بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی و فلسطینی، حملههای نیروی هوایی اسرائیل به برجهای شهر غزه همچنان ادامه دارد. ارتش اسرائیل اعلام کرده که حماس این برجها را برای اهداف نظامی به کار گرفته بود.
تایمز اسرائیل دوشنبه ۲۴ شهریور گزارش داد فیلمی که رسانههای فلسطینی منتشر کردهاند، نشان میدهد که برج «غفاری» در ساحل شهر غزه پس از صدور هشدار تخلیه برای افراد نزدیک آن، بر اثر حمله اسرائیل بهطور کامل ویران شد.
ارتش اسرائیل اعلام کرده بود که این ساختمان بلند که پیشتر بخشی از آن فرو ریخته بود، از سوی حماس مورد استفاده قرار میگرفت.
بر اساس گزارش تایمز اسرائیل، ارتش اسرائیل تایید کرده که این حمله را انجام داده و گفته که حماس تجهیزات نظارتی در برج غفاری نصب کرده و پستهای دیدهبانی ایجاد کرده بوده تا حرکت نیروها را ردیابی کرده و حملات خود را پیش ببرد.
ارتش اسرائیل یکشنبه نیز چهار ساختمان بلند در شهر غزه را هدف قرار داد؛ از جمله یک ساختمان دانشگاهی که اسرائیل اعلام کرد از سوی حماس مورد استفاده قرار میگرفت.
کمی قبل از آن برای هر چهار مورد، جداگانه هشدار تخلیه صادر شده بود.
صبح یکشنبه، ساکنان شهر غزه گفتند برج «الکوثر» در محله تلالهوا حدود یک ساعت پس از هشدار ارتش اسرائیل بهطور کامل فرو ریخت.
به گفته ارتش اسرائیل، حماس تجهیزات نظارتی در آن ساختمان کار گذاشته بود تا حرکت نیروهای ارتش را ردیابی کرده و حملات خود را پیش ببرد.
در بعدازظهر یکشنبه، تصاویر منتشرشده از سوی رسانههای فلسطینی حملهای به برج «المهنّا» در محله تلالهوا را نشان داد که پس از هشدار تخلیه ارتش اسرائیل انجام شد.
اندکی بعد، اسرائیل ساختمان «المنوّره سیتی» در محوطه دانشگاه اسلامی غزه را نیز ویران کرد.
ارتش گفت که نیروهای حماس «در یکی از ساختمانهایی که هدف قرار گرفتند آماده اجرای حملات علیه نیروهای ارتش اسرائیل بودند».
۲۱ شهریور، نیروی هوایی اسرائیل اعلام کرد که طی هفته پیش از آن بیش از ۵۰۰ هدف را در شهر غزه بهعنوان بخشی از آمادهسازیها برای یک تهاجم زمینی بزرگ علیه حماس در این منطقه، هدف حمله قرار داده است.
هشدار کارشناس سازمان ملل درباره شهر غزه
فرانسسکا آلبانیز، کارشناس سازمان ملل، دوشنبه هشدار داد که حمله اسرائیل به شهر غزه، ویرانی گستردهای برای فلسطینیها به همراه خواهد داشت و ممکن است این شهر را به مکانی غیرقابل سکونت تبدیل کند.
آلبانیز، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در سرزمینهای فلسطینی اشغالی از سال ۱۹۶۷، در گفتوگو با خبرنگاران در ژنو گفت: «اسرائیل در حال بمباران با استفاده از سلاحهای غیرمتعارف است.»
او افزود: «این کشور میکوشد فلسطینیها را به اجبار تخلیه کند. چرا؟ زیرا این آخرین بخش غزه است که باید غیرقابل سکونت شود.»
بر اساس برآوردهای تازه ارتش اسرائیل، تاکنون بیش از ۳۲۰ هزار فلسطینی از شهر غزه به دیگر نقاط نوار غزه پناه بردهاند. این در حالی است که ارتش برای آغاز حمله برنامهریزیشده زمینی علیه حماس در این منطقه آماده میشود.
تخمین زده میشود که حدود ۲۰ هزار نفر تنها در طول شامگاه یکشنبه از شهر غزه خارج شدهاند.
پیش از آنکه ارتش اسرائیل تدارکات خود را برای عملیات گسترده علیه حماس در این منطقه آغاز کند، جمعیت ساکن در شهر غزه حدود یک میلیون نفر برآورد میشد.
هفته گذشته ارتش اسرائیل دستور تخلیه فوری تمام شهر غزه را پیش از حمله برنامهریزیشده صادر کرد.
به غیرنظامیان دستور داده شده است که به «منطقهای انسانی» در جنوب نوار غزه که از سوی اسرائیل تعیین شده پناه ببرند اما بسیاری از مردم غزه میگویند هیچ نقطهای در این نوار امن نیست.
امیر قطر دوشنبه ۲۴ شهریور در این اجلاس، حمله اسرائیل به دوحه را «تکاندهنده» برای تمام جهان خواند و گفت جلسه رهبران حماس در مکانی برگزار شده بود که همه از آن اطلاع داشتند.
او با «خائنانه و بزدلانه» خواندن این حمله، اسرائیل را متهم کرد که به دنبال آزادی گروگانها نیست و مذاکرات برای این کشور یک «تاکتیک جنگی» است.
اسرائیل ۱۸ شهریور ساختمانی را که گفته شد محل استقرار رهبران حماس در دوحه بوده است بمباران کرد که این حمله شش کشته - از جمله یک افسر امنیتی قطری - بر جای گذاشت.
در این حمله، پسر خلیل الحیه، از رهبران حماس، و رییس دفتر او کشته شدند.
به گفته امیر قطر، در زمان این حمله، حماس در حال بررسی پیشنهادی برای آتشبس بود.
آل ثانی گفت اگر اسرائیل طرح صلح عربی را پذیرفته بود، از فجایع بیشماری جلوگیری میشد.
او در ادامه افزود که بنیامین نتانیاهو «رویای تبدیل منطقه عربی به حوزه نفوذ اسرائیل» را در سر دارد.
دوحه میزبان نشستی فوقالعاده با حضور شماری از رهبران و سران کشورهای عربی و اسلامی است تا راههای پاسخ به حمله اسرائیل به خاک قطر را بررسی کنند.
پزشکیان خواهان قطع ارتباط کشورهای اسلامی با اسرائیل شد
ساعاتی پیش از آغاز این نشست، مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، با امیر قطر و همچنین محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، دیدار و گفتوگو کرد.
او پیش از این سفر نیز گفت جلسه اضطراری سران کشورهای اسلامی به دعوت امیر قطر، در رابطه با «تجاوز اسرائیل» به دوحه انجام میگیرد که اقدامی «خلاف مقررات و قوانین بینالمللی» بود.
پزشکیان با اشاره به این حمله گفت: «این روزها شاهد هستیم که اسرائیل به هر کجا که دلش میخواهد حمله کرده و هر کاری که دلش میخواهد انجام میدهد .... متاسفانه آمریکا و برخی از کشورهای اروپایی هم از این تجاوزها حمایت میکنند.»
او اظهار امیدواری کرد نشست اضطراری دوحه، به «جمعبندی» مناسبی برسد و «وحدت و انسجام» کشورهای اسلامی را در قبال اقدامات اسرائیل افزایش دهد.
پیشنهاد ایران و مصر برای تشکیل ناتوی اسلامی
نیوزویک دوشنبه ۲۴ شهریور گزارش داد جمهوری اسلامی و مصر طرح جدیدی برای ایجاد یک اتحاد نظامی منطقهای به سبک ناتو را در نشست کشورهای عربی و اسلامی در قطر ارائه دادهاند.
بر اساس این گزارش، مصر که بزرگترین ارتش جهان عرب را در اختیار دارد، پیشنهاد تشکیل یک فرماندهی مشترک نظامی مستقر در قاهره را مطرح کرده است.
نیوزویک افزود پاکستان که تنها کشور مسلمان دارای سلاح هستهای است نیز خواستار ایجاد یک نیروی کار مشترک برای رصد اقدامات اسرائیل و اتخاذ تدابیر بازدارنده و تهاجمی هماهنگ شده است.
پیشتر محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران، گفته بود پیش از آنکه اسرائیل به سراغ تکتک کشورهای منطقه برود، «باید با تشکیل ائتلاف نظامی در برابر آن ایستاد».
نشست دوحه با محوریت محکومیت حمله اسرائیل
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، گفت این نشست بازتاب «همبستگی گسترده عربی و اسلامی با دوحه در برابر تجاوز بزدلانه اسرائیل و رد قاطع تروریسم دولتی اسرائیل» است.
او افزود این نشست پیشنویس قطعنامهای را که درباره «حمله اسرائیل به قطر» تهیه شده، بررسی خواهد کرد.
شامگاه یکشنبه ۲۳ شهریور نشستی مقدماتی با حضور وزیران خارجه و نمایندگان ۵۷ کشور عربی و اسلامی در دوحه برگزار شد که در آن، پیشنویس این بیانیه مورد بحث قرار گرفت.
محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، در این نشست از جامعه جهانی خواست اسرائیل را بهخاطر جنایاتش در منطقه مجازات کند.
او همچنین تاکید کرد کشورش به تلاشهای میانجیگرانه با مصر و آمریکا برای پایان دادن به جنگ غزه ادامه میدهد.
در این پیشنویس تاکید شد حمله اسرائیل به قطر و تداوم اقدامات خصمانه تلآویو، فرصتهای صلح را تضعیف کرده و تمامی دستاوردها در مسیر عادیسازی روابط با اسرائیل از جمله توافقهای موجود و آینده را تهدید میکند.
این متن همچنین «تهدیدهای مکرر اسرائیل برای هدف قرار دادن دوباره قطر یا هر کشور عربی و اسلامی دیگر» را مردود دانسته و تاکید کرده است که این حمله، عملا تلاشها و میانجیگریهای جاری را برای توقف جنگ در غزه هدف قرار داده است.
وزارت خارجه عربستان سعودی اعلام کرد فیصل بن فرحان، وزیر خارجه این کشور، در نشست مقدماتی شرکت کرده و برنامه اجلاس را که به بررسی حمله اسرائیل به قطر اختصاص داشت، مورد بحث قرار داد.
این وزارتخانه حمله اسرائیل به قطر را «نقض آشکار قوانین و هنجارهای بینالمللی» خواند.
احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب نیز گفت برگزاری این اجلاس پیامی روشن و مبنی بر این دارد که «قطر تنها نیست و کشورهای عربی و اسلامی در کنار آن ایستادهاند».
قطر میزبان بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه است و در جنگ غزه نیز در کنار مصر و ایالات متحده نقش میانجی ایفا میکند.
این حمله موجی از محکومیتهای بینالمللی و نیز انتقاد کمسابقه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را برانگیخت.
به گزارش خبرگزاری رویترز، پسکوف دوشنبه ۲۴ شهریور در مصاحبه با خبرنگاران گفت: «ناتو عملا در این جنگ درگیر است. ناتو به رژیم کییف کمک مستقیم و غیرمستقیم ارائه میدهد. میتوان با قطعیت گفت که ناتو علیه روسیه میجنگد.»
پسکوف در واکنش به سخنان اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مبنی بر اینکه صبر او «در حال تمام شدن است»، افزود: «مسکو این اظهارات را شنیده و همچنان آماده است بحران اوکراین را از راههای دیپلماتیک حلوفصل کند.»
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز جنگ کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
سخنگوی کرملین در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه در حال حاضر مذاکرات دیپلماتیک برای توقف درگیریها در اوکراین در وضعیت تعلیق قرار دارد، گفت: «روسیه بارها تاکید کرده که راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد.»
او کییف را مانع پیشرفت مسیر دیپلماتیک خواند و افزود: «هیچ انعطافی از سوی اوکراین در مذاکرات وجود ندارد.»
سرنوشت داراییها مسدودشده روسیه در اروپا
سخنگوی کرملین در ادامه سخنان خود هشدار داد هرگونه اقدام کشورهای اروپایی برای مصادره داراییهای مسدودشده روسیه به نظام مالی غرب ضربه خواهد زد.
رویترز پیشتر گزارش داد اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، خواستار یافتن راهی جدید برای تامین مالی تواناییهای دفاعی اوکراین با استفاده از وجوه نقدی مرتبط با داراییهای مسدودشده روسیه در اروپا شده است.
مسکو تاکید کرده در صورت اقدام هر کشور اروپایی برای مصادره این داراییها، «پاسخ متقابل» خواهد داد.
در ماههای اخیر، سطح تنش میان روسیه و اروپا بهطور قابلملاحظهای افزایش یافته است و هر یک از دو طرف، دیگری را به تشدید این وضعیت متهم میکنند.
مقامهای اروپایی ۱۰ شهریور اعلام کردند هواپیمای حامل فون در لاین هنگام نزدیک شدن به فرودگاهی در بلغارستان با اختلال کامل در سیستم جیپیاس روبهرو شد و خلبان بهناچار با استفاده از نقشههای کاغذی فرود آمد.
سخنگوی کمیسیون اروپا در این ارتباط گفت: «مقامات بلغاری اطلاع دادهاند که گمان میکنند این موضوع ناشی از دخالت آشکار روسیه بوده باشد.»
استفاده از مهمات خوشهای علیه غیرنظامیان اوکراینی
نهاد ناظر بینالمللی مین و مهمات خوشهای ۲۴ شهریور گزارش داد از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه علیه اوکراین، استفاده از مهمات خوشهای به کشته شدن بیش از هزار و ۲۰۰ غیرنظامی اوکراینی انجامیده است.
بر اساس این گزارش، هر دو طرف جنگ، بهویژه روسیه، از مهمات خوشهای استفاده کردهاند.
این نوع سلاح که قابلیت ایجاد جراحات شدید دارد، در حملات به مناطق مسکونی به کار رفته و باعث مرگ و جراحت غیرنظامیان شده است.
گروسی دوشنبه ۲۴ شهریور گفت نشست عمومی امسال آژانس در شرایطی آغاز شده که جهان با تنشهای جدی روبهروست و «جنگها، تروریسم، فرسایش هنجارهای هستهای و شکافهای رو به گسترش نابرابری»، اراده جهان را به چالش کشیدهاند.
او تاکید کرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی تصمیم گرفته است در برابر این چالشها بایستد.
گروسی با اشاره به روابط آژانس و جمهوری اسلامی افزود: «در حال همکاری با تهران برای برداشتن گامهای عملی با هدف از سرگیری اجرای کامل پادمانها در ایران هستیم.»
او پیشتر گفته بود بازرسان آژانس هنوز اجازه ورود به سایتهای هستهای نطنز و اصفهان و بررسی ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد را نیافتهاند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و گروسی ۱۸ شهریور در قاهره بر سر سازوکاری تازه برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیدند.
گروسی همان زمان گفت این توافق درباره «راهکارهای عملی برای ازسرگیری بازرسیها در ایران» است و رویههای بازرسی از تاسیسات اتمی هدف قرارگرفته جمهوری اسلامی را تشریح میکند.
عراقچی اما ۱۹ شهریور در روایتی متناقض اعلام کرد در چارچوب این توافق، «هیچ دسترسی به بازرسان آژانس داده نمیشود؛ مگر در مورد نیروگاه بوشهر».
انتقاد اسلامی از «بیعملی» آژانس در قبال حمله به تاسیسات اتمی ایران
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، ۲۴ شهریور در نشست عمومی سالانه آژانس در وین گفت: «صنعت هستهای ما با عملیات نظامی از بین نمیرود.»
او همکاری تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را «گسترده و منسجم» خواند و در عین حال افزود: «با وجود تقاضای رسمی ما، آژانس حملات آمریکا و اسرائیل به مراکز اتمی جمهوری اسلامی را محکوم نکرد.»
اسلامی «سکوت و بیعملی» آژانس و گروسی در این زمینه را «لکه ننگی در تاریخ آژانس» نامید.
پس از جنگ ۱۲ روزه، مقامهای جمهوری اسلامی بارها در اظهارنظرهای خود گروسی را به بازداشت در صورت سفر به ایران و حتی به مرگ تهدید کردهاند.
یکی از آخرین نمونههای این تهدیدها، ۲۰ شهریور و پس از توافق قاهره بود که جواد حسینیکیا، نایبرییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از آن، گروسی را «عامل موساد» خواند.
اسلامی در ادامه سخنان خود در وین گفت تهران انتظار دارد کنفرانس آژانس «اقدامات مناسبی را در پاسخ به حملات غیرقانونی» آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی اتخاذ کند.
او اضافه کرد: «ما نمیتوانیم اقدامات تجاوزکارانه برخی از اعضای شورای امنیت را نادیده بگیریم.»
رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی همچنین اقدام اروپا برای فعال کردن مکانیسم ماشه را «غیرقانونی» خواند و گفت سه کشور اروپایی «بدهکار ملت ایران» هستند.
اسلامی تاکید کرد حکومت ایران «به فشارهای نظامی و سیاسی» تن نخواهد داد.
یکی از شروط غرب برای فعال نشدن مکانیسم ماشه، الزام تهران به فراهم آوردن دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ذخایر اورانیوم غنیشده است.
جمهوری اسلامی تنها تا پایان سپتامبر (هشتم مهر) فرصت دارد که با غرب به توافق برسد و از بازگشت تحریمهای سازمان ملل جلوگیری کند.
