علی احسان ظفری، رییس اتحادیه فرآوردههای لبنی، از افزایش ۷۰ درصدی قیمت شیر خام نسبت به خردادماه سال جاری خبر داد و اعلام کرد این میزان با جهش قیمت ۵۰ سال اخیر برابری میکند.
ظفری دوشنبه ۲۶ آبان در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت قیمت لبنیات روزانه تغییر میکند که دلیل آن، افزایش قیمت شیر خام است.
به گفته او، «قیمت شیر خام در این ۵ ماهه ۶۰ سال به کیلویی ۲۳ هزار تومان رسیده، اما طی ۵ ماه به کیلویی ۳۹ هزار تومان رسید و این یعنی نزدیک به ۶۰ درصد افزایش داشته که این میزان افزایش قیمت معادل ۵۰ سال افزایش داشته است.»
لازم به ذکر است که گزارههای این مقام اتحادیهای به نظر دقیق نمیرسد چون افزایش قیمت این ۵ ماهه نه ۶۰ درصد که ۷۰ درصد است. به این ترتیب، اگر سیر افزایش قیمت شیر خام را در این ۶۰ سال به شکل یکنواخت صعودی در نظر بگیریم میتوان گفت این رشد ۵ ماهه معادل ۴۲ سال رشد یا جهش قیمت شیر خام است.
ظفری در ادامه گفتوگو با ایلنا افزود قیمت تمام محصولات لبنی بهدلیل این موضوع تغییر کرده و این روند باز هم ادامه مییابد، زیرا مواد اولیه همه آنها شیر خام است.
رییس اتحادیه فرآوردههای لبنی هشدار داد با افزایش قیمت لبنیات، تقاضا برای خرید کاهش یافته است و این اتفاق در نهایت به تعطیلی کارخانهها یکی پس از دیگری منجر خواهد شد.
اردیبهشت امسال نیز قیمت شیر ۲۷.۷ درصد افزایش یافته و از ۱۸ هزار تومان به ۲۳ هزار تومان رسیده بود.
رسانهها میگویند ریشه این بحران در فشارهای ناشی از خشکسالی بر دامداران و افزایش چشمگیر هزینههای تولید در بخش دام و طیور است.
پیشبینی افزایش ۴۹ درصدی قیمت لبنیات
همشهری آنلاین ۲۵ آبان گزارش داد در دو هفته اخیر، محصولات لبنی پرمصرف هر روز با قیمتی جدید توزیع شدهاند و روند قیمتها در کل این بازار صعودی بوده است.
صنایع لبنی در پاسخ به انتقادات میگویند برای جبران هزینههای اولیه، باید به ازای هر یک واحد درصد افزایش قیمت شیر خام، قیمت محصولاتشان را بهطور میانگین ۰.۷ درصد افزایش دهند.
با این حال، افزایش قیمت محصولات لبنی در بازار همواره بیش از این درصد بوده است.
با افزایش ۷۰ درصدی قیمت شیر خام پیشبینی میشود میانگین قیمت محصولات لبنی نیز حدود ۴۹ درصد بالا برود.
همشهری گزارش داد در هفته گذشته شرکتهای مختلف لبنیات بهطور میانگین قیمت بطری شیر کمچرب و پرچرب را بیش از ۵۰ درصد افزایش دادند.
محصولات لبنی خردادماه نیز با بالا رفتن قیمت شیر خام، با رشد ۴۲ درصدی قیمت مواجه شده بودند.
در سالهای اخیر، خوراکیهای پرمصرف خانوار در زمره کالاهایی بودهاند که یکی از بیشترین جهشهای قیمتی را ثبت کردهاند.
مرکز آمار ایران نرخ تورم سالانه شهریور را ۳۷.۵ درصد، نرخ تورم نقطه به نقطه را ۴۵.۳ درصد و نرخ تورم ماهانه شهریور را ۳.۸ درصد اعلام کرد.
کارشناسان معتقدند این ارقام بهدلیل سوگیری سیاسی در محاسبات، معمولا مثبتتر از شرایط واقعی بازار است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
