جمهوری اسلامی دو شهروند فرانسوی را به جاسوسی برای موساد متهم کرد

اندیشکده بروکینگز نوشته است که حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران، شاید نتیجه‌ای معکوس داشته باشد و تهران را به تسریع در برنامه تسلیحات هسته‌ای ترغیب کند.

گفت‌وگو با علم صالح، دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه ملی استرالیا

این جنگ می‌توانست اساساً رخ ندهد؛ اگر رهبران جمهوری اسلامی، دچار توهم قدرت نبودند و بر پایه برآوردهای نادرست، تصمیمات خطرناک اتخاذ نمی‌کردند.

تصور نادرستی وجود داشت که هیچ کشوری جرأت حمله به جمهوری اسلامی را نخواهد داشت؛ اما این باور اشتباه بود. برداشت آن‌ها از شخصیت و رفتار ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهوری آمریکا نیز نادرست از کار درآمد. این فرضیه که توان نظامی جمهوری اسلامی می‌تواند به‌تنهایی مانع هرگونه حمله خارجی شود، کاملاً بی‌اساس بود.

اگر این اشتباهات صرفاً از سوی افراد عادی رخ داده بود، می‌توانست قابل اغماض باشد اما مسئله اینجاست که این تصمیمات از سوی افرادی اتخاذ شد که حاکمان اصلی کشور هستند و سرنوشت ۸۷ میلیون ایرانی در دستان آن‌هاست. اشتباه این افراد، یک اشتباه فردی نیست، بلکه اشتباهی است با ابعاد ملی که تبعات آن دامنگیر کل کشور شده است.

در طول ۴۶ سال گذشته، مردم ایران بارها شاهد تکرار چنین فاجعه‌هایی بوده‌اند. اما آنچه در این جنگ اخیر رخ داد، نمونه‌ی آشکار و اوج این روند بود؛ جنگی که نه ضروری بود و نه دفاعی، بلکه نتیجه سیاست‌های خصمانه‌ای بود که از آغاز انقلاب، جمهوری اسلامی در پیش گرفت؛ از جمله دشمنی بی‌پایان و پرهزینه با آمریکا و اسرائیل.

از سال ۱۳۶۱ که سپاه پاسداران نیرو به لبنان فرستاد، در حالی که ایران درگیر جنگ با عراق بود، تا تأسیس حزب‌الله لبنان، ارسال نفت رایگان به دولت سوریه، تجهیز و حمایت مالی از حماس، جهاد اسلامی، حشد شعبی، حوثی‌ها و گروه نیابتی دیگر، جمهوری اسلامی همواره بر اساس نظریه "محور مقاومت" عمل کرده است؛ محوری که اساساً هیچ پیوندی با منافع ملی ایران نداشت و تنها هزینه‌ای هنگفت و خطرناک بر دوش کشور و مردم گذاشت.

رهبران جمهوری اسلامی، به‌ویژه شخص علی خامنه‌ای، بارها به صراحت اعلام کرده‌اند که هدفشان نابودی اسرائیل است و از مسلح‌کردن غزه تا کرانه باختری دفاع کرده‌اند. این در حالی‌ست که مشخص است اسرائیل، در برابر چنین تهدیداتی منفعل نمی‌ماند. بنابراین وقوع پاسخ نظامی از سوی آن، قابل پیش‌بینی بود.

پرسش بنیادین این است: آیا لازم بود جمهوری اسلامی به مدت بیش از چهار دهه در نزدیکی مرزهای اسرائیل، گروه‌های مسلح ایجاد کند و آن‌ها را تجهیز کند تا اسرائیل را تهدید کنند؟ این سیاست چه ربطی به منافع مردم ایران دارد؟ چرا باید جمهوری اسلامی، کشور و ملت ایران را وارد یک جنگ فرسایشی و مستمر با آمریکا و اسرائیل کند، بی‌آن‌که از مردم بپرسد که آیا چنین مسیری را می‌خواهند یا نه؟

دشمنی با آمریکا نیز دقیقاً از همین جنس است؛ مسیری هزینه‌ساز و بی‌ثمر که هیچ سودی برای ملت نداشته است. کشوری که پیش از انقلاب متحد راهبردی آمریکا در منطقه بود، امروز به دشمن شماره یک آن تبدیل شده و این، محصول سیاست‌هایی‌ست که مردم ایران با آن موافق نبودند و نیستند، اما مجبور به تحمل تبعات آن شدند.

یکی دیگر از عوامل زمینه‌ساز جنگ اخیر، تاکید بر برنامه هسته‌ای مخفیانه و غیرشفاف جمهوری اسلامی بوده است. در حالی‌که ایران می‌توانست مانند ترکیه یا امارات، از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز استفاده کند، اما مخفی‌کاری‌ها و اظهارات تهدیدآمیز درباره توانایی ساخت بمب اتم، دنیا را علیه ایران برانگیخت. مجموعه این سیاست‌ها باعث شد که حتی کشورهای اروپایی نیز به جمع مخالفان شدید ایران بپیوندند و خواستار محدودسازی هم‌زمان برنامه موشکی و هسته‌ای ایران شوند.

ایران می‌توانست مسیری دیگر را طی کند؛ همان مسیری که پیش از انقلاب آغاز شده بود. می‌توانست رابطه خوبی با کشورهای منطقه، با آمریکا و حتی با اسرائیل داشته باشد، و در مسیر رشد و توسعه باقی بماند. اگر این مسیر ادامه پیدا می‌کرد، شاید امروز ایران نه تنها عقب‌مانده و درگیر بحران نبود، بلکه همچنان پیش‌گام منطقه می‌بود و میلیون‌ها ایرانی مجبور به مهاجرت نمی‌شدند.

اما متاسفانه، طی ۴۶ سال گذشته، حاکمان جمهوری اسلامی کشور را در مسیری بردند که محصول آن فقط جنگ، فقر، سرکوب و مهاجرت نخبگان بوده است. این خطاها و محاسبات اشتباه، محدود به سیاست خارجی هم نبوده‌اند. در موضوعاتی نظیر حجاب اجباری، فیلترینگ، سانسور ، سرکوب اعتراضات، جلوگیری از انتخابات آزاد، کنترل زندگی خصوصی مردم، و حتی تصمیماتی مانند افزایش جمعیت یا ممنوعیت واردات واکسن در دوران کرونا، همواره دیدگاه‌های شخص رهبر جمهوری اسلامی نقش اصلی را ایفا کرده‌اند.

مشکل دیگر آن است که هیچ‌کس در حکومت جرات مخالفت با او را ندارد. حتی نهادهای به ظاهر تخصصی و کارشناسی، پس از سخنان رهبر، بلافاصله تغییر موضع می‌دهند و به توجیه تصمیمات او می‌پردازند. این روند باعث شده که تصمیمات نادرست، نه تنها اصلاح نشوند بلکه دائماً تکرار و تثبیت شوند.

حاصل این روند، تخریب گسترده و سیستماتیک زیرساخت‌ها، اعتماد عمومی، رفاه مردم، و آینده کشور بوده است. امروز هر گوشه‌ای از ایران، اثری از این فجایع دارد. کشور به‌گونه‌ای دچار فرسایش شده که گویی بمب‌افکنی به‌مدت ۴۶ سال، همه چیز را هدف گرفته است.

این‌جاست که تفاوت میان «حاکم خوب» و «حاکم بد» آشکار می‌شود. حاکم خوب کسی نیست که صرفاً سخنان مذهبی بگوید یا وعده بهشت بدهد. او باید کشور را در مسیر توسعه، رفاه، امنیت و منزلت جهانی هدایت کند. رهبران جمهوری اسلامی با همه ادعاهای خود، کشور را به عقب بردند و فرصت‌های عظیم تاریخی را از بین بردند.

جنگ اخیر تنها نمونه‌ از این اشتباهات نیست؛ بلکه نماد ۴۶ سال تصمیمات اشتباهی است که توسط کسانی اتخاذ شده‌ که بدون نظرخواهی از مردم، خود را مالک کشور دانسته‌ و هر بار که اشتباه کرده‌اند، به‌جای اصلاح، بر ادامه آن اصرار ورزیده‌اند.

در این رای‌گیری که جنبه آیین‌نامه‌ای داشت، نمایندگان با ۲۱۹ رای موافق در برابر ۲۱۳ رای مخالف با پیشبرد روند بررسی این لایحه موافقت کردند.

خبرگزاری رویترز گزارش داد رای‌گیری نهایی برای تصویب این لایحه پنج‌شنبه ۱۲ تیر انجام خواهد شد.

رای‌گیری در مجلس نمایندگان آمریکا درباره لایحه جنجالی ترامپ بیش از سه ساعت به طول انجامید و به میانه‌های شب به وقت این کشور کشیده شد.

ترامپ و متحدانش در روزهای اخیر کوشیده‌اند نمایندگان حزب جمهوری‌خواه مخالف این لایحه را برای تغییر نظرشان تحت فشار قرار دهند.

این لایحه پیش‌تر در سنای آمریکا به تصویب رسید.

100%

ادامه درگیری ترامپ و ماسک بر سر لایحه مالیاتی

پس از تصویب لایحه مالیاتی بحث‌برانگیز در سنای آمریکا، ترامپ و ایلان ماسک، مالک اسپیس ایکس، بار دیگر در شبکه‌های اجتماعی به‌شدت به یکدیگر حمله کردند.

ماسک این لایحه را «بزرگ‌ترین افزایش بدهی در تاریخ» خواند و ترامپ خواستار بررسی یارانه‌های دولتی شرکت‌های ماسک شد.

ماسک با انتشار رشته‌توییت‌هایی در شبکه اجتماعی ایکس به انتقاد شدید از لایحه مالیاتی ترامپ پرداخت و نوشت: «هر عضوی از کنگره که با شعار کاهش هزینه‌ها به قدرت رسید و حالا به این افزایش بدهی رای داده، باید از شرم سرش را پایین بیندازد.»

او از عزم خود برای شکست این نمایندگان در انتخابات مقدماتی آینده خبر داد و تاکید کرد: «حتی اگر این آخرین کاری باشد که در این دنیا می‌کنم، باز هم آن را انجام خواهم داد.»

در واکنش، ترامپ در شبکه تروث‌سوشال نوشت وزارت دادگستری باید یارانه‌های دریافتی شرکت‌های متعلق به ماسک را مورد بررسی قرار دهد.

ماسک نیز در پاسخ نوشت: «من می‌گویم همه یارانه‌ها را قطع کنید، همین حالا.»

ترامپ در پاسخ به سوالی درباره احتمال اخراج ماسک که تابعیت آمریکا را دارد، گفت: «نمی‌دانم. باید بررسی کنیم.»

• 

  تصویب لایحه بزرگ مالیاتی ترامپ در سنا با رأی تساوی‌شکن معاون رییس‌جمهوری

پیامدهای اقتصادی لایحه ترامپ؛ هشدار بلک‌راک و فشار بر ایالت‌ها

در حالی که تنش‌ها در فضای مجازی بالا گرفته، شرکت مدیریت دارایی بلک‌راک نسبت به افزایش بدهی آمریکا هشدار داده و آن را «بزرگ‌ترین تهدید برای موقعیت ویژه مالی آمریکا» دانست.

این شرکت اعلام کرد لایحه مالیاتی ترامپ ممکن است تا پنج هزار میلیارد دلار به بدهی فدرال اضافه کند که اکنون بالای ۳۶ هزار میلیارد دلار است.

طبق تحلیل رویترز، این لایحه بخشی از هزینه‌های برنامه کمک تغذیه تکمیلی را به ایالت‌ها منتقل می‌کند. در نسخه سنا، سهم ایالت‌ها به ۲۵ میلیارد دلار افزایش می‌یابد.

فرماندار کنتاکی گفت: «هیچ ایالتی نمی‌تواند به‌راحتی این هزینه را بپذیرد.»

• 

  تنش میان ماسک و ترامپ ۲۲ میلیارد دلار از قراردادهای اسپیس‌ایکس را تهدید می‌کند

تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، اعلام کرد در شرایطی که ایران می‌تواند مسیر صلح و رفاه را در پیش گیرد، تصمیم جمهوری اسلامی برای محدود کردن همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی غیرقابل پذیرش است.

او با بیان اینکه جمهوری اسلامی باید بدون هیچ‌گونه تاخیر بیشتری به‌طور کامل با آژانس همکاری کند، گفت ایران باید به‌طور کامل به تعهداتش تحت پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای پایبند بماند.

بروس در ادامه گفت: «پیش از عملیات موفق نظامی ایالات متحده، ایران در حال انباشت ذخایر رو به رشد اورانیوم با غنای بالا بود که هیچ هدف صلح‌آمیز معتبری برای آن وجود نداشت و تنها کشوری بود که بدون داشتن سلاح هسته‌ای، اقدام به تولید اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد می‌کرد.»

او اضافه کرد: «ایران باید برای شفاف‌سازی درباره پرسش‌های موجود درباره مواد هسته‌ای اعلام‌نشده، به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اطلاعات لازم را ارائه دهد و امکان دسترسی این نهاد را به تاسیسات غنی‌سازی تازه اعلام‌شده فراهم کند.»

وزارت خارجه آلمان در بیانیه‌ای اعلام کرد تصمیم جمهوری اسلامی برای تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیامی ویرانگر می‌فرستد.

در این بیانیه آمده است: «این اقدام هرگونه امکان نظارت بین‌المللی بر برنامه هسته‌ای ایران را از بین می‌برد، در حالی که چنین نظارتی برای رسیدن به یک راه‌حل دیپلماتیک حیاتی است. ایران باید این تصمیم را لغو کند.»