مروری بر تحولات مربوط به تنش‌های اخیر تهران و واشینگتن

لایتر با اشاره به مذاکرات هسته‌ای پیش‌رو که قرار است به رهبری استیو ویتکاف از سر گرفته شود، گفت: «ما امیدوار و دعاگوی موفقیت این مذاکرات هستیم.» با این حال تاکید کرد که مواضع رهبران اسرائیل و آمریکا درباره عدم دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای کاملا روشن است.

او با بیان اینکه تهران نباید امکان غنی‌سازی اورانیوم داشته باشد، گفت: «ایران نباید مسیر دستیابی به سلاح هسته‌ای داشته باشد.»

او افزود: «بسیاری از کشورها انرژی هسته‌ای غیرنظامی دارند اما سوخت را وارد می‌کنند و بعد خارج می‌کنند. غنی‌سازی تنها به یک چیز ختم می‌شود؛ بمب هسته‌ای.»

سفیر اسرائیل در پایان تاکید کرد: «ما به هیچ وجه نمی‌توانیم اجازه دهیم ایران بمب هسته‌ای داشته باشد. این برای ما تهدیدی وجودی است.»

ابوالفضل ظهره‌وند، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، به سایت دیده‌بان ایران گفت: «موضع رسمی آمریکا توقف غنی‌سازی است و دیگر ضرورتی برای نشستن پای میز مذاکره وجود ندارد.»

به گفته او، اسرائیل «بدون چراغ سبز، پشتیبانی و کمک مستقیم آمریکا»، توان حمله به جمهوری اسلامی را ندارد.

100%

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفتتحریم‌های جدید آمریکا در آستانه دور پنجم مذاکرات، نشانه جدی نبودن ایالات‌متحده در دیپلماسی است.

بقایی گفت: «وزارت خارجه مارکو روبیو با تسری تحریم‌های آمریکا به بخش ساخت‌وساز، رکورد جدیدی را در تاریخ طولانی دشمنی و اقدامات قهرآمیز غیرقانونی آمریکا علیه ملت ایران رقم زد. این اقدام، شرورانه، غیرقانونی و ضد انسانی است.»

او گفت استمرار تحریم‌های آمریکا نشان می‌دهد سیاستگزاران آمریکایی «از هیچ شرارتی برای کارشکنی در مسیر توسعه و پیشرفت ایران» فروگذار نمی‌کنند.

100%

در واکنش، عباس عراقچی، دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی، طی نامه‌ای به سازمان ملل نسبت به تهدیدات نظامی اسرائیل هشدار داده است.

در همین حال، علی خامنه‌ای،مذاکرات را «به بن‌بست رسیده» خوانده و نسبت به آینده آن ابراز تردید کرده است.

غنی‌سازی، بازی با آتش

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید کرده که ایران سطح غنی‌سازی اورانیوم را به ۶۰ درصد رسانده است؛ که فراتر از حدود برجام و نزدیک به آستانه تولید سلاح هسته‌ای است. در نبود شفافیت راهبردی، این اقدام می‌تواند از منظر اسرائیل به‌مثابه زمینه‌سازی برای یک حمله پیش‌دستانه تلقی شود.

هم‌زمان، فضای رسانه‌ای وابسته به سپاه پر شده از عباراتی چون «رزمایش بزرگ»، «آماده‌باش» و «آموزش نیروها».

این در حالی است که جمهوری اسلامی در سال جاری بیش از هر زمان به شعار «نه صلح، نه جنگ، فقط غنی‌سازی» نزدیک شده است.

روایت دوگانه از «نعمت جنگ»

از آغاز تاسیس جمهوری اسلامی، نگاه ایدئولوژیک به جنگ همواره در گفتار رسمی نظام جاری بوده است. روح‌الله خمینی جنگ هشت‌ساله با عراق را «نعمت» و «بیمه‌کننده انقلاب» می‌خواند. علی خامنه‌ای نیز با همان لحن، بارها از «برکات جنگ» و «گنج تمام‌نشدنی دفاع مقدس» سخن گفته است.

در این نگاه، جنگ نه یک فاجعه انسانی، بلکه ابزاری برای انسجام داخلی، حذف منتقدان، و تقویت هویت ایدئولوژیک نظام است. درک بحران به‌مثابه فرصت، یکی از ستون‌های اصلی بقای جمهوری اسلامی بوده است.

تهدیدها و سناریوهای روی میز

مقامات اسرائیلی از جمله یوآو گالانت، وزیر دفاع، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، به صراحت اعلام کرده‌اند که اسرائیل در دفاع از خود تردیدی نخواهد داشت. در سوی مقابل، مقامات نظامی جمهوری اسلامی نیز هشدار داده‌اند که هرگونه حمله با «پاسخی قاطع و ویرانگر» روبرو خواهد شد.

بحران؛ ابزار بقا یا نشانه‌ فروپاشی؟

استفاده ابزاری از بحران خارجی، یکی از شناخته‌شده‌ترین تاکتیک‌های جمهوری اسلامی برای بقاست. در حالی‌که اکثریت جامعه ایران نشانه‌های خستگی، فقر، و میل به آرامش را بروز می‌دهند، نظام می‌کوشد با بازتولید «تهدید خارجی»، مشروعیت ازدست‌رفته خود را بازیابی کند.

اما تجربه تاریخی مردم ایران از جنگ، چیزی جز ویرانی، مرگ، تحریم و سال‌ها محرومیت نبوده است. خواست عمومی، آن‌چنان‌که در فریادهای نوجوان جان‌باخته، سارینا اسماعیل‌زاده، بازتاب یافت، «رفاه، رفاه، رفاه» است؛ نه جنگ و نه تهدید.

و حالا...

جمهوری اسلامی بار دیگر در لبه پرتگاه ایستاده؛ میان مذاکراتی نیمه‌جان و تهدیدی نظامی از سوی دشمنی دیرینه. در حالی‌که برای خامنه‌ای، بحران می‌تواند «برکت» باشد، برای میلیون‌ها ایرانی، تنها بازگشت به کابوس‌های جنگی‌ست که هرگز به پایان نرسیده‌اند.

امشب در «برنامه با کامبیز حسینی» از شما پرسیدیم: آیا جنگ برای خامنه‌ای «نعمت» است؟

این قسمت از برنامه را می‌توانید این پایین تماشا کنید.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در صدر هیئتی دیپلماتیک برای شرکت در دور پنجم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا، با میانجی‌گری عمان، عازم رم شد.

در هیات همراه عراقچی، مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزیر‌ خارجه، کاظم غریب آبادی، معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر خارجه، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه و تعداد دیگری از اعضای هیئت مذاکره کننده حضور‌ دارند.

ساعاتی قبل، عراقچی در پستی در ایکس بر مخالفت تهران با توقف غنی‌سازی اورانیوم تاکید کرد و گفت: «قرار است برای پنجمین دور از گفت‌وگوهای غیرمستقیم با آمریکا به رم سفر کنم. یافتن مسیر رسیدن به توافق کار پیچیده‌ای نیست. درباره سلاح هسته‌ای در سطح صفر، ما توافق داریم. درباره غنی‌سازی در حد صفر، توافقی نداریم. زمان تصمیم‌گیری فرا رسیده است.»

100%