ایراناینترنشنال
در حالیکه اسرائیل دهههاست ایران را با دقت رصد میکند، مردم ایران همچنان تصویری مبهم، سادهانگارانه و ایدئولوژیک از اسرائیل دارند؛ موضوعی که نتیجه ناآگاهیای نظاممند و سیاستزده است.
با گذشت بیش از چهار دهه از استقرار جمهوری اسلامی، اسرائیل همچنان یکی از اصلیترین موضوعات در سیاست رسمی و تبلیغات حکومتی ایران باقی مانده است. از شعار «مرگ بر اسرائیل» در خیابانها و مدارس گرفته تا تحلیلهای یکطرفه صداوسیما، همهچیز گویای دشمنی مطلق است. اما آنچه در این میان نادیده گرفته شده، نبود هرگونه شناخت علمی، تاریخی و اجتماعی از جامعه اسرائیل نزد مردم ایران است؛ فقدانی که تنها ناشی از سانسور اطلاعات نیست، بلکه نتیجه یک سیاستگذاری آگاهانه برای تولید ناآگاهی است.
تصویری تکبعدی از جامعهای چند لایه
در نگاه غالب ایرانیان، اسرائیل جامعهای بهشدت مذهبی، یکپارچه، و «متجاوز» است. این تصویر حاصل دههها تبلیغات رسانهای و حذف منبعهای مستقل اطلاعاتی است. در واقع، بسیاری از مردم ایران نه تنها از ترکیب قومی، فرهنگی و سیاسی جامعه اسرائیل اطلاعی ندارند، بلکه حتی تصور روشنی از ماهیت یهودیت هم ندارند. آنها نمیدانند چه تفاوتی میان یهودیان اشکنازی، سفارادی یا اتیوپیایی وجود دارد، از شکافهای فرهنگی، نژادی و طبقاتی میان آنها بیخبرند و هرگز نامهایی چون «مزراحی» یا «حریدی» به گوششان نخورده است.
آنها از وجود جمعیت گسترده سکولار، احزاب چپگرا، و مخالفتهای داخلی در اسرائیل با سیاستهای دولتها اطلاعی ندارند. هیچ تصویری از جنبشهای اعتراضی داخلی، روزنامهنگاران منتقد، یا نظام قضایی مستقل در ذهنشان نیست. اسرائیل برای آنان فقط یک «دشمن مطلق» است؛ نه یک جامعه زنده، چندصدایی، و پیچیده که نیاز به تحلیل دقیق دارد.
سیاست ایدئولوژیک؛ مرزهای تحقیق را میبندد
این ناآگاهی تنها از جامعه نشئت نمیگیرد، بلکه ساختارهای علمی و دانشگاهی ایران نیز از پرداختن آزادانه به موضوع اسرائیل محروم ماندهاند. در هیچیک از دانشگاههای ایران، کرسی مطالعات اسرائیل، زبان عبری یا تاریخ یهودیت وجود ندارد. در رشتههای علوم سیاسی، تاریخ و مطالعات منطقهای نیز، پژوهش درباره اسرائیل یا کاملاً ممنوع است یا بهگونهای هدایتشده و یکطرفه انجام میشود. در نتیجه، دانشجویان و پژوهشگران ایرانی، از همان ابتدا یاد میگیرند که اسرائیل را نهبهعنوان یک پدیده تاریخی و سیاسی، بلکه تنها بهمثابه «تهدید» بررسی کنند.
در حالیکه در بسیاری از دانشگاههای جهان، از جمله در آمریکا، آلمان، فرانسه و حتی در کشورهای عربی، مطالعات تطبیقی درباره اسرائیل و یهودیت بخشی از سرفصلهای رسمی است، در ایران حتی یادگیری زبان عبری نیز با سوءظن همراه است. این در حالی است که از اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی، تنها چند سال پس از انقلاب، اسرائیل در دانشگاههای خود کرسیهای ایرانشناسی، مطالعات تشیع و زبان فارسی راهاندازی کرده و نسلهای تازهای از محققان اسرائیلی، ایران را بهطور منظم مطالعه و تحلیل میکنند.
هولوکاست؛ خط قرمزی برای حقیقت
در میان تمام جنبههای تاریخی یهودیت و اسرائیل، شاید انکار یا تحریف هولوکاست یکی از برجستهترین نشانههای جهل ساختاریافته در ایران باشد. نسلهای جوان در ایران نهتنها با ابعاد این جنایت تاریخی آشنا نمیشوند، بلکه در بسیاری از موارد بهصورت ضمنی یا آشکار به آن بهچشم افسانه یا «ابزار تبلیغاتی صهیونیستها» نگاه میکنند؛ دیدگاهی که از سوی مقامات عالیرتبه نیز تکرار شده است. محمود احمدینژاد، رئیسجمهوری پیشین [حکومت] ایران، با بیپروایی هولوکاست را انکار کرد و از آن بهعنوان «دروغ بزرگ» یاد کرد؛ موضعی که خشم جهانی را برانگیخت اما در داخل کشور، با واکنش جدی نخبگان روبرو نشد.
در نظام آموزشی ایران، از نسلکشی یهودیان در اروپا، علل تاریخی یهودستیزی، ریشههای فکری نازیسم و تأثیر آن بر شکلگیری دولت اسرائیل سخنی به میان نمیآید. نتیجه آن است که نهتنها درک تاریخی مردم ناقص میماند، بلکه قدرت تمییز میان نقد سیاستهای اسرائیل و نفرت از یهودیان نیز از میان میرود.
صهیونیسم؛ یک برچسب بدون معنا
یکی دیگر از مصادیق ناآگاهی گسترده، برداشت کاملاً غلط از واژه «صهیونیسم» در ایران است. در فضای سیاسی و رسانهای کشور، صهیونیست بهمعنای دشمن، متجاوز، غاصب یا حتی جنایتکار استفاده میشود. اما کمتر کسی میداند که صهیونیسم یک جنبش سیاسی با شاخهها و گرایشهای متعدد است؛ از صهیونیسم سوسیالیستی تا صهیونیسم مذهبی، از صهیونیسم لیبرال تا صهیونیسم سکولار.
ایرانیها نمیدانند که حتی برخی مسیحیان، بهویژه در آمریکا، از صهیونیسم حمایت میکنند و اصطلاح «صهیونیست مسیحی» در ادبیات سیاسی بینالمللی رایج است. این بیاطلاعی باعث شده که واژهای مهم، پیچیده و تاریخی، به یک ناسزای سیاسی تقلیل یابد.
مسئولیت روشنفکران و رسانههای مستقل
در چنین شرایطی، بار سنگین اصلاح این وضعیت بر دوش روشنفکران، روزنامهنگاران مستقل و نهادهای مدنی است. اگر قرار است جامعه ایران نگاهی دقیقتر، انسانیتر و علمیتر به اسرائیل و یهودیت داشته باشد، باید این روایتهای سادهانگارانه و کلیشهای کنار گذاشته شوند. معرفی کتابهای معتبر، ترجمه آثار پژوهشی، گفتوگو با کارشناسان حوزه مطالعات یهود و اسرائیل، و تولید محتوای چندرسانهای برای مخاطبان جوان، اولویت رسانههای مستقل فارسیزبان در خارج از کشور باید باشد.
این اقدام تنها به فهم درستتر منازعه خاورمیانه کمک نمیکند، بلکه مردم ایران را از دام نفرتپراکنیهای بیپایه رها میکند. شناخت دیگران، حتی اگر با آنان اختلاف نظر یا تضاد سیاسی داشته باشیم، همواره بهتر از نادانی درباره آنهاست.
مردمی که نمیدانند اسرائیل چگونه کشوری است، نمیتوانند تحلیل درستی از تحولات منطقه، استراتژیهای دولتها یا حتی منافع ملی خود داشته باشند. نادانی درباره «دشمن»، گاه خطرناکتر از خود دشمن است. برای برونرفت از این وضعیت، راهی جز بازگشت به حقیقت، تحقیق آزاد، آموزش بیسانسور و ترجمه منابع معتبر وجود ندارد.
مواردی از جمله ویدیوی حمله به زندان اوین، که ایران اینترنشنال نیز درباره آن مقالهای تحقیقی منتشر کرده بود. پس از آنکه برای اولین بار، اصالت ویدیوی لحظه اصابت موشک به دروازه اصلی زندان اوین از سوی کاربران در لینکدین مورد تردید قرار گرفت، ایران اینترنشنال، ویدیو را بررسی کرد و مشخص شد تصویر اصلی که پایه ساخت این ویدیو قرار گرفته، نخستین بار ۱۹ اسفند ۱۴۰۲ در فضای وب فارسی منتشر شده بود. طبق بررسیها، عبارت Camera 07 که در این ویدیو به چشم میخورد، بهصورت ساختگی به آن افزوده شده تا این تصور را ایجاد کند که ویدیو از طریق دوربینهای مداربسته اطراف درِ زندان اوین به ثبت رسیده است.
نیویورکتایمز نوشته است ساعتهایی پیش از آنکه نیروهای اسرائیلی در ۲۳ ژوئن زندان اوین تهران را بمباران کنند، پستهایی به زبان فارسی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که از حمله قریبالوقوع خبر میداد و مردم را به آزادی زندانیان فرا میخواند. با این حال ایران اینترنشنال نمیتواند مستقلا این ادعا را تایید یا رد کند.
نیویورکتایمز به نقل از پژوهشگران نوشته است «این عملیات بخشی از یک فریبکاری برنامهریزیشده اسرائیلی بوده است.»
بر اساس گزارش پژوهشگرانی که این روزنامه از آنها نقل قول کرده است، این نوع جنگ اطلاعاتی که شدت بیسابقهای داشت، پیش از حملات آغاز شد، از هوش مصنوعی بهره برد و به شکلی بسیار سریع و فراگیر منتشر شد.
این روزنامه، علت اصلی را تحول فناوری دانسته است که دو طرف با استفاده از هوش مصنوعی و فراگیری شبکههای اجتماعی ابعاد جنگ روانی را گسترش دادند.
برای نمونه، جمهوریاسلامی، پیامهایی به زبان عبری به هزاران تلفن همراه اسرائیلی فرستاد و هشدار داد که پناهگاهها امن نیستند، چرا که قرار است نیروهای شبهنظامی به آنها نفوذ کرده و افراد را هدف قرار دهند.
در مقابل، به نوشته نیویورکتایمز شبکهای از حسابهای کاربری در ایکس که به اسرائیل نسبت داده شدهاند، پیامهایی به زبان فارسی منتشر کردند که هدفشان تضعیف اعتماد عمومی به جمهوریاسلامی بود.
از طرفی، در یکی از ویدیوهای تولید شده توسط جریان حامی جمهوریاسلامی، زنی که توسط هوش مصنوعی تولید شده است تلاش میکرد اوضاع تهران را عادی جلوه دهد و بگوید مردم مشغول زندگی روزمرهاند، در حالی که در آن زمان، بخشهایی از شهر تقریباً تخلیه شده بود.
جنگ روایتها و قدرت بیسابقه تبلیغات
جیمز جی.اف. فارست، استاد مطالعات امنیتی در دانشگاه ماساچوست، به نیویورکتایمز گفت: «این بدون شک یک عصر جدید در جنگ نفوذ است. در تاریخ، نمونهای نداشتهایم که چنین تبلیغاتی بتواند در این مقیاس منتشر شود.»
دیوید میلر، افسر اطلاعاتی سابق که تا همین اواخر در آکادمی دیپلماتیک وزارت خارجه آمریکا تدریس میکرد، گفت: «بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که ارتش آمریکا هنوز برای اینگونه عملیات اطلاعاتی یا روانی که ممکن است در قرن جدید به جریان غالب تبدیل شوند، آمادگی ندارد.»
در یک نمونه، ویدیوی ساختگیای از ویرانی فرودگاه بنگوریون منتشر شد که هرگز رخ نداده بود. تصاویری از لاشه هواپیماهای اسرائیلی و حتی آمریکایی نیز توسط حسابهایی منتشر شد که پژوهشگران آنها را به جمهوریاسلامی و رسانههای دولتیاش نسبت دادهاند.
جمهوری اسلامی مدعی شد دستکم سه فروند اف-۳۵ اسرائیلی را سرنگون کرده، اما مقامهای نظامی اسرائیل این ادعا را رد کردند و هیچ مدرکی نیز ارائه نشد.
در نمونهای دیگر، رسانههای ایرانی مدعی شدند یک خلبان زن اسرائیلی به نام سارا آهرونوت را اسیر کردهاند، اما شرکت NewsGuard که به بررسی اطلاعات نادرست میپردازد، نشان داد تصویر منتشر شده در واقع متعلق به یک افسر نیروی دریایی شیلی در سال ۲۰۱۱ بوده است.
نیوزگارد در مجموع ۲۸ مورد ادعای نادرست از سوی جمهوری اسلامی را ثبت کرده که از طریق ترکیبی از رسانههای رسمی، وبسایتهای ناشناس، حسابهای جعلی و افراد مؤثر وابسته در یوتیوب، فیسبوک، ایکس، تلگرام و تیکتاک منتشر شدهاند.
اگرچه بسیاری از این موارد افشا شدهاند، اما میلیونها بار دیده شدهاند و بسیاری همچنان در فضای مجازی باقی ماندهاند. هوش مصنوعی حالا میتواند محتوایی متقاعدکننده، با ترجمه دقیق و هدفگذاریشده تولید کند.
آخیا شاتز، مدیر سازمان FakeReporter در اسرائیل میگوید: «پروفایلهای جعلی حالا متقاعدکنندهترند. زبان عبری مورد استفادهشان حرفهایتر شده و محتوایشان متناسب با مخاطب هدف طراحی شده است. حجم مطالب هم بیسابقه است؛ متن، تصویر، ویدیو.»
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیل، این سرباز اخیرا بازداشت شده و پس از انجام تحقیقاتی که با همکاری شاباک، واحد جرایم عمده پلیس اسرائیل و پلیس نظامی انجام شد، پنجشنبه کیفرخواستی از سوی دادستانی نظامی علیه او صادر شده است.
بر اساس بیانیه شاباک و پلیس، این سرباز «بهطور آگاهانه با عناصر ایرانی در ارتباط بوده و ماموریتهایی را برای آنها انجام داده، از جمله انتقال تصاویر مربوط به رهگیریها و فیلمبرداری از محلهای برخورد راکتها در اسرائیل.»
شاباک تاکید کرده اطلاعاتی که این سرباز در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده، اطلاعات طبقهبندیشده نبوده و او این اطلاعات را از طریق نقش و وظیفهاش در ارتش اسرائیل به دست نیاورده است.
با این حال، شاباک این ماجرا را «به شدت جدی» توصیف کرده چراکه این سرباز اسرائیلی «با دشمن ارتباط برقرار کرده است.»
دادستانهای نظامی این سرباز را به «ارتباط با عامل خارجی و انتقال اطلاعات به دشمن» متهم کردهاند.
دادگاه نظامی حکم داده که این سرباز تا ۲۲ ژوئیه در بازداشت باقی بماند، اگرچه انتظار میرود دوره بازداشت او در جریان روند محاکمه تمدید شود.
در دو سال گذشته، حکومت ایران تلاشهای خود برای جذب اسرائیلیها بهعنوان جاسوس در ازای پرداخت پول را افزایش داده است.
در اکثر موارد، ایرانیها این افراد را بهصورت آنلاین جذب کرده و آنها ابتدا وظایف کوچک و بیخطر را انجام میدهند که بهتدریج به جرایم جدیتری مانند جمعآوری اطلاعات و حتی طراحی عملیات ترور منجر میشود.
همزمان پنجشنبه، دادستانی اسرائیل علیه یک معلم ساکن منطقه نقب که در ماه ژوئن بازداشت شده بود، به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی اعلام جرم کرد.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، تهانی ابو سمحان، زن ۳۳ ساله عربتبار، ماه گذشته به ظن همکاری اطلاعاتی با جمهوری اسلامی دستگیر شد.
نشریه فرانسوی لوموند در گزارشی چهارشنبه ۲۵ تیر نوشت با گذشت چند هفته از پایان جنگ ۱۲ روزه میان حکومت ایران و اسرائیل، موج بازداشتها در اسرائیل ادامه دارد.
بر اساس این گزارش در حالی که موساد بابت عملیاتهای عمیق در خاک ایران تحسین میشود، دستگاههای امنیتی اسرائیل اکنون با واقعیتی تازه روبهرو شدهاند: کشف چندین شبکه بومی جاسوسی در خاک خود که برای جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکردهاند.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، تهانی ابو سمحان، زن ۳۳ ساله عربتبار، ماه گذشته به ظن همکاری اطلاعاتی با جمهوری اسلامی دستگیر شد.
بر اساس بیانیه پلیس، او طی یک سال گذشته با یکی از عوامل اطلاعاتی حکومت ایران در ارتباط بوده و در جریان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، تصاویری از پرواز جنگندهها در پایگاه هوایی نواتیم در جنوب اسرائیل تهیه و برای این مامور ارسال کرده است.
دادستانی اسرائیل گفت که ابو سمحان آگاهانه با یک عامل بیگانه در تماس بوده و برای این منظور از یک تلفن همراه جداگانه استفاده میکرده است.
جمعآوری اطلاعات حساس درباره فعالیتهای نظامی اسرائیل
او متهم است که به درخواست عامل ایرانی، اطلاعاتی حساس درباره فعالیتهای نظامی ارتش اسرائیل را جمعآوری کرده است.
به گزارش شبکه آینیوز ۲۴، او در ازای این همکاری، بهصورت نقدی از سوی رابط ایرانی خود پول دریافت کرده است؛ امری که برخلاف رویه معمول پرداخت به عوامل اطلاعاتی ایران است، چرا که بیشتر پرداختها از طریق رمزارز انجام میشود.
جزئیاتی درباره نحوه انتقال این پول نقد به دست ابو سمحان منتشر نشده است.
پلیس اسرائیل میگوید ابو سمحان در دادگاه منطقهای بئرشبع به اتهام «برقراری ارتباط با یک مأمور خارجی» و «انتقال اطلاعات به دشمن» متهم شده است.
دادستانها همچنین از دادگاه خواستهاند که او تا پایان روند قضایی در بازداشت باقی بماند.
موج بازداشتها در اسرائیل در ارتباط با جاسوسی برای جمهوری اسلامی
در پی حملات موشکی جمهوری اسلامی و آشکار شدن ضربات به مراکز حساس، مقامهای اسرائیلی از کشف دهها شهروند یهودی متولد اسرائیل که برای ایران جاسوسی کردهاند، بهتزده شدهاند.
این افراد متهم به جمعآوری اطلاعات و شناسایی اهداف حساس برای حملات جمهوری اسلامی هستند.
نشریه فرانسوی لوموند در گزارشی چهارشنبه ۲۵ تیر نوشت با گذشت چند هفته از پایان جنگ ۱۲ روزه میان حکومت ایران و اسرائیل، موج بازداشتها در اسرائیل ادامه دارد.
بر اساس این گزارش در حالی که موساد بابت عملیاتهای عمیق در خاک ایران تحسین میشود، دستگاههای امنیتی اسرائیل اکنون با واقعیتی تازه روبهرو شدهاند: کشف چندین شبکه بومی جاسوسی در خاک خود که برای جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکردهاند.
این مساله پرسشهایی درباره نقش احتمالی این عوامل در هدفگیری موشکهای جمهوری اسلامی در جریان درگیریهای اخیر ایجاد کرده است.
در ایران نیز غلامحسین محسنیاژهای، رییس قوه قضاییه، با اشاره به سخنان اخیر خامنهای درباره جنگ با اسرائیل، گفت که دستورهایی به مقامهای قضایی داده تا پروندههای مربوط به اتهام جاسوسی به شهروندان را «بدون تاخیر و تعلل» و سریعتر پیش ببرند.
انبیسی نیوز پنجشنبه ۲۶ تیر به نقل از پنج مقام سابق و فعلی آمریکا نوشت دو سایت هستهای دیگر حکومت ایران آسیب کمتری دیدهاند و میزان تخریب آنها به اندازهای بوده است که تهران در صورت تمایل میتواند ظرف چند ماه آینده، برنامه غنیسازی خود را در این دو مرکز از سر بگیرد.
چهار منبع آگاه گفتند این ارزیابی بخشی از تلاشهای مداوم دولت دونالد ترامپ برای بررسی وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی پس از حملات اخیر ایالات متحده، موسوم به عملیات «چکش نیمهشب»، به شمار میرود و در روزهای اخیر، دادههای آن در اختیار شماری از قانونگذاران آمریکایی، مقامهای وزارت دفاع و کشورهای همپیمان واشینگتن قرار گرفته است.
در واکنش به گزارش انبیسی درباره حملات آمریکا به مراکز هستهای ایران، سخنگوی پنتاگون گفت اعتبار رسانههای دروغپرداز شبیه سایتهای هستهای جمهوری اسلامی است.
پیش از حملات اسرائیل به ایران، پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
در روزهای اخیر گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، به ویژه ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران پس از حملات آمریکا به تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان در اول تیر بالا گرفته است.
مخالفت ترامپ با عملیات چندهفتهای علیه برنامه هستهای تهران
انبیسی نیوز در ادامه گزارش خود نوشت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) پیشتر طرحی جامع برای حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی تهیه کرده بود که شامل هدف قرار دادن سه سایت دیگر و اجرای عملیات در بازهای چند هفتهای میشد.
بر اساس این گزارش، ترامپ این طرح را بهدلیل مغایرت آن با رویکرد سیاست خارجیاش مبنی بر پرهیز از درگیریهای جدید و تلاش برای دور ماندن آمریکا از منازعات خارجی نپذیرفت.
همچنین نگرانی از تلفات سنگین احتمالی برای هر دو طرف، یکی دیگر از دلایل رد این گزینه نظامی عنوان شده است.
یکی از مقامهای آمریکایی در این رابطه گفت: «ما آماده بودیم همه گزینهها را تا انتها دنبال کنیم اما رییسجمهور تمایلی به این کار نداشت.»
هرچند ترامپ بارها از «نابودی کامل» برنامه هستهای تهران پس از حملات آمریکا سخن گفته، اما با توجه به خروج بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران و تصمیم جمهوری اسلامی برای تعلیق همکاریها با آژانس، هنوز گزارش تاییدشدهای در این خصوص منتشر نشده است.
روزنامه واشینگتنپست هشتم تیر گزارش داد تماسهای شنودشده از مقامهای جمهوری اسلامی نشان میدهد آنها حملات نظامی آمریکا به تاسیسات هستهای در ایران را «کماثرتر از حد انتظار» توصیف کردهاند.
احتمال حمله مجدد آمریکا و اسرائیل
انبیسی نیوز در ادامه گزارش داد برخی مقامهای آمریکایی و اسرائیلی در حال بررسی این گزینه هستند که در صورت مخالفت جمهوری اسلامی با آغاز مجدد مذاکرات هستهای یا اقدام احتمالی تهران برای بازسازی دو سایت اتمی کمتر آسیبدیده، حملات نظامی جدید در دستور کار قرار گیرد.
مقامهای آمریکایی میگویند فرآیند ارزیابی وضعیت برنامه هستهای حکومت ایران پس از حملات اخیر چند ماه طول میکشد. با این حال، آخرین دادهها نشان میدهند آسیب واردشده به این تاسیسات بیشتر از برآوردهای اولیه بوده است.
آنا کِلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای در پاسخ به انبیسی نیوز گفت: «همانطور که رییسجمهور اعلام کرده و کارشناسان نیز تایید کردهاند، عملیات "چکش نیمهشب" توانمندیهای هستهای ایران را بهطور کامل نابود کرد. به لطف اقدام قاطع او، آمریکا و جهان اکنون در امنیت بیشتری قرار دارند.»
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون نیز در بیانیهای تند خطاب به رسانهها گفت: «اعتبار رسانههای دروغپرداز چیزی شبیه به وضعیت فعلی تاسیسات هستهای ایران است: نابودشده، مدفون در خاک و نیازمند سالها زمان برای بازسازی.»
پارنل افزود: «رییسجمهور ترامپ با صراحت سخن گفت و مردم آمریکا میدانند که تاسیسات هستهای ایران در فردو، اصفهان و نطنز بهطور کامل و مطلق نابود شدهاند. در این باره هیچ تردیدی وجود ندارد.»
ترامپ تاکنون بارها از ادامه مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی حمایت کرده اما منابع آگاه میگویند پایان دادن به غنیسازی در خاک ایران یکی از مهمترین خواستههای واشینگتن در هرگونه گفتوگو با تهران خواهد بود.
