پرونده دو حمله آتشسوزی عمدی در سیدنی و ملبورن که استرالیا آنها را به جمهوری اسلامی نسبت داده، ابعاد تازهای یافته است. اسناد دادگاه و تحقیقات پلیس فدرال نشان میدهد باندهای تبهکار محلی، از رییس یک گروه موتورسوار تا شبکه قاچاق دخانیات، نقشی محوری در اجرای این حملات داشتهاند.
در اکتبر سال گذشته رستوران کوشر «لوئیس کانتیننتال کیچن» در محله بوندای سیدنی هدف حمله آتشافروزانه قرار گرفت.
دو ماه بعد، کنیسه آداس اسرائیل در ملبورن به آتش کشیده شد.
هر دو حمله میلیونها دلار خسارت برجای گذاشت و جامعه یهودیان استرالیا را در شوک فرو برد.
تهران برای پنهان کردن نقش خود از واسطهها استفاده کرد
مایک برجس، رییس سازمان امنیت داخلی استرالیا (ASIO) چهارشنبه پنج شهریور اعلام کرد جمهوری اسلامی پشت این حملات قرار دارد و از شبکهای از «واسطهها» و باندهای جنایتکار محلی برای پنهانکردن نقش خود بهره برده است.
او هشدار داد که احتمال دارد حکومت ایران حملات دیگری را نیز طراحی کرده باشد.
مقامهای استرالیا اعلام کردند سازمان اطلاعات این کشور توانسته مسیر تامین مالی افرادی را که متهم به آتشزدن یک کنیسه در ملبورن با صورتهای پوشیده هستند، ردیابی کند و این حمله یهودستیزانه را مرتبط با جمهوری اسلامی میداند.
هرچند به نظر میرسد عاملان بازداشتشده از نقش تهران بهعنوان «کارگردان پشت پرده» بیخبر بودهاند.
تصاویر دوربینهای مداربسته در شب ششم دسامبر (۱۶ آذر سال گذشته) نشان میدهد سه نفر نقابدار در ورودی کنیسه کانسترهای بنزین را از صندوق عقب خودرو بیرون آوردند و ساختمان را به آتش کشیدند و سپس به سرعت گریختند. یکی از مهاجمان تبری نیز در دست داشت.
بر اساس برگه اتهامات، یونس علی یونس ۲۰ ساله متهم است که این خودرو را برای حمله سرقت کرده و با به آتش کشیدن کنیسه، جان افراد داخل آن را به خطر انداخته است.
کسی در این حمله زخمی نشد.
یونس پنج شهریور در دادگاه ملبورن به اتهام حمله و سرقت حاضر شد اما نه اتهام را پذیرفت و نه تقاضای آزادی به قید وثیقه کرد.
یک متهم دیگر به نام جووانی لائولو ۲۱ ساله نیز ماه گذشته میلادی با اتهام مشابه در دادگاه حاضر شده بود.
پلیس از این خودرو سرقتی بهعنوان «خودرو جرم مشترک» یاد کرده که در حملات دیگری نیز به کار رفته، هرچند آن حملات انگیزه سیاسی نداشتهاند.
تونی برک، وزیر کشور استرالیا، گفت: «عاملان محلی لزوما نمیدانستند چه کسی پشت پرده این عملیات است.»
او افزود: «شما با زنجیرهای از واسطهها روبهرو هستید؛ کسانی که هرکدام بخشی از کار را انجام میدهند بیآنکه واقعا بدانند چه کسی همه چیز را هدایت میکند.»
دولت استرالیا سفیر جمهوری اسلامی و برخی کارمندان سفارتخانه را در ارتباط با نقش داشتن در حملات یهودستیزانه اخراج کرده است.
حمله سیدنی را «جیمز باند» هدایت کرد
روزنامه سیدنیمورنینگهرالد استرالیا با مشاهده اسناد دادگاه متهم حملات یهودستیزانه که دولت استرالیا به نقش جمهوری اسلامی در آن اشاره کرده است، نوشت حمله سیدنی از سوی فردی به نام سید موسوی، رییس شاخهای از باند موتورسواران «نومدز» هدایت شد.
او که در سال ۲۰۰۵ بهعنوان پناهنده از افغانستان وارد استرالیا شد، در پیامرسان سیگنال با نام مستعار «جیمز باند» عملیات را هدایت میکرد.
بر اساس اسناد منتشر شده، جیمز باند سابقه طولانی جرائم خشونتآمیز دارد و گفته میشود برای سازماندهی این عملیات ۱۲ هزار دلار دریافت کرده است.
او ابتدا دو نفر به نامهای وین اوگدن و جوون آموی را مامور کرد اما آنها به اشتباه به جای رستوران یهودی، به یک آبجوفروشی ساحلی رفتند و لو رفتند و حمله ناکام ماند.
موسوی در پیامی پر از ناسزا نوشت: «یک بچه ۱۶ ساله هم میتوانست این کار را انجام بدهد.»
چند هفته بعد هم دو نفر دیگر به نامهای گای فینگان و کریگ بنتوفت برای چهار هزار دلار اجیر شدند اما بار دیگر همان بار ساحلی را به آتش کشیدند.
موسوی در پیامی دیگر خشمگینانه نوشت: «همهچیز را خراب کردید... حتی دو درصد هم نسوخته.»
اوگدن دوباره برگشت و نیمهشب ۲۰ اکتبر ۲۰۲۴ (۲۹ مهر ۱۴۰۳) وارد رستوران کوشر شد.
او سوخت را در داخل رستوران پخش کرد و آنجا را آتش زد؛ حملهای که بیش از یک میلیون دلار خسارت بر جای گذاشت و دهها نفر از ساکنان اطراف را وادار به تخلیه خانههایشان کرد.
بنتوفت و فینگان به آتشسوزی بار ساحلی اعتراف کردهاند و اکنون دوران محکومیت خود را در زندان میگذرانند.
اوگدن و آموی قرار است ۲۹ مهر امسال محاکمه شوند.
موسوی نیز با وثیقه دو میلیون دلاری آزاد و منتظر دادگاه است.
نقش «کاظ» در شبکه دخانیات
نام دیگری که در این پرونده مطرح شده کاظم حمد معروف به «کاظ» است؛ فردی که بهعنوان رییس شبکه غیرقانونی دخانیات در ایالت ویکتوریا شناخته میشود.
او پس از گذراندن هشت سال زندان به جرم قاچاق مواد مخدر، در سال ۲۰۲۳ به عراق دیپورت شد.
با وجود این، منابع امنیتی میگویند حمد از خارج کشور همچنان تجارت غیرقانونی دخانیات را کنترل میکند و مظنون است که با همکاری ماموران اطلاعاتی جمهوری اسلامی در بمبگذاری و آتشسوزی عمدی یک کنیسه دست داشته است.
گفته میشود کاظ دستور دهها آتشسوزی و تیراندازی مرتبط با این شبکه را صادر کرده است.
آنتونی آلبانیز، نخستوزیر استرالیا، چهارم شهریور اعلام کرد سپاه پاسداران هدایت دو حمله آتشافروزی در رستوران «لوئیس کانتیننتال کیچن» سیدنی و کنیسه آدس اسرائیل ملبورن را بر عهده داشته است.
او گفت این حملات با انگیزه یهودستیزی و ایجاد تفرقه در جامعه استرالیا انجام شد.
آلبانیز تاکید کرد مدارک انتقال پول از ایران به عاملان محلی «کاملا روشن» است و در واکنش، احمد صادقی، سفیر جمهوری اسلامی، را اخراج کرد.
نقش اسرائیل در پیشرفت پرونده
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از تصمیم استرالیا برای اخراج سفیر جمهوری اسلامی استقبال کرد و پنجم شهریور گفت: «این اولین گام است و امیدوارم آخرین گام نباشد.»
سفارت اسرائیل در استرالیا نیز از تصمیم دولت این کشور برای معرفی سپاه پاسداران بهعنوان یک سازمان تروریستی استقبال کرد.
اسکاینیوز استرالیا چهارشنبه پنج شهریور در گزارشی اختصاصی نوشت هشدار اطلاعاتی اسرائیل به پیشرفت سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا در تحقیقات مربوط به حملات تروریستی منتسب به جمهوری اسلامی کمک کرده است.
بر اساس این گزارش، منابع محرمانه تایید کردهاند اسرائیل اطلاعاتی را در رابطه با یکی از حملات آتشافروزانه هدایتشده از سوی جمهوری اسلامی در اختیار این سازمان قرار داده است.
با این حال، بخش عمده کار گسترده و دشوار، از جمله رمزگشایی ارتباطات پیچیده افراد دخیل در زنجیره عملیات و استفاده آنها از پیامهای رمزنگاریشده، از سوی محققان سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا انجام شده است.
این گزارش افزود سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا بهطور مستقل به این نتیجه رسیده که سپاه پاسداران در این حملات دست داشته است.
اگرچه میان دولتهای استرالیا و اسرائیل شکاف دیپلماتیک قابل توجهی وجود دارد اما در سطح تبادل اطلاعات امنیتی، روابط همچنان بسیار مستحکم باقی مانده است.
این نخستین بار نیست که اسرائیل به استرالیا در کشف یا حتی خنثیسازی حملات تروریستی کمک میکند.
اسرائیل در سال ۲۰۱۷ سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا را از طرح انفجار یک پرواز شرکت هواپیمایی اتحاد از سیدنی مطلع کرده بود.
اکنون اسکاینیوز تایید کرده که اسرائیل همچنین در تحقیقات سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا درباره دو حمله تروریستی ایران در استرالیا یاری رسانده است.
مشروح رویدادهای مرتبط با این پروندهها و تنش میان تهران و کانبرا را میتوانید در این پوشش زنده دنبال کنید.
در این گزارش آمده سه کشور اروپایی روز سهشنبه با نمایندگان جمهوری اسلامی دیدار کردند تا دیپلماسی هستهای را پیش از آنکه مهلت فعالسازی مکانیسم ماشه در اواسط اکتبر منقضی شود، احیا کنند.
سه دیپلمات اروپایی و یک دیپلمات غربی به رویترز گفتند گفتوگوهای سهشنبه با ایران تعهدات کافی و ملموسی به همراه نداشت، هرچند هنوز امکان ادامه دیپلماسی در هفتههای آینده وجود دارد.
غرب، جمهوری اسلامی را متهم میکند که توافق هستهای ۲۰۱۵ با قدرتهای جهانی، موسوم به برجام، را نقض کرده است؛ توافقی که با هدف جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای منعقد شد.
کشورهای غربی میگویند پیشرفت برنامه هستهای ایران فراتر از نیازهای غیرنظامی است، اما تهران این اتهام را رد میکند. روند فعال کردن مکانیسم ماشه در سازمان ملل ۳۰ روز به طول میانجامد و اگر این اقدام انجام گیرد تحریمهای گسترده سازمان ملل در حوزههای مالی، بانکی، انرژی و دفاعی ایران دوباره برقرار میشود.
یک دیپلمات غربی که نخواست نامش فاش شود، گفت: «مذاکرات واقعی زمانی آغاز خواهد شد که نامه به شورای امنیت ارسال شود.»
سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان اعلام کرد فعال کردن روند ماشه همچنان یکی از گزینههای سه کشور اروپایی است.
تهران هشدار داده است در صورت بازگرداندن تحریمها «پاسخ سختی» خواهد داد.
بازگشت بازرسان هستهای
رسانههای دولتی ایران چهارشنبه پنجم شهریور گزارش دادند بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای نخستینبار پس از تعلیق همکاریهای تهران در پی حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، وارد ایران شدهاند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، سهشنبه چهارم شهریور گفت که نخستین تیم بازرسان به ایران رفته، اما هنوز توافقی درباره دامنه فعالیت آنها یا دسترسیشان به تاسیسات هستهای حاصل نشده است.
شماری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی ورود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران را محکوم و تهدیسد کردند که علیه دولت مسعود پزشکیان اعلام جرم خواهند کرد.
عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت که ورود بازرسان آژانس به ایران، با تصمیم شورای عالی امنیت ملی انجام شده است.
او گفت حضور این بازرسان در ایران، «صرفا برای نظارت بر تعویض سوخت نیروگاه بوشهر» صورت گرفته است.
عراقچی تاکید کرد: «هیچ توافق جدیدی بین ایران و آژانس هنوز نهایی نشده است.»
موضوع حضور نمایندگان آژانس در ایران، در جلسه علنی چهارشنبه پنجم شهریور مجلس شورای اسلامی حاشیهساز شد و درگیری لفظی محمدتقی نقدعلی، نماینده خمینیشهر با محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی را در پی داشت.
نقدعلی گفت مصوبه مجلس برای حضور بازرسان آژانس انرژی اتمی در کشور باید رعایت شود و کسی که خلاف آن عمل کند «مجرم» است.
قالیباف تذکر او را «خارج از دستور و برخلاف آییننامه داخلی» خواند و گفت قانون الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس رعایت شده است.
سه کشور اروپایی یشنهاد کردهاند در صورت ازسرگیری کامل بازرسیهای سازمان ملل و آغاز گفتوگو با آمریکا، اجرای روند ماشه تا شش ماه به تعویق بیفتد. این بازرسیها قرار است همچنین درباره ذخایر بزرگ اورانیوم غنیشده ایران که از زمان حملات اسرائیل و آمریکا اطلاعی از آن در دست نیست، شفافسازی کند.
طبق گزارش آژانس، ایران تا پیش از حملات ۲۳ خرداد اسرائیل، اورانیوم را تا خلوص ۶۰ درصد غنی کرده و به میزان کافی برای ساخت شش سلاح هستهای (در صورت پالایش بیشتر تا حدود ۹۰ درصد) ذخیره داشته است. هرچند ساخت واقعی یک سلاح زمانبر است و آژانس تاکید کرده نمیتواند صلحآمیز بودن کامل برنامه هستهای ایران را تضمین کند، اما شواهد معتبری از وجود پروژه تسلیحاتی هماهنگ در جمهوری اسلامی ندارد.
ایران و آمریکا پیش از جنگ ۱۲ روزه پنج دور مذاکره برگزار کرده بودند. یکی از دیپلماتها به رویترز گفت جمهوری اسلامی در نشست سهشنبه با سه کشور اروپایی نشانههایی از آمادگی برای ازسرگیری گفتوگو با واشینگتن نشان داد.
یک منبع ایرانی نیز، با تکرار سخنان عباس عراقچی گفت تهران تنها در صورتی به مذاکرات بازمیگردد که «آمریکا تضمین دهد در طول گفتوگوها هیچ حمله نظامی صورت نگیرد.»
حسن مرتضوی، فرمانده قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران، اعلام کرد یک نفر از نیروهای نظامی حکومت در درگیری چهارشنبه پنجم شهریور در سیستان و بلوچستان کشته شده است.
مرتضوی اشاره کرده که طی عملیاتی در سه شهرستان ایرانشهر، خاش و سراوان هشت نفر که آنها را «تروریست» خواند، کشته شده و یک فرد گروگان نیز آزاد شده است.
او همچنین از بازداشت تعدادی از افراد مسلح در جریان این درگیریها خبر داد اما به هویت، شمار دقیق افراد بازداشتشده و آخرین وضعیت آنها اشارهای نکرد.
همزمان، سعید منتظرالمهدی، سخنگوی فراجا، در گفتوگو با شبکه خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی با تایید خبر کشته شدن یک مامور نظامی گفت یک مامور دیگر نیز در جریان این درگیریها مجروح شده است.
او اعلام کرد که در این حملات نیروهای یگان فراجا با همکاری نیروهای امنیتی و انتظامی تحت فرماندهی قرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه پاسداران مشارکت داشتهاند.
روایت حالوش از درگیریها
سایت حالوش که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، به نقل از منابع خود نام نیروی نظامی کشته شده را «جواد عبداللهی (کرد)» عنوان کرد و نوشت: «درگیری از حوالی ساعت پنج بامداد آغاز شد و تا حدود ۱۰ صبح ادامه یافت.»
طبق این گزارش، «نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در این عملیات از انواع سلاحهای سنگین (توپ)، خمپاره، آرپیجی و پهپادهای شناسایی و تهاجمی استفاده کردهاند که منجر به انفجارهای پیاپی و لرزش خانههای اطراف شده و دود ناشی از درگیریها از دور قابل مشاهده بوده است.»
حالوش در ادامه گزارش داد که این حجم از استفاده تجهیزات نظامی، فضای امنیتی و رعبآور شدیدی در میان شهروندان ایجاد کرده و نگرانیها از تلفات انسانی در هر دو سوی درگیری را افزایش داده است.
این سایت نوشت گروه جیشالعدل از تایید درگیری با نیروهای جمهوری اسلامی و کشتهشدن تعدادی از نیروهایش خبر داده و در بیانیهای نوشته است: «جزییات این حادثه در دست بررسی است و در صورت لزوم اطلاعات بیشتری منتشر خواهد شد.»
یک روز پیش از این درگیریها در چهارم شهریور، رسانههای حکومتی گزارش دادند که عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، در گفتوگوی تلفنی با سیدعاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان گفته بود: «انتظار داریم که در سایه همکاریهای دوجانبه اقدام عملی علیه تروریستها صورت پذیرد.»
در ۳۱ مرداد نیز در حمله افراد مسلح به دو واحد گشت انتظامی شهرستان ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان، پنج مامور انتظامی کشته شدند و گروه جیش العدل با صدور بیانیهای مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.
پس از جمعه خونین زاهدان در پاییز سال ۱۴۰۱ و سرکوب اعتراضات مردمی در نمازهای جمعه پیاپی در شهرهای مختلف استان سیستان و بلوچستان، برخی عوامل امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی به دست افراد مسلح کشته شدهاند.
گروه جیشالعدل پیشتر نیز مسئولیت برخی از این حملات علیه نیروهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی را بر عهده گرفته است.
جیش العدل که هم جمهوری اسلامی و هم آمریکا آن را «سازمانی تروریستی» خواندهاند، در سالهای گذشته حملاتی به مواضع سپاه پاسداران و نیروهای نظامی در استان سیستان و بلوچستان انجام داده است.
هند و پاکستان، دو رقیب دیرینه، طی هفتههای اخیر با بارشهای موسمی شدید و سیل گسترده روبهرو شدهاند.
تداوم بارشهای شدید، هند را واداشت تا چهارشنبه پنج شهریور تمامی دریچههای سدهای بزرگ در کشمیر را بگشاید.
یک منبع هندی گفت حدود ۲۰۰ هزار کیوسک (برابر با پنج میلیون و ۶۰۰ هزار لیتر در ثانیه) آب آزاد خواهد شد، اما هنوز روشن نیست این اقدام یکباره انجام میشود یا مرحله به مرحله.
آبی که هند از سدها رها کرده، تنها در یک روز معادل ۲.۳ برابر کل ظرفیت سد کرج است.
اسلامآباد تایید کرده که از دوم شهریور تاکنون سه بار از دهلینو هشدار رسمی دریافت کرده است.
به همین دلیل، پاکستان وضعیت هشدار سیل را در سه رودخانه راوی، چناب و ستلج اعلام کرده است.
مقامهای پاکستانی میگویند سطح آب این رودخانهها بهطور «بیسابقهای» در حال افزایش است.
رانش زمین در مسیر زیارتی هند
مرگبارترین حادثه در جریان این سیلابها، سهشنبه چهارم شهریور در قلمرو فدرال جامو و کشمیر رخ داد و رانش زمین در مسیر زیارتی حرم هندو «ویشنو دوی» جان ۳۳ نفر را گرفت.
سه نفر دیگر نیز در منطقه «دوده» بهدلیل طغیان رودخانهها کشته شدند.
در مجموع، تنها طی ۲۴ ساعت گذشته شمار قربانیان در هند به دستکم ۳۶ نفر رسید.
رسانههای محلی از گرفتار شدن حدود ۲۰۰ کودک در مدرسهای محاصرهشده با سیلاب در ایالت پنجاب هند خبر دادند.
تصاویر منتشرشده نشان میدهد بخشی از سد «مادهوپور» بر رودخانه «تاوی» در اثر باران شدید فرو ریخته و خودروها به درون آب سقوط کردهاند، هرچند گزارشی از تلفات منتشر نشده است.
مقامها همچنین نسبت به ادامه بارشهای شدید و خطر رانش زمین در مناطق کوهستانی هشدار دادهاند.
بارشهایی بیسابقه در حدود ۸۰ سال اخیر
مقامهای محلی اعلام کردند مسیرهای ارتباطی جامو با دیگر مناطق هند آسیب جدی دیده و شبکههای مخابراتی «تقریبا از بین رفته است».
عمر عبدالله، سروزیر جامو و کشمیر، وعده داد خدمات مخابراتی و جادهای بهسرعت بازگردانده شود.
مختار احمد، رییس اداره هواشناسی هند در سرینگر، اعلام کرد از ۲۳ آگوست (یک شهریور) تاکنون ۶۱۲ میلیمتر بارش در منطقه جامو ثبت شده است.
این میزان بارش ۷۲۶ درصد بالاتر از حد نرمال و بیشترین میزان از سال ۱۹۵۰ میلادی تاکنون است.
او هشدار داد طوفان و بارشهای سنگین در لداخ، هیماچال پرادش و جامو و کشمیر ادامه خواهد داشت.
جیتندرا سینگ، وزیر علوم و فناوری هند، در شبکه ایکس نوشت: «اولویت فوری بازگرداندن برق، آب و خدمات موبایل است؛ کاری که ماموران تمام شب مشغول آن بودهاند.»
باز شدن سدها و هشدار در پاکستان
با باز شدن سدها از سوی هند، ایالت پنجاب پاکستان که بهعنوان «سبد غذایی» کشور و محل زندگی نیمی از ۲۴۰ میلیون جمعیت این کشور شناخته میشود، اکنون در معرض «خطر بسیار بالا» قرار گرفته است.
این وضعیت ناشی از ترکیب بارشهای سنگین موسمی و حجم آبی است که از سدهای هند رهاسازی میشود.
به گفته مقامها، سطح آب این سه رودخانه در پاکستان به طور «بیسابقهای» افزایش یافته است.
بر اساس گزارشها، بخشهایی از معبد سیک «کرتارپور صاحب» در ایالت پنجاب پاکستان زیر آب رفت.
خسارات سنگینی نیز به زیرساختهای کشاورزی و شهری وارد شده است.
در پاکستان، شمار قربانیان بارانهای موسمی از اواخر ژوئن (اوایل تیر) تاکنون به ۸۰۴ نفر رسیده است که دستکم نیمی از آنها در ماه آگوست (دهم مرداد تاکنون) جان باختهاند.
مقامهای پاکستان پنج شهریور برای کمک به نجات سیلزدگان در پنجاب و اجرای عملیات امداد و تخلیه، نیروهای ارتش را به میدان آوردند.
تخلیه اجباری ساکنان از ۳۱ مرداد آغاز شده بود و همچنان ادامه دارد.
شمار آوارگان ناشی از سیل در پنجاب پاکستان به بیش از ۱۶۷ هزار نفر رسیده است.
به گفته مقامهای امدادی، حدود ۴۰ هزار نفر از ساکنان پیشتر و پس از هشدارها داوطلبانه، خانههایشان را ترک کرده بودند.
احتمال تشدید تنش میان هند و پاکستان
هند و پاکستان که هر دو قدرت هستهای هستند، دهههاست بر سر مسائل مرزی و سیاسی اختلاف دارند.
این دو کشور پس از درگیری کوتاه اما شدید در اردیبهشت که یکی از بدترین تنشهای نظامی آنها در سه دهه اخیر بود، در وضعیت تنشآلود به سر میبرند.
هند و پاکستان ۲۰ اردیبهشت امسال تحت فشار و میانجیگری آمریکا بر سر برقراری آتشبس به توافق دست یافتند.
ناظران هشدار میدهند اگر پاکستان خسارات جدی ناشی از رهاسازی آب را به حساب هند بگذارد، روابط شکننده دو کشور بیش از پیش متشنج خواهد شد.
دهلینو معمولا زمانی که سدهایش پر میشود، دریچهها را باز میکند و آب اضافی وارد پاکستان میشود، چرا که دو کشور چندین رودخانه مشترک دارند.
اسلامآباد اعلام کرد سه بار از دوم شهریور تاکنون از سوی دهلینو هشدار دریافت کرده و به همین دلیل برای رودخانههای راوی، چناب و ستلج اعلام وضعیت خطر کرده است.
ایالت پنجاب که در سال ۱۹۴۷ همزمان با استقلال دو کشور میانشان تقسیم شد، اکنون بار دیگر در مرکز یک بحران انسانی و سیاسی قرار گرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تعرفههای تنبیهی را در واکنش به خرید نفت روسیه از سوی هند علیه این کشور اعمال کرده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، اعمال این تعرفهها که از چهارشنبه پنجم شهریور اجرایی میشود، بر کالاهایی مانند پوشاک، جواهرات، کفش و کالاهای ورزشی، مبلمان و مواد شیمیایی تاثیر میگذارد و در ردیف بالاترین تعرفههای اعمال شده از سوی آمریکا - مشابه تعرفههای وضع شده بر چین و برزیل - قرار دارد.
معافیت موقت کالاهای از پیش صادر شده
اداره گمرک آمریکا اعلام کرد کالاهای هندی که پیش از ضربالاجل بارگیری شده و در راه آمریکا هستند، از معافیت سه هفتهای برخوردارند و میتوانند تا ۱۷ سپتامبر با نرخهای پایینتر قبلی وارد آمریکا شوند.
محصولات فولاد، آلومینیوم و مشتقات آنها، خودروهای مسافری، مس و برخی کالاهای دیگر که مشمول تعرفههای جداگانه تحت قانون تجاری «بخش ۲۳۲» هستند، از تعرفههای جدید معاف میمانند.
آسیب به صادرکنندگان هندی
به گفته اس.سی. رالهان، رییس فدراسیون سازمانهای صادراتی هند، این اقدام ایالات متحده، روند صادرات به بزرگترین بازار هدف هند را مختل خواهد کرد و حدود ۵۵ درصد صادرات این کشور شامل منسوجات، مواد شیمیایی و چرم، با اختلاف قیمتی ۳۰ تا ۳۵ درصدی در مقایسه با رقبا روبهرو خواهند شد.
او پیشنهاد کرد دولت مهلت یک ساله بازپرداخت وامهای بانکی صادرکنندگان آسیبدیده را تمدید و دسترسی به اعتبارات کمهزینه را تسهیل کند.
راجشواری سنگوپتا، استاد اقتصاد موسسه توسعه ایندیرا گاندی بمبئی، معتقد است کاهش ارزش روپیه راهکاری برای حمایت غیرمستقیم از صادرکنندگان و بازیابی قدرت رقابت از دست رفته است.
همزمان، یک مقام وزارت بازرگانی هند که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت صادرکنندگان آسیبدیده کمک مالی دریافت خواهند کرد و به گسترش بازارهای صادراتی به کشورهایی مانند چین، منطقه آمریکای لاتین و خاورمیانه تشویق میشوند.
شکست پنج دور مذاکره
تصمیم افزایش تعرفهها پس از پنج دور مذاکره ناموفق گرفته شد.
طرف هندی امیدوار بود تعرفههای آمریکا را به ۱۵ درصد، مشابه نرخ اعمال شده برای ژاپن، کره جنوبی و اتحادیه اروپا، محدود کند. با این حال، در آستانه اجرایی شدن تعرفهها، مشاور تجاری کاخ سفید با پاسخی کوتاه، هرگونه امید برای تغییر این تصمیم را از بین برد.
این تنش تجاری در حالی رخ میدهد که حجم مبادلات دو کشور در سال گذشته به ۱۲۹ میلیارد دلار رسید و آمریکا با کسری تجاری ۴۵.۸ میلیارد دلاری در این مبادلات روبهرو بود.
تداوم روابط امنیتی
با وجود تنشهای تجاری، روابط امنیتی دو کشور همچنان پابرجاست.
سهشنبه چهارم شهریور، وزارتخانههای خارجه آمریکا و هند در بیانیههای یکسانی اعلام کردند مقامهای ارشد خارجه و دفاع دو کشور، به تازگی دیدار مجازی داشته و بر تمایل خود بهمنظور گسترش روابط دوجانبه تاکید کردهاند.
دو کشور همچنین بر پایبندی خود به ائتلاف امنیتی چهار جانبه موسوم به «کواد»، متشکل از آمریکا، استرالیا، ژاپن و هند، تاکید کردند.
