دولت پرتغال پس از طرح اتهام فساد نخستوزیر و رای عدم اعتماد پارلمان منحل شد
پس از مطرح شدن اتهام ارتباط شرکت خانوادگی لوئیس مونتهنگرو، نخستوزیر پرتغال، با یک گروه هتلداری و کازینو، با رای عدم اعتماد پارلمان دولت او سقوط کرد و باید برای سومین بار در سه سال گذشته در این کشور انتخابات برگزار شود.
در جلسه سهشنبه ۲۱ اسفند پارلمان پرتغال، تنها ۸۸ نماینده به درخواست نخستوزیر برای رای اعتماد دوباره به دولت او رای مثبت دادند و در مقابل ۱۴۲ نماینده با رای مخالف، دولت را ساقط کردند.
دولت، که از یک ائتلاف دوحزبی به رهبری حزب سوسیال دموکرات، تشکیل شده کمتر از یک سال در قدرت بود و تنها ۸۰ کرسی در مجلس ۲۳۰ کرسی کنونی داشت.
اکثریت قاطع قانونگذاران مخالف متعهد شده بودند که علیه آن رای دهند. در جریان استیضاح دولت، سوسیالیستهای میانهچپ و حزب چگا، که مجموعا ۱۲۸ کرسی در اختیار دارند، علیه دولت رای دادند.
عدم رای اعتماد به دولت پس از موضوع فساد شرکت خانوادگی نخستوزیر و بهرهمند شدن از برخی قراردادها انجام شد. این شرکت در سال ۲۰۲۱ تاسیس شده و پسران لوئیس مونتهنگرو در حال حاضر آن را اداره میکنند.
دولت طرحی را پیشنهاد کرده بود که نتایج تحقیقات در این باره را ظرف ۱۵ روز اعلام کند اما پدرو نونو سانتوس، رهبر سوسیالیستها، خواستار تشکیل کمیسیون تحقیق پارلمانی شده بود.
لوئیس مونته نگرو چند بار از سوسیالیستها درخواست کرد تا راه حلی بیابند که انتخابات زودهنگام برگزار نشود اما مخالفان این درخواست و همچنین درخواست برای تعطیلی جلسه پارلمان و مذاکرات پشت درهای بسته را رد کردند.
اکنون باید مارسلو ربلو دی سوزا، رییسجمهور پرتغال،درباره انتخابات تصمیم بگیرد.
آنتونیو کاستا، نخستوزیرسابق پرتغال، نیز آبان ۱۴۰۲ و پس از بازداشت رییس دفترش به اتهام فساد مالی، از سمت خود استعفا کرده بود و هفتم تیر سال جاری به عنوان رییس شورای اروپا انتخاب شد.
رییس دفتر او به دنبال تحقیقات درباره با فساد در پرونده مدیریت پروژههای استخراج لیتیوم و هیدروژن بازداشت شده بود.
وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهای اعلام کرد یک گروه تبهکار در سوئد و رهبر آن را که برای جمهوری اسلامی کار میکرده، تحریم کرده است. طبق این بیانیه، این شبکه در ژانویه ۲۰۲۴ از طرف حکومت ایران یک حمله را به سفارت اسرائیل در استکهلم انجام داده بود.
وزارت خزانهداری آمریکا چهارشنبه ۲۲ اسفند اعلام کرد این گروه تبهکاری بینالمللی که مقر اصلی آن در سوئد است، علاوه بر قاچاق مواد مخدر، علیه اسرائیلیها و یهودیان در اروپا حملاتی را انجام داده است.
این بیانیه هدف از این تحریمها را مختل کردن، تضعیف و جلوگیری از توانایی حکومت ایران برای ادامه «فعالیتهای مجرمانه و بیثباتکننده» خود عنوان کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا بر ادامه همراهی ایالات متحده با شرکای بینالمللی خود برای پاسخگو نگهداشتن عواملی که به دنبال پیشبرد «دستورکار زورگویانه و بیثباتکننده» جمهوری اسلامی تاکید کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با اشاره به این تحریمها گفت: «استفاده گستاخانه تهران از سازمانهای جنایی فراملی و قاچاقچیان مواد مخدر، تلاشهای جمهوری اسلامی برای دستیابی به اهداف خود از هر طریق ممکن را نشان میدهد. تهران به هزینهای که این اقدامات برای جوامع سراسر اروپا دارد، هیچ توجهی ندارد.»
وزارت خزانهداری آمریکا با اشاره به استفاده فزاینده حکومت ایران از شبکههای جنایی به عنوان «عوامل نیابتی» خود گفت جمهوری اسلامی علاوه بر هدف قرار دادن شهروندان آمریکایی، علیه اهداف اسرائیلی و یهودی در نقاط مختلف اروپا «حملات تروریستی» طراحی کرده است.
این بیانیه همچنین به تلاش جمهوری اسلامی برای ترور مخالفان ایرانی از طریق شبکههای جنایی جنایی اشاره کرد و گفت ناجی شریفی زیندشتی، قاچاقچی مواد مخدر ایرانی که بهمن ماه ۱۴۰۲ از سوی آمریکا تحریم شد، یکی از این موارد است.
روزنامه لوموند در گزارشی از غارت اموال انجمن ایرانشناسی فرانسه در تهران (ایفری) از سوی افراد ناشناس با وجود پلمب شدن آن به دست نهادهای رسمی جمهوری اسلامی خبر داد.
انجمن ایرانشناسی فرانسه، دی ماه سال گذشته و در واکنش به انتشار کاریکاتورهای علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در نشریه طنز شارلیابدو در فرانسه، از سوی نهادهای رسمی در ایران پلمب شد.
با این حال بر اساس گزارش روزنامه لوموند، همسایگان این انجمن به سفارت فرانسه خبر دادهاند که افرادی برای چندین روز در این ساختمان بودهاند.
این افراد آرشیو عکسهای قدیمی این انجمن را از بین بردهاند، کامپیوترها را با خود بردهاند یا به آنها آسیب زدهاند.
پس از این اتفاق، سفارت فرانسه در تهران، کتابخانه و دیگر محتواهای فرهنگی موجود در این ساختمان را به صورت کامل به سفارت منتقل کرده است.
نهادهای جمهوری اسلامی غارت این موسسه را به افرادی ذیل عنوان معتادان نسبت دادهاند.
دی ماه سال گذشته، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به انتشار کاریکاتورهای خامنهای در نشریه شارلیابدو، اعلام کرد که در گام نخست، فعالیت انجمن ایرانشناسی فرانسه در ایران را تعطیل میکند.
وزارت خارجه فرانسه، نهم مرداد ۱۴۰۳، کاردار سفارت جمهوری اسلامی ایران را در اعتراض به تداوم تعطیلی موسسه انجمن فرانسوی ایرانشناسی در تهران احضار کرد.
این وزارتخانه تاکید کرد که آثار موجود در این موسسه بهوسیله نسلهایی از محققان فرانسوی و ایرانی در طول بیش از یک قرن جمعآوری شده و مهر و موم (پلمب) ماندن آن، آسیب و زیانهای جبرانناپذیری را برای تحقیقات علمی به همراه دارد.
انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رییس امارات متحده عربی، با عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی دیدار کرد. خبرگزاری تسنیم به نقل از اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گزارش داد او حامل نامه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای جمهوری اسلامی است.
همزمان با انتشار خبر سفر قرقاش به تهران و تایید دریافت نامه، علی خامنهای در دیدار خود با جمعی از دانشجویان،با اشاره به ارسال نامه ترامپ، تاکید کرد هنوز نامه را دریافت نکرده اما این که رئیس جمهور آمریکا میگوید ما آماده هستیم با ایران مذاکره کنیم و دعوت به مذاکره میکند، «فریب افکار عمومی» دنیاست.
خامنهای با رد دوباره هرگونه مذاکره با آمریکا، به خروج ترامپ از برجام در سال ۱۳۹۷ اشاره کرد و گفت: «ما نشستیم چند سال مذاکره کردیم همین شخص مذاکره تمام شده کامل شده امضا شده را از میز بیرون انداخت پاره کرد...وقتی میدانیم عمل نمیکند چه مذاکرهای کنیم؟»
رسانههای ایران پیش از این با اعلام سفر انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رییس دولت امارات متحده عربی به تهران، خبر دادند که او حامل نامه ترامپ برای خامنهای است. نامهای که ۱۵ اسفند ارسال شده و از زمان اعلام ارسال آن در ۱۷ اسفند از سوی ترامپ، در کانون توجه رسانهها قرار گرفته است.
قرقاش یک دیپلمات برجسته اماراتی است که سالها در سیاست خارجی این کشور نقشی کلیدی داشته است.
او در زمان امضای «توافق ابراهیم» که به عادیسازی روابط اسرائیل با برخی کشورهای عربی، از جمله امارات متحده عربی منتج شد، وزیر مشاور در امور خارجی امارات بود و به عنوان یکی از چهرههای کلیدی در مذاکرات بین ابوظبی، واشینگتن و تلآویو، فعالیت داشت.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، صبح چهارشنبه ۲۲ اسفند بدون اشاره به جزییات اعلام کرد نامهای که ترامپ گفته است برای خامنهای نوشته، از سوی یکی از کشورهای عربی به جمهوری اسلامی تحویل داده خواهد شد.
او گفت که این نامه نوشته شده اما هنوز به دست تهران نرسیده است.
ترامپ، ۱۷ اسفند در گفتوگو با شبکه فاکس بیزنس اعلام کرد که ۱۵ اسفند، برای خامنهای نامهای ارسال کرده است که طبق توصیف او، پیام آن «جنگ یا مذاکره» بوده است.
رییسجمهوری آمریکا همچنین در نشست خبری کاخ سفید تاکید کرد برخورد با مسئله جمهوری اسلامی به مراحل آخر رسیده و با مذاکره یا اقدام نظامی، این مشکل حل خواهد شد.
۱۸ اسفند، خامنهای دیداری با کارگزاران جمهوری اسلامی و فرماندهان نظامی ترتیب داد و در این دیدار، ضمن رد مجدد مذاکره میان تهران و واشینگتن، تلویحا گفت درخواست ترامپ -که خامنهای او را قلدر خطاب کرد- برای مذاکره، به منظور «حل مسائل» نیست بلکه «برای تحکم و تحمیل توقعات خودشان است».
مقامهای جمهوری اسلامی از ابتدای انتشار خبر نامه ترامپ، دریافت آن را رد کردند.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل ۱۷ اسفند اعلام کرد چنین نامهای دریافت نشده است.
۲۰ اسفند نیز اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد نامهای از ترامپ به دست مقامهای جمهوری اسلامی نرسیده است.
رسانههای رسمی در ایران از زمان انتشار این خبر، به صورت هماهنگ، دریافت نامه از ترامپ را رد و تاکید کردند انتشار خبر ارسال این نامه، «جنگ روانی» علیه جمهوری اسلامی است.
اکنون عراقچی ضمن تایید ارسال نامه ترامپ، با اشاره به اینکه «ما با سه کشور اروپایی مذاکره داریم و دو هفته پیش دور چهارم آن برگزار شد» تاکید کرد: «به زودی دور دیگری هم خواهیم داشت و همزمان مذاکرات ما با چین و روسیه ادامه دارد.»
خامنهای در دیدار با کارگزاران نظام، با انتقاد از رفتار کشورهای اروپایی در جریان مذاکرات، آنها را «بیچشم و رو» خواند و از «عدم پایبندی آنان به تعهداتشان در برجام» انتقاد کرد.
نشست غیرعلنی شورای امنیت
۲۱ اسفند، خبرگزاری رویترز به نقل از دیپلماتها گزارش داد که شورای امنیت سازمان ملل چهارشنبه ۲۲ اسفند نشستی غیرعلنی درباره افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تا سطح نزدیک به درجه تسلیحاتی برگزار خواهد کرد.
عراقچی، برگزاری این جلسه را «یک رویه کاملا جدید و عجیب» خواند و افزود که درخواست برگزاری این جلسه «محل تعجب» دارد و «حسن نیت» کسانی را که خواهان برگزاری آن هستند، زیر سوال میبرد.
آمریکا و کشورهای اروپایی طرف مذاکره با جمهوری اسلامی، از جمله پیشنهاددهندگان برگزاری این جلسه بودند.
در همین حال اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد نشست سه جانبه ایران، چین و روسیه، در سطح معاونین وزارت خارجه، با تمرکز بر تحولات مرتبط با موضوع هستهای و رفع تحریمها، جمعه در پکن برگزار خواهد شد.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، به تعطیل شدن فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی به عنوان خواستهای از سوی واشینگتن برای احیای برجام اشاره کرد و گفت که کشورش با اتحادیه اروپا برای احیای این توافق در تماس است.
لاوروف در یک مصاحبه گفت مسکو طرفدار قالبی است که «توسعه توافق برجام» است اما اصرار آمریکا به شروط سیاسی و عدم حمایت جمهوری اسلامی از گروههایی در عراق، لبنان و سوریه، نگران کننده است.
لاوروف گفت که این شرط برای احیای توافق برجام راه به جایی نخواهد برد.
وزیر خارجه روسیه با اشاره به اقدامات دیگر کشورهای منطقه در مناطق دیگر از جمله نقشآفرینیها در بحران داخلی سودان، گفت: «بنابراین این که بگوییم همه به جز ایران این حق را دارند که نفوذ کنند، واقعبینانه نیست.»
همزمان، وزارت خارجه چین اعلام کرد ۲۴ اسفند در پکن با روسیه و ایران درباره موضوع هستهای ایران مذاکره خواهد کرد. ما ژائوسو، معاون وزیر خارجه چین، ریاست جلسه را بر عهده خواهد داشت.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۲۲ بهمن گفت که جلسه سهجانبه چین، ایران و روسیه در این خصوص در روزهای آینده برگزار میشود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم گفت که این نشست در سطح معاونان وزارت امور خارجه سه کشور، با تمرکز بر تحولات مرتبط با موضوع هستهای، این هفته در پکن برگزار میشود.
او افزود در این جلسه درباره دیگر موضوعات مورد علاقه سه کشور از جمله تحولات منطقهای و بینالمللی و همچنین موضوعات مرتبط با همکاریها در قالب سازمانهای بریکس و شانگهای نیز بحث و تبادل نظر خواهد شد.
یک روز پیش از این سخنان، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در نشست شورای امنیت سازمان ملل، درخواست این اتحادیه را برای حل و فصل موضوع هستهای ایران از طریق دیپلماسی تکرار کرد.
در روزهای گذشته گزارشهایی درباره میانجیگری روسیه بین ایران و آمریکا مطرح شده و میخاییل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین نیز دوشنبه ۲۰ اسفند اعلام کرد امکان بازنگری در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در مذاکرات احتمالی آتی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی وجود دارد.
قرار است شورای امنیت سازمان ملل، چهارشنبه ۲۲ اسفند درباره افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تا سطح نزدیک به درجه تسلیحاتی نشستی غیرعلنی برگزار کند.
این جلسه به درخواست شش کشور از ۱۵ عضو شورا، شامل ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، کره جنوبی، یونان و پاناما برگزار میشود.
این کشورها همچنین خواستار بررسی تعهد جمهوری اسلامی به ارائه اطلاعات لازم به آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره مواد هستهای اعلامنشدهای هستند که در چندین سایت مختلف در ایران شناسایی شدهاند.
عراقچی در واکنش به اعلام خبر برپا شدن این جلسه گفت که برگزاری جلسه شورای امنیت «رویه کاملا جدیدی است و محل تعجب دارد و حسن نیت کشورهای خواهان این جلسه را زیر سوال میبرد».
روسیه، ایران و اسرائیل
وزیر خارجه روسیه به سوالی درباره تهدید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، به صورت مستقیم پاسخ نداد و تنها گفت: «ما قبلا با نخستوزیر نتانیاهو روابط خوبی داشتیم.»
لاوروف تاکید کرد که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، معتقد است حلوفصل بحران غزه، بدون تشکیل یک دولت فلسطینی و بدون تضمین امنیتی قابل اعتماد برای اسرائیل، امکانپذیر نیست.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۷ اسفند تاکید کرد مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به «مراحل آخر» رسیده است و این مساله یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا با اقدام نظامی.
آدام بوهلر، نماینده ویژه ترامپ در امور رسیدگی به گروگانها نیز ۱۹ اسفند از احتمال همکاری آمریکا و اسرائیل برای نابودی برنامه هستهای تهران خبر داد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره مذاکرات صلح روسیه و اوکراین در جده گفت که درگیری دو کشور، راهحل نظامی ندارد. روبیو از مسکو خواست تا به تمامی نبردها پایان دهد و تاکید کرد اکنون نوبت روسیه است که پاسخ مثبت بدهد و اگر نه بگوید، «خیلی چیزها» مشخص خواهد شد.
وزیر خارجه آمریکا چهارشنبه ۲۲ اسفند ماه گفت: «مساله اصلی در مذاکرات صلح اوکراین، بازدارندگی در برابر هرگونه تجاوز آینده است و اروپاییها باید در این روند مشارکت داشته باشند.»
آمریکا و اوکراین پس از دیدار مقامهایشان در عربستان سعودی، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که کییف با پیشنهاد واشینگتن برای یک آتشبس فوری ۳۰ روزه موافقت کرده و ایالات متحده هم پذیرفته است ارائه کمکهای نظامی و اشتراکگذاری دادههای اطلاعاتی با اوکراین را بلافاصله از سر بگیرد.
وزیر خارجه آمریکا گفت: «در عربستان سعودی، درباره امتیازات سرزمینی گفتوگو کردیم اما بیشتر گفتوگوهای ما با اوکراین درباره چگونگی روند مذاکرات بود.»
روسیه سه سال پیش حمله تمامعیاری را به اوکراین آغاز کرد و اکنون حدود یکپنجم از خاک اوکراین، از جمله کریمه را که در سال ۲۰۱۴ ضمیمه کرد، در اختیار دارد.
روبیو پیش از این با اشاره به بیش از هشت ساعت مذاکرات در جده به خبرنگاران گفته بود: «رییسجمهور ترامپ میخواست که این جنگ دیروز تمام شود ... بنابراین، امید ما این است که روسها هر چه سریعتر پاسخ مثبت دهند تا بتوانیم وارد مرحله دوم، یعنی مذاکرات واقعی شویم.»
روبیو تاکید کرد که واشینگتن خواهان توافقی جامع با روسیه و اوکراین «در سریعترین زمان ممکن» است.
از سوی دیگر، همزمان با گفتوگوی تلفنی رییس سیآیای و رییس سازمان اطلاعات خارجی روسیه، مقامات در مسکو به پیشنهاد آتشبس مورد توافق آمریکا و اوکراین واکنش منفی نشان دادند و از جمله سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفت اخبار مواضع این کشور درباره آتشبس، از مسکو منتشر خواهد شد نه از آمریکا یا اوکراین.
کنستانتین کوساچف، رییس کمیته امور بینالملل شورای فدراسیون روسیه نیز در واکنش به پیشنهاد آتشبس مورد توافق مقامهای آمریکا و اوکراین، گفت که هرگونه توافق بر اساس شرایط مسکو خواهد بود، نه واشینگتن.
این قانونگذار روس، چهارشنبه ۲۲ اسفند در پستی در تلگرام نوشت: «هرگونه توافق - با درک کامل ضرورت سازش - باید بر اساس شرایط ما باشد، نه آمریکا. و این نه از سر لافزنی، بلکه از درک این واقعیت است که توافقهای واقعی هنوز همانجا، در میدان نبرد نوشته میشوند، چیزی که در واشینگتن هم باید آن را درک کنند.»
همزمان با این مواضع، رسانههای روسیه خبر دادند که سرگئی ناریشکین، رییس سرویس اطلاعات خارجی روسیه، روز سهشنبه با جان رتکلیف، مدیر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیای)، تماس تلفنی داشته است و طرفین در مورد همکاری بین سازمانهای اطلاعاتی مربوطه خود و مدیریت بحران، گفتگو کردهاند.
