یوفا فینال مسابقه سوپر جام بینقارهای در دوحه را لغو کرد
اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) فینال مسابقه سوپر جام بینقارهای (فینالیسیما) بین آرژانتین و اسپانیا در دوحه، پایتخت قطر، را لغو کرد. قرار بود این مسابقه هفتم فروردین برگزار شود.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشت که امنیت مسابقه فینال آرژانتین، قهرمان آمریکای جنوبی، و اسپانیا، قهرمان اروپا، با افزایش تنشها در خاورمیانه در هالهای از ابهام قرار گرفته بود.
پیشتر نیز مسابقات فرمول یک در بحرین و عربستان سعودی که قرار بود اردیبهشت برگزار شود، به دلیل جنگ در منطقه لغو شده بود.
با وارد شدن جنگ به سومین هفته، بحران در تنگه هرمز به مرحلهای حساستر وارد شده است. آمریکا فشارها برای ایجاد ائتلاف دریایی با هدف پایان دادن به اختلال کشتیرانی تجاری را افزایش داده و از سوی دیگر تهران بر استفاده از این آبراه بهعنوان «ابزار به زانو در آوردن دشمن» تاکید دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، شنبه ۲۳ اسفند، ابراز امیدواری کرد که چین، فرانسه، ژاپن، کُره جنوبی، بریتانیا و دیگر کشورهایی که از اختلال در عبور و مرور کشتیها به دست جمهوری اسلامی از تنگه هرمز آسیب دیدهاند، برای پایان دادن به این وضعیت کشتیهای نظامی خود را به این آبراه اعزام کنند.
واکنش متحدان ایالات متحده به این درخواست صریح با احتیاط همراه بود و هنوز هیچیک از کشورها تعهد مشخصی برای مشارکت نظامی در حفاظت از کشتیرانی در هرمز ارائه ندادهاند.
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، یکشنبه ۲۴ اسفند به شبکه خبری اِنبیسی گفت که با برخی از این کشورها «در حال گفتگو» است و انتظار دارد چین «شریک سازندهای» در بازگشایی تنگهای باشد که یک پنجم صادرات نفت جهان معمولا از آن عبور میکند.
منتقدان داخلی دولت آمریکا از پیچیدگیهای گشایش تنگه هرمز میگویند و دونالد ترامپ را به در نظر نگرفتن ریسکها پیرامون بسته شدن این آبراهه پیش از شروع جنگ متهم میکنند.
کریس مورفی، سناتور دموکرات، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آنها [دولت آمریکا] درباره تنگه هرمز هیچ برنامهای نداشتند. نمیتوانم جزئیات بیشتری درباره نحوه اخلال [حکومت] ایران در تنگه بگویم، اما همینقدر کافی است که بدانید در حال حاضر نمیدانند چگونه میتوان آن را دوباره بهطور ایمن باز کرد.»
برایان کاتولیس، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه، در گفتوگو با والاستریت ژورنال «احتمال» داد که در فقدان دنبال کردن گزینههای دیپلماتیک، «اولویتهای راهبردی مانند باز کردن تنگه هرمز و تامین امنیت بقایای ذخایر هستهای ایران» به اعزام نیروی زمینی نیاز داشته باشد.
واکنش جمهوری اسلامی: اظهارات ضد و نقیض و هشدار درباره گسترش جنگ
از سوی دیگر جمهوری اسلامی اعلام کرد که تنگه برای همه کشورها «بهجز ایالات متحده و متحدانش» باز است اما در اظهار نظرهای مقامهای حکومت روشن نشد که کدام کشورها متحد آمریکا به شمار نمیروند.
علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، عصر یکشنبه ۲۴ اسفند به وقت تهران، از مصمم بودن نیروهای مسلح جمهوری اسلامی به استفاده از «همه ظرفیتهای ژئوپلیتیکی، از جمله مدیریت و کنترل عبور و مرور در تنگه راهبردی هرمز» با هدف وادار کردن آمریکا و اسرائیل به «تسلیم شدن» خبر داد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبری سیبیاِس گفت که «تعدادی از کشورها» که به دنبال عبور امن کشتیهای خود هستند، به تهران «مراجعه کردهاند» و «این به ارتش ما بستگی دارد که تصمیم بگیرد».
او همچنین بدون ارائه جزئیات افزود که به گروهی از کشتیها از «کشورهای مختلف» اجازه عبور داده شده است.
علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود تنگه هرمز «هنوز به شکل نظامی مسدود» نشده است و صرفا «کنترل» میشود.
اما محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، همان روز گفت: «تنگه هرمز باز نخواهد شد.»
ایان برمر، تحلیلگر سیاسی، متخصص ریسک سیاسی و مدیر سازمان «گروه اوراسیا» درباره بحرانیتر شدن وضعیت در تنگه هرمز به سیانان گفت: «اکنون تمام داراییهای دریایی که آمریکا به خلیج فارس منتقل کرده است برای دفاع از زیرساختهای کشورهای منطقه، تاسیسات انرژی، آبشیرینکنها و پایگاههای نظامی آمریکا و متحدانش به کار گرفته شدهاند. در نتیجه، امکان دفاع از کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند یا در آن مستقر هستند با اتکا به این داراییها وجود ندارد.»
او این کشتیها را «اهدافی آسان» برای جمهوری اسلامی خواند که در انتظار تصمیم نیروهای نظامی حکومتاند.
برمر با اشاره به اینکه آمریکا و اسرائیل برای شروع حمله از کشوری کمک نخواستند و حالا آمریکا با مشاهده یک «اختلال بسیار بزرگ» در مسیر اقتصاد جهانی، از متحدانش خواسته وارد عمل شوند، بر این باور است که «دیگر کشورها مشارکت دفاعی خواهند داشت»، نه الزاما به معنای پیوستن به ائتلافی به رهبری آمریکا برای حمله به ایران، بلکه چون همه میخواهند و نیاز دارند که تنگه هرمز دوباره باز شود.
ترامپ و تعدادی از اعضای کابینهاش، از جمله وزیر خزانهداری، در روزهای گذشته چند بار درباره اسکورت دریایی کشتیهای عبوری از تنگه هرمز صحبت کرده و وعده دادهاند که این امکان «بهزودی» فراهم خواهد شد.
احتیاط کشورهای آسیایی و فرانسه، حمایت ضمنی بریتانیا
تاکایوکی کوبایاشی، رییس شورای سیاستگذاری حزب حاکم لیبرالدموکرات ژاپن، صبح یکشنبه ۲۴ اسفند گفت که از نظر حقوقی نمیتوان امکان اعزام ناوهای این کشور به تنگه هرمز را رد کرد، با این حال تاکید کرد که باید «با احتیاط» تصمیم گرفت.
کوبایاشی در آستانه سفر نخستوزیر ژاپن به آمریکا و دیدارش با ترامپ، گفت که این موضوع باید در چارچوب گفتوگو میان رهبران دو کشور به بحث گذاشته و بهطور دقیق روشن شود که «مقصود واقعی» ترامپ از طرح چنین درخواستی از کشورهای مختلف چیست.
به گزارش والاستریت ژورنال، کره جنوبی نیز اعلام کرده است که قبل از هر تصمیمی درباره مشارکت در عملیات دریایی، با واشینگتن مشورت خواهند کرد.
وزارت امور خارجه فرانسه نیز ساعاتی پس از انتشار پست ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال با انتشار بیانیهای اعلام کرد که این کشور ناو جنگی به تنگه هرمز اعزام نخواهد کرد.
بریتانیا اما موضع نرمتری در قیاس با فرانسه اتخاذ کرد. سخنگوی وزارت دفاع این کشور اعلام کرد: «در حال گفتوگو با متحدان و شرکای خود درباره مجموعهای از گزینهها برای تضمین امنیت کشتیرانی در منطقه هستیم.»
بریتانیا پیشتر نیز اعلام کرده بود که با سامانههای مینیاب خودکارش به پاکسازی تنگه هرمز، مشارکت خواهد داشت، هرچند وزیر دفاع این کشور تاکید کرده بود که هنوز مدرک مستقیمی از مینگذاری بهدست جمهوری اسلامی مشاهده نکردهاند.
افزون بر این، اد میلیبند، وزیر امنیت انرژی بریتانیا، به بیبیسی گفت: «برنامه اکنون باید کاهش تنش در درگیری باشد. راههای مختلفی وجود دارد که میتوانیم کشتیرانی دریایی را ممکن کنیم.»
هند: در حال مذاکره با ایران درباره کشتیرانی در تنگه هرمز هستیم
سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، یکشنبه ۲۴ اسفند به فایننشال تایمز «مذاکره مستقیم» با تهران را موثرترین راه برای از سرگیری کشتیرانی در تنگه هرمز خواند و تاکید کرد که این رایزنیها با «برخی نتایج» همراه بوده است.
گزارشهای رویترز در روزهای ۲۲ و ۲۳ اسفند نشان میدهد که جمهوری اسلامی به دو نفتکش حامل گاز نفتی مایعشده به مقصد هند اجازه داد از تنگه هرمز عبور کنند. مقامهای ترکیه نیز اعلام کردند که یک کشتی متعلق به ترکیه به نام روزانا مجوز عبور گرفته است. با این حال، همان گزارشها تاکید میکنند که شمار زیادی از کشتیها همچنان در انتظار مجوز یا در حال اجتناب از منطقهاند.
دادههای مراکز تحلیل امنیت دریایی در روز ۲۲ اسفند میگوید که از آغاز جنگ دستکم ۲۲ کشتی تجاری در خلیج فارس و اطراف تنگه هرمز هدف حملات موشکی، پهپادی و قایقهای انفجاری قرار گرفته و در برخی موارد نفتکشها نیز دچار آتشسوزی شدهاند.
این حملات سبب شده بسیاری از شرکتهای بیمه دریایی نرخ بیمه عبور از این مسیر را بهشدت افزایش دهند یا ارائه بیمه برای این مسیر را بهطور موقت متوقف کنند.
وبسایت «اِساندپی گلوبال»، از منابع معتبر بینالمللی در حوزه اطلاعات مالی، اقتصادی و بازارهای انرژی، نیز ۲۲ اسفند بر اساس دادههای ردیابی، گزارش داد که عبور و مرور از طریق تنگه هرمز در ۱۲ مارس (۲۱ اسفند) «تقریبا» متوقف شد.
به گزارش این رسانه، پس از انتشار بیانیه منتسب به رهبر جدید جمهوری اسلامی تنها یک کشتی در حال عبور از این آبراه حیاتی مشاهده شد. دادههای این شرکت نشان میدهد که یک روز پیش از انتشار این بیانیه، هفت کشتی فلهبر در حال عبور از تنگه هرمز ثبت شده بود.
تحلیلهای اولیه در خصوص عملکرد جمهوری اسلامی در قبال تنگه هرمز این بود که تهران برای حفظ امکان صادرات نفت خود تنگه را باز نگه خواهد داشت، اما تهدید کنونی که بقای حکومت را با خطر جدی روبهرو کرده، واکنشی بسیار شدیدتر از برآوردهای اولیه از سوی جمهوری اسلامی را رقم زده است.
ژنرال لوسیانو پورتولانو، رییس ستاد ارتش ایتالیا، گفت در حملهای به پایگاه علی السالم که صبح یکشنبه ۲۴ اسفند رخ داد، یک پهپاد ایتالیایی درون پناهگاهی در این پایگاه منهدم شده است.
او در شبکه اجتماعی ایکس اشاره کرد که در این حمله، هیچیک از نیروهای ایتالیایی زخمی نشده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشت نیروهای ایتالیایی به عنوان بخشی از یک نیروی ویژه ائتلاف که با گروه داعش مبارزه میکند، در این پایگاه مستقر هستند.
در پی ادامه جنگ در خاورمیانه و حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به کشورهای خاورمیانه، اتحادیه فوتبال اروپا، یوفا، اعلام کرد دیدار فینالیسیما ۲۰۲۶ بین اسپانیا و آرژانتین که قرار بود هفتم فروردین ۱۴۰۵ در قطر برگزار شود، لغو شده است. یوفا در بیانیهای این تصمیم را مایه تاسف خواند.
بر اساس این بیانیه، یوفا و برگزارکنندگان قطری تلاش کردند راهحلی برای برگزاری مسابقه بیابند، اما شرایط منطقه و محدودیتهای زمانی مانع از انجام بازی شد. یوفا از مقامات قطر بابت تلاش برای میزبانی این مسابقه قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد صلح به منطقه بازگردد.
یوفا اعلام کرد چند گزینه جایگزین از جمله برگزاری مسابقه در ورزشگاه سانتیاگو برنابئو در مادرید با تقسیم برابر هواداران، یا برگزاری دیدار رفت و برگشت در مادرید و بوئنوس آیرس بررسی شد، اما هیچیک مورد پذیرش فدراسیون فوتبال آرژانتین قرار نگرفت.
در نهایت، به دلیل عدم توافق بر سر تاریخ جدید، نسخه ۲۰۲۶ این رقابت لغو شد. فینالیسیما رقابتی است که قهرمانان اروپا و آمریکای جنوبی را رو در روی هم قرار میدهد و نخستین دوره آن در سال ۲۰۲۲ با قهرمانی آرژانتین برگزار شد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در ویدیویی تازه، در حالیکه یک لیوان قهوه در دست داشت، با تسمخر شایعه کشته شدنش در حملات جمهوری اسلامی، گفت: «بله، من مردهام، اما برای قهوه!»
او در حالیکه در یک کافیشاپ در اسرائیل حضور داشت خطاب به مردم اسرائیل گفت: «بیرون بروید و کمی هوا بخورید، اما حتما نزدیک یک فضای محافظتشده باشید... ایستادگی شما شگفتانگیز است.»
او همچنین با نشان دادن ۱۰ انگشت خود، شایعه ساختگی بودن تصویرش با هوش مصنوعی را رد کرد.
در روزهای اخیر، برخی حسابهای وابسته به جمهوریاسلامی شایعاتی درباره مرگ نتانیاهو در حملات جمهوری اسلامی منتشر کردند. آنها همچنین نوشتند یکی از سخنرانیهای نتانیاهو با هوش مصنوعی ساخته شده است. این در حالی است که رسانههای رسمی جمهوری اسلامی، به طور گسترده از ویدیوها و تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی از مجتبی خامنهای استفاده میکنند.
از زمان اعلام مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، هیچ تصویر یا ویدیوی واقعی از او منتشر نشده است.
