بازداشت دو فعال راستگرا اسرائیلی بهدلیل تلاش برای متوقف کردن کامیونهای کمک به غزه
گروه حقوقی «هونِنو» اعلام کرده است که پلیس اسرائیل صبح جمعه دوم آبان دو فعال راستگرا را که در نزدیکی گذرگاه «کیسوفیم» قصد داشتند کامیونهای حامل کمکهای انسانی به نوار غزه را متوقف کنند، بازداشت کرده است.
این گروه که وکالت بازداشتشدگان را بر عهده دارد، گفت تصاویر منتشرشده از محل نشان میدهد دهها نفر با پرچمهای اسرائیل مقابل کامیونها ایستاده و در حضور پلیس سرود «عام یسرائیل خای» (ملت اسرائیل زنده است) میخوانند.
هنوز مشخص نیست که این دو نفر همچنان در بازداشت هستند یا نه و پلیس اسرائیل تاکنون به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
مقامهای آلمان، بلژیک، فرانسه، دانمارک، هلند، ژاپن و استرالیا از موارد تازه شیوع ویروس بسیار مسری اچ-۵-ان-۱، موسوم به آنفلوآنزای پرندگان، خبر دادند. مقامات بلژیکی دستور دادهاند تمام طیور در مکانهای بسته نگهداری شوند و کشورهای دیگر نیز دست به معدومسازی صدها هزار پرنده زدهاند.
دولت استرالیا جمعه دوم آبان اعلام کرد نشانههایی از ویروس خطرناک اچ-۵ در حیات وحش جزیره هِرد در اقیانوس منجمد جنوبی مشاهده شده است.
این مورد هنوز به تایید رسمی نرسیده، اما دانشمندان از افزایش غیرعادی تلفات در فیلهای دریایی خبر دادهاند.
ویروس اچ-۵ که از نوع بسیار مسری آنفلوانزای پرندگان است، در سالهای اخیر در میان پرندگان وحشی در سراسر جهان گسترش یافته و موجب شیوع گسترده بیماری در مرغداریها و حتی گاوداریهای آمریکا شده است.
چند مورد ابتلای انسانی نیز در میان کارگران مرغداریها و لبنیات در آمریکا گزارش شده است.
در آلمان بیش از دو هزار درنا و دهها هزار مرغ بر اثر شیوع ویروس آنفلوانزای پرندگان تلف شدهاند.
در هفتههای اخیر موارد ابتلا در هفت ایالت آلمان گزارش شده است و موسسه فدرال فریدریش لوفلر که مرجع اصلی تحقیق در زمینه سلامت دام به شمار میرود، خطر ابتلا برای پرندگان آبی و گلههای طیور را از اوایل هفته جاری «بسیار بالا» ارزیابی کرده است.
در مرز میان ایالتهای تورینگن و زاکسن-آنهالت بیش از ۵۰۰ لاشه پرنده پیدا شده و در ناحیه دریاچههای مکلنبورگ نیز بیش از ۱۰۰ مورد گزارش شده است.
کارشناسان هشدار میدهند که هنوز زمان اوج مهاجرت درناها فرا نرسیده و احتمال افزایش قابل توجه تلفات وجود دارد.
بلژیک ۳۰ مهر اعلام کرد بهدنبال شناسایی ویروس اچ-۵ان-۱ در یک مزرعه بوقلمون در شمال این کشور، همه پرندگان از اول آبان باید در مکانهای سرپوشیده نگهداری شوند.
این اقدام در پی مرگ ۳۱۹ پرنده و معدومسازی باقی گله شامل ۶۷ هزار بوقلمون انجام شد.
فرانسه و هلند نیز در هفتههای اخیر تصمیم مشابهی اتخاذ کردهاند. در تازهترین مورد، دولت هلند اعلام کرد حدود ۱۶۱ هزار مرغ را در یک مزرعه در شرق کشور معدوم خواهد کرد.
سازمان جهانی بهداشت دام گزارش داده که اسلواکی نیز شاهد شیوع تازه ویروس آنفلوانزای پرندگان است.
دانمارک هم ۱۶ مهر اعلام کرد ۱۵۰ هزار مرغ را در شبهجزیره یوتلند بهدلیل ابتلا به این ویروس از بین خواهد برد. این نخستین مورد از این بیماری از زمان رفع محدودیتهای قبلی در آوریل ۲۰۲۵ است.
آنفلوانزای پرندگان در آسیا
در قاره آسیا، ژاپن ۳۰ مهر از بروز یک مورد شدید آنفلوانزای پرندگان در مزرعه تخممرغ در شهر شیرائوی واقع در جزیره هوکایدو خبر داد. در این مزرعه ۴۶ پرنده تلف شدند و سایر جزئیات هنوز اعلام نشده است.
در ایران نیز سازمان جهانی بهداشت دام ۱۵ مهر با استناد به گزارش مقامات ایرانی، از بروز این ویروس در شمال کشور خبر داده بود. در این حادثه ۱۰ پرنده از یک گله ۹۰تایی تلف و بقیه معدوم شدند.
شیوع گسترده آنفلوانزای پرندگان طی سالهای اخیر موجب نابودی صدها میلیون قطعه طیور در سراسر جهان شده و پیامدهایی همچون افزایش قیمت مواد غذایی، اختلال در زنجیره تامین و نگرانی از خطر همهگیری انسانی را در پی داشته است.
آمار ابتلای انسانها
از سال ۲۰۰۳ تا اول ژوئیه ۲۰۲۵، در مجموع ۹۸۶ مورد ابتلای انسانی به ویروس اچ-۵-ان-۱ در ۲۵ کشور گزارش شده که ۴۷۳ مورد آن منجر به مرگ انجامیده است.
تقریبا همه این موارد در پی تماس مستقیم با پرندگان آلوده یا محیطهای آلوده رخ دادهاند و تاکنون هیچ انتقال پایدار میان انسانها مشاهده نشده است.
در سال ۲۰۲۵ نیز موارد انسانی پراکنده باقی مانده و کامبوج در این میان بیشترین موارد را ثبت کرده است.
موارد انسانی ابتلا در سال جاری
موارد انسانی ابتلا به آنفلوآنزای پرندگان همچنان پراکنده و اغلب پس از تماس نزدیک با پرندگان بیمار یا محیطهای آلوده رخ میدهد.
بر اساس دادههای مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا، از اول ژانویه تا چهارم اوت ۲۰۲۵، در مجموع ۲۶ مورد ابتلای انسانی به اچ-۵-ان-۱ در جهان شناسایی شد که ۲۳ مورد خارج از آمریکا بود و ۱۱ مورد به مرگ انجامید.
در ایالات متحده سه مورد خفیف در ابتدای سال ۲۰۲۵ ثبت شد و از میانه فوریه تاکنون مورد جدیدی گزارش نشده است.
نخستین مرگ انسانی ناشی از اچ-۵-ان-۱ در آمریکا در ششم ژانویه ۲۰۲۵ در لوییزیانا به تایید رسید.
بر اساس آخرین آمار از موجودی مخازن سدهای کشور، میزان ورودی آب به سدها از اول مهر (ابتدای سال آبی جاری) تا ۲۶ مهر ۳۹ درصد کاهش یافته و بارندگی در ۲۱ استان کشور صفر بوده است. هماکنون میانگین پرشدگی سدهای ایران به ۳۴ درصد رسیده است.
خبرگزاری ایلنا جمعه دوم آبان گزارش داد حجم ورودی آب به سدهای کشور از اول تا ۲۶ مهر ۷۸۰ میلیون متر مکعب بوده که نسبت به رقم یک میلیارد و ۲۹۰ میلیون متر مکعب در مدت مشابه سال گذشته ۳۹ درصد کاهش نشان میدهد.
خروجی آب نیز بهدلیل اعمال محدودیتهای مدیریتی ۲۹ درصد کمتر شده است.
بر پایه آمارهای رسمی، میزان کل ذخیره آب در سدهای کشور اکنون به ۱۷ میلیارد و ۶۶۰ میلیون متر مکعب رسیده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۳ میلیارد و ۳۱۰ میلیون متر مکعب بود که این امر از کاهشی ۲۴ درصدی در سال جاری حکایت دارد.
میانگین پرشدگی سدهای ایران نیز تنها ۳۴ درصد برآورد شده است.
۳۱ شهریور، محمدرضا کاویانپور، رییس موسسه تحقیقات آب، هشدار داد بارشها در پاییز سال جاری «کمتر از میزان نرمال» خواهد بود و بحران آب در کشور ادامه مییابد.
همان روز خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد تنها ۳۶ درصد ظرفیت سدهای ایران پر شده است.
گزارشها نشان میدهد ۲۲ سد کشور با کمتر از ۱۵ درصد پرشدگی در وضعیت بحرانی قرار دارند. از جمله سدهای تامینکننده آب تهران، سد امیرکبیر با ۱۱ درصد، لار با دو درصد، طالقان با ۳۸ درصد و لتیان-ماملو با ۹ درصد پرشدگی گزارش شدهاند.
در مناطق دیگر کشور نیز کاهش شدید ذخایر آبی ادامه دارد. سدهای حوضه دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته ۴۰ درصد افت کردهاند و در خوزستان، سدهای کرخه، مارون و جره بهترتیب با کاهش ۴۹، ۷۰ و ۲۶ درصدی روبهرو هستند.
در هرمزگان، سدهای استقلال و شمیل-نیان با کاهش تا ۱۰۰ درصدی ذخایر مواجه شدهاند و در گلستان، سدهای وشمگیر، بوستان و گلستان عملا خشک شدهاند.
طبق دادههای رسمی، ارتفاع کل بارشها از ابتدای مهر تا ۲۵ مهر تنها ۱.۹ میلیمتر بوده است؛ در حالی که میانگین بلندمدت ۵۶ میلیمتر و در سال گذشته ۳.۹ میلیمتر ثبت شده بود.
بر اساس این آمار، ۲۱ استان کشور در مهرماه هیچ بارندگی ثبت نکردهاند و این وضعیت نگرانیهایی جدی را در خصوص تامین آب کشاورزی و شرب در ماههای آینده ایجاد کرده است.
تهران، مرکزی، کرمانشاه، خوزستان، فارس، کرمان، خراسان رضوی، اصفهان، سیستان و بلوچستان، کردستان، همدان، چهارمحال و بختیاری، لرستان، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، زنجان، یزد، هرمزگان، قم و خراسان جنوبی، استانهای بدون بارندگی هستند.
به گفته کارشناسان، تداوم کاهش بارش و افت ذخایر سدها میتواند ایران را با یکی از خشکترین پاییزهای دهه اخیر روبهرو کند.
همزمان، با وجود هشدارهای مکرر درباره مدیریت منابع آب، راهحلهای پایدار هنوز ارائه نشدهاند و در مواردی مسئولان جمهوری اسلامی تعطیلی موقت برخی استانها را بهعنوان راهکاری برای جلوگیری از وخامت اوضاع به کار گرفتهاند.
آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (آنروا) با ابراز نگرانی از گسترش شهرکسازیهای اسرائیلی در کرانه باختری، خواستار پایاندادن به «الحاق فزاینده» این منطقه شد.
حساب ایکس آنروا نوشت از هفت اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون «کرانه باختری، از جمله قدس شرقی، شاهد جهش چشمگیر خشونت» بوده است.
این نهاد با استناد به دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA) اعلام کرد بیش از یکهزار فلسطینی در حملات شهرکنشینان و نیروهای ارتش اسرائیل در این سرزمین کشته شدهاند و حدود یکپنجم قربانیان را کودکان تشکیل میدهند.
آنروا در بیانیه خود تاکید کرد: «الحاق فزاینده کرانه باختری بهصورت پیوسته در حال رخدادن است و این نقض آشکار حقوق بینالملل است.»
این نهاد از جامعه جهانی خواست برای توقف روند گسترش و رسمیتبخشی به شهرکهای غیرقانونی اسرائیلی اقدام فوری انجام دهد.
