خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع آگاه گزارش داد که برخی از ارشدترین دیپلماتهای آمریکایی متمرکز بر پرونده سوریه در روزهای اخیر بهطور ناگهانی از سمتهای خود کنار گذاشته شدهاند. این اقدام در حالی رخ میدهد که واشینگتن بهدنبال ادغام متحدان کُرد سوری خود در دولت مرکزی دمشق است.
دیپلماتهای حاضر در «پلتفرم منطقهای سوریه» که ماموریت دیپلماتیک غیررسمی آمریکا در این کشور را بر عهده دارند و از استانبول بهطور دورکاری فعالیت میکنند، همگی زیر نظر تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه و مشاور و دوست قدیمی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خدمت میکردند.
باراک که در ماه می امسال به این سمت منصوب شد، هدایت تغییر سیاست منطقهای آمریکا را بر عهده دارد که از یک سوریه واحد تحت ریاستجمهوری احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، حمایت میکند.
منبع آمریکایی: این تحول بر سیاست آمریکا تاثیری نخواهد داشت
یکی از منابع دیپلماتیک آمریکایی پنجشنبه ۲۷ شهریور به رویترز گفت «چند نفر» از کارکنان پلتفرم منطقهای سوریه مطلع شدهاند که دوره ماموریتشان به پایان رسیده و این «بخشی از یک تغییرات سازمانی» در این پلتفرم است.
این فرد افزود: «این جداییها بر سیاست آمریکا در سوریه تاثیری نخواهد داشت و تصمیم برای برکناری آنان ناشی از اختلافنظر سیاسی میان کارکنان با باراک یا کاخ سفید نبوده است.»
این منابع که شامل دو دیپلمات غربی و دو منبع مستقر در آمریکا نیز بودند گفتند این جابهجاییهای ناگهانی، در پایان هفته گذشته رخ داد.
خبرگزاری رویترز نوشت که نتوانسته مستقلا دلیل رسمی اعلامشده برای این اقدامات را تایید کند.
یک مقام وزارت خارجه آمریکا گفت این وزارتخانه درباره «تصمیمات پرسنلی یا تجدید سازمانهای اداری» اظهار نظر نمیکند.
او افزود: «کارکنان اصلی که بر مسائل مربوط به سوریه کار میکنند همچنان از چندین مکان مختلف فعالیت دارند.»
باراک از نیروهای دموکراتیک سوریه، ائتلاف تحت رهبری کردها و مورد حمایت آمریکا، خواسته تا سریعتر توافق ماه مارس با الشرع را تایید کنند؛ توافقی که بهموجب آن مناطقی که تحت کنترل آنان است به حاکمیت دولت مرکزی دمشق بازگردانده میشود و نیروهای دموکراتیک سوریه در نیروهای امنیت ملی این کشور ادغام خواهند شد.
«تفاوت دیدگاه» در میان دیپلماتهای آمریکایی
یکی از دیپلماتهای غربی گفت برکناری دیپلماتهای آمریکایی تا حدی ناشی از «تفاوت دیدگاه» میان دیپلماتها و باراک درباره مسئله نیروهای دموکراتیک سوریه و الشرع بوده است.
او جزییات بیشتری در این زمینه ارائه نداد.
وزارت خارجه آمریکا نیز در این باره اظهار نظری نکرد.
باراک که همزمان سفیر آمریکا در ترکیه، کشور عضو ناتو نیز هست، مستقیما در این زمینه اظهار نظری نکرده است.
برخی رهبران نیروهای دموکراتیک سوریه که در زمان حکومت بشار اسد همراه با آمریکا علیه داعش جنگیده بودند، بهویژه با توجه به چندین موج خشونت در سراسر سوریه طی سال جاری، در برابر فشارهای آمریکا برای ادغام در نیروهای امنیت ملی مقاومت کردهاند.
نیروهای دموکراتیک سوریه که همچنان درگیر نبردهای پراکنده با نیروهای سوری و گروههای مورد حمایت ترکیه در شمال شرق کشور است، همچنان بر ساختار حکومتی کمتر متمرکز در دوران پس از اسد پافشاری میکند. ساختاری که در آن خودمختاری بهدستآمده در خلال جنگ داخلی سوریه حفظ میشود.
باراک سهشنبه در دمشق حضور داشت و بر امضای طرحی از سوی وزیر خارجه سوریه برای حل بنبست با اقلیت دروزی در جنوب این کشور نظارت کرد.
او پس از امضای این طرح در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که طرح مورد نظر از «حقوق برابر و تعهدات مشترک برای همه» حمایت خواهد کرد.
از زمانی که واشینگتن در سال ۲۰۱۲ سفارت خود را در دمشق بست، پلتفرم منطقهای سوریه بهعنوان ماموریت غیررسمی آمریکا در سوریه عمل کرده است.
این ماموریت دیپلماتیک در کنسولگری آمریکا در استانبول مستقر است و در سایر نقاط منطقه نیز دفتر دارد.
سناتور لیندسی گراهام به اکسیوس گفت که او و دیگر سناتورها قرار است پنجشنبه ۲۷ شهریور با شیبانی دیدار کنند تا درباره لغو دائمی برخی تحریمهای تصویبشده در قانونگذاری، از جمله «قانون سزار» گفتوگو کنند.
پیشتر در اردیبهشتماه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در جریان سفر به ریاض، با احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه دیدار کرد و سپس از تصمیم خود برای لغو تحریمهای سوریه خبر داد.
با این حال، کنگره آمریکا هنوز بر سر لغو دائمی «قانون سزار برای حمایت از غیرنظامیان سوریه» به توافق نرسیده است.
این قانون با هدف انزوای سیاسی و فشار اقتصادی بر حکومت بشار اسد وضع شده بود.
سفر شیبانی که نخستین سفر یک وزیر خارجه سوری به واشینگتن در بیش از ۲۵ سال گذشته به شمار میرود ـ پس از اظهارات الشرع در چهارشنبه صورت میگیرد که گفت مذاکرات سوریه با اسرائیل، متحد آمریکا، برای دستیابی به یک پیمان امنیتی میتواند «در روزهای آینده» به نتیجه برسد.
انتظار میرود شیبانی جمعه با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا دیدار کند.
گراهام گفت اگر سوریه رسما در مسیر دستیابی به یک توافق امنیتی جدید با اسرائیل گام بردارد و به ائتلاف علیه گروه افراطی داعش بپیوندد، او از لغو آن تحریمها حمایت خواهد کرد.
وزارت خارجه آمریکا هنوز به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهارنظر درباره سفر شیبانی پاسخ نداده است.
گفتوگوهای سوریه و اسرائیل
اکسیوس نوشت وزیر خارجه سوریه از لندن به واشینگتن سفر میکند؛ جایی که با ران درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل، درباره پیشنهاد اسرائیل برای یک توافق امنیتی جدید میان دو کشور گفتوگو کرد.
در این گزارش به نقل از منابع آگاه آمده شیبانی و درمر پنج ساعت با نظارت تام باراک، نماینده آمریکا در امور سوریه، گفتوگو کردند.
یک منبع آگاه گفت گفتوگوهای لندن بهسوی توافق احتمالی پیشرفت داشته است.
سوریه و اسرائیل در حال گفتوگو برای رسیدن به توافقی هستند که دمشق امیدوار است متضمن توقف حملات هوایی اسرائیل و خروج نیروهای اسرائیلی باشد که به جنوب سوریه پیشروی کردهاند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که واشینگتن در حال اعمال فشار بر سوریه است تا پیش از گردهمایی رهبران جهان در هفته آینده در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، با اسرائیل به توافق برسد.
الشرع رد کرده که آمریکا در حال اعمال فشار بر سوریه است و گفته که واشینگتن نقش میانجیگرانه ایفا میکند.
او گفته است اسرائیل از تاریخ هشتم دسامبر، زمانی که حمله نیروهای مسلح تحت رهبری او منجر به سرنگونی بشار اسد، رییسجمهوری پیشین سوریه شد، بیش از هزار حمله به سوریه انجام داده و بیش از ۴۰۰ تهاجم زمینی ترتیب داده است.
برکناری اسد پس از ۱۳ سال جنگ داخلی روی داد.
ترامپ اوایل امسال لغو برخی تحریمهای کلیدی آمریکا علیه سوریه را اعلام کرد.
دوم خرداد، وزارت خزانهداری آمریکا مجوز عمومی برای لغو برخی تحریمهای سوریه را صادر کرد که راه را برای سرمایهگذاری و فعالیتهای بخش خصوصی باز میکند.
بهموازات این اقدام، وزارت خارجه آمریکا نیز معافیتی از قانون سزار برای حفاظت غیرنظامیان سوریه صادر کرد تا راه برای مشارکت شرکای خارجی و منطقهای در بازسازی اقتصادی سوریه هموار شود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا گفت: «همانطور که رییسجمهور ترامپ وعده داد، وزارتخانههای خزانهداری و خارجه مجوزهایی برای تشویق سرمایهگذاری جدید در سوریه صادر کردند.»
در آن زمان، وزارت خارجه سوریه از تصمیم آمریکا برای اعطای معافیت از تحریمها استقبال کرد و این اقدام را «گامی مثبت در مسیر درست برای کاهش رنجهای انسانی و اقتصادی» این کشور دانست.
سفر شیبانی به آمریکا پس از سفر هیاتی از کنگره آمریکا به دمشق صورت گرفته است.
۲۸ مرداد، در حالی که بحثها در کنگره ایالات متحده بر سر لغو یا تداوم تحریمهای سوریه همچنان ادامه داشت، گروهی از قانونگذاران آمریکایی از دو حزب جمهوریخواه و دموکرات در سفر به دمشق با الشرع دیدار کردند.
جونی ارنست، سناتور جمهوریخواه ایالت آیووا، مارکوِین مولین، سناتور جمهوریخواه ایالت اوکلاهاما، جیسون اسمیت، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان از ایالت میزوری و جیمی پانِتا، عضو دموکرات مجلس نمایندگان از ایالت کالیفرنیا، اعضای هیات آمریکایی در دمشق بودند.
شیبانی و انس خطاب، وزیر کشور سوریه نیز در این نشست حضور داشتند.
ارتش اسرائیل پنجشنبه ۲۷ شهریور با انتشار بیانیهای، نام عضو کشتهشده حزبالله را حسین شریف (حسین سیفو شریف) عنوان کرد.
بر اساس این بیانیه، شریف در ساختار حزبالله بهعنوان «دلال و تامینکننده ارشد سلاح» فعال بود و از لبنان، گروههای عملیاتی وابسته در سوریه را برای اجرای حملات علیه اسرائیل هدایت میکرد.
ارتش اسرائیل تاکید کرد فعالیتهای این نیروی حزبالله «نقض تفاهمات میان اسرائیل و لبنان» محسوب میشد.
حمله پهپادی اسرائیل به بعلبک شامگاه چهارشنبه ۲۶ شهریور صورت گرفت.
اسرائیل و لبنان آذرماه ۱۴۰۳ برای برقراری آتشبس و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد به توافق دست یافتند.
بر اساس قطعنامه ۱۷۰۱، حزبالله باید نیروهای خود را به شمال رودخانه لیتانی (حدود ۳۰ کیلومتری مرز اسرائیل) منتقل کند و بدین ترتیب، تنها ارتش لبنان و نیروهای یونیفل اجازه استقرار در جنوب این کشور را دارند.
ارتش اسرائیل نیز موظف است از جنوب لبنان عقبنشینی کند اما نظامیان اسرائیلی همچنان در برخی نقاط راهبردی در این منطقه حضور دارند.
اسرائیل در طول ماههای گذشته بارها حزبالله را به نقض توافق آتشبس متهم کرده و حملاتی را علیه مواضع و نیروهای این گروه مورد حمایت تهران تدارک دیده است.
در هفتههای گذشته تلاش دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله و همچنین مذاکرات اسرائیل و سوریه برای دستیابی به توافقی امنیتی خبرساز شده است.
در دوران زمامداری بشار اسد در سوریه، دمشق نقشی محوری در انتقال تجهیزات و سلاحهای جمهوری اسلامی به حزبالله بر عهده داشت.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، آذر سال گذشته اذعان کرد این گروه پس از سرنگونی اسد «مسیر تامین تدارکات نظامی خود از طریق سوریه» را از دست داده است.
هرچند حزبالله در پی جنگ اخیر با اسرائیل و همچنین سایر تحولات منطقهای بهشدت تضعیف شده است اما جمهوری اسلامی بهعنوان مهمترین حامی مالی و تسلیحاتی این گروه میکوشد در جهت بازسازی توان نظامی آن گام بردارد.
روزنامه الشرق الاوسط پیشتر گزارش داد حکومت ایران اوایل شهریورماه از یک مقام بلندپایه عراقی خواسته بود برای انتقال محمولههای مالی از خاک سوریه به حزبالله، تسهیلاتی در یک گذرگاه در غرب عراق فراهم آورد اما این درخواست مورد پذیرش قرار نگرفت.
