یک مقام ارشد کرد سوری به خبرگزاری رویترز گفت که کردهای سوریه قصد دارند در دوران پس از بشار اسد خواهان برقراری نظام فدرال در سوریه شوند؛ نظامی که به مناطق این کشور امکان خودمختاری و ایجاد نیروهای امنیتی مستقل را خواهد داد.
بهگزارش رویترز، درخواست برای فدرالیسم در حالی مطرح میشود که نگرانیها میان اقلیتهای سوریه، بهویژه پس از کشتارهای گسترده علویان در ماه گذشته، به شدت افزایش یافته است.
در همین حال، گروههای کرد، احمد الشرع رییسجمهوری موقت سوریه، و گروه اسلامگرای تحت رهبری او را به انحصارطلبی و سوق دادن کشور به مسیری نادرست متهم کردهاند.
به گفته منابع کردی، احزاب کرد رقیب در سوریه، از جمله جناح غالب در شمال شرق کردستان، ماه گذشته بر سر یک چشمانداز سیاسی مشترک، که از جمله شامل فدرالیسم میشود به توافق رسیدند، اگرچه هنوز بهطور رسمی این توافق را اعلام نکردهاند.
گروههای تحت رهبری کردها در جریان جنگ داخلی ۱۴ ساله سوریه، کنترل حدود یکچهارم از خاک این کشور را به دست گرفتند. نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) که تحت حمایت ایالات متحده هستند، ماه گذشته توافقی با دمشق امضا کردند که به موجب آن نهادهای حاکمیتی و امنیتی تحت رهبری کردها در دولت مرکزی ادغام میشود.
با وجود پایبندی به این توافق، مقامات کرد نسبت به نحوه پیشبرد روند انتقال قدرت از حکومت اسد بهدست اسلامگرایان حاکم بر سوریه اعتراض دارند و معتقدند که آنها بهرغم وعدههایشان درباره شمولیت، نتوانستهاند تنوع قومی و مذهبی سوریه را به رسمیت بشناسند.
بدران جیا کرد، یکی از مقامات ارشد در اداره خودگردان کردهای سوریه، در پاسخd مکتوب به پرسشهای رویترز تایید کرد که تمام جناحهای کردی بر سر یک «چشمانداز سیاسی مشترک» توافق کردهاند که در آن بر «نیاز به نظام فدرال، چندفرهنگی، دموکراتیک و پارلمانی» تاکید شده است.
این اولین بار است که یک مقام رسمی از اداره خودگردان کردها پس از توافق داخلی احزاب کردی، بهصراحت از فدرالیسم سخن میگوید.
پیش از این، اداره خودگردان کردها سالها از به کار بردن واژه «فدرالیسم» پرهیز و به جای آن بر «تمرکززدایی» تاکید میکرد. کردهای سوریه میگویند هدفشان نه استقلال، بلکه خودمختاری در چارچوب سوریه است.
احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، با نظام فدرالی مخالف است و در مصاحبهای با نشریه اکونومیست در ژانویه گفت که چنین نظامی در میان مردم محبوبیتی ندارد و به سود سوریه نیست.
کردهای عراق هماکنون دارای پارلمان، دولت و نیروهای امنیتی خود هستند.
بدران جیا کرد تاکید کرد که مسئله اساسی برای سوریه «حفظ ویژگیهای اداری، سیاسی و فرهنگی هر منطقه» است و این امر نیازمند «شوراهای قانونگذاری محلی در هر منطقه، نهادهای اجرایی برای مدیریت امور منطقهای و نیروهای امنیتی داخلی وابسته به آنها» است.
او افزود که این موارد باید در چارچوب قانون اساسی سوریه گنجانده شود.
ترکیه، که از احمد الشرع حمایت میکند، حزب اتحاد دموکراتیک کردهای سوریه (PYD) و گروههای وابسته به آن را بهدلیل ارتباطشان با حزب کارگران کردستان (PKK) که سالها علیه دولت ترکیه مبارزه مسلحانه کرده است، تهدیدی امنیتی میداند.
کشتار علویان
نشست ماه گذشته، حزب اتحاد دموکراتیک (PYD) و شورای ملی کردهای سوریه (ENKS) را که با حمایت یکی از احزاب اصلی کردهای عراق یعنی حزب دموکرات کردستان (KDP) به رهبری خاندان بارزانی تاسیس شده، گرد هم آورد. حزب دموکرات کردستان عراق روابط نزدیکی با ترکیه دارد.
سلیمان آسو، رهبر شورای ملی کردهای سوریه، گفت انتظار دارد که چشمانداز مشترک کردها تا پایان ماه آوریل در کنفرانسی اعلام شود.
او تاکید کرد که تحولات سوریه پس از سقوط اسد، بسیاری از سوریها را به این باور رسانده که نظام فدرال «بهترین راهحل» است. او به حملات علیه علویان، مقاومت اقلیت دروزی در برابر حکومت مرکزی و اعلامیه قانون اساسی جدید اشاره کرد که به گفته اداره خودگردان کردها، با تنوع سوریه سازگار نیست.
در ماه مارس، صدها تن از علویان در غرب سوریه در حملات انتقامجویانهای که پس از آن صورت گرفت که مقامات اسلامگرای سوریه گفتند نیروهای امنیتی آنها از سوی شبهنظامیان وفادار به اسد مورد حمله قرار گرفتهاند، کشته شدند.
احمد الشرع، که پیش از جدایی از القاعده در سال ۲۰۱۶ یکی از رهبران این گروه بود، وعده داده که عاملان این کشتارها، حتی اگر از متحدان او باشند، مجازات خواهند شد.
اعلامیه قانون اساسی جدید به الشرع اختیارات گستردهای داده، شریعت اسلامی را به عنوان منبع اصلی قانونگذاری اعلام کرده و زبان عربی را زبان رسمی سوریه دانسته است، بدون اینکه هیچ اشارهای به زبان کردی کند.
سلیمان آسو گفت: «ما باور داریم که بهترین راه حفظ وحدت سوریه، نظام فدرال است، چرا که سوریه کشوری با اقوام، ادیان و مذاهب گوناگون است.»
