خبرگزاری ایلنا گزارش داد سرانه مصرف لبنیات در ایران به حدود ۷۰ کیلوگرم برای هر فرد رسیده است که فاصلهای بیش از ۵۶ درصدی با میانگین جهانی توصیهشده یعنی ۱۶۰ کیلوگرم دارد. این مساله نشانهای آشکار از حذف تدریجی منابع کلسیم از سفره خانوارهای کمدرآمد است.
ایلنا یکشنبه ۱۶ آذر نوشت جهش چشمگیر بهای محصولات لبنی از ابتدای سال در مقایسه با افزایش ۴۵ درصدی حداقل دستمزد، به «ناترازی مالی ویرانگری» انجامیده و باعث حذف اقلام حیاتی از سبد مصرفی اقشار کمدرآمد شده است.
بر اساس این گزارش، حذف اجباری منابع کلسیم از سبد غذایی بهطور مستقیم سلامت عمومی را هدف قرار داده است.
کمبود کلسیم در سنین رشد پیامدهایی چون تاخیر قدی، راشیتیسم و در بلندمدت پوکی استخوان و شکستگی لگن را به دنبال دارد.
طبق الگوهای جهانی، این عوارض ۱۰ تا ۱۵ سال بعد در قالب هزینههای درمانی سنگین خود را نشان خواهد داد.
«بازار به حال خود رها شده است»
علی اصلانی، دبیر کانون شوراهای اسلامی کار استان البرز، ۱۶ آذر در مصاحبه با ایلنا تاکید کرد در ماههای اخیر، «کنترل قیمتها از دست خارج و بازار به حال خود رها شده است».
به گفته او، در نتیجه این نابهسامانی، نظارت موثری بر بازار وجود ندارد و هر فردی، بهویژه در بخش لبنیات و سایر کالاهای اساسی مورد نیاز کارگران، به دلخواه خود قیمتگذاری میکند.
اصلانی افزود ۷۰ تا ۸۰ درصد جمعیت کشور را «حقوقبگیران حداقلبگیر» تشکیل میدهند و میزان تورم کنونی بهمراتب بالاتر از برآوردهایی است که هنگام مذاکرات مزدی پیشبینی شده بود.
علی احسان ظفری، رییس اتحادیه فرآوردههای لبنی، اواخر مرداد از افزایش ۷۰ درصدی قیمت شیر خام نسبت به خردادماه سال جاری خبر داد.
با این افزایش، پیشبینی شد میانگین قیمت محصولات لبنی نیز حدود ۴۹ درصد بالا برود.
اردیبهشت امسال نیز قیمت شیر ۲۷.۷ درصد افزایش یافته و از ۱۸ هزار تومان به ۲۳ هزار تومان رسیده بود. این موضوع رشد ۴۲ درصدی قیمت محصولات لبنی را در پی داشت.
وزارت بهداشت پیشتر هشدار داده بود کاهش مصرف لبنیات میتواند اثرات جبرانناپذیری بر کودکان، زنان باردار و سالمندان داشته باشد.
گزارشها از ایران حاکی از آن است که این نابهسامانیها تنها به بازار لبنیات محدود نمیشود.
گزارشها نشان میدهد سوءتغذیه عامل حدود ۳۵ درصد مرگومیرها در کشور است.
وزارت بهداشت تخمین زده سالانه دستکم ۱۰ هزار تن بهدلیل کمبود امگا۳، ۱۰ هزار نفر در نتیجه مصرف ناکافی میوه و سبزی و ۲۵ هزار نفر بر اثر حذف غلات کامل جان خود را از دست میدهند.
همچنین ۵۰ تا ۷۰ درصد ایرانیان با کمبود ویتامین دی مواجه هستند.
بر اساس گزارشها، حدود ۸۰۰ هزار کودک در سالهای گذشته با سوءتغذیه مواجه بودهاند؛ آماری که نزدیک به ۱۵ درصد از جمعیت کودکان کشور را در بر میگیرد و از تشدید ناامنی غذایی در میان خانوارهای کمدرآمد حکایت دارد.
خبرگزاری آنا یکشنبه ۱۶ آذر در گزارشی به نقل از امیرحسین هاشمیجاوید، کارشناس مسائل نفت و انرژی، نوشت «بنزین پاتیلی» حاصل ترکیب بنزین وارداتی (اکتان ۹۵) با نفتا و سایر مشتقات غیراستاندارد است که با هدف «افزایش حجم بنزین» تولید میشود.
او گفت: «به محصول نهایی این فرآیند شوم در ادبیات غیررسمی بنزین پاتیلی میگویند و نه تنها دور ریختن منابع مملکت است، بلکه تولید مستقیم سم و مسمومیت عمومی است.»
در هفتههای اخیر، آلودگی هوا در شهرهای مختلف ایران تشدید شده و افزایش غلظت آلایندهها، کیفیت هوا را به ویژه در تهران، اصفهان و مشهد، به وضعیت ناسالم و در برخی مناطق به شرایط قرمز رسانده است.
با وجود وعده توقف مازوتسوزی از سوی حکومت، این موضوع همچنان ادامه دارد.
در اردیبهشت ۱۴۰۳، ایراناینترنشنال در گزارشی با عنوان «بازگشت بنزین پتروشیمی پس از ۱۰ سال و خطر روزهای آلودهتر» نسبت به خطرات استفاده از این نوع بنزین هشدار داده بود.
هاشمیجاوید افزود که ترکیب جدید بنزین در ایران باعث شده اکتان بنزین در برخی کلانشهرها به ارقامی کمتر از ۸۵ سقوط کند که حاوی «ترکیبات سرطانزای غیرمجاز» است.
او هشدار داد که چنین اقدامی «نقض آشکار حقوق شهروندی و خیانت به جان مردم و سلامت فنی خودروهایشان است».
گزارش سازمان حفاظت محیط زیست
همزمان با این اظهارات، تجارتنیوز از یک گزارش سازمان حفاظت از محیط زیست خبر داد که در آن رسیدن میزان «بنزن» به بالاتر از میزان استاندارد تایید شده است.
این رسانه نوشت که این گزارش نشاندهنده بیاحتیاطی یا تخلفی است که ترکیبکنندگان بنزین انجام دادهاند.
حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز، پتروشیمی، در گفتوگو با تجارتنیوز تاکید کرد که «بنزن یک ماده خطرناک و سرطانزاست.»
بر اساس این گزارش، سازمان حفاظت محیط زیست در گزارش خود آلودگی شدید هوای تهران را در بازه یک تا شش آذر از جنبههای مختلف علمی ریشهیابی کرده است.
تجارتنیوز نوشت که در این گزارش، «متغیر کلیدی مشکلساز، بنزن است»، به طوری که نتایج جدول پایش بنزینهای توزیع شده در پمپبنزینها حاکی از آن است که در همه نمونههای دارای اندازهگیری بنزن، مقدار ثبتشده بالاتر از سقف استاندارد ملی یعنی یک درصد حجمی است و در برخی نمونهها به حدود ۱.۷ تا ۱.۸ درصد هم میرسد.
این اولین بار نیست که نسبت به کیفیت پایین سوخت خودروها و نیروگاهها در ایران هشدار داده میشود.
نهم آذر، اسماعیل کهرم، مشاور پیشین سازمان حفاظت محیط زیست ایران، با انتقاد از سیاستهای محیط زیستی جمهوری اسلامی اعلام کرد که حکومت میتواند به جای پول تولید بخشی از موشکهایش، مشکل کیفیت سوخت مازوت در ایران را حل کند.
کهرم یکشنبه ۹ آذر به وبسایت خبری جماران گفت: «اگر مردم و سلامت مردم برای مسئولین مهم باشد، هر موشکی که ساخته میشود دو میلیون دلار هزینه دارد، با پول ۱۰ تا موشک میتوانیم مازوتهایمان را استاندارد کنیم. نمیکنیم، برای اینکه اولویتها چیز دیگری است.»
او هشدار داد که مازوتهای استفاده شده در ایران «هفت برابر استاندارد جهانی» سولفور دارد و کیفیت بنزینی هم که در ایران استفاده میشود، «مناسب نیست».
همچنین در خردادماه، مرکز دادههای باز ایران با استناد به یک سند محرمانه وزارت نفت گزارش داد جمهوری اسلامی در سالهای اخیر از ترکیبات خطرناک آلوده برای تولید بنزین استفاده کرده است.
بر اساس این گزارش، اقدام گسترده و سیستماتیک جمهوری اسلامی در «افزودن ترکیبات شیمیایی تولیدشده خارج از چرخه پالایشگاهی» با هدف جبران کمبود بنزین در کشور انجام شده است.
این رسانه یکشنبه ۱۶ آذر نوشت اسرائیل وارد مرحلهای شده که مقامهای ارشد از آن بهعنوان «گرگومیش جنگ» یاد میکنند؛ مرحلهای که با آتشبس موقت و آغاز فشارهای دیپلماتیک همراه است.
در این شرایط، ترامپ بر دیپلماسی و اعتمادسازی تاکید میکند، در حالی که نتانیاهو همچنان بر موضع «پیروزی کامل» و نابودی حماس و حزبالله پافشاری دارد.
به گزارش واینت، دایره نزدیکان نتانیاهو بسیار محدود است و همین موضوع، دید استراتژیک کابینه و نهاد دفاعی را تضعیف میکند. این روند فضای بیشتری برای نقشآفرینی ترامپ در جهتدهی به مسیر اسرائیل ایجاد کرده است.
این رسانه افزود فعالیتهای نظامی ممکن است همچنان ادامه یابند، اما «مرکز ثقل» اکنون به سمت دیپلماسی در حال حرکت است؛ جایی که پایههای ترتیبات امنیتی، سیاسی و منطقهای آینده مورد مذاکره قرار میگیرند.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره چشمانداز منازعات منطقهای، بهویژه توافق صلح غزه، خلع سلاح حزبالله لبنان، و روابط سوریه و اسرائیل بالا گرفته است.
در همین حال، نامشخص بودن وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی بر پیچیدگیها و تردیدها نسبت به آینده و واکنش احتمالی اسرائیل افزوده است.
فشار ترامپ بر نتانیاهو برای تغییر مسیر
واینت به نقل از مقامهای ارشد اسرائیل گزارش داد ترامپ ۱۰ آذر در تماس با نتانیاهو، او را ترغیب کرد بهتدریج از عملیات تهاجمی و تهدیدهای تنشزا در غزه، لبنان و سوریه فاصله بگیرد و به سمت دیپلماسی و اقدامات اعتمادساز حرکت کند.
ترامپ استدلال کرد این تغییر برای پیشبرد مرحله غیرنظامی «طرح ۲۰بندی» او برای غزه و حرکت بهسوی پایان پایدار و بلندمدت خصومتها همراه با احتمال گسترش پیمان ابراهیم ضروری است.
انتظار میرود نتانیاهو این مسائل را در سفر هفتم دی خود به واشینگتن یا اندکی پس از آن با ترامپ مطرح کند.
واینت به نقل از یک منبع امنیتی نوشت مقامات بلندپایه ارتش اسرائیل نیز به نتانیاهو توصیه کردهاند پس از بیش از دو سال جنگ، روند بازسازی و تبدیل ارتش به نیرویی بزرگتر و مدرنتر را برای مقابله با چالشهای آینده آغاز کند.
بر اساس این گزارش، در ستاد کل ارتش اسرائیل نیز حمایت گستردهای از همسویی با رویکرد واشینگتن در مورد غزه وجود دارد.
قواعد «روز بعد»
واینت نوشت به نظر میرسد ترامپ در حال تعیین قواعد جدید برای دوران پس از جنگ است.
نخستین قاعده این است که محور اصلی تلاشها در غزه، لبنان و سوریه باید بهسمت دیپلماسی حرکت کند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل ممکن است همچنان تفاهمهای آتشبس را اجرا کند و فشارهای گزینشی بر حماس و حزبالله وارد آورد، اما این روند عمدتا با حملات هوایی محدود و دقیق و نه عملیات زمینی انجام خواهد شد.
در این چارچوب، خلع سلاح گروههای مسلح با فشار و توافقات دیپلماتیک از طریق میانجیگری پیگیری خواهد شد، نه یورشهای عمیق ارتش اسرائیل به مناطق تحت کنترل حماس یا حزبالله.
از همه طرفها نیز انتظار میرود در چارچوب قواعد جدید، اقدامات اعتمادساز انجام دهند.
به گزارش واینت، ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، همچون ترامپ خواهان گذار به یک آتشبس پایدار در منطقه است.
دکترین امنیتی جدید اسرائیل بر پیشگیری زودهنگام از تهدیدها، حفظ دفاع پیشرونده از طریق حضور میدانی در کانونهای خطر و مناطق غیرنظامی، و آمادگی کامل در برابر هرگونه حمله غافلگیرانه تاکید دارد.
اما مسائلی مانند محدودیت بودجه و نبود یک «نقشه راه سیاسی روشن»، این گذار را پیچیده میکند.
واینت افزود بدون توافقی هماهنگ با واشینگتن برای پایان دادن به منازعات کنونی و تعریف ترتیبات امنیتی جدید، ارتش اسرائیل قادر نخواهد بود از درگیریهای فرسایشی فاصله بگیرد و وارد مرحله بازسازی و آمادگی برای تهدیدهای آینده شود.
