انتصاب ذوالقدر با فشار احمد وحیدی فرمانده کل سپاه نهایی شد
گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال حاکی از تعمیق درگیریهای درونی در رهبری جدید جمهوری اسلامی است.
بر اساس این گزارشها، انتصاب محمدباقر ذوالقدر به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی نشانهای از افزایش نفوذ سپاه پاسداران در ساختار قدرت تلقی میشود.
منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند این جابهجایی با وجود مخالفت برخی مقامهای ارشد و نارضایتی مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، انجام شده و احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه، در تحمیل آن نقش داشته است.
به گفته این منابع، این اقدام به معنای کاهش نقش دولت در تصمیمگیریهای کلان امنیتی ارزیابی میشود و نشاندهنده افزایش نقش نظامیان در نهادهای حساس سیاستگذاری در شرایط بحرانهای منطقهای است.
طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، خانههای سازمانی کارکنان بیمارستان ایرانیان در دبی به دستور مقامهای امارات متحده عربی تخلیه شدهاند.
دولت امارات در اعلام اولیه به ساکنان این واحدهای مسکونی یک ماه فرصت داده بود تا محل سکونت خود را ترک کنند، اما همزمان با تعطیلی بیمارستان ایرانیان، این مهلت به یک هفته کاهش یافت.
در پی این تصمیم، کادر بیمارستان از جمله پزشکان و پرستاران که در این واحدها سکونت داشتند، چهارم فروردین اقدام به ترک محل کردند و روند تخلیه بهطور کامل تا پنجم فروردین پایان یافت.
بر اساس گزارشها، همچنین ویزای شماری از کارکنانی که اقامتشان وابسته به بیمارستان بود، باطل شده است. این افراد ناچارند از مسیر کشورهای ثالث، از جمله افغانستان، به ایران بازگردند.
پیشتر واحدهای مسکونی مربوط به سرپرستی مدارس ایرانیان در دبی پس از تعطیلی این مراکز آموزشی تخلیه شده بود و کارکنان آنها به ایران بازگشته بودند.
منابع ایراناینترنشنال اعلام کردند برخلاف گزارشهای منتشر شده، موشکی که از ایران به سوی لبنان شلیک شد، بر فراز این کشور رهگیری نشده و در ساحل این کشور به زمین اصابت کرده است. این موشک ساعتی پس از اعلام خبر اخراج سفیر جمهوری اسلامی از بیروت، شلیک شد.
دیپلماتهای برخی کشورهای خلیج فارس، سهشنبه چهارم فروردین به ایراناینترنشنال گفتند جمهوری اسلامی مانند «اسبی افسار گسیخته» عمل میکند و با حمله به یک کشور عربی دیگر، خط قرمز دیگری را رد کرده و این حملهها، به هیچ وجه قابل تحمل نیست.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ کنونی با حمله آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور تهران، دستکم ۱۲ کشور منطقه را هدف قرار داده بود: آذربایجان، اسرائیل، اردن، امارات متحده عربی، بحرین، ترکیه، عراق، عربستان سعودی، عمان، قبرس، قطر و کویت.
به این ترتیب لبنان سیزدهمین کشوری است که جمهوری اسلامی به آن حمله میکند.
خبرگزاری رویترز گزارش داده بود موشک شلیک شده از ایران، در حریم هوایی لبنان رهگیری شده است.
اسرائیل خبر داد بر اساس ارزیابیها و دادههای موجود، همزمان با حملات موشکی امروز به سمت این کشور، یک موشک بالستیک شلیکشده از سوی ایران، در بیروت سقوط کرد.
در بیانیه ارتش اسرائیل آمده است این موشک بهوسیله «رژیم ایران» شلیک شده و در خاک لبنان فرود آمده است.
ساعاتی پیش از شلیک این موشک، لبنان، محمدرضا رئوف شیبانی، سفیر جمهوری اسلامی در بیروت، را «عنصر نامطلوب» خواند و او را از این کشور اخراج کرد.
یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان، چهارم فروردین در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این تصمیم به کاردار سفارت جمهوری اسلامی در بیروت ابلاغ شده است.
رجی افزود شیبانی باید تا ۹ فروردین خاک لبنان را ترک کند.
لبنان همچنین احمد سویدان، سفیر خود در تهران، را برای مشورت فراخواند و اعلام کرد حکومت ایران هنجارهای دیپلماتیک و پروتکلهای تثبیتشده میان دو کشور را نقض کرده است.
محمدرضا رئوف شیبانی، سفیر اخراج شده جمهوری اسلامی از لبنان
واکنشها به اخراج سفیر جمهوری اسلامی از لبنان
پس از انتشار این خبر، رسانه «آی۲۴» گزارش داد اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، گفته است که دولت لبنان «تصمیم بسیار جسورانهای» برای اخراج سفیر جمهوری اسلامی گرفته است.
پیشتر گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل نیز اعلام کرد از تصمیم لبنان برای اخراج سفیر جمهوری اسلامی استقبال میکند.
سعار در ایکس نوشت: «این اقدامی موجه و ضروری در برابر حکومتی است که مسئول نقض حاکمیت لبنان، اشغال غیرمستقیم آن از طریق حزبالله و کشاندن آن به جنگ است.»
او با اشاره به حضور نمایندگان حزبالله در کابینه لبنان، از دولت این کشور خواست «اقداماتی عملی و موثر علیه حزبالله» انجام دهد.
همزمان، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، تاکید کرد این کشور «با تمام توان» به حملات خود علیه مواضع جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد.
حزبالله اما در واکنش به تصمیم دولت لبنان برای اخراج سفیر جمهوری اسلامی، این اقدام را محکوم کرد.
این گروه شیعه مورد حمایت حکومت ایران، اعلام کرد اخراج سفیر جمهوری اسلامی به نفع «وحدت ملی» نیست و میتواند زمینه «تفرقههای داخلی» را ایجاد کند.
از سوی دیگر، پایگاه خبری بلومبرگ چهارم فروردین به نقل از چند منبع آگاه گزارش داد عربستان سعودی و امارات متحده عربی در پی حملات به زیرساختهای انرژی و فرودگاهها «در حال از دست دادن صبر خود» هستند و ممکن است به حملات علیه جمهوری اسلامی بپیوندند.
این منابع گفتند کشورهای خلیج فارس در صورتی که تهران تاسیسات اصلی انرژی و آب آنها را هدف قرار دهد، ممکن است به کارزار آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ملحق شوند.
فرمانده سنتکام در اولین مصاحبه پس از آغاز جنگ، به ایراناینترنشنال گفت ایالات متحده در حال هدف قرار دادن «رژیم» است نه مردم ایران. او جمهوری اسلامی را متهم کرد که با شلیک از مناطق پرجمعیت و حملات به غیرنظامیان، جان شهروندان خود را به خطر میاندازد.
دریابد برد کوپر گفت آمریکا میان حکومت جمهوری اسلامی و مردم ایران تمایز قایل است.
او خطاب به جمهوری اسلامی گفت: «آنها میتوانند همین حالا این جنگ را متوقف کنند، اگر تصمیم بگیرند که چنین کاری انجام دهند.»
فرمانده سنتکام حکومت ایران را متهم کرد که با استفاده از مناطق مسکونی برای شلیک موشکها و پهپادها، مردم را به خطر میاندازد: «من این را با چشمان خودم دیدهام… آنها هیچ اهمیتی برای مردم قائل نیستند و مردم خودشان را در معرض خطر قرار میدهند.»
او همچنین خواستار توقف فوری حملات جمهوری اسلامی به غیرنظامیان در منطقه شد و افزود: «آنها بهطور عمدی بیش از ۳۰۰ بار اهداف غیرنظامی را هدف قرار دادهاند… این باید متوقف شود.»
کوپر همچنین به شکاف میان فرماندهان ارشد و نیروهای عادی در دستگاه نظامی حکومت ایران اشاره کرد و آن را «تضادی قابلتوجه» توصیف کرد. او گفت ژنرالهای ارشد جمهوری اسلامی در پناهگاههای امن قرار دارند، در حالی که نیروهای عادی و مردم «بدون حفاظت» در معرض خطر هستند.
به گفته او، این وضعیت را در نقاط مختلف ایران از جمله بوشهر، شیراز، بندرعباس، ابوموسی، کنارک، جاسک و چابهار مشاهده کرده و تاکید کرد: «ژنرالها محافظت میشوند، اما مردم محافظت نمیشوند.»
فرمانده سنتکام گفت: «ما در حال حمله به رژیم و جمهوری اسلامی هستیم، نه مردم.» او با اشاره به تجربه شخصی خود از آشنایی با جامعه ایران، از «فرهنگ عمیق و هزارانساله» این کشور، از مردم خواست به هشدارهای ایمنی توجه کنند.
او گفت: «حکومت به شما اهمیت نمیدهد… آنها از مناطق پرجمعیت موشک و پهپاد شلیک میکنند و شما باید فعلاً در داخل [خانه] بمانید.»
او همچنین به اظهارات رییسجمهوری آمریکا اشاره کرد و گفت در مقطعی «یک سیگنال واضح» صادر خواهد شد که نشاندهنده تغییر شرایط است و مردم میتوانند بر اساس آن تصمیمگیری کنند.
تغییر الگوی حملات حکومت ایران و «حالت استیصال» فرمانده سنتکام رفتار نظامی حکومت ایران را نشانه استیصال دانست: «ارزیابی عملیاتی کلی من این است که آنها در حالت استیصال عمل میکنند.»
او این برداشت را بر پایه تغییر در الگوی حملات و کاهش محسوس حجم آتش جمهوری اسلامی مطرح کرد: «در ابتدای درگیری، شما حجمهای زیادی در حد دهها پهپاد و موشک دیدید… شما دیگر آن را نمیبینید.» از نگاه کوپر، این گذار از حملات پرحجم به شلیکهای محدود، نشانه از دست رفتن توان اجرای حملات وسیع و هماهنگ است.
کاهش گسترده توان نظامی حکومت ایران کوپر در ارزیابی وضعیت جنگ گفت: «نیروی دریایی ایران دیگر در دریا نیست. نیروی هوایی ایران دیگر پرواز نمیکند. پدافند هوایی دیگر شلیک نمیکند.»
او افزود حملات گسترده جمهوری اسلامی در ابتدای جنگ بهشدت کاهش یافته است: «آن شلیکهای بزرگ پهپادها و موشکها که در ابتدای جنگ دیدید اکنون تا حد زیادی به تکتایی و دوتایی کاهش یافته است.» به گفته او، این تغییر صرفاً یک جابهجایی تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از افت ملموس ظرفیت عملیاتی جمهوری اسلامی در حوزههای اصلی رزمی است.
به گفته او، «ارزیابی کلی من این است که ما طبق برنامه در مسیر دستیابی به اهداف اصلی نظامی خود هستیم.» این ارزیابی، بهگفته کوپر، بر پایه روندی استوار است که در آن هم توان ضربهزنی حکومت ایران کاهش یافته و هم دامنه واکنش موثر آن محدودتر شده است.
پیشرفت عملیات و اهداف اصلی فرمانده سنتکام تاکید کرد که عملیات در برخی حوزهها جلوتر از برنامه است: «ما عمدتاً جلوتر از برنامه یا مطابق برنامه برای اهداف اصلی نظامی خود هستیم.»
او این موضوع را نشانه آن دانست که عملیات نهفقط در سطح حملات روزانه، بلکه در چارچوب کلی اهداف از پیش تعیینشده نیز پیشرفتی مطلوب داشته است به خصوص برای «جلوگیری از توانایی جمهوری اسلامی برای اعمال قدرت از مرزهای خودش به بیرون.»
به گفته او، از بین بردن موشکهای بالستیک، پهپادها و نیروی دریایی جمهوری اسلامی و نابودی ظرفیت تولید دوباره این تجهیزات از اهداف اصلی عملیات آمریکا بودهاند.
کوپر گفت: «تا امروز، ما ۱۴۰ شناور را غرق کردهایم یا بهشدت آسیب زدهایم... در حال حاضر هیچ تواناییای در دریای عمان، اطراف هرمز یا در خلیج فارس وجود ندارد.»
ادامه عملیات و نقش تصمیم سیاسی کوپر در پاسخ به اینکه عملیات آنها چه زمانی پایان مییابد گفت: «در نهایت تصمیم رییسجمهوری ایالات متحده خواهد بود که چه زمانی آن را پایان دهد.»
در پاسخ به پرسشی درباره تنگه هرمز، کوپر گفت: «از نظر فیزیکی برای عبور باز است. دلیلی که کشتیها اکنون عبور نمیکنند این است که جمهوری اسلامی با پهپادها و موشکها به آنها شلیک میکند.»
همکاری با اسرائیل او درباره نقش اسرائیل در پیگیری اهداف در جنوب ایران گفت: «ما در همکاری نزدیک در سراسر کشور [هستیم]، در [مورد] اهداف نظامی [با هم] کار میکنیم.»
همچنین تاکید کرد که اسرائیل در رهگیری حملات جمهوری اسلامی نقش دارد: «اسرائیل در حال حمله به پهپادها و موشکهای بالستیکی است که به سمت کشورهای عربی هدف گرفته شدهاند.»
این توضیح، نقش اسرائیل را تنها محدود به جبهه مستقیم خود ندانست، بلکه آن را بخشی از شبکه گستردهتر دفاع منطقهای توصیف کرد.
ائتلاف منطقهای و «چتر دفاعی» فرمانده سنتکام از شکلگیری یک ائتلاف گسترده علیه جمهوری اسلامی خبر داد: «ما در حال ایجاد بزرگترین چتر دفاع هوایی در تاریخ خاورمیانه هستیم.» او این ساختار را نتیجه همکاری کشورهایی دانست که در سالهای گذشته روی یکپارچهسازی ظرفیتهای دفاعی خود کار کردهاند.
او گفت این سازوکار نتیجه سالها همکاری است و اکنون «بسیار زنده و فعال» عمل میکند. به گفته او، این چتر دفاعی تنها یک چارچوب نظری یا سیاسی نیست، بلکه اکنون بهصورت عملیاتی در حال اجراست و کشورهای مختلف منطقه در آن مشارکت دارند.
نیروهای اعزامی و گزینههای نظامی در پاسخ به پرسشی درباره انتقال واحدهای نظامی جدید، کوپر گفت: «ما بهشدت بر اهداف نظامی خود متمرکز هستیم… تواناییهای ما همچنان در حال رشد است.» او از پاسخ دادن به احتمال فرستان سرباز به داخل ایران خودداری کرد، اما تاکید داشت که ظرفیت رزمی آمریکا در جریان این درگیری رو به افزایش است.
او در جمعبندی گفت: «ارزیابی کلی من این است که ما جلوتر از برنامه هستیم، قدرت رزمی ما در حال افزایش است و قدرت رزمی جمهوری اسلامی بهطور چشمگیری در حال کاهش است.»
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، برخی مقامهای ارشد سپاه پاسداران از مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه انتقاد میکنند که در جریان درگیریها از صحنه غایب بوده و نیروهایش را تنها گذاشته است.
به گفته این منابع، با افزایش تلفات در نیروی هوافضا که مسئولیت شلیک موشکها را بر عهده دارد، غیبت فرمانده بهعنوان یکی از عوامل اصلی وضعیت بحرانی مطرح شده است.
در این گزارشها، فضای عملیاتی بهگونهای توصیف شده که هر ماموریت شلیک، عملا به یک عملیات با ریسک بسیار بالا و نزدیک به ماموریت انتحاری تعبیر میشود.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، اصلیترین انتقاد متوجه عدم حضور میدانی فرمانده در شرایطی است که از آغاز جنگ، فشار حملات بهشدت افزایش یافته است.
همچنین گزارشهایی درباره طرح اتهاماتی از جمله سوءمدیریت و ارائه آمار نادرست درباره میزان اصابتها و تعداد شلیکهای نیروی موشکی منتشر شده است.
همزمان، گفته میشود خانواده برخی نیروها با طرح شکایت نزد مقامهای ارشد سپاه، اعلام کردهاند که فرمانده در شرایط خطر حضور موثری نداشته است و نیروها عملا بدون پشتیبانی رها شدهاند.
سید حسین موسوی افتخاری، معروف به مجید موسو، سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ و پس از کشته شدن امیرعلی حاجیزاده در حملهای منتسب به اسرائیل، بهعنوان فرمانده نیروی هوافضای سپاه منصوب شد.
او پیش از این، از سال ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴، بهمدت بیش از یک دهه جانشین فرمانده نیروی هوافضای سپاه بود و در این جایگاه در توسعه و مدیریت برنامههای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی نقش داشت.
نیروی هوافضای سپاه یکی از مهمترین بازوهای نظامی جمهوری اسلامی محسوب میشود که مسئولیت برنامه موشکهای بالستیک، پهپادهای تهاجمی و بخشهایی از سامانههای پدافند هوایی را بر عهده دارد.
موسوی افتخاری در فهرست تحریمهای ایالات متحده قرار دارد. وزارت امور خارجه آمریکا در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد او بهدلیل نقش در توسعه برنامه موشکی بالستیک و پهپادی جمهوری اسلامی تحریم شده است.
انتصاب موسوی افتخاری در شرایطی انجام شد که نیروی هوافضای سپاه تحت فشار شدید عملیاتی و امنیتی قرار داشت. این نیرو در جنگ جاری نیز نقشی محوری ایفا میکند.
وزارت کشور آلمان اعلام کرد سطح تهدید از سوی جمهوری اسلامی و عوامل آن را «بسیار بالا» ارزیابی میکند و در آمادهباش کامل است.
سخنگوی وزارت کشور آلمان شنبه اول فروردین ۱۴۰۵ در پاسخ به ایراناینترنشنال درباره سطح تهدیدهایی که از سوی جمهوری اسلامی علیه مخالفان حکومت ایران، رسانههای فارسیزبان، یهودیان و منافع اسرائیل در آلمان و دیگر کشورهای اروپایی وجود دارد، گفت: «نهادهای امنیتی فدرال و ایالتی از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (روز حمله حماس به اسرائیل) اقدامات حفاظتی برای حمایت از یهودیان و همچنین مراکز یهودی و اسرائیلی در آلمان را متناسب با شرایط تنظیم، و در صورت لزوم آنها را تقویت کردهاند.»
این سخنگو همچنین تاکید کرد: «سطح تهدید از سوی حکومت ایران و عوامل آن بسیار بالا ارزیابی میشود و ما در آمادهباش کامل هستیم.»
بر این اساس، در وضعیت کنونی، نهادهای امنیتی آلمان بهطور مستمر سطح تهدید را ارزیابی میکنند، در حالت آمادهباش بالا قرار دارند و در صورت نیاز، اقدامات حفاظتی را باز هم تطبیق میدهند.
سخنگوی وزارت کشور آلمان با اشاره به اینکه این نهادها در ارتباطی نزدیک با یکدیگر، با مقامات ایالتی و همچنین با شرکای بینالمللی در تبادل اطلاعات هستند، گفت: «همکاری نزدیک میان دولت فدرال و ایالتها در موضوع "سرکوب فراملی" نیز وجود دارد.»
به گفته او، رصد و مقابله با گروهها و افراد مخالف در خارج از مرزهای ملی (سرکوب فراسرزمینی) همچنان بخشی از فعالیت بازیگران دولتی ایران محسوب میشود.
همزمان با ارائه این پاسخ از سوی وزارت کشور آلمان، خبرگزاری رویترز گزارش داد صبح پنجشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۴، یک ایرانی ۳۶ ساله و مخالف حکومت جمهوری اسلامی در هلند، هدف تیراندازی قرار گرفت و به شدت زخمی شد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، این فرد محی شفیعی، فعال پادشاهیخواه و عضو پلیس هلند است که هماکنون در بیمارستان بستریست.
رویترز نوشت که هنوز مشخص نیست چه کسی مسئول این حمله بوده و آیا ارتباطی با جمهوری اسلامی دارد یا خیر.
تحقیقات در این زمینه ادامه دارد و دادستانی هلند اعلام کرده «همه سناریوهای ممکن» در نظر گرفته میشوند.
به گفته وزیر دادگستری هلند، با توجه به پیشینه این پلیس ایرانی، مقامات هلندی تدابیر امنیتی لازم را اتخاذ کردهاند.
۱۸ اسفند ۱۴۰۳، محسن رفیقدوست، نخستین وزیر سپاه پاسداران، جزییاتی از طرح ترور مخالفان جمهوری اسلامی در سالهای پس از انقلاب ۵۷ را افشا و به نقش خود در فرماندهی این ترورها در خارج کشور اعتراف کرد.
رفیقدوست در گفتوگو با سایت دیدهبان ایران اعلام کرد فرماندهی عملیات ترور شماری از مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور را بر عهده داشته است.
روزنامه ولت آلمان، آذر ۱۴۰۴ گزارش داد دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی با فشار و تهدید خانوادههای مهاجران ایرانی در داخل کشور، مسیر نفوذ را تا آلمان گسترش دادهاند و ایرانیان در تبعید را بر خلاف میلشان، به همدستی و مشارکت وادار میکنند.
سخنگوی وزارت کشور آلمان اول فروردین ۱۴۰۵ در پاسخ به این سوال که مقامات رسمی جمهوری اسلامی تهدید کردهاند رسانههای فارسیزبان از نظر آنان هدف مشروع تلقی میشود، گفت: «دولت فدرال آلمان اصولا هرگونه فعالیت نهادهای دولتی خارجی یا عوامل وابسته به آنها در آلمان را بسیار جدی تلقی کرده و آن را تحمل نمیکند.»
بر اساس این اظهارنظر، وزارت کشور فدرال به همراه نهادهای امنیتی آلمان، برای مقابله موثر با سرکوب فراملی در این کشور تلاش میکند و در این راستا، از جمله با وزارت خارجه نیز همکاری نزدیک دارد.
