اولف کریسترسن، نخستوزیر سوئد، در شبکه اجتماعی ایکس بااشاره به توافق سیاسی اتحادیه اروپا برای شناسایی سپاه پاسداران به عنوان سازمان تروریستی نوشت:این اقدامی است که سوئد مدتها برای تحقق آن تلاش کرده بود.
او افزود: «این تصمیم نشاندهنده موضعی قوی و روشن در برابر سرکوب خشن رژیم ایران و اقداماتی است که امنیت را به خطر میاندازند.»
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پنجشنبه نهم بهمن در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سرکوب نمیتواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را میکشد، در واقع در مسیر نابودی خود گام برمیدارد.»
آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، به ایراناینترنشنال گفت: «در سطح سیاسی توافق لازم برای تروریستی شناخته شدن سپاه پاسداران انجام و تمام شده و حالا فقط روند فنی باقی مانده است.»
سپاه پاسداران که پس از انقلاب ایران برای محافظت از نظام سیاسی جدید تاسیس شد، نفوذ زیادی در این کشور دارد و بخشهای وسیعی از اقتصاد و نیروهای مسلح را کنترل میکند.
سپاه همچنین مسئول برنامههای موشکی بالستیک و هستهای ایران نیز است.
در حالی که برخی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا پیش از این برای افزودن سپاه به فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا تلاش کرده بودند، برخی دیگر با احتیاط برخورد میکردند و نگران بودند که این اقدام بتواند ارتباطات با دولت ایران را مختل کند و امنیت شهروندان اروپایی در این کشور را به خطر بیندازد.
اما سرکوب خشونتآمیز و مرگبار قیام ملی ایرانیان شتاب حرکت برای این اقدام را افزایش داد.
دیوید ون ویل، وزیر امور خارجه هلند، صبح پنجشنبه گفت: «مهم است که این پیام را ارسال کنیم که خونریزیهایی که شاهد آن بودهایم و وحشیگری خشونتی که علیه معترضان به کار رفته است، قابل تحمل نیست.»
فرانسه و ایتالیا، که پیش از این در این زمینه تردید داشتند، این هفته حمایت خود را اعلام کردند.
واکنش جمهوری اسلامی
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی پنجشنبه کمی پس از تروریستی اعلام کردن سپاه از سوی اتحادیه اروپا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اروپا سرگرم دمیدن در آتش بحران است.»
او افزود: «اتحادیه اروپا با قرار دادن نیروهای مسلح در فهرست سازمانهای تروریستی مرتکب اشتباه راهبردی بزرگ دیگری شده است.»
ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نیز در واکنش به تصمیم اتحادیه اروپا برای تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران، در بیانیهای اعلام کرد: «تبعات خطرناک این تصمیم تحریکآمیز مستقیما بر عهده سیاستگذاران اروپایی است.»
این ستاد افزود: «نیروهای مسلح، بهویژه سپاه، روزبهروز توان دفاعی خود را افزایش خواهند داد.»
واکنشهای بینالمللی
اورسلا فون درلاین، رییس کمیسیون اروپا، در شبکه اجتماعی ایکس از تصمیم اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای جدید علیه «رژیم قاتل ایران» و تروریست شناخته شدن سپاه پاسداران استقبال کرد.
او با تاکید بر این نکته که «این اقدام باید مدتها پیش انجام میشد»، گفت «تروریستی» دقیقاً واژهای است که برای رژیمی به کار میرود که مردم خود را سرکوب میکند.
فون در لاین نوشت: «اروپا در کنار مردم ایران در مبارزه شجاعانهشان برای آزادی ایستاده است.»
دیک شوف، نخست وزیر هلند نیز در پستی در شبکه ایکس نوشت: «خبر خوب امروز از بروکسل: اتحادیه اروپا توافق کرده است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دهد. هلند سالها برای این موضوع تلاش کرده بود. اروپا امروز بهصورت یکپارچه پاسخی قاطع به سرکوب خونین اعتراضات مسالمتآمیز در ایران میدهد. ما در کنار مردم ایران ایستادهایم و با آنان ابراز همبستگی میکنیم.»
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان در بیانیهای گفت: ««اتحادیه اروپا سرانجام سپاه پاسداران را همانگونه که هست، یعنی به عنوان یک سازمان تروریستی، شناسایی میکند. تصمیمی که امروز گرفته شد، یک پیام سیاسی قوی و دیرهنگام است.»
او افزود: «با این اقدام، ما به عنوان اتحادیه اروپا نشان میدهیم: ما میبینیم چه اتفاقی در ایران میافتد. ما در کنار مردم ایران میایستیم. ما از انسانیت دفاع میکنیم و علیه سرکوب میایستیم.»
گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل نیز در شبکه ایکس نوشت: «من از تصمیم وزرای خارجه اتحادیه اروپا برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی استقبال میکنم. این تصمیمی مهم و تاریخی است.»
هانا نویمن، نماینده حزب سبز آلمان در پارلمان اروپا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پس از سالها درخواست، فشار و مبارزه، بالاخره همه آنها به درخواست ما برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی پیوستند. اما چرا این همه آدم باید قبل از رسیدن به آنجا جان خود را از دست میدادند؟»
نویمن که بارها خواستار قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا شده بود، نوشت: «فکر من با قربانیان سپاه پاسداران است. امید من برای یک ایران آزاد است.»
جیسون برادسکی، رییس شورای سیاستگذاری گروه اتحاد علیه ایران هستهای، شناخته شدن سپاه پاسداران به عنوان سازمانی تروریستی از سوی اتحادیه اروپا را «پیروزی مهمی برای مبارزان آزادی در ایران» دانست.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این اقدام به معنای «به رسمیت شناختن درخواستهای ایرانیان شجاع در خیابانها است که برای بازپسگیری کشورشان میجنگند.»
فشار بر بریتانیا برای اقدام مشابه
در حالی که پیشتر آمریکا، کانادا و استرالیا، سپاه پاسداران را یک گروه تروریستی اعلام کردهاند، هنوز بریتانیا دست به چنین اقدامی نزده است.
باب بلکمن، نماینده محافظهکار پارلمان بریتانیا، با استقبال از تصمیم «دیرهنگام» اتحادیه اروپا برای تحریم ۲۱ شخص حقیقی و حقوقی جمهوری اسلامی، از دولت کییر استارمر خواست با کنار گذاشتن تعلل، سپاه پاسداران را تحریم کند.
پیشتر ریچارد مور، رییس سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا (امآی۶)، با هشدار نسبت به برنامه اتمی جمهوری اسلامی، تاکید کرد که «روسیه، چین، ایران و تروریسم اسلامگرا» مهمترین تهدیدهای پیش روی غرب هستند.
همچنین منابع امنیتی بریتانیا اعلام کرده بودند که رد پای جمهوری اسلامی در تهدیدهای تروریستی در بریتانیا آشکار است.
اتحادیه اروپا در نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو این اتحادیه که پنجشنبه ۹ بهمن برگزار شد، در واکنش به سرکوب و کشتار معترضان در ایران، ۱۵ مقام و شش نهاد جمهوری اسلامی را به دلیل «نقض جدی حقوق بشر» تحریم کرد.
بر اساس این بسته تحریمی، اسکندر مومنی، وزیر کشور، محمد موحدیآزاد، دادستان کل کشور، مجید فیضجعفری، رییس پلیس امنیت عمومی، احمدعلی فیضاللهی، فرمانده تیپ نیروهای ویژه صابرین سپاه، ایمان افشاری، قاضی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران و علی عبداللهی علیآبادی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء، به دلیل نقش مستقیم در سرکوب اعتراضات و اعمال خشونت مرگبار علیه معترضان تحریم شدهاند.
در ادامه این فهرست، نام روحالله مومننسب، رییس ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان تهران، حیدر الفتی، فرمانده سپاه پاسداران در استان ایلام، مرتضی شیخی، فرمانده سپاه پاسداران در شهرستان ازنا، علیاصغر پوربهشت، فرمانده سپاه و بسیج شهرستان کهگیلویه و علیرضا نوشاد، فرمانده نیروی انتظامی مرودشت نیز دیده میشود.
قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در شبکه ایکس نوشت: «سرکوب نباید بیپاسخ بماند. وزیران خارجه اتحادیه اروپا گام قاطعی برای تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران برداشتند.»
او افزود: «هر حکومتی که هزاران نفر از مردم خود را میکشد، در مسیر نابودی خود حرکت میکند.»
آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، به ایراناینترنشنال گفت: «در سطح سیاسی توافق لازم برای تروریستی شناخته شدن سپاه پاسداران انجام و تمام شده و حالا فقط روند فنی باقی مانده است.»
هانا نویمن، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پس از سالها درخواست، فشار و مبارزه، بالاخره همه آنها به درخواست ما برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی پیوستند. اما چرا این همه آدم باید قبل از رسیدن به آنجا جان خود را از دست میدادند؟»
اورسلا فوندرلاین، رییس کمیسیون اروپا، در شبکه اجتماعی ایکس از تصمیم اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای جدید علیه «رژیم قاتل ایران» و تروریست شناخته شدن سپاه پاسداران استقبال کرد.
در آلمان نیز پارلمان این کشور پنجشنبه ۹ بهمن میزبان نشستی درباره تحولات ایران، سرکوب خونین، وضعیت حقوق بشر و پیامدهای منطقهای بود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به تروریستی شناخته شدن سپاه نوشت که اتحادیه اروپا با قرار دادن نیروهای مسلح در فهرست سازمانهای تروریستی مرتکب اشتباه راهبردی بزرگ دیگری شده است.
جنایتی بزرگ علیه ملت
در ایران، میرحسین موسوی، از رهبران جنبش سبز، در بیانیهای از حصر، کشتار معترضان در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی را «جنایتی بزرگ علیه ملت» و «برگی سیاه در تاریخ ایران» توصیف کرد و از نظامیان خواست سلاحشان را زمین بگذارند.
او خواستار کنارهگیری حاکمیت از قدرت، برگزاری رفراندوم قانون اساسی و تشکیل جبههای از همه سلایق ملی شد.
مصطفی تاجزاده، فعال سیاسی نیز در یادداشتی از زندان اوین سرکوب اعتراضات دیماه را از مشروطه تاکنون «بیسابقه» توصیف کرد و با رد روایتهای رسمی، خواستار تشکیل کمیته حقیقتیاب مستقل و ملی برای روشن شدن ابعاد این رخداد شد.
همزمان، ۱۷ فعال سیاسی و مدنی و زندانی سیاسی با امضای بیانیهای از «کشتار گسترده مردم» سخن گفتند و آن را «جنایت سازمانیافته حکومتی علیه بشریت» توصیف کردند.
در فضای اجتماعی و فرهنگی نیز چند موضوع برجسته شد و در پی حمایت هدی قطان، اینفلوئنسر شناختهشده حوزه آرایشی و مالک برند «هدی بیوتی»، از جمهوری اسلامی پس از کشتار معترضان، ایرانیان کارزاری گسترده برای تحریم این برند به راه انداختند.
در حوزه هنر، سعید زمانیان، نویسنده و کارگردان فیلم «آرامبخش»، اعلام کرد به «احترام» جانباختگان در جشنواره حکومتی فجر شرکت نمیکند.
از سوی دیگر، دادههای منتشرشده در وبسایت کاندوئیت نشان داد تعداد اتصالهای روزانه کاربران ایرانی به شبکه کاندوئیت سایفون از مرز ۲۴ میلیون و ۷۰۰ هزار گذشته است؛ عددی که در مقایسه با کمتر از هشت هزار اتصال روزانه تا پیش از ۲۰ ژانویه، از جهش کمسابقه استفاده از ابزارهای دور زدن محدودیتهای اینترنت حکایت دارد.
تنشهای منطقهای و اقتصاد ملتهب
در سطح بینالمللی، خبرگزاری رویترز گزارش داد روسیه اعلام کرده در صورت لزوم آماده است کارکنان خود را از نیروگاه هستهای بوشهر خارج کند.
بر اساس این گزارش، خبرگزاری دولتی تاس به نقل از الکسی لیخاچف، مدیرعامل روساتم، نوشت مسکو در هماهنگی با وزارت خارجه و وزارت دفاع روسیه، آمادگی اجرای اقدامات تخلیه را دارد و تحولات را بهدقت زیر نظر گرفته است.
رویترز همچنین گزارش داد ولادیمیر پوتین پنجشنبه در دیدار با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، گفت روسیه وضعیت ایران را با دقت رصد میکند و مایل است درباره تحولات ایران رایزنی کند.
همزمان سخنگوی کرملین اعلام کرد ظرفیت گفتوگو میان آمریکا و ایران هنوز به پایان نرسیده و استفاده از زور علیه تهران میتواند به «آشوب» در منطقه و پیامدهای خطرناک منجر شود.
در واشینگتن، پایگاه خبری اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داد همزمان با گمانهزنیها درباره حمله احتمالی ایالات متحده به جمهوری اسلامی، مقامهای ارشد نظامی و اطلاعاتی اسرائیل و عربستان سعودی بهطور جداگانه راهی آمریکا شدهاند.
اکسیوس نوشت هدف سفر مقامهای اسرائیلی به واشینگتن تبادل اطلاعات درباره اهداف احتمالی در داخل ایران بوده و عربستان سعودی نیز با نگرانی از جنگ منطقهای، همزمان به دنبال نقش میانجی برای رسیدن به راهحل دیپلماتیک است.
یک مقام ارشد ترکیه نیز به خبرگزاری فرانسه گفت آنکارا در کنار تلاشهای دیپلماتیک، در حال ارزیابی تدابیر امنیتی اضافی در امتداد مرز خود با ایران است.
او گفت: «اگر ایالات متحده به ایران حمله کند و حکومت سقوط کند، ترکیه در حال برنامهریزی برای اقدامات اضافی به منظور تقویت امنیت مرزی است.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز گفت جمهوری اسلامی تمایلی به تغییر ندارد و حتی اگر اعتراضها فروکش کند، در آینده دوباره شعلهور خواهد شد.
در بریتانیا، کییر استارمر، نخستوزیر این کشور، گفت جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای «اولویت شماره یک» است و لندن با متحدان خود همکاری میکند.
در ایران، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، گفت تهران آماده مذاکره «صادقانه و واقعی» است اما بعید میداند این همان گفتوگویی باشد که ترامپ به دنبال آن است.
روزنامه کیهان نیز در واکنش به اظهارات ترامپ، تهدید به بستن تنگه هرمز و حمله به ناوهای آمریکایی کرد.
بازتاب این فضای پرتنش در بازار ایران هم آشکار شد؛ همزمان با افزایش احتمال اقدام نظامی آمریکا، شیب صعودی نرخ ارزهای خارجی و تشدید تورم، گزارشها از کمیاب شدن اسکناس خبر دادند.
دیدهبان ایران نوشت تقاضا برای دریافت وجه نقد «افزایش محسوسی» یافته و بانکها به شکل غیررسمی برای هر مراجعهکننده سقف سه تا پنج میلیون تومان در نظر گرفتهاند.
در بازار آزاد تهران نیز قیمت دلار رکورد تازهای ثبت کرد و از ۱۶۵ هزار تومان عبور کرد؛ هر سکه امامی به ۲۰۰ میلیون تومان رسید و سپس اندکی عقب نشست. نرخ پوند از ۱۱۸ هزار تومان و یورو از ۱۹۷ هزار تومان عبور کرد.
در بازار جهانی انرژی نیز قیمت هر بشکه نفت خام پس از اولتیماتوم ترامپ درباره توافق هستهای، برای نخستین بار از ماه سپتامبر به ۷۰ دلار رسید.
برای خواندن تحولات جاری مربوط به انقلاب ملی ایرانیان اینجا را کلیک کنید.
