روزنامه وابسته به سپاه: جمهوری اسلامی نمیخواهد تصویر مبارزه با امپریالیسم آن از بین برود
روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران، در واکنش به بازتاب تن دادن جمهوری اسلامی به مذاکره با دولت ترامپ نوشت: «شاید ایران نخواهد که تصویر مبارزهگر با امپریالیسمی که در نیمقرن اخیر از ایران در ذهن دنیا شکل گرفته و برای ملتهایی الگو شده، از بین برود.»
این روزنامه ادامه داد: «ولی چه کسی گفته که اگر توافق محدود به رفع تحریمها در مقابل کاهش غنیسازی باشد، این تصویر محو شده است؟ کاری را که قبلا هم کردهایم چرا دوباره انجام ندهیم و یک توافق میانه را که فقط در دو موضوع خاص است به دست نیاوریم؟»
این مطلب افزود: «این را در هیچجای دنیا عدول جمهوری اسلامی از آرمانهای خود نمینامند.»
جوان در ادامه نوشت: «مذاکره امری مرحلهبهمرحله است و اینطور نیست که تلهای باشد که ما تا آخر آن را برویم و در دام بیفتیم و صید شویم و کباب شویم و تمام.»
یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به ایراناینترنشنال درباره نقش مارکو روبیو، وزیر خارجه، در مذاکرات با جمهوری اسلامی گفت این روند دیپلماتیک در هماهنگی با روبیو و از سوی استیون ویتکاف هدایت میشود.
به گفته او، ویتکاف تحت رهبری دونالد ترامپ در تلاش است تا در صورت امکان، اختلافات آمریکا با جمهوری اسلامی را از طریق گفتوگو و دیپلماسی حلوفصل کند.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا یادآوری کرد که روبیو بارها سخنان ترامپ را تکرار کرده است که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
جمعی از خانوادههای زندانیان سیاسی محکوم به اعدام همزمان با شصتوچهارمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که با اعتصاب غذای زندانیان عضو این کارزار در ۴۰ زندان کشور در جریان است، مقابل زندان اوین تجمع کردند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند گروهی از اعضای خانواده زندانیان سیاسی محکوم به اعدام، سهشنبه ۲۶ فروردین مقابل زندان اوین در تهران تجمع کردند.
حاضران در این تجمع عکسهایی از زندانیان سیاسی محکوم به اعدام و پلاکاردهایی با شعارهای «نه به اعدام» و «لغو فوری حکم اعدام» به دست گرفتند و شعارهایی از جمله «نه به اعدام» و «نه به احکام ظالمانه اعدام»، سردادند.
در هفتهها و ماههای گذشته نیز تجمعات مشابهی در مقابل زندان اوین در تهران و دیگر شهرهای ایران شکل گرفت.
همزمان با تجمع خانوادههای زندانیان محکوم به اعدام، شصتوچهارمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، با پیوستن بند زنان زندان زاهدان و زندان ازبرم لاهیجان به این کارزار، به ۴۰ زندان گسترش یافت.
اعضای این کارزار در بیانیه این هفته خود هشدار دادند: «حکومت درمانده ولایت فقیه که اکنون در باتلاق بحرانهای داخلی و بینالملی گرفتار شده برای جلوگیری از خیزشهای مردمی طبق روال همیشگی اعدامها را تشدید کرده است.»
این بیانیه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی در هفته گذشته پنج زندانی سیاسی را پس از تحمل ۱۰ سال حبس و شکنجه، در زندان وکیلآباد مشهد به دار آویخت، اعلام کردند که ۲۵ فروردین نیز یک زندانی بلوچ ۲۲ ساله به نام علی دهانی در زندان مرکزی زاهدان اعدام شد.
طبق این بیانیه، دهانی در آبان ۱۴۰۱ در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» بازداشت و بدون حق دادرسی عادلانه، به اتهام «قتل چهار تن از مأموران حکومتی در شهرستان بمپور»، به اعدام محکوم شده بود.
فرهاد شاکری، عبدالحکیم عظیم گرگیج، عبدالرحمن گرگیج، تاجمحمد خرمالی و مالکعلی فدایینسب، پنج زندانی سیاسی هستند که ۱۹ فروردین به اتهام «بغی از طریق عضویت در گروه سلفی حزبالفرقان و جبهه همبستگی ملی اهلسنت ایران» در زندان وکیلآباد مشهد اعدام شدند.
اعضای کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در پایان بیانیه خود با از «ابعاد گسترده نقض فاحش حقوق بشر در ایران» به عنوان هشداری جدی برای جامعه و فعالان حقوقبشری و نهادهای بینالمللی نام برد و نوشت: «هرگونه بیعملی و نادیدهانگاری با این حکومت مستبد باعث گرفتن جان مردم ستمدیده و زندانیان بیشتری میشود.»
این زندانیان از تمامی نهادها و سازمانهای حقوق بشری و سیاسی بینالمللی درخواست کردند که صدای مردم و زندانیان در ایران باشند: «زیرا دهها زندانی سیاسی، عقیدتی و هزاران زندانی با جرایم عمومی زیر حکم اعدام هستند که از حداقل حق دادرسی منصفانه محروم بوده و هستند.»
اعتصاب غذای زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از نهم بهمن ۱۴۰۲ با شدت گرفتن موج اعدامها در ایران، با درخواست توقف صدور و اجرای این احکام، از سوی زندانیان سیاسی محبوس در زندان قزلحصار کرج آغاز شد.
در هفتههای بعد، زندانهای دیگری به این کارزار پیوستند و اکنون در شصتوچهارمین هفته، زندانیان محبوس در ۴۰ زندان سراسر ایران دست به اعتصاب غذا زدهاند.
زندانهای اراک، اردبیل، ارومیه، اسدآباد اصفهان، اوین، بانه، برازجان، بم، تبریز، تهران بزرگ، جوین، چوبیندر قزوین، حویق تالش، خرمآباد، خورین ورامین، خوی، دستگرد اصفهان، دیزلآباد کرمانشاه، رامهرمز، رشت، رودسر، زاهدان، سپیدار اهواز، سقز، سلماس، شیبان اهواز، طبس، عادلآباد شیراز، قائمشهر، قزلحصار کرج، کامیاران، کهنوج، گنبدکاووس، لاهیجان، مرکزی کرج، مریوان، مشهد، میاندوآب، نظام شیراز و نقده، زندانهایی هستند که به این کارزار پیوستهاند.
در ماههای اخیر، افزایش شمار اجرای احکام اعدام و همچنین صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، با موجی از اعتراضات در داخل و خارج از کشور روبهرو شده است.
کامران متین، استاد روابط بینالملل در دانشگاه ساسکس، در گفتوگو با ایراناینترنشنال به تاکید دوباره دونالد ترامپ بر تلاش جمهوری اسلامی برای وقتکشی در توافق و خرید زمان برای رسیدن به بمب اتمی اشاره کرد.
او گفت در بررسی این موضوع باید توجه داشت که مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای گذشته به شکل غیر رسمی و حتی علنی گفتهاند در مدت زمان منتهی به مذاکرات، شرایطی را تعیین کردهاند که دولت آمریکا همه آنها را قبول کرده است.
متین گفت حتی اگر این ادعاها درست باشد، به نظر میرسد ترامپ میخواهد بگوید شاید با درخواستهایی درباره محل مذاکرات موافقت کند، اما حاضر به دادن امتیازهای مدنظر جمهوری اسلامی نیست.
این استاد دانشگاه تاکید کرد که اظهارات جدید ترامپ نشان میدهد دیگر اجازه نمیدهد جمهوری اسلامی تاکتیک اتلاف وقتی را که سالها در برابر آمریکا به کار برده را دوباره تکرار کند.
متین افزود: «به نظر میرسد ترامپ این پیام را به تهران رساند که نباید محاسباتش را بر اخباری که از اختلافات جدی درون دولت آمریکا شنیده، بچیند. رییسجمهوری آمریکا با این سخنان و تکرار تهدید به حمله نظامی، تاکید کرد که رشته اوضاع را به دست دارد.»
او درباره اظهارنظر مقامات جمهوری اسلامی مبنی بر اینکه مذاکره صرفا درباره برنامه هستهای است، هم اشاره کرد و گفت این در تناقض با سخنان اخیر استیون ویتکاف، نماینده ویژه دولت ترامپ در امور خاورمیانه است که گفته بود مذاکرات، برنامه موشکی تهران را هم در بر میگیرد.
متین گفت در روزهای اخیر این ایده از سوی خیلیها مطرح شد که اصرار ترامپ و تمرکزش صرفا بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی، نوعی امتیاز دادن به تهران محسوب میشود، اما سخنان ویتکاف نشان داد که آمریکا در حال استفاده از تاکتیکی زیرکانه است.
به گفته او، آمریکا به جای آنکه برنامه موشکی را بهعنوان عنصری مجزا در مذاکرات مطرح کند، آن را به عنوان بخشی از برنامه هستهای جمهوری اسلامی تعریف کرده است.
علی الدیلمی، یکی از اعضای ارشد حوثیهای یمن، در گفتوگو با صدا و سیمای جمهوری اسلامی، گفت مردم یمن از حوثیها حمایت میکنند و اصرار دارند که حملات علیه آمریکا و اسرائیل ادامه پیدا کند.
او افزود برای مقابله با نفوذ اطلاعاتی ستون پنجم دشمن کمپینی به نام «نمیدانم» در بین مردم داریم تا در مواجهه با هر سوال و اتفاقی ابراز بیاطلاعی کنند تا جاسوسان دستشان خالی باشد.
این عضو ارشد حوثیها اضافه کرد که همه مردم یمن کار با اسلحه را بلدند و از مقابله رو در رو و زمینی ترسی ندارند.
نیروی هوایی ایالات متحده در حملات اخیر خود به مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی بسیاری از زیرساختهای نظامی این گروه و همچنین مراکز فرماندهی، محل تجمع و خانههای فرماندهان ارشد حوثیها را هدف قرار داده است.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه دولت دونالد ترامپ گفته است که اهداف آمریکا در مذاکرات جاری با ایران، اندکی فراتر از مفاد توافق هستهای سال ۲۰۱۵ در دوران باراک اوباما (برجام) است اما این تفاوت بهمعنای چرخش کامل در سیاستها نیست.
برجام که با عنوان «برنامه جامع اقدام مشترک» نیز شناخته میشود، در سال ۲۰۱۸ از سوی دونالد ترامپ کنار گذاشته شد و آمریکا از آن خارج شد.
تمرکز بر راستیآزمایی در غنیسازی و تسلیحاتی شدن
ویتکاف در مصاحبهای با شان هَنیتی در شبکه فاکسنیوز گفت: «تمرکز اصلی ما بر راستیآزمایی در برنامه غنیسازی اورانیوم [ایران] است و در نهایت، راستیآزمایی درباره تسلیحاتی شدن آن. این شامل موشکها نیز میشود (نوع موشکهایی که ایران انبار کرده) و همچنین تلاش برای دستیابی به بمب [اتمی].»
او تاکید کرد که برنامه غنیسازی ایران بهطور کامل حذف نخواهد شد بلکه به سطح تعیینشده در برجام یعنی ۳/۶۷ درصد بازگردانده میشود: «ایران نیازی به غنیسازی بالاتر از ۳/۶۷ درصد ندارد.»
این خواسته خاص، با توجه به درخواستهای مکرر تهران برای بازگشت آمریکا به مفاد اولیه برجام، در دسترس بهنظر میرسد. هرچند اختلافاتی بر سر دامنه و میزان مداخله آژانس بینالمللی انرژی اتمی وجود دارد اما بهنظر نمیرسد این بخش از مذاکرات به گره اصلی تبدیل شود.
تفاوتهای کلیدی با برجام: دسترسی گستردهتر، تمرکز بر موشکها
اما موارد مورد نظر برای توافقی فراتر از برجام کدامها هستند؟
نخست آنکه دولت ترامپ نسبت به آنچه در برجام درج شده، به دنبال رژیم بازرسی گستردهتری است.
این نظارت میتواند شامل دسترسی -نه تنها به تاسیسات اعلامشده غنیسازی- بلکه به سایتهایی باشد که احتمال میرود در توسعه کلاهک هستهای نقش دارند.
ایران همواره با چنین دامنهای از بازرسی مخالفت کرده و این موضوع احتمالا یکی از نقاط اصلی اختلاف خواهد بود.
دوم آنکه ویتکاف بهطور صریح از برنامه موشکهای بالستیک ایران یاد کرد. حوزهای که تقریبا در توافق اولیه برجام نادیده گرفته شده بود. وارد کردن این برنامه در مذاکرات نیازمند دسترسی به زیرساختهای گسترده تحقیق و توسعه نظامی ایران است که تهران همواره آن را از نظارت خارجی دور نگه داشته است.
منطق گنجاندن برنامه موشکی روشن است: اگر ایران موفق به تولید کلاهک هستهای شود، موشکهای بالستیک اصلیترین وسیله پرتاب آن خواهند بود.
ایران تاکنون هزاران موشک تولید کرده؛ گرچه این موشکها ممکن است از نظر فنی خیلی پیشرفته نباشند اما در صورت تجهیز به کلاهک هستهای، تهدیدی جدی برای منطقه، از جمله اسرائیل، یونان و برخی نقاط جنوب و شرق اروپا محسوب میشوند.
اختلاف نظر در درون دولت ترامپ درباره هدف نهایی
ویتکاف پیشتر نیز در مصاحبهای با تاکر کارلسن در ماه مارس به اهداف محدود دولت از مذاکره احتمالی با ایران اشاره کرده بود اما برخی دیگر از مقامهای ارشد دولت از جمله وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی، بهطور علنی خواستار انحلال کامل برنامه هستهای ایران شدهاند.
در همین زمینه، یکی از مسائل اساسی، تعیین سرنوشت حدود ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با خلوص بالاست که تهران در حال حاضر در اختیار دارد.
طبق گزارش سهشنبه ۲۶ فروردین گاردین، ایالات متحده پیشنهاد داده است این مواد به کشور ثالثی مانند روسیه منتقل شود. پیشنهادی که تهران بهاحتمال زیاد با آن مخالفت خواهد کرد.
بهگفته منابع، این موضوع در مذاکرات اخیر میان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و ویتکاف در عمان مطرح شده اما ایران بر باقی ماندن این ذخایر تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و سازمان ملل در داخل کشور تاکید کرده است.
تهدید دوباره ترامپ به اقدام سختگیرانه
در نهایت، پرسش کلیدی این است که ایران تا چه حد و با چه سرعتی آماده پیشروی بهسمت توافق است و اینکه آیا دولت ترامپ در جریان چانهزنیها از برخی خواستههای سختگیرانه خود عقبنشینی خواهد کرد یا نه؟
ترامپ ۲۵ فروردین گفت: «ایران باید از دنبال کردن سلاح هستهای دست بردارد. آنها نباید سلاح هستهای داشته باشند.»
او افزود: «به نظرم دارند ما را سر میدوانند، چون عادت کردهاند با آدمهای احمق در این کشور طرف باشند.»
رییسجمهوری آمریکا در ادامه تاکید کرد: «باید سریع پیش بروند چون خیلی نزدیک شدهاند اما ما اجازه نمیدهیم سلاح هستهای داشته باشند. اگر مجبور شویم، اقدامی بسیار سختگیرانه انجام خواهیم داد و این کار را نه برای خودمان، بلکه برای جهان انجام میدهیم. آنها آدمهایی رادیکال هستند و نباید سلاح هستهای داشته باشند.»
