نشریه هیل در گزارشی نوشت جنگ در ایران بخش کوچک اما مهمی از زنجیره تامین پیچیدهای را که به تولید تراشههای جهان کمک میکند، تهدید میکند، زیرا این درگیری، دسترسی به بخش عمدهای از هلیوم جهان را محدود میکند.
هیل در این گزارش که پنجشنبه ششم فروردین منتشر شد، نوشت قطر حدود یک سوم هلیوم جهان را تولید میکند؛ گازی که در فرآیند تولید نیمههادیها نقش اساسی دارد.
این نشریه اشاره کرد که اختلال در تولید هلیوم در قطر به دلیل حملات جمهوری اسلامی، تولید گاز طبیعی قطر و هلیومی را که در کنار آن استخراج میشود، مختل کرده است.
هیل به نقل از سیمون کروم، استاد مدیریت زنجیره تامین در دانشگاه سن دیهگو، نوشت: «شما دو مشکل دارید؛ اینکه تولید ندارید و در لجستیک و حمل و نقل دچار وقفه میشوید.»
او افزود: «این موضوع پیچیدهتر میشود زیرا بسیاری از محصولات دیگر در زنجیره تامین از خاورمیانه عبور میکنند، چه تنگه هرمز باشد و چه کانال سوئز.»
هیل اشاره کرد درگیری با حکومت ایران که اکنون بیش از سه هفته به طول انجامیده، به ویژه برای بازارهای انرژی مخرب بوده است. بهویژه که تهران پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل در نهم اسفند، با هدف قرار دادن اهدافی در سراسر خاورمیانه، از جمله زیرساختهای گاز و نفت، به این حملات پاسخ داده است.
جمهوری اسلامی همچنین تنگه هرمز، آبراهی که خلیج فارس را به اقیانوس هند متصل میکند و حدود یک پنجم نفت جهان از طریق آن صادر میشود، مسدود کرده است.
به نوشته این نشریه، این موضوع باعث شده است که قیمت نفت گاهی اوقات به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد. اما در شرایطی که توجه زیادی به بازارهای نفت و گاز معطوف شده است، همین عوامل نیز در حال ایجاد اختلال در عرضه هلیوم هستند.
بر اساس این گزارش، حملات جمهوری اسلامی، کارخانههای گاز طبیعی قطر را هدف قرار داده، به طوری که به نوشته رویترز، صادرات هلیوم این کشور پس از یکسری حملات، ۱۴ درصد کاهش خواهد یافت.
هیل اضافه کرد انجمن صنایع نیمههادی در پاسخ به سازمان زمینشناسی ایالات متحده در سال ۲۰۲۳میلادی در مورد خطر عرضه هلیوم، خاطرنشان کرده بود که این گاز «ماده اولیه حیاتی» برای تولید نیمههادیها است.
این انجمن نوشته بود: «خواص منحصر به فرد هلیوم به عنوان یک گاز بیاثر و یک رسانای حرارتی بالا، آن را برای استفاده در کارکردهایی که نیاز به جلوگیری از واکنشهای شیمیایی ناخواسته و تضمین کنترل و دقت دمای ویفر (یک برش نازک و گرد از مواد نیمه هادی) دارند، ایدهآل میکند.»
هانا دومن، تحلیلگر ارشد تحقیقاتی در مرکز امنیت و فناوریهای نوظهور جورج تاون، به این نشریه گفت که گاز هلیوم میتواند علاوه بر خنک کردن منابع نور لیتوگرافی، برای کمک به خنک کردن ویفرها در طول فرآیندهایی مانند حکاکی و رسوبگذاری نیز استفاده شود.
بر اساس این گزارش، حکاکی، رسوبگذاری و فوتولیتوگرافی، همگی مراحل مختلفی در فرآیند ایجاد الگوهای پیچیدهای هستند که ویفرها را به تراشه تبدیل میکنند. هلیوم همچنین میتواند برای اهداف دیگری مانند تشخیص نشتی استفاده شود.
پیشتر شبکه خبری بلومبرگ چهارشنبه پنجم فروردین گزارش داده بود که شرکت «اِیر گَس» یکی از بزرگترین شرکتهای فعال در حوزه گازهای صنعتی، پس از آسیب دیدن میدان گاز مایع قطر در پی حملات هوایی جمهوری اسلامی، سفارشهای هلیوم خود را کاهش میدهد.
ترامپ در این مصاحبه که عصر پنجشنبه ۶ فروردین به وقت شرق آمریکا پخش شد، با اشاره به وضعیت داخلی ایران گفت: «به نظر من، وقتی نگاه میکنید چه اتفاقی افتاده، مردم وحشتزدهاند، چون یک طرف اسلحه دارد- و اسلحههای بسیار خطرناک دارد.» او افزود: «مردم شجاع هستند، اما وقتی میبینند افراد یکی پس از دیگری کشته میشوند… دیگر نمیتوانند اعتراض کنند.»
او با توصیف نحوه برخورد نیروهای حکومتی با معترضان گفت: «دلیل اینکه اعتراض نمیکنند این است که به آنها شلیک میشود… این کار را با تکتیراندازها انجام میدهند، از ساختمانها.» ترامپ تاکید کرد که در جریان اعتراضات، «زنان را مستقیم به سرشان شلیک کردند» و افزود: «وقتی میبینید افراد یکی پس از دیگری به زمین میافتند… فرار میکنید. همین اتفاق افتاد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین به سرکوب چهرههای منتقد اشاره کرد و با یادآوری اعدام صالح محمدی، کشتیگیری که در ۲۸ اسفند ماه به دلیل شرکت در اعتراضات دیماه اعدام شد، گفت: «آن کشتیگیر… یک ستاره بود… او را کشتند چون علیه رژیم صحبت کرد.» ترامپ تاکید کرد «ایران کشتیگیران بزرگی دارد و او یکی از بهترینها بود، اما او را کشتند.»
او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به کشتهشدن رهبران جمهوری اسلامی در حملات اخیر تاکید کرد در چنین شرایطی «میتوان گفت تغییر رژیم رخ داده، چون همه رهبران کشته شدهاند.»
تمدید مهلت مذاکره با تهران
ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود به روند مذاکرات اخیر با حکومت ایران اشاره کرد و گفت مقامهای ایرانی از او درخواست زمان بیشتر کردهاند. او توضیح داد: «آنها گفتند میشود زمان بیشتری بدهید؟… آنها هفت روز خواسته بودند، و من ۱۰ روز دادم.»
او افزود: «گفتم ۱۰ روز فرصت دارید… و آنها خیلی از این بابت تشکر کردند.» ترامپ در عین حال تاکید کرد که مذاکرات همچنان ادامه دارد و «اوضاع بد پیش نمیرود»، هرچند نسبت به نتیجه نهایی ابراز تردید کرد.
تاکید بر برتری نظامی و فشار بر تهران
ترامپ در این مصاحبه بار دیگر برتری نظامی آمریکا در درگیری جاری با جمهوری اسلامی را برجسته کرد و گفت: «ما نیروی دریاییشان را از بین بردیم، نیروی هواییشان را زدیم، بیشتر موشکهایشان را نابود کردیم.» او افزود که زیرساختهای ارتباطی و پدافندی حکومت ایران نیز هدف قرار گرفتهاند.
او همچنین هشدار داد در صورت عدم توافق، گزینههای بیشتری روی میز است و گفت اگر ایران «کاری که باید انجام دهد را انجام ندهد»، ایالات متحده میتواند زیرساختهای حیاتی از جمله نیروگاههای برق را هدف قرار دهد.
ترامپ در تاکید کرد که همزمان با فشار نظامی، مسیر مذاکره همچنان باز است، اما تصمیم نهایی به رفتار تهران در روزهای آینده بستگی دارد.
رییسجمهوری آمریکا ساعاتی پیش از این نیز در جلسه کابینه در کاخ سفید به جمهوری اسلامی هشدار داده بود در صورت پافشاری بر «جاهطلبیهای هستهای» خود، با «بدترین کابوس» روبهرو خواهد شد.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه ششم فروردین در گزارشی در این مورد نوشت این نخستین بار است که واشینگتن استفاده از چنین شناورهایی را در یک جنگ تایید میکند زیرا پیش از این، استقرار این نوع شناورها که میتوانند برای نظارت یا حملات انتحاری استفاده شوند، گزارش نشده است.
این خبرگزاری افزود شناورهای بدون سرنشین در سالهای اخیر پس از آنکه اوکراین از قایقهای تندروی حامل مواد منفجره برای وارد کردن خسارات قابل توجه به ناوگان دریای سیاه روسیه استفاده کرد، مورد توجه قرار گرفتهاند.
جمهوری اسلامی، به دنبال شروع حملات ایالات متحده و اسرائیل در نهم اسفند، دستکم دو بار از پهپادهای دریایی برای حمله به نفتکشها در خلیج فارس استفاده کرده است.
به نوشته رویترز، هیچ نشانهای وجود ندارد که ایالات متحده از شناورهای بدون سرنشین برای حملات تهاجمی استفاده کرده باشد.
تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی پنتاگون، در پاسخ به پرسش رویترز گفت که شناورهای بدون سرنشین ساخته شده توسط شرکت بلکسی مستقر در مریلند، که با نام شناور شناسایی خودکار جهانی (GARC) شناخته میشوند، به عنوان بخشی از عملیات ایالات متحده علیه حکومت ایران، با عنوان «خشم حماسی»، برای گشتزنی استفاده شدهاند.
او در بیانیهای گفت: «نیروهای آمریکایی همچنان از سیستمهای بدون سرنشین در منطقه خاورمیانه، از جمله پهپادهای سطحی مانند GARC استفاده میکنند. این پلتفرم، به ویژه، بیش از ۴۵۰ساعت پرواز و بیش از ۲۲۰۰ مایل دریایی را در طول گشتهای دریایی در حمایت از عملیات خشم حماسی با موفقیت ثبت کرده است.»
هاوکینز از نام بردن از سایر سیستمهای بدون سرنشین مستقر در منطقه خودداری کرد. بلکسی نیز از اظهار نظر در مورد این خبر خودداری کرد.
رویترز اضافه کرد ایالات متحده از سالها پیش در تلاش است ناوگانی از شناورهای سطحی و زیرسطحی بدون سرنشین خودران را به عنوان جایگزینی ارزانتر و سریعتر برای کشتیها و زیردریاییهای سرنشیندار، به ویژه برای مقابله با قدرت دریایی رو به رشد چین در اقیانوس آرام، تولید کند. با این حال، این تلاش از برنامه عقب مانده و با مشکلات فنی، نگرانیهای هزینهای و مجموعهای از موانع آزمایشی مواجه شده است.
این خبرگزاری اشاره کرد که سال گذشته گزارش داده بود که GARC، یک قایق تندرو به طول حدود پنج متر، درگیر مشکلات متعدد عملکردی و ایمنی بوده است، از جمله یکی از آنها که در جریان یک آزمایش نظامی با سرعت بالا با یک قایق دیگر برخورد کرد.
به گفته «یک منبع» که در جریان این موضوع قرار گرفته بود، در هفتههای اخیر، در جریان یک آزمایش ناموفق دیگر در خاورمیانه، یکی از قایقهای GARC از کار افتاد.
اما هاوکینز از اظهار نظر در مورد این رویدادها خودداری کرد و گفت: «GARC یک قابلیت نوظهور و بخشی از ناوگان پهپادهای سطحی است که توسط ناوگان پنجم ایالات متحده برای افزایش آگاهی از آنچه در آبهای منطقهای اتفاق میافتد، اداره میشود.»
ترامپ پنجشنبه ششم فروردین در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت به درخواست حکومت ایران، مهلت مذاکرات میان تهران و واشینگتن تا ششم آوریل ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا (ساعت ۳:۳۰ بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین به وقت ایران) تمدید شده است.
او افزود: «مذاکرات در جریان است و برخلاف اظهارات نادرست رسانههای جعلی و دیگران، بسیار خوب پیش میرود.»
پیشتر در دوم فروردین، رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد در صورت باز نشدن تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت، «نیروگاههای برق» ایران را هدف قرار خواهد داد.
یک روز بعد، ترامپ از مذاکرات «سازنده» با تهران خبر داد و گفت هرگونه حمله به نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران به مدت پنج روز به تعویق خواهد افتاد.
چهارم فروردین، یک مقام آمریکایی در مصاحبه با پایگاه خبری سمافور تاکید کرد کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی در جریان مذاکرات ادامه خواهد یافت.
به گفته او، توقف حملات تنها شامل نیروگاههای ایران میشود و اهداف نظامی را در بر نمیگیرد.
شامگاه ششم فروردین، حملات گسترده در نقاط مختلف ایران ادامه یافت. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، این حملات به قطعی برق در برخی مناطق تهران انجامید.
در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی به لفاظیهای تهدیدآمیز خود ادامه میدهند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت مقامهای حکومت ایران برای شکستن آنچه او «چرخه شوم جنگ-آتشبس-جنگ» خواند، مصمم هستند.
او اضافه کرد: «هیچ کس نمیتواند برای ایران و ایرانی اولتیماتوم تعیین کند.»
علیاکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، نیز کشورهای منطقه را تهدید کرد که نقشآفرینی در کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی «قطعا چون بومرنگی به مشارکتکنندگان بازخواهد گشت».
او افزود: «جغرافیای خلیج فارس نمیتواند بیسرانجام بماند. حتما اتفاقاتی رقم خواهد خورد که به زیان قطعی تهدیدکنندگان امنیت ملی ایران تمام خواهد شد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که حکومت ایران از زمان آغاز مناقشه کنونی، ۱۲ کشور منطقه از جمله عربستان سعودی، امارات، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان و جمهوری آذربایجان را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل ششم فروردین به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد ترامپ نسبت به انجام یک عملیات زمینی گسترده در ایران تمایل نشان داده است.
روزنامه نیویورکتایمز پنجم فروردین نوشت پنتاگون دستور اعزام حدود دو هزار سرباز از لشکر ۸۲ هوابرد ارتش را به خاورمیانه صادر کرده است.
مقام یکی از کشورهای میانجی میان تهران و واشینگتن پنجشنبه ششم فروردین به تایمز اسرائیل گفت ایالات متحده بر این باور است که جمهوری اسلامی تحت فشار عملیات زمینی تسلیم خواهد شد.
او افزود کاخ سفید معتقد است حکومت ایران با طرح ۱۵ بندی ترامپ برای برقراری آتشبس موافقت نخواهد کرد و به همین دلیل، هزاران نیروی آمریکایی برای تصرف جزیره خارک به منطقه اعزام شدهاند.
پایگاه خبری اکسیوس ششم فروردین گزارش داد پنتاگون در حال تدوین گزینههای نظامی برای زدن «ضربه نهایی» به جمهوری اسلامی است؛ عملیاتی که میتواند شامل استفاده از نیروهای زمینی و بمباران گسترده باشد.
در هفتههای اخیر، اختلال در تردد شناورها در تنگه هرمز موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
بر اساس برخی گزارشها، ایالات متحده ممکن است برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی و بازگشایی تنگه هرمز، خارک را به تصرف درآورد.
روزنامه اورشلیمپست سوم فروردین نوشت مقامهای ارشد آمریکایی در روزهای اخیر به همتایان خود در اسرائیل و سایر کشورها اعلام کردهاند که گزینهای جز اجرای عملیات زمینی برای تصرف جزیره خارک باقی نمانده است.
چشمانداز درگیریهای احتمالی در خارک
مقام دیگری از کشورهای میانجی در بحران خاورمیانه در مصاحبه با تایمز اسرائیل هشدار داد حتی اگر آمریکا بتواند خارک را به تصرف درآورد، حفظ آن در بلندمدت مستلزم اعزام نیروهای بیشتر و درگیریهای طولانیتر خواهد بود.
او افزود این زمان بسیار فراتر از بازه چهار تا شش هفتهای است که واشینگتن بهطور علنی برای مدت مناقشه کنونی در نظر گرفته بود.
به گفته این دو منبع آگاه، صرفنظر از تصمیم نهایی ترامپ درباره انجام عملیات زمینی در ایران، بعید است جمهوری اسلامی تن به خواستههای ایالات متحده دهد.
ترامپ ششم فروردین به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد در صورت ناکام ماندن گفتوگوها، با «تهاجم مداوم» مواجه خواهند شد و ارتش آمریکا آنها را «بدون وقفه در هم خواهد کوبید».
او اضافه کرد: «این ایران است که برای رسیدن به توافق التماس میکند، نه من. خواهیم دید که آیا میتوانیم به توافق درستی برسیم و تنگه هرمز را باز کنیم یا نه.»
وزارت دفاع فرانسه ششم فروردین اعلام کرد ۳۵ کشور در نشستی ویدیویی با محوریت بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز مشارکت کردند.
دوم فروردین، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار داد حکومت ایران با مسدود کردن تنگه هرمز بهدنبال «باجگیری از کل جهان» است.
۲۱ اسفند، در پیامی مکتوب منتسب به مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بر ادامه سیاستهای حکومت، از جمله بستن تنگه هرمز و حمله به کشورهای منطقه در مقطع کنونی، تاکید شد.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
