ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، سفر ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، به واشینگتن را یک «شکست کامل دیپلماتیک» توصیف کرد.
او گفت زلنسکی صلح را رد کرده و به ادامه جنگ «وسواس» دارد.
زاخارووا رفتار رییسجمهوری اوکراین را تهدیدی بزرگ برای جامعه بینالمللی دانست.
روبرت هابک، وزیر اقتصاد و معاون صدراعظم آلمان، خواستار تسریع در ارسال بسته کمک تسلیحاتی سه میلیارد یورویی به اوکراین شد.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «برای تامین حمایت لازم از اوکراین، باید اکنون هر کاری که میتوانیم در کوتاهمدت انجام دهیم.»
شماری از مقامات سابق جمهوری اسلامی و فعالان رسانهای حکومتی از جنگ لفظی دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی ابراز خوشحالی کردند و آن را به معنای درست بودن سخنان علی خامنهای مبنی بر عاقلانه و هوشمندانه نبودن مذاکره با آمریکا دانستند. عدهای هم از رییسجمهوری اوکراین انتقاد کردهاند.
برخی افراد نزدیک به دولت حسن روحانی، ضمن اشاره به تحقیر زلنسکی، خود او را مقصر دانستهاند که در زمان مناسب برای پایان جنگ، مذاکره نکرده است.
دیدار رییسجمهور آمریکا و رییسجمهوری اوکراین در کاخ سفید و مقابل دوربینهای تلویزیونی به تنش کشیده شد و دو طرف وارد جنگی لفظی شدند.
ترامپ، زلنسکی را به «ناسپاسی» متهم کرد و گفت او قدردان کمکهای آمریکا برای مقابله با حمله روسیه به کشورش نبوده است.
دیاکو حسینی، کارشناس مسائل بینالملل و از افراد نزدیک به دولت روحانی، نوشت: «مشاجره تحقیرآمیز زلنسکی و ترامپ ثابت کرد باید قبل از آنکه کارتی برای بازی نماند با او مذاکره و توافق کرد؛ در غیر این صورت هرگز نباید به مذاکره فکر کرد.»
پیش از این نیز برخی مقامات دولت روحانی، ابراهیم رئیسی را سرزنش کردند که مذاکرات احیای برجام را به نتیجه نرساند.
برخی تحلیلگران نیز معتقدند پس از ضربات وارد شده به نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، حکومت ایران کارت بازی جدی برای مذاکره با آمریکا و اروپا ندارد.
تصور دیدار احتمالی ترامپ و پزشکیان
برخی از کاربران اصولگرا در شبکه اجتماعی ایکس، با اشاره به نحوه سخن گفتن پزشکیان در سخنرانیهایش اقدام به تمسخر او کرده و نوشتند که میتوان تصور کرد در صورت دیدار پزشکیان و ترامپ، چه اتفاقی رخ میدهد.
در واکنش به حملات به پزشکیان، علیاصغر شفیعیان، فعال رسانهای نزدیک به دولت نوشت: «آنها که مواجهه ترامپ با زلنسکی را با مسئله ایران و آمریکا مقایسه میکنند، متوجه توهین مستتر در کلامشان به جمهوری اسلامی ایران هستند؟!»
محمدعلی ابطحی، رییس دفتر و معاون محمد خاتمی در دوره ریاست جمهوری او نیز نوشت: «ترامپ و آمریکای ترامپ، آدمهای مذاکره نیستند. حالا فکر کنید پزشکیان روبهرویش نشسته بود ...»
او تاکید کرد: «باور کنیم گفتوگو با این مرد، کمکی به مردم ایران نمیکند.»
پیام ترامپ به خامنهای و طرح مذاکره
علی شمخانی، دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی، با انتشار تصویری قدیمی از دیدار نخستوزیر ژاپن با رهبر جمهوری اسلامی که گفته میشود حامل نامه ترامپ در دور نخست ریاستجمهوری او بود، نوشت: «واکنش رهبری نسبت به آمریکا، نخستوزیر ژاپن را به این نتیجه رساند که پیام را پنهان کند. تو خود حدیث مفصل بخوان زین مجمل.»
محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت رئیسی نیز نوشت: «عاقبت تمام گدایان مذاکره با آمریکا و ترامپ.»
علیاکبر رائفیپور و عبدالله گنجی، فعالان اصولگرا نیز در متنهایی «از تحقیر شدن زلنسکی» استقبال کردند.
در همین حال محمدحسین خوشوقت، مدیرکل مطبوعات خارجی در دولت خاتمی نیز تاکید کرد: «در این نظام بینالملل، وابستگی به قدرتها موجب ذلت و هلاکت است.»
خبرگزاری فارس نیز مذاکرات آمریکا و روسیه بدون حضور اوکراین را با نشست روزولت، چرچیل و استالین، در تهران در سال ۱۳۲۲ مقایسه کرد.
نباید از نزدیکی پوتین و ترامپ استقبال کرد
برخی دیگر از فعالان سیاسی در ایران تاکید کردند که نباید از تحقیر زلنسکی که به معنای نزدیک شدن بیشتر ترامپ به ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه است، استقبال کرد.
احمد زیدآبادی، فعال سیاسی ملی-مذهبی، نوشت که خطر دوستی پوتین با ترامپ برای ایران بیشتر از خطر دشمنی پوتین با ترامپ است.
روزنامه جمهوری اسلامی، اول اسفند ماه در سرمقاله خود درباره احتمال معامله پوتین با ترامپ بر سر ایران هشدار داده و تاکید کرده بود منافع ملی کشور ایجاب میکند اقدامات روسیه در چگونگی تعاملش با آمریکا، زیر نظر گرفته شود.
از سوی دیگر خبرگزاری ایرنا، گزارشی را از رسانهها و تحلیلگران غربی و تحلیلگران روس منتشر کرده که در آن آمده است: «آشتی جدید میان ترامپ و پوتین ممکن است زمینهساز بازگشت مذاکرات هستهای ایران باشد.»
در این گزارش تاکید شده است این مذاکره در صورتی که طرفین به توافقی صلحآمیز در اوکراین دست یابند، میتواند منجر به همکاری استراتژیک در حوزههای متنوع میان واشینگتن و مسکو شود.»
این تحلیل در حالی مطرح شده که مقامهای دولت ترامپ بارها بر سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی تاکید کردهاند.
شکستن ابهت آمریکا
برخی از فعالان رسانهای اصولگرا و خبرگزاری فارس، برخورد زلنسکی با ترامپ را به معنای «شکسته شدن ابهت آمریکا» دانستهاند. از جمله عبدالرضا داوری، فعال سیاسی اصولگرا، نوشت: «برخورد تند و شجاعانه زلنسکی با اظهارات تحقیرآمیز ترامپ و ایستادگی او، ابهت رییسجمهور آمریکا را مقابل دوربین رسانهها شکست.»
خبرگزاری فارس نیز نوشت مشاجره مقامات اوکراین و آمریکا در کاخ سفید، نشان میدهد سیاست خارجی تهاجمی ترامپ تاکنون جواب نداده است.
این خبرگزاری تاکید کرد: «ترامپ برای اجرایی کردن وعدههای انتخاباتی خود با چالش جدی روبهرو شده و صحنه واقعی جهان با حال و هوای ستاد انتخاباتی او و ایدهها و راهبردهایش فاصله زیادی دارد.»
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، بعد از ظهر شنبه ۱۱ اسفند در داونینگ استریت با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، دیدار خواهد کرد.
ساعاتی پیش هواپیمای حامل زلنسکی در فرودگاه استانستد لندن به زمین نشست.
زلنسکی پس از درگیری لفظی با ترامپ در کاخ سفید و ترک واشینگتن، به بریتانیا رفته تا در نشست رهبران اروپایی که به میزبانی استارمر برگزار میشود، شرکت کند.
در این نشست که با حضور رهبران ایتالیا، لهستان و سایر کشورهای اروپایی برگزار خواهد شد، موضوعات کلیدی مانند افزایش بودجه دفاعی اوکراین بررسی میشود.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، با انتشار سلسله پستهایی در شبکه اجتماعی ایکس، از مردم، کنگره و رییسجمهوری آمریکا به دلیل حمایتشان از اوکراین قدردانی کرد، کییف و واشینگتن را دو شریک استراتژیک خواند و گفت اوکراینیها نیاز دارند بدانند که آمریکا در کنار آنهاست و تضمینهای امنیتی واضحی برای حمایت از اوکراین ارائه میدهد.
او گفت کمک آمریکا برای بقای اوکراین حیاتی بوده و با وجود گفتوگوی دشواری که جمعه در کاخ سفید رخ داد، واشینگتن و کییف همچنان شریک استراتژیک یکدیگرند اما دو طرف برای درک واقعی اهداف مشترک، باید با یکدیگر صریح و صادق باشند.
زلنسکی گفت ترامپ میخواهد جنگ تمام شود، اما هیچکس بیشتر از اوکراینیها خواهان صلح نیست و این، نبردی برای آزادی و برای بقای آنهاست.
رییسجمهوری اوکراین با نقل قولی از رونالد ریگان، رییسجمهوری اسبق آمریکا درباره صلح، گفت: «ما در مورد صلحی عادلانه و پایدار صحبت میکنیم؛ آزادی، عدالت و حقوق بشر برای همه. آتشبس با پوتین جواب نمیدهد. او در ۱۰ سال گذشته ۲۵ بار آتشبسها را نقض کرده است. صلح واقعی، تنها راهحل است.»
او از آمادگی خود برای امضای توافقنامه معدنی گفت و آن را اولین گام به سوی تضمینهای امنیتی توصیف کرد اما گفت این توافق کافی نیست و اوکراین به بیشتر از این نیاز دارد؛ چراکه آتشبس بدون تضمینهای امنیتی برای اوکراین خطرناک است.
زلنسکی تاکید کرد: «ما سه سال است که میجنگیم و مردم اوکراین باید بدانند که آمریکا در کنار ماست. من نمیتوانم موضع اوکراین را در مورد روسیه تغییر دهم. روسها دارند ما را میکشند. روسیه دشمن است و این واقعیتی است که ما با آن روبهرو هستیم. برای صلحی عادلانه و پایدار باید در میز مذاکره قوی باشیم. صلح تنها زمانی ممکن است که بدانیم تضمینهای امنیتی داریم، زمانی که ارتش ما قوی است و شرکای ما در کنار ما هستند.»
به گفته او، اوکراین نمیتواند فقط از جنگ دست بکشد و بدون تضمین اینکه پوتین فردا بازنخواهد گشت، این کار را انجام دهد.
زلنسکی تاکید کرد که بدون حمایت آمریکا، کار اوکراین دشوار خواهد بود اما کییف نمیتواند اراده، آزادی یا مردم خود را از دست بدهد: «ما دیدهایم که چگونه روسها به خانههای ما آمدند و بسیاری از مردم را کشتند. هیچکس نمیخواهد موج دیگری از اشغال را تجربه کند.»
رییسجمهوری اوکراین گفت اگر این کشور نتواند به ناتو ملحق شود، به ساختار واضحی از تضمینهای امنیتی از سوی آمریکا نیاز دارد.
زلنسکی توضیح داد: «اروپا آماده است تا برای شرایط اضطراری کمک و ارتش بزرگ ما را تامین مالی کند. ما همچنین به شفاف شدن نقش آمریکا در تعیین تضمینهای امنیتی نیاز داریم؛ اینکه بدانیم تضمینها چه نوع، چه حجمی و چه زمانی خواهند بود. زمانی که این تضمینها برقرار شوند، میتوانیم با روسیه، اروپا و ایالات متحده در مورد دیپلماسی صحبت کنیم. جنگ به تنهایی خیلی طولانی است و ما سلاحهای کافی برای بیرون راندن کامل آنها نداریم.»
او خواستار این شد که آمریکا «قاطعانهتر در کنار اوکراین بایستد» و با اشاره به اینکه اوکراینیها هم نیاز دارند صدای این حمایت قاطع را بشنوند، افزود: «متوجهیم که آمریکا ممکن است به دنبال گفتوگو با پوتین باشد. اما ایالات متحده همیشه درباره "صلح از طریق قدرت" صحبت کرده است و با هم میتوانیم گامهای قویتری علیه پوتین برداریم.»
زلنسکی رابطه اوکراین با رییسجمهوری ایالات متحده را فراتر از ارتباط میان دو رهبر و یک پیوند تاریخی و مستحکم بین ملتهای دو طرف خواند و گفت: «به همین دلیل من همیشه با کلمات قدردانی از طرف ملت خود به ملت آمریکا آغاز میکنم. مردم آمریکا به نجات مردم ما کمک کردند. ما واقعا سپاسگزاریم. ما تنها روابط قوی با ایالات متحده میخواهیم و واقعا امیدوارم که این روابط را داشته باشیم.»
گیتاناس ناوسدا، رییسجمهوری لیتوانی در واکنش به دیدار پر تنش زلنسکی و ترامپ در کاخ سفید، گفت که اروپا باید به سرعت برای حمایت از اوکراین و تقویت دفاع خود اقدام کند.
او افزود که داراییهای مسدودشده روسیه باید فورا برای حمایت نظامی از اوکراین استفاده شود.
به گفته ناوسدا، اتحادیه اروپا باید بر اساس پیشنهاد اورسولا فون درلاین، رییس کمیسیون اروپا، ۲۰ میلیارد یورو کمک دفاعی بیشتر برای تامین هزینههای اوکراین در جنگ تامین کند.
رییسجمهوری لیتوانی بر افزایش سرمایهگذاری کشورهای عضو اتحادیه اروپا در بخش دفاع، تقویت صنایع دفاعی اروپا و همکاریهای مشترک با بریتانیا و نروژ تاکید کرد.
ناوسدا گفت که این موضوعات را در نشست روز یکشنبه با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا و همچنین در دیداری با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا در روز سهشنبه بررسی خواهد کرد.