وزارت امور خارجه سوئد در پاسخ به ایراناینترنشنال، اعدام یک شهروند این کشور در ایران را محکوم کرد. جمهوری اسلامی پیشتر از اعدام کوروش کیوانی، شهروند ایرانی- سوئدی به اتهام جاسوسی برای اسرائیل خبر داده بود.
ماریا مالمر استنرگارد با ابراز تاسف عمیق از اجرای این حکم، بر همدردی دولت سوئد با خانواده این فرد در سوئد و ایران تاکید کرد.
او مجازات اعدام را «غیرانسانی، بیرحمانه و غیرقابل بازگشت» توصیف کرد و تاکید کرد سوئد همراه با اتحادیه اروپا در هر شرایطی با استفاده از این مجازات مخالف است. در این جوابیه همچنین نسبت به روندهای حقوقی طیشده در این پرونده ابراز نگرانی شده است.
وزارت امور خارجه سوئد ساعاتی قبل از محکوم کردن این اعدام در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال، در بیانیهای اعلام کرده بود که یک شهروند این کشور در ایران اعدام شده است که به نظر میرسد این بیانیه در ارتباط با اعدام کیوانی باشد.
معین خزائلی، حقوقدان مقیم سوئد، پیش از انتشار این بیانیه، درباره این اعدام در حساب شبکه اجتماعی ایکس خود نوشت: «کوروش کیوانی، زندانی سیاسی که امروز صبح اعدام شد، اقامت دائم سوئد را داشت و ساکن شهر تیرینگه بود. آپارتمان او در این شهر تا تابستان امسال همچنان به نام او ثبت بوده و مشخص نیست دقیقا چه زمانی به ایران بازگشته اما با توجه به زمان بازداشتش در جریان جنگ ۱۲ روزه، به نظر میرسد او بهار امسال به ایران سفر کرده بود.»
او در ادامه تاکید کرد: «اعدام کیوانی نشانه تداوم ماشین مرگی است که جمهوری اسلامی سالهاست علیه شهروندان به کار گرفته است. این ماشین باید متوقف شود.»
میزان در متن کوتاه خبر اعدام کیوانی نوشت که این فرد «تصاویر و اطلاعات اماکن حساس کشور را در اختیار افسران موساد قرار میداد».
هرچند میزان بر طی شدن مراحل قانونی و تایید حکم از سوی دیوان عالی کشور تاکید کرده است، اما پیشتر نامی از این زندانی سیاسی در رسانهها منتشر نشده بود.
بر اساس این خبر، کیوانی در چهارمین روز از آغاز جنگ ۱۲ روزه در شهرستان ساوجبلاغ دستگیر شده بود.
اعدام این شهروند در خلال حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی که از ۹ اسفند آغاز شده است، به اعتبار نظر دهها تن از شهروندان و کاربران رسانههای اجتماعی در مورد اعدامهای مشابه، «گرفتن انتقام شکست از جاسوسهای واقعی، از مردم بیگناه» است.
وزارت خارجه سوئد، ۲۹ آذر در پاسخ به ایراناینترنشنال اعلام کرد از گزارشهای تاییدنشده درباره صدور حکم اعدام برای یک شهروند سوئدی در ایران آگاه است، گزارشها در این خصوص «بسیار جدی» تلقی میشود و موضع سوئد و اتحادیه اروپا در این زمینه کاملا روشن است.
ماریا مالمر استنرگارد، وزیر خارجه سوئد، ۲۸ آذر در یک نشست خبری گفت این کشور در پی گزارشهایی درباره محکومیت یک شهروند سوئدی در ایران به اعدام، سفیر جمهوری اسلامی در استکهلم را احضار کرده است.
مالمر تاکید کرد وزارت خارجه سوئد اطلاعاتی دریافت کرده که نشان میدهد «این مرد» که به جاسوسی متهم است، در مرحله نخست دادرسی به مجازات اعدام محکوم شده، اما این گزارشها هنوز تایید نشدهاند.
او بدون اشاره به هویت شهروند سوئدی محکوم شده به اعدام گفت موضع سوئد و اتحادیه اروپا در قبال مجازات اعدام «کاملا روشن» است و این کشور «در همه جا و بدون استثنا» با صدور و اجرای حکم اعدام مخالفت میکند.
سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی ۲۵ آذر از بازداشت و محاکمه یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-سوئدی به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» خبر داد و گفت رای این پرونده بهزودی صادر خواهد شد.
اصغر جهانگیر گفت این پرونده در شعبه دوم دادگاه انقلاب کرج رسیدگی شده و فرد بازداشتشده در سال ۲۰۲۰، تابعیت سوئد را دریافت کرده و از آن زمان در این کشور اقامت داشته است.
به گفته جهانگیر، این فرد «چندین بار» به اسرائیل رفته و حدود یک ماه پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه، وارد ایران شده و در ویلایی در نزدیکی کرج اقامت داشته است.
حسین فاضلی هریکندی، رییس کل دادگستری استان البرز، ۱۷ آذر اعلام کرده بود رسیدگی به پرونده یک ایرانی دوتابعیتی متهم به «جاسوسی» برای اسرائیل در کرج آغاز شده است.
اعدامهای قبلی به اتهام جاسوسی
پیش از این و در هشتم بهمن، قوه قضاییه از اجرای حکم اعدام حمیدرضا ثابت اسمعیلپور، زندانی سیاسی، به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل خبر داده بود.
ثابت، «عامل پشتیبانی عملیات» موساد معرفی شده بود که به «ارتباط با افسر اطلاعاتی و واگذاری اسناد و مدارک و اطلاعات طبقهبندیشده» متهم بود.
رسانه حکومتی میزان درباره او نوشته بود که دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی «با بررسی فعالیتهای پنهان» ثابت «در بستر فضای مجازی» دریافتند او اسنادی را برای «افسر اطلاعاتی» اسرائیل ارسال کرده است.
در این گزارش همچون خبر اعدام کیوانی، هیچ مدرکی برای اتهامات مطرح شده علیه این زندانی سیاسی ارائه نشد و توضیحی وجود نداشت که او چگونه و به کدام اطلاعات محرمانه دسترسی داشته است.
حکومت ایران پس از جنگ ۱۲ روزه، شمار زیادی از شهروندان را به اتهام «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل بازداشت، محاکمه و حتی اعدام کرده است.
پیش از اعدام ثابت و در آخرین موارد از اعدام به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل، حکم علی اردستانی و عقیل کشاورز بهترتیب ۱۷ دی و ۲۹ آذر به اجرا درآمد.
روزنامه بریتانیایی تلگراف ششم دی ماه گزارش داد پس از جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، حکومت ایران استفاده از مجازات اعدام برای متهمان به «جاسوسی» را افزایش داده است.
این روزنامه نوشت: «پس از آن که جنگ ۱۲ روزه ضعفهای حکومت ایران را آشکار ساخت، جمهوری اسلامی که بالاترین نرخ اعدام در جهان را دارد، شمار اعدامها را سه برابر کرد.»
تلگراف با اشاره به آمارهای سایت حقوق بشری هرانا افزود جمهوری اسلامی دستگیری و اعدام مظنونان به «جاسوسی» را تشدید کرده و بیشترین شمار اعدامها را دستکم در ۲۰ سال گذشته انجام داده است.
روزنامه ساندیتایمز نیز شهریور ماه گزارش داد احتمال میرود حکومت ایران ۱۰۰ نفر را به اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام کند.
خبرگزاری رویترز بهنقل از سه منبع در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نوشت که این کشورها اکنون از آمریکا میخواهند که کار را نیمهکاره رها نکند و جمهوری اسلامی را در وضعیتی باقی نگذارد که همچنان بتواند شریان نفتی خلیج فارس و اقتصادهای وابسته به آن را تهدید کند. این را سه منبع از کشورهای خلیج فارس به رویترز گفتهاند.
در عین حال، این منابع و پنج دیپلمات غربی و عربی گفتند که واشینگتن نیز در حال فشار بر کشورهای خلیج فارس است تا به جنگ آمریکا و اسرائیل بپیوندند. به گفته سه منبع، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، میخواهد با نشان دادن حمایت منطقهای از این کارزار، هم مشروعیت بینالمللی آن را تقویت کند و هم پشتوانه داخلی به دست آورد.
عبور از تمام خطوط قرمز
عبدالعزیز صقر، رییس مرکز تحقیقات خلیج فارس در عربستان سعودی که با دیدگاههای دولتها آشناست، گفت: «در سراسر خلیج فارس این احساس گسترده وجود دارد که حکومت ایران از تمام خطوط قرمز هر یک از کشورهای خلیج عبور کرده است.»
او افزود: «در ابتدا از آنها دفاع کردیم و با جنگ مخالف بودیم. اما وقتی شروع کردند به حمله به ما، به دشمن تبدیل شدند. هیچ تعریف دیگری نمیتوان برایشان داشت.»
جمهوری اسلامی در جریان جنگ به فرودگاهها، بنادر، تاسیسات نفتی و مراکز تجاری در شش کشور خلیج فارس با موشک و پهپاد حمله و عبور و مرور در تنگه هرمز، گذرگاه حدود یکپنجم نفت جهان و ستون اقتصادهای خلیج فارس، را مختل کرده است.
این حملات نگرانی کشورهای خلیج فارس را تقویت کرده است که اگر جمهوری اسلامی همچنان به هر میزان قابل توجهی از توان تهاجمی یا ظرفیت تولید تسلیحات دسترسی داشته باشد، ممکن است در هر زمان که تنشها بالا بگیرد، این شریان انرژی را بار دیگر به گروگان بگیرد.
با ورود جنگ به هفته سوم و تشدید حملات هوایی آمریکا و اسرائیل و نیز حمله به پایگاههای آمریکایی و اهداف غیرنظامی در سراسر خلیج فارس، یک منبع منطقهای گفت که فضای غالب میان رهبران کاملا روشن است: ترامپ باید توان نظامی جمهوری اسلامی را بهطور کامل تضعیف کند.
او افزود گزینه جایگزین این است که منطقه همیشه زیر تهدید زندگی کند، زیرا اگر جمهوری اسلامی بهطور جدی تضعیف نشود، همچنان منطقه را به گروگان خواهد گرفت.
روزنامه تایم اسرائیل هم در این زمینه نوشت که برای رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس، اکنون بیعملی خطر بزرگتری است.
حملات جمهوری اسلامی به همسایگانش نهتنها جریان نفت را مختل کرده، بلکه به تصویری از ثبات و امنیت که کشورهای خلیج برای گسترش تجارت و گردشگری و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی به آن تکیه داشتند، آسیب زده است.
نگرانی از شعلهور شدن جنگی گستردهتر
در پاسخ به این نگرانیها، کاخ سفید اعلام کرد که آمریکا در حال درهم شکستن توانایی جمهوری اسلامی برای شلیک موشک و پهپاد یا تولید بیشتر آنها است و ترامپ در تماس نزدیک با شرکای ایالات متحده در خاورمیانه است.
بهگفته منابع منطقهای اقدام نظامی یکجانبه از سوی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس همچنان منتفی است، زیرا تنها مداخله جمعی میتواند از قرار گرفتن کشورهای منفرد در معرض تلافیجویی جلوگیری کند.
با این حال، هنوز اجماعی وجود ندارد. شش عضو شورای همکاری خلیج فارس بحرین، کویت، قطر، عربستان سعودی، عمان و امارات متحده عربی تنها یک تماس آنلاین داشتهاند و هیچ نشست عربی برای بررسی یک اقدام هماهنگ علیه جمهوری اسلامی تشکیل نشده است.
بهنوشته تایم اسرائیل رهبران این کشورها همچنان عمیقا نگران هستند که وارد شدن به جنگ، به یک درگیری گسترده و غیرقابل کنترل منجر شود.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، هفته گذشته بدون پرداختن به جزییات گفت که شرکای آمریکا در خلیج فارس بیش از پیش در حال افزایش نقش خود هستند» و تمایل دارند وارد «حالتی تهاجمی» شوند.
