ایراناینترنشنال
با نزدیک شدن نوروز، بسیاری از شهرهای ایران امسال حالوهوای همیشگی روزهای پایانی سال را ندارند. جنگ، فشار اقتصادی و فضای عدم قطعیت باعث شده شماری از خانوادهها از آمادهسازیهای معمول برای سال نو صرفنظر کنند.
چند شهروند به ایراناینترنشنال گفتند آیینهایی که معمولا در هفتههای پایانی سال خانهها را پر از جنبوجوش میکند، امسال در بسیاری از خانوادهها متوقف شده است.
لیلا، ۳۸ ساله از تهران، گفت: «امسال هیچ کاری نکردیم. نه فرشها رو شستیم و نه خونهتکونی کردیم. هر سال از اواسط بهمن شروع میکردم، اما امسال فقط به آسمون نگاه میکنیم و منتظر سقوط این رژیم هستیم.»
او توضیح داد کارهایی که معمولا هفتهها پیش از تحویل سال آغاز میشد، امسال در خانه او اصلا شروع نشده است.
برای برخی خانوادهها حتی رسمهای ساده نوروزی نیز کنار گذاشته شده است.
کامران، ۴۲ ساله از همدان، گفت: «کاشتن سبزه کاریه که ما ایرانیها هر سال انجام میدیم، اما امسال با این همه خبر جنگ، کاملا یادمون رفت. لعنت به جمهوری اسلامی که همه چیز رو ویران کرد. »
تورم و گرانی
برخی میگویند شرایط اقتصادی حتی انجام سادهترین سنتهای نوروزی را هم دشوار کرده است.
گلناز، ۳۵ ساله از کرج، گفت: «هر سال با وجود تورم، حداقل چند چیز میخریدیم؛ یک ظرف هفتسین، یک ماهی قرمز یا چند تا لباس نو برای بچهها.»
او افزود:«اما امسال نه پولش را داشتیم و نه حالوحوصله اش را. منتظر آن لحظه نهایی هستیم. مطمئنم بعد از سقوط جمهوری اسلامی جبرانش میکنیم.»
به گفته او، افزایش قیمتها فشار زیادی بر خانوادهها و کسبوکارهای کوچک وارد کرده است.
گلناز گفت:«حتی اگر میخواستیم آماده شویم و روحیهاش را داشتیم، قیمتها آنقدر بالا رفته که اصلا توانش را نداریم. همه چیز چند برابر شده. من یک مغازه کوچک لوازم آرایشی دارم و این ماه حتی اجاره مغازه را هم درنیاوردهام.»
او افزود که درآمد خانواده نیز با کند شدن زندگی روزمره کاهش یافته است.
«شوهرم راننده تاکسی اینترنتی است، اما از ترس بمباران بیرون نمیرود و اصلا مسافری هم نیست، چون مردم در خانه ماندهاند.»
نوستالژی نوروز
در شبکههای اجتماعی نیز برخی ایرانیان نوشتهاند حالوهوای این روزهای پایانی سال با سالهای گذشته تفاوت زیادی دارد.
یک کاربر نوشت:«اگر اوضاع عادی بود، باید برای هفته آینده هیجان داشتم و مشغول تمام کردن کارها بودم. بوی گل شببو باید خانه را پر میکرد و شیرینیهای عید از قبل در یخچال بود.»
کاربر دیگری به خاطرات کودکی اشاره کرد: «چیزی که آزارم میده اینه که شب عیده. مردم باید حالوهوای خرید عید و استقبال از سال نو را داشته باشند. یادم میآد توی بچگی چقدر هیجان داشتم، اما این احساسات در من مرده اند.»
برخی دیگر نیز نوشتهاند هفتههای پایانی سال همیشه زیباترین بخش این فصل بوده است.
یکی از کاربران نوشت:«حالوهوای اسفند برای ما ایرانیها همیشه از خود عید هم زیباتر بود. به نظر میرسه امسال این حس را نداشته باشیم و باید یک سال دیگر صبر کنیم.»
نزدیک شدن نوروز همیشه با جنبوجوش شب عید در خانههای ایرانی همراه بود. اما امسال، به گفته بسیاری از شهروندان، این حالوهوا زیر سایه جنگ، فشار اقتصادی و نگرانی از آینده کمرنگ شده است.
خبرگزاری رویترز بهنقل از سه منبع در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نوشت که این کشورها اکنون از آمریکا میخواهند که کار را نیمهکاره رها نکند و جمهوری اسلامی را در وضعیتی باقی نگذارد که همچنان بتواند شریان نفتی خلیج فارس و اقتصادهای وابسته به آن را تهدید کند. این را سه منبع از کشورهای خلیج فارس به رویترز گفتهاند.
در عین حال، این منابع و پنج دیپلمات غربی و عربی گفتند که واشینگتن نیز در حال فشار بر کشورهای خلیج فارس است تا به جنگ آمریکا و اسرائیل بپیوندند. به گفته سه منبع، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، میخواهد با نشان دادن حمایت منطقهای از این کارزار، هم مشروعیت بینالمللی آن را تقویت کند و هم پشتوانه داخلی به دست آورد.
عبور از تمام خطوط قرمز
عبدالعزیز صقر، رییس مرکز تحقیقات خلیج فارس در عربستان سعودی که با دیدگاههای دولتها آشناست، گفت: «در سراسر خلیج فارس این احساس گسترده وجود دارد که حکومت ایران از تمام خطوط قرمز هر یک از کشورهای خلیج عبور کرده است.»
او افزود: «در ابتدا از آنها دفاع کردیم و با جنگ مخالف بودیم. اما وقتی شروع کردند به حمله به ما، به دشمن تبدیل شدند. هیچ تعریف دیگری نمیتوان برایشان داشت.»
جمهوری اسلامی در جریان جنگ به فرودگاهها، بنادر، تاسیسات نفتی و مراکز تجاری در شش کشور خلیج فارس با موشک و پهپاد حمله و عبور و مرور در تنگه هرمز، گذرگاه حدود یکپنجم نفت جهان و ستون اقتصادهای خلیج فارس، را مختل کرده است.
این حملات نگرانی کشورهای خلیج فارس را تقویت کرده است که اگر جمهوری اسلامی همچنان به هر میزان قابل توجهی از توان تهاجمی یا ظرفیت تولید تسلیحات دسترسی داشته باشد، ممکن است در هر زمان که تنشها بالا بگیرد، این شریان انرژی را بار دیگر به گروگان بگیرد.
با ورود جنگ به هفته سوم و تشدید حملات هوایی آمریکا و اسرائیل و نیز حمله به پایگاههای آمریکایی و اهداف غیرنظامی در سراسر خلیج فارس، یک منبع منطقهای گفت که فضای غالب میان رهبران کاملا روشن است: ترامپ باید توان نظامی جمهوری اسلامی را بهطور کامل تضعیف کند.
او افزود گزینه جایگزین این است که منطقه همیشه زیر تهدید زندگی کند، زیرا اگر جمهوری اسلامی بهطور جدی تضعیف نشود، همچنان منطقه را به گروگان خواهد گرفت.
روزنامه تایم اسرائیل هم در این زمینه نوشت که برای رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس، اکنون بیعملی خطر بزرگتری است.
حملات جمهوری اسلامی به همسایگانش نهتنها جریان نفت را مختل کرده، بلکه به تصویری از ثبات و امنیت که کشورهای خلیج برای گسترش تجارت و گردشگری و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی به آن تکیه داشتند، آسیب زده است.
نگرانی از شعلهور شدن جنگی گستردهتر
در پاسخ به این نگرانیها، کاخ سفید اعلام کرد که آمریکا در حال درهم شکستن توانایی جمهوری اسلامی برای شلیک موشک و پهپاد یا تولید بیشتر آنها است و ترامپ در تماس نزدیک با شرکای ایالات متحده در خاورمیانه است.
بهگفته منابع منطقهای اقدام نظامی یکجانبه از سوی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس همچنان منتفی است، زیرا تنها مداخله جمعی میتواند از قرار گرفتن کشورهای منفرد در معرض تلافیجویی جلوگیری کند.
با این حال، هنوز اجماعی وجود ندارد. شش عضو شورای همکاری خلیج فارس بحرین، کویت، قطر، عربستان سعودی، عمان و امارات متحده عربی تنها یک تماس آنلاین داشتهاند و هیچ نشست عربی برای بررسی یک اقدام هماهنگ علیه جمهوری اسلامی تشکیل نشده است.
بهنوشته تایم اسرائیل رهبران این کشورها همچنان عمیقا نگران هستند که وارد شدن به جنگ، به یک درگیری گسترده و غیرقابل کنترل منجر شود.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، هفته گذشته بدون پرداختن به جزییات گفت که شرکای آمریکا در خلیج فارس بیش از پیش در حال افزایش نقش خود هستند» و تمایل دارند وارد «حالتی تهاجمی» شوند.
در پیام شاهزاده رضا پهلوی که سهشنبه ۲۶ اسفند منتشر شد، آمده است: «با هوشیاری کامل از هرگونه تنش، درگیری و نزدیک شدن به مزدوران رژیم در خیابانها خودداری کنید.»
به گفته او، هدف «عوامل شر» این است که جشن نور، پاکی و زندگی شهروندان را به تاریکی، پلیدی و مرگ بکشانند: «این فرصت را به آنها ندهید.»
شاهزاده رضا پهلوی ادامه داد: «به همه عوامل سرکوب هشدار میدهم: مردم امشب چهارشنبهسوری را مسالمتآمیز برگزار میکنند. از ساعت شش بعدازظهر، خیابانها، کوچهها و محلهها را ترک کنید و در برابر مردم نایستید. بگذارید این شب در آرامش به پایان برسد.»
او خطاب به نیروهای سرکوب افزود: «پیامدهای ماندن در خیابانها و سرکوب جشن مسالمتجویانه مردم با خود شماست.»
شهبانو فرح پهلوی: چهارشنبهسوری را به یاد جاویدنامان برگزار میکنم
شهبانو فرح پهلوی نیز ۲۶ اسفند در پیامی خطاب به مردم ایران گفت: «آیین ملی چهارشنبهسوری یادآور ایستادگی نیاکان ما بر سنت و فرهنگ ملی و نماد پیروزی نور بر تاریکی است.»
او افزود: «من امسال این سنت میهنی را به یاد خانوادههای دادخواه و دهها هزار جاویدنام انقلاب شیر و خورشید برگزار میکنم؛ جوانانی که سیاوشوار، بیگناه بر خاک افتادند.»
همزمان با انتشار این پیامها، منابع ایراناینترنشنال از مجموعهای از حملات گسترده و مرگبار علیه مراکز کلیدی و فرماندهی نیروی مقاومت بسیج در ساعات گذشته خبر دادند.
بر اساس گزارشهای اولیه در ۲۶ اسفند، در این حملات که از شامگاه دوشنبه انجام گرفته است، نزدیک به ۳۰۰ نفر از فرماندهان و مسئولان میدانی بسیج کشته شدند.
شاهزاده رضا پهلوی پیش از این در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد با ضعیفتر شدن «توان سرکوب نظام»، زمان فراخوان نهایی او برای سرنگون کردن جمهوری اسلامی بهزودی فرا میرسد تا مردم دوباره خیابانها را تسخیر کنند، اما تا آن زمان باید «هوشمندانه» پیش رفت.
او در گفتوگو با مراد ویسی، تحلیلگر ارشد ایراناینترنشنال، گفت: «فکر کنم همه ما بعد از ۴۷ سال درگیر بودن با این حکومت جنایتکار روزشماری میکنیم برای اینکه بالاخره این نظام از میان برود و در فردای فروپاشی به آنچه که مردم ایران واقعا لایقش هستند، برسیم؛ یعنی به آزادی کامل و فرصتی برای زندگی دوباره، فرصتی برای ترقی و پیشرفت و آبادی کشور. امیدوارم آن روز هرچه زودتر برسد.»
شاهزاده رضا پهلوی با تاکید بر اینکه در شرایط فعلی باید نیروهای سرکوب هرچه بیشتر تضعیف شوند و پوشش هوایی اسرائیل و آمریکا در این کار و از نظر تعادل قوا کمکی بود که نیاز به آن وجود داشت، گفت: «این کارزار ضربه بسیار شدیدی به ساختارهای سرکوب رژیم در سپاه و بسیج وارد کرد.»
