بندر لارناکا - نمایی از کشتی کرون آیریس، کشتیای که برای کمک به خروج اسرائیلیها از قبرس استفاده خواهد شد
در پی بسته شدن حریم هوایی اسرائیل پس از آغاز درگیری مستقیم با جمهوری اسلامی، نخستین پروازهای بازگرداندن اتباع اسرائیلی از قبرس به تلآویو و حیفا آغاز شد. هزاران نفر همچنان در تلاش برای خروج از کشورهای همجوار هستند.
نخستین پروازهای ویژه برای بازگرداندن شهروندان اسرائیلی سرگردان در خارج از کشور، صبح چهارشنبه ۲۸ خرداد از قبرس به مقصد اسرائیل انجام شد.
این پروازها در حالی انجام میشوند که آسمان اسرائیل از جمعه ۲۳ خرداد، همزمان با آغاز حملات متقابل میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، بهطور کامل بسته شده و باعث لغو هزاران پرواز به تلآویو شده است.
اسرائیل سهشنبه اعلام کرده بود پروازهای اضطراری برای بازگرداندن اتباعش را در کشورهای مختلف راهاندازی خواهد کرد.
به گزارش منابع فرودگاهی و وبسایتهای ردیابی پرواز، یکی از این پروازها بهوسیله شرکت هواپیمایی آرکیا ساعت ۰۷:۲۵ صبح به وقت محلی (۰۴:۲۵ به وقت گرینویچ) از فرودگاه لارناکای قبرس به مقصد تلآویو پرواز کرد.
انتقال هزار نفر در یک روز
منابعی در شرکت هرمس که مسئولیت اداره فرودگاههای قبرس را بر عهده دارد، اعلام کردهاند که در طول چهارشنبه، ۹ پرواز دیگر به مقصد حیفا و چهار پرواز به مقصد تلآویو برنامهریزی شدهاند.
این پروازها در مجموع حدود هزار نفر را به اسرائیل بازمیگردانند.
بر اساس اعلام رسمی وزارت حملونقل اسرائیل، حدود ۱۵۰ هزار اسرائیلی هماکنون در خارج از کشور بهسر میبرند که تقریبا یکسوم آنهابرای بازگشت به خانه تلاش میکنند.
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل، در پیامی در اینستاگرام به شدت به هشدار تخلیه تهران واکنش نشان داد و نوشت: «تهران یعنی ۱۰ میلیون انسان… شهر مرا ویران نکنید. جنگ را متوقف کنید.» او با یادآوری زندگی روزمره میلیونها شهروند در پایتخت، نسبت به پیامدهای ویرانگر ادامه درگیری هشدار داد.
همزمان، شاهزاده رضا پهلوی نیز در گفتوگو با بلومبرگ اعلام کرد جمهوری اسلامی در آستانه فروپاشی است. او گفت برخی از مقامات رژیم در حال فرارند و تماسهایی نیز با اپوزیسیون برقرار کردهاند. به گفته او، لحظه گذار به دموکراسی نزدیک شده و نیروهای جایگزین برای مدیریت دوران پس از فروپاشی آمادهاند.
از سوی دیگر، سعید بشیرتاش، از اعضای جبهه هفت آبان، در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کرد که جمهوری اسلامی توان نظامی لازم برای مقابله با اسرائیل را ندارد و ساختار سیاسی و امنیتی آن در برابر حملات اخیر ناتوان نشان داده است.
در داخل کشور نیز، شش تشکل کارگری از جمله سندیکای کارگران شرکت واحد و نیشکر هفتتپه با انتشار بیانیهای صریح، جنگ را محکوم کرده و نسبت به فاجعه انسانی هشدار دادند. در این بیانیه آمده است: «طبقه کارگر از این جنگ هیچ سودی نمیبرد. آنچه نصیبش میشود، گرسنگی، آوارگی و مرگ است.» این گروهها خواستار توقف فوری سیاستهای جنگطلبانه، لغو تحریمها، و پایان سرکوبهای داخلی شدند.
در همین حال، صدور هشدار تخلیه تهران نگرانیها درباره جان زندانیان سیاسی را افزایش داده است. تعدادی از خانوادههای زندانیان در زندانهای اوین، تهران بزرگ و قرچک با صدور بیانیهای، خواستار آزادی فوری عزیزانشان شدند. آنان در گفتوگو با ایراناینترنشنال تأکید کردند: «زندانیان در پشت دیوارهای بتنی زندان گرفتار شدهاند و در صورت حمله، هیچ راهی برای نجات ندارند.»
خانوادهها هشدار دادند که جمهوری اسلامی «جان عزیزان ما را گروگان گرفته» و تاکید کردند: «بمبها تفاوتی میان خودی و غیرخودی نمیگذارند. اگر یکی از فرزندان ما در زندان جان ببازد، چه کسی پاسخگو خواهد بود؟»
در مجموع، همزمان با تشدید حملات و تزلزل ساختار حکومتی، صدای اعتراض از دل جامعه مدنی، روشنفکران، کارگران و خانوادههای زندانیان بلندتر از همیشه به گوش میرسد—صدایی که خواهان توقف فوری جنگ، حفظ جان مردم، پایان نظامیگری و گذار به یک دموکراسی است.
خامنهای پنج روز است که نه پیامی ویدئویی منتشر کرده و نه در انظار عمومی ظاهر شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دوشنبه در گفتوگو با شبکه ایبیسی هدف قرار دادن علی خامنهای را منتفی ندانست و گفت که این اقدام «باعث تشدید درگیری نمیشود، بلکه به آن پایان میدهد.»
نتانیاهو در پاسخ به اینکه آیا اسرائیل واقعا خامنهای را هدف قرار خواهد داد یا خیر گفت: «ما آنچه را لازم باشد انجام میدهیم.»
ایران اینترنشنال در ۲۵ خرداد گزارش داد خامنهای به پناهگاهی زیرزمینی در لویزان، واقع در شمال شرق تهران، منتقل شده است. طبق این گزارش، همه اعضای خانواده رهبر جمهوری اسلامی، از جمله مجتبی، در کنار او به سر میبرند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد از محل اختفای خامنهای آگاه است.
او در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ما کاملا مطلعیم که بهاصطلاح "رهبر عالی" کجا پنهان شده؛ او هدفی آسان است، اما در محل فعلیاش در امان است. دستکم فعلا قصد حذف او را نداریم.»
شرایط جنگی
به گفته سخنگوی قوه قضاییه، خامنهای هنوز در کشور شرایط جنگی اعلان نکرده است اما این تصمیم او نشان میدهد که در عمل جمهوری اسلامی خود را برای شرایط اضطراری آماده کرده است.
واگذاری اختیارات به شورای عالی سپاه میتواند اقدامی پیشگیرانه باشد که در صورت کشته شدن خامنهای، مدیریت جنگ متوقف نشود.
طبق آیین نامه سپاه پاسداران، شورای عالی سپاه به درخواست رهبر بر عملکرد فرمانده سپاه پاسداران نظارت میکند.
خامنهای در نخستین واکنش خود به حملات نظامی اسرائیل به مواضع و فرماندهان ارشد جمهوری اسلامی گفته بود که اسرائیل باید در انتظار «مجازاتی سخت» باشد و تأکید کرد که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی او را تنها نخواهند گذاشت. اما از آن زمان تاکنون هیچ پیام جدیدی منتشر نکرده است.
در پنجمین روز از جنگ میان جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، موضعی بیسابقه اتخاذ کرد و اعلام کرد که هدفش «تسلیم کامل» جمهوری اسلامی است، نه صرفاً آتشبس یا توقف موقت درگیریها.
همزمان شماری از شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال از بروز مشکلات گسترده در نقاط مختلف کشور خبر دادند؛ از جمله اختلال در سیستم بانکی، قطع یا کندی شدید اینترنت، قطعی آب، و همچنین کمبود بنزین و نان در برخی شهرها.
