پایگاه خبری بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد وزارت دادگستری آمریکا در حال بررسی نقض احتمالی تحریمهای این کشور از سوی حسین شمخانی، تاجر نفت ایرانی و فرزند علی شمخانی، از طریق یک شبکه بینالمللی بانکی است.
بلومبرگ چهارشنبه ۱۴ آبان نوشت این تحقیقات بر جابهجایی میلیاردها دلار میان شرکتهایی متمرکز است که تحت نظارت حسین شمخانی فعالیت میکنند.
منابع آگاه به این رسانه گفتند این تحقیقات لزوما به معنای طرح اتهام رسمی نیست، اما وزارت دادگستری با همکاری برخی کارکنان سابق امپراتوری نفتی شمخانی و همچنین با استفاده از اطلاعات دریافتی از بانکهای والاستریت آن را پیش میبرد.
بر اساس این گزارش، هدف اصلی تحقیقات خود شمخانی است و نه بانکهای طرف همکاری او.
این منابع خواستند بهدلیل حساسیت موضوع هویتشان مخفی بماند.
پیشتر در مردادماه، وزارت خزانهداری ایالات متحده از شناسایی و تحریم بیش از ۵۰ کشتی متعلق به شبکهای گسترده تحت مدیریت حسین شمخانی خبر داد.
حسین شمخانی، متولد فروردین ۱۳۶۳ در تهران، دارای تابعیت ایران و دومینیکا است که با نامهای مستعار «هوگو» و «هکتور» نیز شناخته میشود. او پسر علی شمخانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی و عضو شورای دفاع، است.
در سالهای اخیر، خانواده شمخانی بهدلیل مواضع سیاسی، نقشآفرینی در سرکوب معترضان و اتهامات مربوط به فساد مالی گسترده با موجی از انتقادها روبهرو بوده است.
تازهترین مورد واکنش تند افکار عمومی به بازنشر ویدیوی مراسم عروسی دختر علی شمخانی بازمیگردد؛ ویدیویی که نوع پوشش مهمانان آن بار دیگر بحثهای مختلفی را درباره رفتار دوگانه و ریاکارانه مقامهای جمهوری اسلامی برانگیخت.
احتمال صدور کیفرخواست و بازداشت افراد مرتبط با شبکه شمخانی
بلومبرگ در ادامه گزارش خود نوشت برخی از نهادهایی که در چارچوب تحقیقات وزارت دادگستری آمریکا درباره فعالیتهای تجاری حسین شمخانی مورد بررسی قرار گرفتهاند، شامل بانکها و موسساتی مانند «جیپی مورگان چیس»، «اِیبیاِن اَمرو»، «مارکس گروپ»، «استاندارد چارترد»، «امارات اِنبیدی» و «بانک ملی فجیره» میشوند.
با این حال، نماینده بانک ملی فجیره اعلام کرد این بانک هدف تحقیقات وزارت دادگستری آمریکا نیست. سخنگوی بانک امارات اِنبیدی نیز گفت تاکنون هیچگونه مکاتبهای از سوی این وزارتخانه در ارتباط با پرونده شمخانی انجام نشده است.
بلومبرگ نوامبر ۲۰۲۴ نیز گزارش داده بود وزارت خزانهداری آمریکا در حال بررسی ارتباط میان بانک «جیپی مورگان» و یک صندوق پوشش ریسک است که گفته میشود تحت نظارت حسین شمخانی فعالیت میکند.
چند منبع آگاه گفتند تحقیقات اخیر وزارت دادگستری ایالات متحده ابعاد گستردهتری دارد و احتمال صدور کیفرخواست و بازداشت افرادی را که در شبکه شرکتهای وابسته به شمخانی مشغول به فعالیت هستند، نیز دربر میگیرد.
یکی از اهداف اصلی این تحقیقات، دستیابی به شناختی دقیقتر و جامعتر از ساختار این شبکه است؛ امری که نیازمند همکاری با نهادهای خارجی، بهویژه در امارات متحده عربی، است که از مدتها پیش بهعنوان مرکز فعالیت گروه شمخانی شناخته میشود.
پیشتر در شهریور ۱۴۰۳، بلومبرگ فاش کرد شرکت میلاووس مستقر در دوبی که حسین شمخانی گرداننده ارشد آن است، میلیاردها دلار از فروش کالا از مقصد ایران، روسیه و برخی کشورهای دیگر به جیب زده است.
بر اساس گزارشها، او و چند تن از نزدیکانش از برنامه کشور دومینیکا برای اعطای شهروندی در ازای سرمایهگذاری استفاده کردند و با دریافت گذرنامه این کشور کوشیدند تا به سیستم بانکی بینالمللی دسترسی پیدا کنند.
پیش از این اتحادیه اروپا و بریتانیا نیز حسین شمخانی را هدف تحریمهای خود قرار داده بودند.
وانگ چهارشنبه ۱۴ آبان اعلام کرد: «فرایند سیاسی کنونی برای حل مسئله هستهای ایران در بنبست قرار دارد و این به نفع جامعه جهانی نیست.»
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه چین، عراقچی در پاسخ به اظهارات وانگ گفت: «تهران مایل است بر پایه برابری و منافع متقابل، ارتباط و هماهنگی با همه طرفها را تقویت کند.»
با این حال عراقچی چهارشنبه در حاشیه هیات دولت گفت که در حال حاضر تهران برنامهای برای گفتوگو با کشورهای غربی ندارد که نیاز به واسطه داشته باشد.
او افزود: «در مذاکرات همیشه بحث موشکی و منطقه از سوی آمریکا مطرح شده و مواضع ما نیز همیشه روشن بوده است؛ اگر مذاکرهای در کار باشد فقط هستهای خواهد بود.»
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ۱۲ آبان در یک سخنرانی عمومی اعلام کرد تا زمانی که آمریکا از اسرائیل حمایت میکند و در منطقه پایگاههای نظامی دارد، همکاری تهران و واشینگتن «امکانپذیر نیست».
خامنهای گفت: «اختلاف جمهوری اسلامی و آمریکا، اختلافی ذاتی و تقابل منافع دو جریان آمریکا و جمهوری اسلامی است.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده ۱۱ آبان در مصاحبه با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس توافق با جمهوری اسلامی را «کلید صلح در خاورمیانه» خواند و افزود که حکومت ایران «خواهان توافق است، هرچند این را نمیگوید، احتمالا نباید هم بگوید، چون هیچ مذاکرهکننده خوبی چنین حرفی نمیزند».
خامنهای همچنین اول مهر در سخنانی مخالفت خود را با مذاکره با ایالات متحده تکرار کرد و گفت چنین مذاکرهای نهتنها سودی ندارد، بلکه میتواند «ضررهای جبرانناپذیری» به همراه داشته باشد.
او در پیامی ویدیویی که از صدا و سیما پخش میشد خطاب به مردم گفت: «مذاکره با آمریکا ضررهای بزرگی برای کشور دارد که برخی از آنها شاید جبرانناپذیر باشند.»
او دلیل این موضع را چنین توضیح داد: «این مذاکره فایدهای برای ما ندارد چون طرف آمریکایی پیشاپیش نتیجه مذاکرات را مشخص کرده است. آنها اعلام کردهاند که مذاکرهای را قبول دارند که نتیجهاش تعطیلی فعالیتهای هستهای و غنیسازی در ایران باشد.»
روزنامه نیویورکتایمز چهارشنبه ۱۴ آبان نخستین گفتوگوی تسورکوف پس از آزادی در شهریور گذشته را منتشر کرد و او خبر داد در طول ماههای اول اسارتش، بارها شکنجه شده است. شکنجههایی شامل آویزان کردن از سقف و ضرب و شتم، استفاده از شوکهای الکتریکی و تهدیدهای جنسی.
او تاکید کرد در نهایت در شرایطی که هیچ دفاعی نداشته، مجبور شده است برای توقف شکنجهها، تن به اعترافات اجباری بدهد.
از اسارت تا آزادی
تسورکوف، دانشجوی اسرائیلی-روسی دوره دکتری دانشگاه پرینستون، دو سال و نیم اسارت در عراق را در سلول انفرادی تحت شکنجه شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی تجربه کرد.
او که به عنوان یک محقق برای تحقیق در مورد جنبش شیعه به عراق سفر کرده بود، اول فروردین ۱۴۰۲ ربوده شد.
تسورکوف در گفتوگو با نیویورکتایمز با دل پردرد از خاطرات دوران اسارت یاد کرده است، در حالی که آثار شکنجههایی که در آن زمان متحمل شده، همچنان بر بدنش باقی مانده و جسمش کماکان از آنها به شدت رنج میبرد.
او گفت که علاوه بر این شکنجهها، آسیبهای عصبی دائمی را متحمل شده است.
تسورکوف و مقامات اسرائیلی بر این باورند که او در پایگاه کتائب حزبالله در نزدیکی مرز ایران، منطقهای خارج از کنترل دولت عراق، بوده است.
او گفت که در طول بمباران ۱۲ روزه اسرائیل علیه مواضع جمهوری اسلامی در تابستان امسال، برخی از حملات به اندازهای نزدیک بوده که ساختمان محل حضور او را میلرزانده است.
تسورکوف به نیویورکتایمز گفت معتقد است «ترورهای اسرائیل» در طول یک سال گذشته علیه مقامات ارشد حزبالله لبنان، حماس و مقامات جمهوری اسلامی، کتائب را به لرزه درآورده و او بیشتر از اینکه برای آنها یک دارایی باشد، به یک دردسر تبدیل شده بود.
او خاطرنشان کرد فشارهای دیپلماتیک از سوی دولتهای اسرائیل و ایالات متحده به ویژه در دوره دونالد ترامپ، نقشی حیاتی در آزادیاش داشت.
تسورکوف ۱۱ مهر با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در شبکه ایکس از دولت آمریکا و شخص رییسجمهوری ایالات متحده برای نقشی که در آزادی او ایفا کردند، قدردانی کرد و گفت: «از اقدام قاطع رییسجمهوری ترامپ متشکرم که بدون هیچ امتیازی به گروگانگیران، مرا به خانه بازگرداند.»
ایالات متحده و اسرائیل با ارسال پیامهای قوی به مقامات عراقی و درخواستهای پیوسته، در نهایت باعث آزادی او شدند.
تسورکوف با اشاره به یک تاجر به نام مارک ساویا، از دوستان ترامپ که در آزادیاش نقش داشت، گفت: «من واقعا باور دارم که اگر آنها وارد نمیشدند، من احتمالا مرده بودم.»
ترامپ ۱۸ شهریور خبر آزادی تسورکوف را اعلام کرد.
تا پیش از اعلام ترامپ، تلاشهای مکرر آمریکا و اسرائیل برای آزادی او بینتیجه مانده بود و دولت عراق از پیگیری مذاکرات با کتائب حزبالله خبر داده بود.
تجربه پزشکی و مسیر بهبودی
پس از آزادی، تسورکوف ابتدا به یک مهمانخانه لوکس در بغداد و سپس به اسرائیل منتقل شد.
او گفت: «در طول سفر از بغداد به اسرائیل، درد شدید و وضعیت جسمی خراب من باعث شد که از پزشکان درخواست کنم مرا روی برانکارد ببرند.»
در اسرائیل پزشکان او را متقاعد کردند که خودش وارد بیمارستان شود تا نشان دهد که به رغم آسیبها، از نظر روحی شکست نخورده است.
او در حال حاضر تحت درمانهای فیزیکی و روانشناسی است تا آسیبهای جسمی و روحی ناشی از اسارت طولانیمدت را بهبود بخشد.
پزشکان اسرائیلی وضعیت او را بحرانی اما قابل درمان میدانند و پیشبینی کردهاند که او نیاز به درمان طولانیمدت خواهد داشت.
درخواستها و مخالفتها
پس از آزادی، کتائب حزبالله بهشدت به اظهارات تسورکوف در مورد شکنجههایی که متحمل شده واکنش نشان داد و برخی از جزییاتی را که او در «اعترافات تحت فشار و شکنجه» بیان کرده بود، دوباره منتشر کرد.
در حالی که کتائب حزبالله حاضر نشده به طور رسمی مسئولیت ربودن تسورکوف را بپذیرد، گفتههایشان نشان داد که این گروه در نگهداری و شکنجه او نقش مهمی داشته است.
جعفرپور چهارشنبه ۱۴ آبان در مصاحبه با روزنامه هممیهن به برخی اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت حیثیت، جان و مال شهروندان مصون از تعرض است و هیچکس را نمیتوان جز «به حکم و مطابق قانون» دستگیر کرد.
این وکیل دادگستری گفت بهموجب قانون آیین دادرسی کیفری، بازپرس پیش از هر احضار باید دلایل کافی را بررسی و احراز کند.
او تاکید کرد: «اگر کسی بدون دلیل، دیگری را بازداشت یا جلب کند، خود مرتکب تخلف انتظامی شده و مستحق توبیخ است؛ متهم میتواند از این اقدام شکایت کند.»
به گفته او، آنچه در برخورد با پژوهشگران، روزنامهنگاران و فعالان مدنی رخ داده، در مواردی با این قواعد در تضاد است و گویی جدا از ضوابط آیین دادرسی کیفری انجام میشود. از جمله، ضبط وسایل الکترونیکی و استناد به محتوای خصوصی بهعنوان ادله.
پیش از این و در ۱۲ آبان، ماموران اطلاعات سپاه پاسداران، شیرین کریمی، مترجم، مهسا اسداللهنژاد، جامعهشناس و پژوهشگر و پرویز صداقت، سردبیر مجله نقد اقتصاد سیاسی را بازداشت کردند.
وسایل الکترونیکی محمد مالجو، اقتصاددان و پژوهشگر اقتصاد سیاسی نیز در پی احضار و مراجعه به یکی از نهادهای امنیتی، ضبط شد.
کتابها و وسایل الکترونیکی هیمن رحیمی، نویسنده و مترجم، شامل لپتاپ و تلفن همراهش نیز پس از بازرسی کامل خانهاش بهدست ماموران امنیتی توقیف شد.
با گذشت دو روز از بازداشت و احضار این گروه از اقتصاددانان، جامعهشناسان و پژوهشگران، مقامهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی همچنان در مورد دلایل برخورد با آنها اطلاعرسانی نکردهاند.
جمشید برزگر، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، در مصاحبه با ایراناینترنشنال گفت: «شدت گرفتن سرکوب پس از جنگ ۱۲ روزه و موج تازه بازداشتها، نشاندهنده ضعف بنیادین حکومت و شکست آن در تحمیل روایت مورد نظرش است.»
رییس انجمن جامعهشناسی ایران: مسئولان متوجه زیانهای جبرانناپذیر باشند
شیرین احمدنیا، رییس انجمن جامعهشناسی ایران، در مصاحبه با هممیهن گفت این افراد احتمالا بهدلیل فعالیت علمی و نقدهایی که داشتهاند، مورد سوال قرار گرفتهاند.
او افزود: «این وضعیت امنیت خاطر و آرامش فکری پژوهشگران را از بین میبرد و احساس ناامنی ایجاد میکند.»
احمدنیا با اشاره به بیانیه انجمن جامعهشناسی ایران، خواستار «شفافسازی درباره علت بازداشتها، تامین امنیت و آزادی اندیشه و فراهم شدن شرایط بازگشت امن پژوهشگران» شد.
هیات مدیره انجمن جامعهشناسی ایران پیشتر در ۱۲ آبان با انتشار بیانیهای اعلام کرد در شرایطی که جامعه ایران با مشکلات اقتصادی، اجتماعی و تهدیدهای بیرونی مواجه است، انتشار اخبار بازداشت فعالان فرهنگی موجب نگرانی عمیق جامعه علمی شده است.
علاوه بر افراد تازه بازداشتشده، اواخر مرداد نیز حسن توزندهجانی، احسان رستمی، مرجان اردشیرزاده، رامین رستمی و نیما مهدیزادگان، پنج فعال فرهنگی، بهدست نیروهای امنیتی در تهران بازداشت شدند.
پیش از آنها نیز حسین میربهاری، فعال حقوق کودکان و عضو جمعیت دفاع از حقوق کودکان، بازداشت شده بود.
ویدیویی که چهارشنبه ۱۴ آبان به ایراناینترنشنال ارسال شد، نشان میدهد که گروهی از پرستاران بیمارستان قائم مشهد در اعتراض به بیتوجهی مسئولان به مطالباتشان، پایین بودن تعرفهها و تاخیر در پرداخت حقوق، تجمع کردهاند.
این پرستاران به خبرگزاری ایلنا گفتهاند: «زندگیمان با این حقوقها نمیچرخد.»
همچنین تصاویر و اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال از تجمع اعتراضی گروهی از پرستاران در اهواز همزمان با اعتراض پرستاران در مشهد حکایت دارد.
پرستاران و اعضای کادر درمان در ایران طی سالهای گذشته بارها در اعتراض به بیپاسخ ماندن درخواستهایشان، تجمع، تحصن و اعتصاب کردهاند.
تعرفههای پایین، تاخیر در پرداخت مطالبات و فرسودگی روزافزون کادر درمان، از جمله مهمترین دلایل اعتراض پرستاران در سالهای گذشته است.
تجمع کارکنان رسمی مناطق نفتی خارک، سیری و بهرگان
کانال تلگرامی «افکار نفت» خبر داد که کارکنان رسمی شرکت نفت فلات قاره منطقه خارک و سیری چهارشنبه تجمع اعتراضی برگزار کردند.
خبرگزاری ایلنا هم گزارش داد که کارکنان رسمی منطقه نفتی بهرگان، چهارشنبه ۱۴ آبان در اعتراض به محقق نشدن وعدهها و برآورده نشدن مطالبات صنفی خود تجمع کردند.
اصلاح حداقل دستمزد کارکنان، حذف کامل سقف حقوق پرسنل عملیاتی، حذف سقف سنوات بازنشستگی و عودت مالیاتهای مازاد اخذ شده طبق قوانین موجود از جمله خواستههای کارکنان معترض منطقه نفتی بهرگان است.
بهنوشته ایلنا، «اجرای کامل ماده ۱۰ و پرداخت کامل بک پی آن، استقلال کامل صندوق بازنشستگی نفت و حذف تفکیک مشاغل عملیاتی به تخصصی و پشتیبانی، از دیگر مطالبههای کارگران رسمی نفت است.
کارکنان رسمی، در سالهای گذشته نیز بارها در اعتراض به محقق نشدن خواستههای خود دست به تجمع اعتراضی زده بودند.
تجمع بازنشستگان ارتش
جمعی از بازنشستگان ارتش صبح چهارشنبه ۱۴ آبان، در اعتراض به بیپاسخ ماندن خواستههایشان مقابل ساختمان مرکزی کانون ارتش تجمع کردند.
ارائه گزارش شفاف درباره هزینهکرد حق عضویت بازنشستگان ارتش از سوی کانون و ساختمانسازی کانون ارتش در شهرهای شمالی و کرمانشاه، از جمله مطالبات این بازنشستگان عنوان شد.
بر اساس گزارش ایلنا، بازنشستگان ارتش همچنین پرداخت غرامت جنگی را حق مسلم خود دانستند و خواستار رسیدگی شفاف و عادلانه به حقوق و مطالبات قانونی خود و برقراری عدالت شدند.
تجمع مرغداران در تهران
به گزارش ایلنا، جمعی از مرغداران کشور، چهارشنبه ۱۴ آبان در اعتراض به کمبود نهادههای دامی مورد نیاز برای تولید مرغ و تخممرغ، مقابل ساختمان مرکزی وزارت جهاد کشاورزی در تهران تجمع کردند.
مرغداران اعلام کردند که حدود دو ماه است نهادههای دامی در اختیارشان قرار نگرفته و این مساله تولید و اشتغال در بخش مرغداری را با خطر جدی روبهرو کرده است.
نمایندگان تجمعکنندگان در سخنان خود تاکید کردند که طی این مدت هیچ نهادهای بارگذاری نشده و مسئولان هم به پیگیریهای آنها پاسخی ندادهاند.
تجمع کارگران پیمانکاری شهرداری ایلام
شماری از کارگران شهرداری ایلام صبح چهارشنبه ۱۴ آبان در اعتراض به محقق نشدن وعدهها برای وصول مطالباتشان، ابتدا مقابل ساختمان شهرداری و بعد مقابل ساختمان استانداری ایلام اعتراض کردند.
کارگران معترض گفتهاند که برخلاف وعده مدیران شهری، هنوز دستمزدهای معوقماندهشان پرداخت نشده است. این کارگران حقوق دو تا سه ماهشان را دریافت نکردهاند.
یکی از آنها به ایلنا، گفت: «مشکل اصلی، به تاخیر افتادن دو تا سه ماه حقوق و بیمه است. نیروهای شرکتی سه ماه و همکاران رسمی و قراردادی دو ماه است حقوقی نگرفتهاند. در عین حال به دلیل ماهیت قرارداد کاریمان با پیمانکاران خصوصی، فاقد امنیت شغلی هستیم.»
این کارگر در ادامه گفت کار خدماتی در شهرداری یکی از دشوارترین مشاغل است و کارگران شاغل در این بخش از ابتداییترین امکانات و حداقلیترین مزایای مزدی محروم هستند.
او افزود: «ما به پرداخت بهموقع حقوق و بیمه نیاز داریم، بنابراین مدیرانی که توانایی تامین منابع برای پرداخت حقوق کارگران تحت مسئولیت خود را ندارند، باید کنار بروند و جای خود را به افراد توانمند و بالیاقت بسپارند.»
همزمان کشاورزان استانهای مازندران و گلستان در اعتراض به پرداختنشدن بدهی ۲۰۰ میلیارد تومانیشان از برداشت سال گذشته مقابل شالیکوبیها تجمع کردند.
بنا بر گزارشهای منتشر شده، جمعی از داروسازان و صاحبان داروخانههای استان فارس هم در اعتراض به معوق ماندن مطالبات پرداختی مقابل اداره تامین اجتماعی شیراز گرد هم آمدند.
حاضران در این تجمع خواستار رسیدگی به چکهای برگشتی بیمه شدند.
اعتصاب کارگران مجموعههای تولیدی و کشاورزی دشت زیدون در ماکو
اتحادیه آزاد کارگران ایران خبر داد که کارگران مجموعههای تولیدی و کشاورزی دشت زیدون در منطقه آزاد ماکو، در اعتراض به کاهش دستمزد و افزایش ساعت کاری اعتصاب کردند.
بر اساس این گزارش، دستمزد ماهانه این کارگران که پیشتر حدود ۲۲ میلیون تومان بود در روزهای اخیر به ۱۶ میلیون تومان کاهش یافته و ساعت کاریشان هم تقریبا دو برابر شده است.
یکی از کارگران معترض گفت: «ما در شرایط اقتصادی سختی زندگی میکنیم. کاهش حقوق و افزایش ساعت کار دیگر برای ما قابل تحمل نیست و تنها خواسته ما اجرای عدالت و حفظ معیشتمان است.»
وضعیت معیشتی بازنشستگان، مستمریبگیران، پرستاران و کارگران، سبب افزایش تجمعهای اعتراضی در سالهای گذشته شده است.
بر اساس گزارش سالانه هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، تنها در سال ۱۴۰۳ دستکم سههزار و ۷۰۲ تجمع اعتراضی و اعتصاب در حوزههای مختلف از جمله کارگری، صنفی، دانشجویی، محیط زیست و اندیشه و بیان در ایران ثبت شده است.
این موضوع نشان میدهد با وجود وعدههای مسئولان جمهوری اسلامی، بهویژه مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، وضعیت معیشتی ایرانیان روز به روز وخیمتر میشود.
