خواسته آمریکا از مذاکره با ایران: نظارت بر برنامه موشکی و بازرسی سختگیرانهتر هستهای؟
استیون ویتکاف، نماینده ویژه دولت ترامپ در امور خاورمیانه، گفته است که اهداف آمریکا در مذاکرات جاری با جمهوری اسلامی، اندکی فراتر از مفاد توافق هستهای سال ۲۰۱۵ در دوران باراک اوباما (برجام) است اما این تفاوت بهمعنای چرخش کامل در سیاستها نیست.
برجام که با عنوان «برنامه جامع اقدام مشترک» نیز شناخته میشود، در سال ۲۰۱۸ از سوی دونالد ترامپ کنار گذاشته و آمریکا از آن خارج شد.
خواسته خاص روبیو برای محدود شدن برنامه هستهای ایران به سطح ۳/۶۷ درصد، با توجه به درخواستهای مکرر تهران برای بازگشت آمریکا به مفاد اولیه برجام، در دسترس بهنظر میرسد.
هرچند اختلافاتی بر سر دامنه و میزان مداخله آژانس بینالمللی انرژی اتمی وجود دارد اما بهنظر نمیرسد این بخش از مذاکرات به گره اصلی تبدیل شود.
اما موارد مورد نظر برای توافقی فراتر از برجام کدامها هستند؟
نمایشگاه کانتون، بزرگترین نمایشگاه تجاری چین، در شرایطی برگزار شده که صادرکنندگان میگویند سفارشهای آمریکا متوقف شده و برخی میگویند بقایشان در خطر است. با این حال، شرکتهای چینی در این نمایشگاه در پی بازارهای جدید هستند.
این نخستین نمایشگاه از این نوع است که چین پس از تصمیم دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مبنی بر اعمال تعرفههای بیش از ۱۰۰ درصدی بر کالاهای چینی و دستکم ۱۰ درصدی بر سایر کشورها برگزار کرده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که اکثر صادرکنندگان گفتهاند که سفارشهای آمریکا که برای شرکتهایی چینی حیاتی است، یا بهتعویق افتاده یا بهطور کامل متوقف شده است.
این امر، نشانهای ناخوشایند برای دومین اقتصاد بزرگ جهان است که رشد سال گذشتهاش عمدتا بر پایه مازاد تجاری تریلیوندلاری بود.
هیچ کشور دیگری حتی به نزدیکی حجم صادرات چین به آمریکا نمیرسد؛ صادراتی که سالانه به بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار میرسید.
کندیس لی، مدیر بازاریابی شرکت کانمو الکترونیک(Conmo Electronic)، گفت پس از آنکه واشینگتن تعرفه کالاهای چینی را ۱۴۵ درصد افزایش داد، سفارشهای ایالات متحده برای دستگاههای پزشکی تولیدی شرکت او بهکلی متوقف شده است.
او در غرفه شرکت خود در نمایشگاه کانتون به رویترز گفت: «این موضوع مسئله مرگ و زندگی است، چون ۶۰ تا ۷۰ درصد کسبوکار ما با مشتریان آمریکایی است. وقتی کالا قابل صادرات نباشد و پولی هم نتوان جمع کرد، مسئله بسیار جدی است.»
نمایشگاه کانتون بزرگترین نمایشگاه تجاری چین است که دو بار در سال در شهر جنوبی گوانگژو برگزار میشود و بیش از ۳۰ هزار غرفهدار، محصولات خود را در فضایی به مساحت بیش از ۲۰۰ زمین فوتبال به نمایش میگذارند.
رویترز نوشت با اینکه تعرفههای ترامپ برای سایر کشورها بهمراتب کمتر است، بهاحتمال زیاد در ماههای آینده تقاضای جهانی کاهش مییابد و در نتیجه، علاقه به خرید کالاهای چینی در سایر نقاط جهان نیز کاهش خواهد یافت.
کوبه هوانگ، نماینده فروش شرکت فناوری زیستمحیطی شنژن لاندون، که در زمینه فیلترهای آب و توالتهای هوشمند فعالیت میکند، میگوید فروش به اروپا در حال حاضر افزایش یافته، اما بازار آمریکا «یخ زده» است.
او میگوید مشتریان و توزیعکنندگان آمریکایی هنوز سفارشها را لغو نکردهاند، ولی گفتهاند: «منتظر بمانید. و ما هم منتظریم.»
برگزارکنندگان نمایشگاه گفتند تا تاریخ ۸ آوریل، حدود ۱۷۰ هزار خریدار خارجی برای حضور در نمایشگاه این ماه ثبتنام کردهاند، در حالیکه در دوره قبلی که در نوامبر برگزار شد، ۲۵۳ هزار نفر حضور داشتند.
حدود ۱۰ درصد از خریداران امسال از آمریکا و اروپا بودند، که نسبت به حدود ۲۰ درصد در دوره قبلی کاهش قابلتوجهی را نشان میدهد.
این نمایشگاه از ۱۵ آوریل تا ۵ مه برگزار میشود. بهگزارش رسانههای محلی، میزان قراردادهای امضاشده در دوره قبلی نمایشگاه به ۲۵ میلیارد دلار رسید.
نیسان تولید پرفروشترین خودرو خود در آمریکا را کاهش میدهد
علاوه بر شرکتهای چینی، فعالیت شرکتهای بزرگ دیگر کشورها نیز تحت تاثیر تعرفههای ترامپ قرار گرفته است.
رویترز دوشنبه گزارش داد که شرکت نیسان قصد دارد تولید یک نوع خودرو شاسیبلند خود (Rogue) را که پرفروشترین مدل خود در بازار ایالات متحده است، در ژاپن طی ماههای مه تا ژوئیه کاهش دهد.
نیسان با این تصمیم، به تازهترین خودروساز جهانی تبدیل میشود که بهدنبال تعرفههای جدید واردات آمریکا، برنامههای تولید خود را تغییر میدهد.
تصمیم ترامپ برای اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر خودروهای تولیدشده در خارج از کشور، زنجیره تامین جهانی صنعت خودرو را دستخوش تغییر کرده است.
شرکت نیسان، سومین خودروساز بزرگ ژاپن، بیش از برخی از رقبای خود در معرض تاثیر این تعرفهها قرار دارد.
آمریکا بزرگترین بازار نیسان است و بیش از یکچهارم فروش سال گذشته این شرکت در این کشور بوده، در حالی که بسیاری از این خودروها در ژاپن یا مکزیک تولید میشوند.
خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد که مقامهای وزارت خزانهداری آمریکا در جریان سفر هفته گذشته خود به سنگاپور، به بانکداران و مدیران حوزه کشتیرانی این کشور اعلام کردند که دولت ترامپ قصد دارد فشارها بر صنعت نفت ایران و خریداران چینی نفت خام این کشور را افزایش دهد.
بر اساس گفتههای افراد آگاه، مقامهای آمریکایی در این دیدارها تاکید کردند که واشینگتن قصد کاهش تحریمها علیه تهران را ندارد.
در عوض، مقامهای آمریکایی توجه فزایندهای به پالایشگاههای کوچک و خصوصی در استان شرقی شاندونگ چین که خریداران اصلی نفت ایران هستند، نشان دادند.
به گفته منابع آگاه، مقامهای آمریکایی هشدار دادند که ممکن است تحریمهای بیشتری نیز علیه خریداران نفت ایران اعمال شود.
بلومبرگ یادآوری کرد که موسسات مالی بزرگ و بازیگران اصلی صنعت کشتیرانی تمایل ندارند در معرض تحریمهای ثانویه آمریکا قرار گیرند.
ماه گذشته میلادی، وزارت خزانهداری آمریکا برای نخستینبار یک پالایشگاه خصوصی چینی را تحریم کرد.
این وزارتخانه در بیانیهای اعلام کرد شرکت «پتروشیمی لوکینگ شوقوانگ شاندونگ» حدود ۵۰۰ میلیون دلار نفت ایران خریده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که آمریکا و جمهوری اسلامی به تازگی مذاکراتی را درباره برنامه هستهای تهران آغاز کردهاند.
دولت ترامپ بارها اعلام کرده که میخواهد با اعمال «فشار حداکثری» بر ایران و تشدید اجرای تحریمها، جمهوری اسلامی را وادار به توقف غنیسازی اورانیوم و قطع حمایت از شبهنظامیان نیابتی خود کند.
پیشتر نیز مقامهای آمریکایی برای تقویت تحریمها علیه جمهوری اسلامی به سنگاپور که از آن با عنوان قطب تجارت نفت آسیا یاد میشود و کشور همسایهاش، مالزی، سفر کرده بودند.
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، با بیان اینکه جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش اکنون «ضعیفتر از همیشه و تقریبا بیدفاع» هستند در شبکه ایکس نوشت آمریکا تحت رهبری ترامپ به اهرمهای فشار بیسابقهای بر تهران دست یافته است.
او افزود اجازه دادن به جمهوری اسلامی برای سازماندهی مجدد و تهدید آمریکا، اسرائیل و جهان، یک فرصتسوزی تاریخی خواهد بود.
نخستوزیر پیشین اسرائیل اضافه کرد تنها توافقی که ارزش امضا با جمهوری اسلامی را دارد، باید شامل برچیدن کامل و دائمی برنامه هستهای، پایان دادن به ترویج تروریسم و توقف کامل توسعه برنامه موشکهای بالیستیک تهران باشد.
روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران، در واکنش به بازتاب تن دادن جمهوری اسلامی به مذاکره با دولت ترامپ نوشت: «شاید ایران نخواهد که تصویر مبارزهگر با امپریالیسمی که در نیمقرن اخیر از ایران در ذهن دنیا شکل گرفته و برای ملتهایی الگو شده، از بین برود.»
این روزنامه ادامه داد: «ولی چه کسی گفته که اگر توافق محدود به رفع تحریمها در مقابل کاهش غنیسازی باشد، این تصویر محو شده است؟ کاری را که قبلا هم کردهایم چرا دوباره انجام ندهیم و یک توافق میانه را که فقط در دو موضوع خاص است به دست نیاوریم؟»
این مطلب افزود: «این را در هیچجای دنیا عدول جمهوری اسلامی از آرمانهای خود نمینامند.»
جوان در ادامه نوشت: «مذاکره امری مرحلهبهمرحله است و اینطور نیست که تلهای باشد که ما تا آخر آن را برویم و در دام بیفتیم و صید شویم و کباب شویم و تمام.»
یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به ایراناینترنشنال درباره نقش مارکو روبیو، وزیر خارجه، در مذاکرات با جمهوری اسلامی گفت این روند دیپلماتیک در هماهنگی با روبیو و از سوی استیون ویتکاف هدایت میشود.
به گفته او، ویتکاف تحت رهبری دونالد ترامپ در تلاش است تا در صورت امکان، اختلافات آمریکا با جمهوری اسلامی را از طریق گفتوگو و دیپلماسی حلوفصل کند.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا یادآوری کرد که روبیو بارها سخنان ترامپ را تکرار کرده است که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
