نزدیک شدن انتخابات اسرائیل، نتانیاهو بدون پشتیبانی ترامپ فضای مانور زیادی ندارد.

100%

ترامپ در گفت‌وگو با تایم درباره اسرائیلی‌ها گفته است: «آن‌ها هرچه من بگویم انجام خواهند داد.» او افزوده است: «آن‌ها هم‌بازی خوبی بوده‌اند. وقتی من متوقف شوم، آن‌ها هم متوقف خواهند شد. آن‌ها متوقف خواهند شد مگر آنکه تحریک شوند، که در آن صورت چاره‌ای نخواهند داشت، اما وقتی من متوقف شوم، آن‌ها هم متوقف می‌شوند.»

در پایان، تایم می‌نویسد پرسش درباره اینکه این جنگ چه اثری بر انتخابات نوامبر خواهد گذاشت و نتایج آن چه معنایی برای باقی‌مانده دوره ریاست‌جمهوری ترامپ خواهد داشت، بر تصمیم‌های او سایه انداخته است. برخی مشاوران به گفته این مجله در طرز فکر ترامپ «رگه‌ای از تسلیم» می‌بینند. یکی از دستیاران به تایم گفته است رییس‌جمهوری در گفت‌وگوهای خصوصی بارها یادآوری می‌کند که حزب حاکم معمولاً در انتخابات میان‌دوره‌ای کرسی از دست می‌دهد و «او در عبور از این سابقه تاریخی مشکل دارد.» اما تایم در پایان هشدار می‌دهد که تاریخ همچنین نشان داده برای رییس‌جمهوری که کشور را وارد جنگ می‌کند، نتایجی بدتر از باخت در انتخابات هم ممکن است رخ دهد.