ایمی برا، قانونگذار دموکرات: در نمایش شرمآور کاخ سفید، ترامپ در کنار آزادی نایستاد
ایمی برا، عضو دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا، با اشاره به اینکه در مشاجره کاخ سفید، ترامپ در کنار آزادی نایستاد، تاکید کرد رییسجمهوری آمریکا باید برای پایان دادن به جنگ اوکراین، به ارزشهای ایالاتمتحده احترام بگذارد.
برا در پستی در ایکس نوشت: «در نمایش شرمآور کاخ سفید، رییسجمهوری و معاونش از اینکه در مقابل یک دیکتاتور بیرحم، جانب آزادی را بگیرند خودداری کردند.»
او افزود: «آنچه شاهدش بودیم، نشاندهنده ارزشهای آمریکا نیست. همچنان در دو حزب کنگره حمایت گستردهای از اوکراین وجود دارد. رییسجمهوری باید به ارزشهای آمریکا احترام بگذارد و برای تضمین یکپارچگی سرزمینی اوکراین و پایان جنگ تجاوزگارانه روسیه، با رویکردی دو حزبی عمل کند.»
در حالی که اوکراین بهدنبال توسعه معادن ارزشمند لیتیوم و جلب سرمایههای خارجی برای بازسازی اقتصاد جنگزده خود است، اختلافات سیاسی با ایالات متحده و نبود تضمینهای امنیتی غربی، آینده توافق پیشنهادی برای بهرهبرداری از ذخایر معدنی این کشور را در هالهای از ابهام قرار داده است.
در اراضی پوشیده از برف در مرکز اوکراین، جایی که برخی از بزرگترین ذخایر معدنی ثابتشده لیتیوم این کشور قرار دارد، گروه کوچکی از مشاوران زیستمحیطی حسگرهایی را در حفرههای زمین قرار میدهند تا سطح آب را اندازهگیری کنند.
این بررسی زیستمحیطی، که به سفارش یک شرکت کوچک معدنکاری اوکراینیِ دارنده مجوز انجام میشود، سالها پیش از هرگونه فعالیت معدنی در این میدانِ توسعهنیافته صورت میگیرد.
مسیر طولانی تا تحقق درآمدهای معدنی
این موضوع نشان میدهد که هنوز مسیری طولانی در پیش است تا توافق پیشنهادیِ مواد معدنی میان اوکراین و ایالات متحده، بتواند درآمد قابلتوجهی برای هر دو طرف به ارمغان بیاورد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، و ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، جمعه ۱۰ اسفند در واشینگتن دیدار کردند تا بر امضای این توافق نظارت کنند، اما در جریان گفتوگویی تند مقابل دوربینهای جهانی، توافق را بدون امضا رها کردند.
ترامپ گفته بود که این توافق میتواند راهی باشد تا آمریکا بخشی از پولی را که بهصورت کمک مالی و تسلیحاتی به اوکراین در جریان جنگ سهساله با روسیه داده، جبران کند. اما درگیری در دفتر بیضی کاخ سفید، آینده این قرارداد را در هالهای از ابهام فرو برد.
یک مقام ارشد آمریکایی پس از این ماجرا به رویترز گفت ترامپ احتمال این توافق را بهطور کامل منتفی ندانسته، اما این منوط به آن است که اوکراین آمادگی گفتوگویی سازنده را داشته باشد.
تردیدهای امنیتی؛ مانع جذب سرمایهگذار
به گفته دنیس آلیوشین، مدیر ارشد استراتژی در شرکت معادن لیتیوم اوکراین، دستیابی به توافق گامی در مسیر درست خواهد بود، زیرا حضور آمریکا در اوکراین در درازمدت آسیبپذیری این کشور را در برابر تهاجم روسیه کمتر میکند.
بااینحال، او افزود که بدون نوعی تضمین امنیتی از سوی غرب، توسعه معدن لیتیوم «پولخیفسکه»، دشوار خواهد بود. این ذخیره معدنی، که یکی از بزرگترین منابع لیتیوم در اروپا محسوب میشود—تنها ۲۴۰ کیلومتر در شمال غرب خط مقدم با روسیه قرار دارد.
آلیوشین به رویترز گفت: «پیش از آغاز جنگ، مذاکرات تجاری زیادی با سرمایهگذارانی داشتم که به پروژه علاقهمند بودند. اما با شروع جنگ، یک مدیرعامل منطقی وارد کشوری نمیشود که در آن جنگ است؛ آنها ترجیح میدهند به زیمبابوه، کانادا یا آفریقا بروند، جایی که جنگی در کار نباشد.»
با وجود درخواستهای مکرر زلنسکی، دولت ترامپ هیچ تضمین امنیتی به کییف نداده است.
ابهام درباره توجیه اقتصادی و آینده صنعت لیتیوم
همین امر، بهویژه با توجه به خطر ازسرگیری جنگ حتی در صورت دستیابی به یک توافق آتشبس با روسیه در سال جاری، تردیدهایی درباره توجیه اقتصادیِ اکتشاف ذخایر کمیاب مواد معدنی، که در دستگاههای فناورانه پیشرفته و باتریها کاربرد دارند، ایجاد کرده است.
متن پیشنویس توافق مواد معدنی که رویترز آن را بررسی کرده، اگرچه حاوی عبارات اطمینانبخش است، اما هیچ تضمین امنیتی در آن وجود ندارد.
تمرکز اصلی این پیشنویس بر ایجاد یک «صندوق سرمایهگذاری بازسازی» با مدیریت مشترک ایالات متحده و اوکراین است که کییف متعهد شود ۵۰ درصد درآمد حاصل از منابع طبیعی دولتی را به آن اختصاص دهد.
علاوه بر این، مفاد این توافق کلی است و برای تعیین جزییات، مذاکرات بیشتری لازم خواهد بود. این موضوع را چهار کارشناس در گفتوگو با رویترز تایید کردند.
آلیوشین میگوید حتی اگر صلحی پایدار به اوکراین بازگردد، شرکت معادن لیتیوم اوکراین باید ۳۵۰ میلیون دلار جذب کند و دستکم برای یک سال و نیم مطالعه امکانسنجی انجام دهد تا بتواند ساخت معدن و کارخانه فرآوری را آغاز کند. او گفت: «این یعنی ما شاید تا سال ۲۰۲۹ بتوانیم به مرحله تولید پایدار برسیم.»
دور بعدی انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده در سال ۲۰۲۸ برگزار میشود و ترامپ که بر همکاری معدنی بهعنوان راهی برای تامین صلح تاکید دارد با توجه به دوره نخست خود، طبق قانون اساسی، نمیتواند بار دیگر نامزد ریاست جمهوری آمریکا شود.
بااین همه، هفت مدیر اجرایی معدن و تحلیلگر صنعتی به رویترز گفتند که برآورد زمانی آلیوشین خوشبینانه است.
دورههای اکتشاف معمولا چهار سال طول میکشد و پس از آن یک سال دیگر هم برای مطالعه امکانسنجی نیاز است تا ساخت کارخانه فرآوری اصلا شروع شود.
برنامه تولید؛ از استخراج تا کربنات لیتیوم
با این حال، آلیوشین گفت شرکتش در نهایت برنامه دارد سالانه حدود ۱.۵ میلیون تن سنگ معدن خام استخراج کند و آن را به ۳۰۰ هزار تن کنسانتره پتالایت، مادهای با غلظت بالاتر لیتیوم، تبدیل کند.
او افزود که با سرمایهگذاری بیشتر، میتوان این کنسانتره را باز هم تصفیه کرد تا ۲۲ هزار تن کربنات لیتیوم بادرجه کاربرد در باتری تولید شود. این نخستین بار است که جزییات مربوط به برنامه تولید و زمانبندی فرآوری در ذخایر پولخیفسکه گزارش میشود.
تقاضا برای این مواد معدنی بالاست. لیتیوم در باتریهای خودروهای برقی بهکار میرود و عناصر خاکی کمیاب در ساخت همهچیز از موتور خودرو و توربین بادی گرفته تا سلاحهای نظامی پیشرفته استفاده میشوند.
اما طبق نظر بیش از ۱۰ تحلیلگر و کارشناس صنعت معدن به رویترز، تبدیل ذخایر لیتیوم و عناصر خاکی کمیاب اوکراین به معادن فعال و ساخت تاسیسات فرآوری آن، کاری بسیار بزرگ است.
رقابت با چین؛ مسئله زمان
به این ترتیب، هر توافقی از سوی ترامپ برای دسترسی به مواد معدنی حیاتی اوکراین نمیتواند ایالات متحده را در دوران ریاستجمهوری او به چالشی جدی در برابر مزیت چشمگیر چین در این عرصه تبدیل کند.
جولین کتل، نایب رییس بخش فلزات و معدن در شرکت مشاوره منابع طبیعی وود مکنزی، گفت: «درست است که این حرکتی علیه چین بهشمار میرود، اما مشکل اصلی همچنان این است که این مواد معدنی کجا فرآوری میشوند و رسیدن به آن مرحله چقدر زمان میبرد.»
او افزود: «اوکراین تیتانیوم تولید میکند و ذخایر گرافیت و لیتیوم گستردهای دارد. میتوان تولید در معادن فعلی را افزایش داد. اما وقتی صحبت از توسعه حوزههای جدید معدنی میشود، فاصله کشف تا تحویل ماده ممکن است تا ۱۰ سال زمان ببرد.»
دامینیک راب، رییس امور جهانی در شرکت خصوصی فعال در حوزه معدن، توافق میان ایالات متحده و اوکراین را گامی مثبت برای تامین مالی بازسازی اوکراین میداند.
راب که پیشتر وزیر امور خارجه بریتانیا بود، گفت: «بررسیهای فراوان و مذاکرات بیشتری مورد نیاز است.»
بر اساس دادههای موجود، اوکراین دارای ذخایری از ۲۲ مورد از ۵۰ ماده معدنیِ است که آمریکا بهعنوان مواد معدنی حیاتی اعلام کرده است و در حوزههای لیتیوم، گرافیت، تیتانیوم، اورانیوم مورد استفاده در تولید انرژی هستهای و همچنین عناصر خاکی کمیاب، ذخایر قابلتوجهی دارد.
چین در حال حاضر سومین تولیدکننده بزرگ لیتیوم در جهان، پس از استرالیا و شیلی است. این کشور همچنین بزرگترین تولیدکننده عناصر خاکی کمیاب از جمله نئودیمیوم بهشمار میرود که از آن برای ساخت آهنرباهای دائمی قوی، سبک و پرقدرت در تجهیزات دفاعی استفاده میشود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در گفتوگو با سیانان تاکید کرد زلنسکی باید برای اینکه جلسه کاخ سفید را به یک «افتضاح برای خودش تبدیل کرد»، عذرخواهی کند.
روبیو گفت: «هیچ لزومی نداشت که او به آنجا برود و رفتار خصمانه داشته باشد.»
وزیر خارجه آمریکا گفت به نظر نمیرسد زلنسکی به دنبال صلح باشد و او در کاخ سفید میخواست تلاشهای ترامپ برای ایجاد صلح را زیر سئوال ببرد.
روبیو گفت: «زلنسکی عامدانه میخواست صحبتها با ترامپ را به این سمت ببرد که صلح غیرممکن است. او میخواهد بگوید مذاکره با پوتین بیفایده است و او قابل اعتماد نیست. زلنسکی از اساس همه تلاشهایی را که ترامپ در این زمینه انجام میدهد، زیر سئوال میبرد.»
او افزود: «اینکه زلنسکی هر چه بخواهد به او بدهیم بدون اینکه پایان کار مشخص باشد، استراتژی دولت بایدن بود. در زمان بایدن آمریکا در حال تامین مالی یک بنبست بود. آمریکا در حال تامین مالی یک چرخگوشت بود و روسیه حاضر است گوشت اوکراینیهای بیشتری را چرخ کند. همه ما دیدهایم که روسیه برای جان انسانها ارزش قائل نیست.»
وزیر خارجه آمریکا با اشاره به اینکه برنامه اروپا این است که جنگ اوکراین یک سال دیگر نیز ادامه یابد تا روسیه آنقدر ضعیف شود تا برای صلح «التماس» کند، گفت: «این نه تنها طرح واقعبینانهای نیست، بلکه به معنای ادامه کشتار و ویرانی برای یک سال دیگر خواهد بود.»
روبیو با تاکید بر لزوم پایان جنگ اوکراین گفت: «راه پایان این جنگ دیپلماسی واقعی است، نه طرح مطالبات حداکثری در ملاءعام.»
او افزود: «ترامپ تمام عمرش در حال قرارداد بستن بوده است. او هرگز به یک توافق غیرواقعی کشیده نخواهد شد.»
به گزارش رویترز، جوزف عون، رییسجمهور لبنان، در مصاحبهای با شبکهی تلویزیونی الشرق که جمعه منتشر شد اعلام کرد او قصد دارد در سفر هفته آینده به عربستان سعودی، از این کشور بخواهد بستهی کمک سه میلیارد دلاری سالانه به ارتش لبنان را بار دیگر فعال کند.
عون که پیش از انتخاب به ریاستجمهوری در ۹ ژانویه، فرمانده ارتش لبنان بود، قرار است دوشنبه در نخستین سفر خارجی خود به عربستان سعودی برود و با محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور دیدار کند.
او در گفتوگو با شبکه الشرق که جمعه ۱۰ اسفند منتشر شد، گفت از ریاض خواهد پرسید «آیا امکان دارد این کمک که در سال ۲۰۱۶ متوقف شد، دوباره فعال شود؟»
این کمک پس از آن قطع شد که لبنان از محکوم کردن حملات به اماکن دیپلماتیک سعودی در ایران خودداری کرد.
عربستان سعودی زمانی میلیاردها دلار در لبنان هزینه کرد. این هزینهها از جمله صرف سپردهگذاری در بانک مرکزی لبنان، کمک به بازسازی جنوب این کشور پس از جنگ سال ۲۰۰۶ حزبالله و اسرائیل و حمایت از شماری از سیاستمداران لبنانی شد، اما در نهایت تنها شاهد این بود که حزبالله با پشتیبانی ایران قدرتمندتر شده و نفوذش در سراسر خاورمیانه گسترش یافت.
اما تحولات سیاسی ماههای اخیر در منطقه، از جمله حملات اسرائیل به حزبالله در سال گذشته میلادی و سرنگونی بشار اسد، متحد سوری آن در ماه دسامبر بسیار چشمگیر بود و وضعیت تغییر کرده است.
عون در گفتگو با الشرق گفت: «امید و انتظار دارم که عربستان سعودی، بهویژه ولیعهد، روابط فیمابین را به سود دو کشور تصحیح کند» و ابراز امیدواری کرد که این اقدام به تقویت روابط سیاسی و اقتصادی منجر شود.
لبنان به هزینه هنگفتی برای بازسازی نیازمند است، چرا که در طول یک سال گذشته، هدف حملات گسترده اسرائیل قرار گرفته است.
با این حال، مقامات و دیپلماتهای لبنانی میگویند حمایت خارجی، از جمله کمک کشورهای حوزهی خلیج فارس، به اجرای اصلاحات مالی طولانیمدت و موردانتظار در بیروت منوط شده است.
عون در گفتگوی خود تاکید کرد لبنان به این اصلاحات متعهد است، اما امیدوار است که کمکهای بازسازی نیز «بهتدریج» ارائه شود تا امکان بازسازی فراهم گردد و آوارگان لبنانی که از روستاهای ویرانشده در جنوب کشور رانده شدهاند، بتوانند به خانههای خود بازگردند.
عربستان سعودی، در ماههای اخیر از رویکرد دولت لبنان برای کاهش نفوذ حزبالله حمایت کرده است.
از جمله وزارت امور خارجه عربستان سعودی در بیانیهای از برخورد دولت لبنان با حامیان حزبالله که خودرو معاون فرمانده صلحبانان سازمان ملل (یونیفل) در بیروت را در اعتراض به لغو پروازهای ایران به آتش کشیده بودند حمایت کرد.
عربستان سعودی در بیانیه یکشنبه ۲۸ بهمن خود نوشت که از اقدامات لبنان علیه «تلاشها برای آسیب رساندن به امنیت شهروندان لبنانی» حمایت میکند.
بیانیه عربستان سعودی پس از آن صادر شد که تنشهایی بر سر تصمیم لبنان برای جلوگیری از فرود پروازهای ایرانی در فرودگاه بیروت در پی تهدیدهای اسرائیل به وجود آمد.
پیشتر هم در چهارم بهمن سال جاری، وزیر امور خارجه عربستان به بیروت سفر و با رییسجمهوری لبنان دیدار کرد. سفر فیصل بن فرحان به بیروت، نخستین دیدار یک مقام بلندپایه سعودی از لبنان در حدود ۱۵ سال گذشته بود.
فرحان در این سفر با ژوزف عون، رییسجمهوری و نواف سلام، نخستوزیر جدید لبنان و نبیه بری، رییس پارلمان لبنان نیز دیدار و گفتوگو کرد.
وزیر امور خارجه عربستان سعودی پیش از سفر به بیروت، انتخاب عون به عنوان رییسجمهوری لبنان را «یک گام بسیار مثبت» خواند و خواستار اصلاحات واقعی در این کشور شد.
لبنان به دلیل حملات اسرائیل به جنوب این کشور و همچنین بحران مالی از سال ۲۰۱۹، به میلیاردها دلار برای بازسازی و اصلاحات اقتصادی نیاز دارد و امیدوار به سرمایهگذاری کشورهای عربی است.
در حالی که آمریکا اعلام کرده است که قصد دارد صادرات نفت ایران را به صفر برساند، خبرگزاری رویترز گزارش داده است که واردات نفت خام چین از ایران و روسیه در ماه میلادی آینده افزایش خواهد یافت.
در این گزارش که جمعه ۱۰ اسفند منتشر شد، گفته شده است که علت افزایش واردات نفت خام چین از ایران و روسیه این است که نفتکشهایی که از سوی آمریکا تحریم نشدهاند، بهدلیل درآمد کلان جایگزین کشتیهایی شدهاند که از سوی آمریکا مورد تحریم قرار گرفتهاند.
این امر در عین حال بهگفته منابع تجاری و تحلیلگران، باعث کاهش نگرانیها از میزان عرضه نفت میشود که پیشتر موجب افزایش قیمت جهانی نفت شده بود.
واشینگتن از ماه اکتبر سال گذشته تاکنون چندین دور تحریم علیه کشتیها و نهادهای مرتبط با نفت ایران و روسیه اعمال کرده است. این اقدام تجارت این دو کشور با واردکنندگان عمدهای مانند چین و هند را مختل کرده است. در بسته تحریمی ۱۰ ژانویه، بیش از ۱۴۰ نفتکش هدف قرار گرفتند. این رقم حدود ۴۲ درصد از کل صادرات دریایی نفت خام روسیه را شامل میشد و در نتیجه، نرخ کرایه کشتیها را بهشدت افزایش داد.
افزایش صادرات نفت ایران به چین
صادرات نفت ایران به چین روندی افزایشی داشته است. بر اساس دادههای شرکت وورتکسا (Vortexa)، واردات نفت چین از ایران در بازه زمانی ۱ تا ۲۰ فوریه به ۱.۴ میلیون بشکه در روز رسید، در حالی که در ژانویه به پایینترین سطح دو ساله خود، یعنی کمتر از ۸۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته بود.
حجم نفت ایران که به مقصد استان شاندونگ چین ارسال شده، از ۱.۱ میلیون بشکه در روز فراتر رفته و میانگین سال ۲۰۲۴ را پشت سر گذاشته است.
دادههای شرکت «کپلر» (Kpler) نیز نشان میدهد که واردات نفت ایران به چین در فوریه به ۷۷۱ هزار بشکه در روز رسیده که نسبت به ۶۹۲ هزار بشکه در روز در ژانویه افزایش داشته است.
از اواخر ژانویه، حداقل هشت نفتکش عظیم که اخیرا به ناوگان سایه افزوده شده یا از اوایل ۲۰۲۴ در حالت بیکار بودند، برای تسهیل انتقال کشتی به کشتی از مالزی به چین فعال شدهاند.
با این حال، انتظار میرود فشارهای بیشتر از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، بر صادرات نفت ایران موجب کاهش عرضه به چین و در نهایت کاهش تولید ایران در ماههای آینده شود.
افزایش واردات نفت روسیه از سوی چین
بر اساس دادههای شرکت تحلیلی وورتکسا (Vortexa)، هزینه حملونقل برای نفتکشهایی که نفت ESPO را از بندر کازمینو در شرق روسیه به چین منتقل میکنند، طی بازه زمانی ۱۱ ژانویه تا ۲۰ فوریه سه برابر شد.
این افزایش نرخ منجر به ورود دستکم ۱۷ نفتکش غیرتحریمی به این مسیر شد. برخی از این کشتیها از مسیرهای تحریمی دیگر، بهویژه از منطقه بالتیک، منحرف شده یا پیشتر در حال حمل محصولات نفتی بودند.
دادههای شرکت الاسایجی (LSEG) نیز نشان میدهد که ۱۱ نفتکش غیرتحریمی جدید به مسیر انتقال نفت روسیه به چین پیوستهاند، از جمله کشتیهای «سرنا» (Serena) و «ناکزوس» (Naxos) که پیشتر نفت روسیه را به هند حمل میکردند.
یک معاملهگر مستقر در چین که با تامینکنندگان روس همکاری دارد و نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت: «افزایش شدید هزینههای حملونقل پس از تحریمها باعث شده کشتیهای بیشتری وارد این تجارت شوند. مالکان کشتیها برای بهرهبرداری از این فرصت، شناورهای بیشتری خریداری کردهاند.»
نرخ کرایه نفتکشهای مسیر شرق روسیه به شمال چین اکنون در حدود ۴ تا ۴.۵ میلیون دلار است. بر اساس دادههای شرکت وورتکسا، بارگیری نفت خام ESPO در ماه فوریه به میانگین ۹۲۰ هزار بشکه در روز بازگشته است که نسبت به ۸۶۰ هزار بشکه در روز در ماه ژانویه افزایش نشان میدهد.
این امر در حالی رخ داده که تحویل نفت ESPO به چین در فوریه به ۷۸۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته بود و کل واردات نفت روسیه به پایینترین سطح از دسامبر ۲۰۲۲ رسیده بود.
علاوه بر این، انتقال کشتی به کشتی نفت سوکول (Sokol) که در منطقه ساخالین روسیه تولید میشود، در خلیج ناخودکا رواج یافته است.
نفتکش عظیم «دابان» (Daban) در اوایل فوریه حدود دو میلیون بشکه نفت را از سه نفتکش کوچکتر بارگیری کرد. این کشتی که پیشتر از آن برای حمل نفت ایران به چین استفاده میشد، آخرینبار در مسیر یانتای مشاهده شده است.
بهگزارش رویترز، ترمینالهای جدید، از جمله در دونگیینگ شاندونگ و ژوشان در شرق چین، بهمنظور تخلیه محمولههای نفتی تحریمی وارد عمل شدهاند.
با این حال، طبق گزارشها، یکی از این ترمینالها که تحت مدیریت شرکت «وینتایم انرژی»(Wintime Energy) در بندر هویزهو در جنوب چین فعالیت دارد، بهطور موقت پذیرش کشتیهای تحریمی را متوقف کرده است.
از دیگر عواملی که به افزایش صادرات نفت روسیه کمک کرده، کاهش پالایش نفت روسیه بهدلیل حملات پهپادی اوکراین است که باعث شده نفت بیشتری برای صادرات در دسترس باشد.
ریچارد برونز، رییس بخش ژئوپلیتیک در شرکت «انرژی اسپکتکس» (Energy Aspects)، گفت که کاهش صادرات نفت روسیه به ترکیه و سایر مقاصد، موجب افزایش عرضه نفت اورال به چین شده است.
تولسی گابارد، ادارهکننده اطلاعات ملی آمریکا، از برخورد ترامپ و معاونش با زلنسکی در کاخ سفید قدردانی کرد و اقدام ترامپ را «رهبری قاطعانه در دفاع از منافع مردم آمریکا و صلح» خواند.
گابارد گفت: «زلنسکی سالهاست که تلاش میکند آمریکا را به یک جنگ هستهای با روسیه و جنگ جهانی سوم بکشاند و هیچکس او را به چالش نکشیده است.»