نفت پس از بزرگترین جهش از اکتبر با نگرانی از درگیری با ایران در سطوح بالا ماند
به گزارش بلومبرگ، بهای نفت پس از ثبت بزرگترین افزایش روزانه از اکتبر، در پی گزارشها درباره احتمال تسریع مداخله نظامی آمریکا در ایران، در سطوح بالا تثبیت شد و نفت خام آمریکا به بالای ۶۵ دلار در هر بشکه رسید.
نفت خام وست تگزاس اینترمدیت پس از رشد ۴.۶ درصدی در چهارشنبه، بالای ۶۵ دلار در هر بشکه معامله شد. نفت برنت نیز برای نخستین بار در بیش از دو هفته گذشته، بالای ۷۰ دلار در هر بشکه بسته شد.
بر اساس آخرین قیمتها، نفت وست تگزاس برای تحویل در ماه مارس با ۰.۱ درصد افزایش به ۶۵ دلار و ۲۲ سنت در هر بشکه رسید. نفت برنت برای تحویل در آوریل چهارشنبه با ۴.۴ درصد افزایش در سطح ۷۰ دلار و ۳۵ سنت بسته شد.
واینت گزارش داد آمریکا با استقرار گسترده ناوهای هواپیمابر، ناوشکنهای مجهز به تاماهاوک، زیردریاییها، جنگندههای اف-۲۲ و اف-۳۵ و سامانههای پدافندی در خاورمیانه، خود را برای سناریوی شکست مذاکرات و آغاز احتمالی یک کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی آماده کرده است.
وبسایت اسرائیلی واینت در گزارشی تحلیلی به بررسی سناریوی احتمالی آغاز حمله نظامی آمریکا به خاک ایران پرداخته و نوشته است که واشینگتن خود را برای فروپاشی احتمالی مذاکرات و ورود به یک رویارویی نظامی آماده میکند که در صورت وقوع میتواند بهصورت مشترک با اسرائیل انجام شود.
به گزارش واینت، در کنار دهها جنگنده از مدلهای مختلف و سامانههای پدافند هوایی مستقر در منطقه، ایالات متحده طی هفتههای اخیر دستکم ۱۰ ناو جنگی به خاورمیانه اعزام کرده و قرار است ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد به همراه شش ناوشکن دیگر نیز به این آرایش نظامی بپیوندد. این گزارش تاکید میکند که چنین تجمیعی از نیروها نشان میدهد آمریکا عملاً برای احتمال شکست مذاکرات با حکومت ایران و آغاز یک درگیری آماده میشود.
یووال ایلون، سرتیپ بازنشسته و پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، در گفتوگو با واینت میگوید آمریکا «همه کارتها را روی میز گذاشته» تا در صورت لزوم بتواند اقدام کند، اما مساله اصلی نه تعداد تجهیزات، بلکه اهداف عملیاتی و توانمندیهای نیروی مامور است. او با اشاره به جنگ عراق یادآور شد که آمریکا در آن زمان شش ناو هواپیمابر مستقر کرد و طی پنج هفته ۱۸ هزار سورتی پرواز انجام داده بود و افزود اگر آمریکا اکنون وارد عمل شود، کارزار نظامی احتمالاً یک یا دو روزه نخواهد بود.
ایلون افزود: «سوال این است که آمریکاییها چه میخواهند. زمان به نفع آنهاست. اگر فقط قصد یک حمله هشداردهنده یا هدفگیری محدود چند نقطه کلیدی را داشته باشند، یک نوع عملیات است. اما اگر بخواهند کارزار پیچیدهتری انجام دهند، موضوع متفاوت است. باید بانک اهداف ساخته شود و نیروی قابل توجهی وارد شود.»
او تاکید کرد که فرماندهی مرکزی آمریکا در سراسر منطقه مستقر است و «توانمندیها بسیار فراتر از ناوهاست. آنها چارچوبی ایجاد میکنند که همه ابزارهای تصمیمگیری را در اختیارشان بگذارد و نیروهای قابلتوجهی را وارد میکنند. موضوع تعداد ناوها نیست، بلکه ماموریت و قابلیتهای آنهاست.»
در این گزارش آمده است که ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به همراه گروه رزمی خود در شمال دریای عرب مستقر است و شامل ناوشکنهایی چون مایکل مورفی، فرانک ای. پترسن جونیور و اسپروئنس میشود. ناو هواپیمابر جرالد فورد نیز که از آن بهعنوان بزرگترین کشتی جنگی جهان یاد شده، به همراه ناوگانی از تانکرهای سوخترسان هوایی و جنگندههای اف-۲۲ و اف-۳۵ در حال حرکت به سمت منطقه است. هر ناو هواپیمابر دهها هواپیما برای ماموریتهای تهاجمی، اطلاعاتی، نبرد هوایی و جنگ الکترونیک حمل میکند؛ بهگونهای که فورد قادر به حمل حدود ۷۵ فروند هواپیما و بالگرد از جمله اف-۳۵سی، سوپر هورنت و هواپیماهای جنگ الکترونیک EA-18G است.
بال هوایی ناو آبراهام لینکلن شامل ۹ اسکادران با حدود ۹۰ هواپیما و بالگرد است. با وجود ابعاد عظیم ناو - طولی بیش از سه زمین فوتبال - توان دفاعی ذاتی آن محدود است و عمدتاً برای حفاظت کوتاهبرد طراحی شده است.
واینت توضیح میدهد که این گروههای رزمی تنها متکی به هواپیماهای مستقر روی ناو نیستند، بلکه با ناوشکنهای مجهز به سامانه ایجیس و موشکهای هدایتشونده همراهی میشوند. ناوشکنهایی مانند یواساس دلبِرت دی. بلک، روزولت، بولکلی، مکفال و میتشر در دریای سرخ، مدیترانه شرقی و تنگه هرمز مستقر شدهاند و علاوه بر رهگیری موشکهای بالستیک و کروز، به موشکهای کروز تاماهاوک با برد ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر مجهز هستند که امکان هدف قرار دادن عمق خاک ایران را از فواصل دور دریایی فراهم میکند. زیردریاییها سه ماموریت اصلی دارند: جمعآوری اطلاعات مخفیانه، جنگ زیرسطحی و عملیات تهاجمی. زیردریاییهای هستهای نیز در منطقه حضور دارند و قادرند بهصورت مخفیانه موشکهای تاماهاوک شلیک کنند، بیآنکه محل استقرارشان آشکار باشد.
این گروهها ترکیبی از دفاع و حمله را در اختیار دارند، از جمله توان حمله عمقی با موشکهای تاماهاوک که میتوانند از ناوهای سطحی یا زیردریاییها در فاصله صدها کیلومتری شلیک شوند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که آمریکا تنها به توان دریایی تکیه نکرده و دهها جنگنده دیگر نیز به پایگاههای منطقهای اعزام شدهاند. طی روزهای اخیر حدود ۵۰ جنگنده از مدلهای مختلف به خاورمیانه منتقل شدهاند و هواپیماهای سوخترسان نیز برای افزایش برد و ماندگاری عملیات مستقر شدهاند. افزون بر آن، سامانههای پدافند موشکی تاد و پاتریوت در کشورهایی مانند اردن، کویت، بحرین، عربستان سعودی و قطر مستقر شدهاند تا از نیروها و پایگاههای آمریکایی در برابر موشکهای بالستیک و تهدیدات کوتاهبرد محافظت کنند.
به نوشته واینت، چنین آرایشی به آمریکا این امکان را میدهد که بسته به تصمیم سیاسی، یا یک حمله محدود و هشداردهنده انجام دهد یا وارد یک کارزار هوایی گسترده و چند هفتهای شود. در نهایت، همانطور که ایلون تاکید کرده، تعیینکننده اصلی نه تعداد ناوها، بلکه هدفی است که واشینگتن برای عملیات احتمالی علیه حکومت ایران تعریف خواهد کرد.
تد کروز، سناتور جمهوریخواه در گفت و گو با شان هنیتی در فاکس نیوز، گفت، اینکه در شش ماه آینده شاهد سقوط رژیمها در ایران، کوبا و ونزوئلا و روی کار آمدن دولتهای دوست با آمریکا در آنها باشیم، کاملا امکانپذیر است. او گفت چنین اتفاقی بزرگترین تغییر ژئوپلوتیک از زمان فروریختن دیوار برلین خواهد بود.
او گفت: «من دو روز پیش با رییسجمهور ترامپ صحبت کردم و بهطور خاص درباره ایران گفتگو کردیم. به او گفتم در این لحظه، رژیم متزلزل شده است و آیتالله در روزهای پایانی خود است. اجازه ندهید این فرصت از دست برود.»
این سناتور اضافه کرد: «سرنگون کردن رژیم ملاها یک ترقی بزرگ برای مردم ایران و ملتهای خاورمیانه و از همه مهمتر یک پیشرفت عظیم در امنیت ملی آمریکا خواهد بود.»
در پنجاهوسومین روز انقلاب ملی ایرانیان، مراسم چهلم شماری از جانباختگان در شهرهایی چون کرج و رامهرمز، تهران، نجفآباد، مشهد و ... برگزار شد.
در کرج، مراسم چهلم علی مرادی، محمدحسین جمشیدی، علی رحمانی، علی فرجی و کامیار نثاری برگزار شد. در رامهرمز نیز مراسم چهلم رضا بارانی تحت فشارهای امنیتی برگزار شد.
مدارس در خط مقدم مبارزه
بر اساس پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، دانشآموزان مدارسی در استانهای سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمانشاه، خراسان رضوی، گیلان، مازندران، البرز و تهران، در روزهای ۲۸ و ۲۹ بهمن و همزمان با مراسم چهلم جانباختگان، در کلاسهای درس حاضر نشدند.
در شهرهای اسلامشهر، بهارستان، پاکدشت، شهر ری و ورامین، مدارس متوسطه دوم بهدلیل عدم حضور گسترده دانشآموزان عملا تعطیل شدند. در مناطق ۱۰، ۱۱ و ۱۲ تهران نیز شمار اندکی از دانشآموزان در مدارس حضور یافتند. در شهرک اندیشه نیز دانشآموزان مقطع متوسطه دوم در فازهای یک، دو و سه در مدارس حاضر نشدند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران اعلام کرد در پی فراخوان این نهاد برای اعتصاب و گرامیداشت یاد دانشآموزان و معلمان جانباخته، بسیاری از مدارس با عدم حضور دانشآموزان تعطیل شدند. این فراخوان با هدف اعتراض به «نیمکتهای خالی» منتشر شده بود.
فشار به دانشآموزان
پیامهای رسیده حاکی از افزایش فشارهای انضباطی بر دانشآموزان غایب است. شهروندانی از کرج گفتند حراست آموزش و پرورش همزمان با مراسم چهلم، بازرسیها را افزایش داده و با دانشآموزان غایب برخورد کرده است. در اطلاعیهای از آموزش و پرورش فردیس از مدیران خواسته شده فهرست دانشآموزان غایب روزهای ۲۸ و ۲۹ بهمن را اعلام کنند. ادارهکل آموزش و پرورش پردیس نیز درباره غیبتها هشدار داده و تهدید به اخراج کرده است.
با وجود این فشارها، دهها پیام از شهرهای مختلف حاکی از ادامه اعتصاب است. برخی دانشآموزان در اهواز، رشت و کرج گفتند با پوشیدن لباس مشکی و روشن کردن شمع در کلاسها یاد جانباختگان را گرامی داشتهاند.
نگرانی درباره کودکان بازداشتی
در ادامه اعتراضات، نگرانیها درباره وضعیت کودکان و نوجوانان بازداشتی افزایش یافته است. وزیر دادگستری جمهوری اسلامی اعلام کرده تعدادی از نوجوانان ۱۶ تا ۱۸ ساله در کانونهای اصلاح و تربیت نگهداری میشوند. با این حال، گزارشهایی حاکی است برخی از آنان در زندان تهران بزرگ، زندان آمل، وکیلآباد مشهد و بازداشتگاههایی در کرمان و مشهد نگهداری شدهاند.
بر اساس این گزارشها، شماری از این نوجوانان در بند جرایم عادی نگهداری میشوند و روایتهایی از آزار جسمی و روانی منتشر شده است. برخی خانوادهها هنوز موفق به گرفتن وکیل برای فرزندان خود نشدهاند.
تحولات بینالمللی
همزمان با این رویدادها، در هجدهمین اجلاس ژنو برای حقوق بشر و دموکراسی، «جایزه شجاعت ۲۰۲۶» به «قهرمانان ایران» اهدا شد. مسیح علینژاد، روزنامه نگار و فعال مدنی، این جایزه را دریافت کرد و گفت برخی اقدامهای اخیر سازمان ملل «سیلی به صورت دموکراسی» است.
در سطح منطقهای و بینالمللی نیز تنشها ادامه دارد. رسانههای اسرائیلی گزارش دادند بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل به فرماندهی جبهه داخلی دستور داده برای احتمال جنگ با ایران آماده شود. کاخ سفید اعلام کرد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دیپلماسی را گزینه نخست میداند، اما «دلایل و استدلالهای زیادی» برای حمله به ایران وجود دارد.
همزمان، حزب کومله کردستان ایران از کشته شدن یک پیشمرگ خود در انفجار خودرویی در مسیر سلیمانیه به دوکان خبر داد.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی نوشت که ایالات متحده در حال استقرار شمار قابل توجهی از جنگندهها و هواپیماهای پشتیبانی در خاورمیانه است و بدین ترتیب در حال شکل دادن بزرگترین تمرکز توان هوایی خود در منطقه از زمان حمله سال ۲۰۰۳ به عراق است.
آرایشی که به نوشته بسیاری از رسانهها از جمله والاستریت ژورنال، واشینگتن را برای گزینه حمله احتمالی به ایران آماده میکند، هرچند دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی برای صدور دستور حمله نگرفته است.
بر اساس این گزارش، آمریکا طی روزهای اخیر جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ و اف-۲۲، هواپیماهای فرماندهی و کنترل، سامانههای هشدار زودهنگام و تجهیزات پدافند هوایی را به منطقه اعزام کرده و یک ناو هواپیمابر دوم نیز در مسیر خاورمیانه است. این سطح از استقرار به گفته مقامات آمریکایی میتواند امکان اجرای یک کارزار هوایی چند هفتهای علیه حکومت ایران را فراهم کند؛ سناریویی گستردهتر از حمله محدود «چکش نیمهشب» که در ژوئن گذشته سه سایت هستهای ایران را هدف قرار داد.
مشاوران امنیت ملی رییسجمهوری روز چهارشنبه در اتاق وضعیت کاخ سفید درباره ایران گفتوگو کردند. والاستریت ژورنال مینویسد ترامپ چندین بار درباره گزینههای نظامی توجیه شده است. این گزینهها از حملات محدود به تاسیسات هستهای و موشکی حکومت ایران تا کارزاری وسیعتر برای هدف قرار دادن رهبران سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی با هدف تضعیف یا حتی سرنگونی حکومت را شامل میشود. در عین حال، رییسجمهوری آمریکا ترجیح میدهد به توافقی دیپلماتیک دست یابد که در صورت تحقق کامل خواستههای واشینگتن، به توقف غنیسازی، برچیدن برنامه موشکهای بالستیک و پایان حمایت حکومت ایران از نیروهای نیابتی منطقهای منجر شود، هرچند تهران بعید است با کنار گذاشتن برنامه موشکی خود موافقت کند.
این گزارش همچنین به مذاکرات اخیر آمریکا و جمهوری اسلامی در ژنو اشاره میکند. به گفته کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، «اندکی پیشرفت» حاصل شده اما دو طرف «در برخی مسائل [از هم] هنوز فاصله زیادی دارند.» ایران قرار است در هفتههای آینده پیشنهاد دقیقتری ارائه دهد، اما مقامات آمریکایی و خارجی نسبت به آمادگی تهران برای پذیرش شروط واشینگتن بدبینتر شدهاند و احتمال میدهند حکومت ایران صرفاً به تعلیق موقت غنیسازی رضایت دهد.
به نوشته این روزنامه، ارتش آمریکا اکنون دهها جنگنده و هواپیمای پشتیبانی را به پایگاههایی در اردن و عربستان سعودی منتقل کرده و نیروی دریایی نیز ۱۳ شناور، از جمله ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و ۹ ناوشکن مجهز به سامانههای دفاع موشکی بالستیک، در منطقه مستقر کرده است. ناو جرالد آر. فورد و ناوشکنهای همراه آن نیز در حال پیوستن به این آرایش هستند. در عین حال، بمبافکنهای رادارگریز بی-۲ میتوانند در صورت لزوم از خاک آمریکا یا پایگاه دیگو گارسیا در اقیانوس هند عملیات انجام دهند. پنتاگون همچنین سامانههای پدافند هوایی زمینی بیشتری را در سراسر خاورمیانه مستقر کرده است.
با وجود این، این آرایش نظامی تنها بخشی از توان مستقرشده در جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ یا تهاجم ۲۰۰۳ به عراق است. در سال ۱۹۹۱ آمریکا شش ناو هواپیمابر و بیش از ۱۳۰۰ هواپیما به منطقه اعزام کرد. در عملیات آزادی عراق در سال ۲۰۰۳ نیز ۸۶۳ هواپیما در خاورمیانه مستقر شدند.
به نوشته والاستریت ژورنال، شرایط امروز متفاوت است. نیروی هوایی آمریکا کوچکتر شده و نیروی زمینی متحدی برای پشتیبانی وجود ندارد، مگر آنکه نیروی هوایی اسرائیل وارد کارزار شود. برخلاف سال ۱۹۹۱، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حریم هوایی خود را برای حملات احتمالی آمریکا بستهاند و بسیاری از هواپیماهای آمریکایی در اردن متمرکز شدهاند.
با این حال، فناوری نظامی- از جمله توان انجام حملات دقیق، استفاده از فناوری رادارگریزی و بهرهگیری از فضا - پیشرفت چشمگیری داشته است.
چهارشنبه ۲۹ بهمن، ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشت در صورت عدم دستیابی به توافق هستهای، «ممکن است لازم باشد آمریکا از دیگو گارسیا» برای حمله استفاده کند. او همچنین گفت ایالات متحده میتواند از پایگاه فرفورد در بریتانیا نیز بهره ببرد.
والاستریت ژورنال تاکید میکند که با وجود برتری تکنولوژیک و تسلیحاتی آمریکا، حکومت ایران همچنان ابزارهایی برای پاسخ دارد؛ از جمله زرادخانه موشکی قابل توجه که میتواند پایگاههای آمریکا و متحدانش را هدف قرار دهد و توان بالقوه برای اختلال در تنگه هرمز. با این حال، این استقرار نظامی هنوز به اندازه بسیج گسترده نیروهای آمریکا در جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ یا حمله ۲۰۰۳ به عراق نیست.
با توجه به این عدم قطعیتها، برخی فرماندهان سابق نظامی معتقدند توافق دیپلماتیک ممکن است بر جنگ ارجح باشد. دیوید دپتولا، ژنرال بازنشسته سهستاره نیروی هوایی که در عملیات طوفان صحرا در سال ۱۹۹۱ نقش داشت، به والاستریت گفت افزایش چشمگیر نیروهای مستقر میتواند نشانهای قاطع باشد که ترامپ در استفاده از زور جدی است و این شاید ایران را به توافق وادار کند.
گزارش همچنین به ابهامهای پس از هرگونه حمله احتمالی اشاره دارد. مقامات دولت ترامپ درباره اینکه در صورت تضعیف یا سقوط رهبری جمهوری اسلامی چه نیرویی قدرت را در دست خواهد گرفت، تصویر روشنی ندارند. برخی تحلیلگران معتقدند سپاه پاسداران میتواند خلأ قدرت را پر کند. در عین حال، احتمال ازسرگیری اعتراضات داخلی پس از حملات هوایی آمریکا وجود دارد؛ موضوعی که میتواند واشینگتن را با این پرسش مواجه کند که آیا در صورت تشدید سرکوب، باید کارزار نظامی را ادامه دهد یا خیر.
الیوت کوهن، پژوهشگر مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، به این روزنامه گفت اگر هدف ترامپ تاثیرگذاری جدی بر حکومت ایران و کاهش توان موشکی آن برای حمله به پایگاههای آمریکا، اسرائیل، عربستان و کشورهای خلیج فارس باشد، «احتمالاً به عملیاتی شدید نیاز خواهد بود که هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد.»
والاستریت ژورنال مینویسد افزایش چشمگیر توان نظامی آمریکا ممکن است با هدف اعمال فشار برای رسیدن به توافق باشد. اما اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، این آرایش نظامی به ترامپ امکان اجرای یک عملیات گسترده و چند هفتهای علیه ایران را خواهد داد، گزینهای که همچنان روی میز باقی مانده است.
روزنامه والاستریت ژورنال روز چهارشنبه ۲۹ بهمن گزارش داد که ایالات متحده در حال بررسی گزینههایی برای هدف قرار دادن رهبران سیاسی و نظامی ایران، همچنین تأسیسات هستهای و موشکهای بالستیک این کشور است؛ آن هم در شرایطی که در حال تکمیل بزرگترین تمرکز نیروی هوایی خود در خاورمیانه از زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ است.
مقامهای آمریکایی و خارجی به این روزنامه گفتهاند گزینههایی که به رییسجمهوری دونالد ترامپ ارائه شده، طیف گستردهای را شامل میشود که بین عملیات وسیع با هدف کشتن دهها تن از رهبران ایران به منظور سرنگونی حکومت، تا یک عملیات هوایی محدودتر که بر اهداف هستهای و موشکی متمرکز است، متغیر است.
این آرایش نظامی شامل جنگندههای اف ۳۵ و اف ۲۲، هواپیماهای بیشتری برای فرماندهی و کنترل، تقویت سامانههای پدافند هوایی و استقرار دومین ناو هواپیمابر، «یواساس جرالد آر. فورد»، است. این وضعیت، به گفته مقامها امکان اجرای یک کارزار پایدار و چند هفتهای را فراهم میکند.
در این گزارش آمده است که هر دو سناریو احتمالاً مستلزم عملیاتی چند هفتهای خواهد بود؛ موضوعی که بر گستردگی وضعیت و آمادگی کنونی نیروهای نظامی آمریکا در منطقه تاکید دارد.
