تابعیت مضاعف فرزندان محمدجواد ظریف بار دیگر حاشیهساز شده است. طبق قانون، ظریف به دلیل تابعیت آمریکایی فرزندانش نمیتواند در سمتهای حساس مشغول به کار شود. معاون پارلمانی ریاستجمهوری گفت قوه مجریه در تلاش است قانون را اصلاح کند تا اشتغال ظریف در دولت منع قانونی نداشته باشد.
جلسه علنی صبح روز هفتم آذر ۱۴۰۳ مجلس شورای اسلامی در پی اعتراض برخی نمایندگان به «انتصاب غیرقانونی جواد ظریف» دچار تنش شد.
طبق قوانین جمهوری اسلامی، انتصاب اشخاصی که خود یا خانوادهشان تابعیت دوم دارند، در سمتهای کلیدی ممنوع است. با وجود این، ظریف که فرزندانش تابعیت آمریکایی دارند از سوی پزشکیان به سمت معاونت رییسجمهوری و ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری گمارده شده است.
تنش امروز با تذکر حمید رسایی، نماینده تهران، درباره «انتصاب غیرقانونی ظریف» در دولت پزشکیان آغاز شد.
در واکنش به او، احمد بیگدلی، نماینده اصلاحطلب مجلس شورای اسلامی، با طرح این سوال که آیا در این مجلس مشکلی غیر از ظریف نیست، گفت: «آقایان صبح را با ظریف شروع میکنند و پایان صحن را هم با ظریف به اتمام میرسانند.»
او با کنایه به منتقدان ظریف گفت که او را «اعدام» یا «اخراج» کنند تا خیالشان راحت شود.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی در جریان این تنش تاکید کرد: «انتصاب ظریف غیرقانونی است؛ باید پیگیری شود و هیچ شکی در این نیست. مجلس اقدامات قانونی خود را پیگیری میکند.»
دیروز (ششم آذر ماه) نیز رسایی در تذکری شفاهی گفت: «طبق قانون آمریکا اگر هر فردی که تابعیت کشور دیگری را دارد در تشکیلات نظامی کشور دیگری ورود کند، تابعیت آن فرد خود به خود لغو میشود. از این رو فرزندان ظریف برای عضویت در بسیج اقدام کنند تا تابعیت آنها لغو شود.»
رسایی که در دوره ریاست جمهوری محمود احمدینژاد از حامیان سرسخت او بود، چهرهای اصولگرا و منتسب به حلقههای امنیتی در جمهوری اسلامی است.
او در دوره ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی و با تولد جریانهای اصولگرای رقیب، به جریان شریان و طیف نزدیک به مهرداد بذرپاش پیوست.
اعتراض رسایی و تاکید قالیباف به غیرقانونی بودن انتصاب ظریف، به «قانون نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس» مصوب هفتم آذر ماه ۱۴۰۱ باز میگردد.
طبق این قانون اشخاصی که خود، همسر یا فرزندانشان تابعیت مضاعف داشته باشند نمیتوانند در مناصب حساس مشغول به کار شوند.
پسر و دختر ظریف و همسرش، مریم ایمانیه، در زمان اقامت آنها در ایالات متحده آمریکا متولد شدند.
نمایندگان مخالف دولت اصلاحطلب چهاردهم، با استناد به قانون «نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس» و تابعیت فرزندان ظریف، انتصاب او به سمت معاونت راهبردی ریاست جمهوری و ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری را غیرقانونی میدانند.
حامیان دولت با طرح موضوع «تابعیت قهری»، استدلال میکنند که فرزندان ظریف به دلیل تولد در خاک آمریکا ناچار به پذیرش تابعیت آمریکایی هستند. منتقدان ضمن رد این ادعا، معتقدند وابستگان درجه اول اشخاصی که به سمتهای حساس گمارده میشوند، باید تابعیت مضاعف خود را لغو کنند و فرزندان ظریف هم از این قاعده مستثنی نیستند.
ظریف در پیروزی مسعود پزشکیان در انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری سال ۱۴۰۳ نقش مهمی بازی کرد.
از ابتدای کار دولت چهاردهم، منتقدان جریان اصلاحات، احتمال انتصاب او را در سمتهای حساس، بر اساس همین قانون رد کردند و مورد پرسش قرار دادند.
پزشکیان پست «معاونت راهبردی رییسجمهوری» را برای انتصاب ظریف در آن ایجاد کرد. ظریف در واکنش به فشارها یکبار از این سمت استعفا داد اما دوباره به پست خود بازگشت.
پس از اظهار نظر قالیباف درباره غیرقانونی بودن انتصاب ظریف، شهرام دبیری، معاون پارلمانی رییسجمهوری، با اشاره به ارسال لایحهای برای اصلاح قانون «نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس» گفت پیشنهاد داده شده ایراد قانون به تابعیت مضاعف، تنها به خود شخص بازگردد نه همسر و فرزندان او.
پزشکیان که برای اشتغال ظریف در دولت، یک معاونت برای او تاسیس کرده، برای اصلاح قانون به منظور ادامه اشتغال او، باید مجلس را هم راضی کند.
نبیه بری، رییس پارلمان لبنان، روز چهارشنبه پس از اجرایی شدن آتشبس میان اسرائیل و حزبالله، گفت جنگ با اسرائیل «خطرناکترین برهه زمانی» بود که این کشور در طول تاریخ خود تجربه کرد.
او از آوارگان لبنانی در جنوب این کشور خواست تا به «سرزمینهای خود» بازگردند.
این درخواست او در شرایطی است که ارتش لبنان صبح روز چهارشنبه به ساکنان جنوب این کشور هشدار داد بازگشت به خانههای خود را تا زمان عقبنشینی نیروهای دفاعی اسرائیل که انتظار میرود در هفتههای آینده انجام شود، به تاخیر بیندازند.
ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه درباره بازداشت بنیامین نتانیاهو بر اساس حکم دادگاه لاهه در صورت سفر به این کشور، گفت ممکن است «برخی رهبران» از پیگرد قانونی دیوان کیفری بینالمللی در این زمینه مصون باشند.
او در پاسخ به این سوال که آیا فرانسه نتانیاهو را در صورت ورود به خاک این کشور بازداشت خواهد کرد، گفت: «فرانسه کاملا به عدالت بینالمللی متعهد است و قوانین بینالمللی را اجرا خواهد کرد.»
بارو گفت اساسنامه دادگاه لاهه، موضوع مصونیت برخی رهبران کشورها را در نظر گرفته است.
او همچنین تاکید کرد که در نهایت، وظیفه مقامات قضایی است که در این زمینه تصمیمگیری کنند.
مایک والتز، گزینه تصدی سمت مشاور امنیت ملی در کابینه دونالد ترامپ از قصد دولت آینده برای تعامل با چین به منظور کاهش صادرات نفت ایران به این کشور خبر داد. سخنگوی سفارت چین در واشینگتن اعلام کرد همکاریهای پکن و تهران شفاف و قانونی است و قطعنامههای سازمان ملل را نقض نمیکند.
والتز در گفتوگو با شبکه خبری سیانبیسی ضمن تاکید بر این که ترامپ با آغاز رسمی دوره ریاست جمهوریاش، فشار حداکثری را بر جمهوری اسلامی از سر میگیرد تا تهران -به گفته او- با یک رویکرد کاملا متفاوت نسبت به مذاکرات برجام بر سر میز مذاکره برود، یادآوری کرد: «فروش نفت ایران در دور اول ریاست جمهوری ترامپ به شدت کاهش یافته بود.»
در سوی دیگر، مقامات چین بارها تاکید کردهاند خود را موظف به اعمال تحریمهای یک جانبه آمریکا نمیدانند.
آنها پیشتر اعلام کردهاند تنها به تحریمها و قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل عمل خواهند کرد.
همزمان آمار رسمی گمرک چین، میزان خرید نفت ایران از سوی پکن را از اواسط سال ۲۰۲۲، صفر نشان میدهد اما در عالم واقع، برآوردهای تحلیلگران، دانشگاهیان و دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد شرکتهای چینی نزدیک به ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران را خریداری میکنند که این مقدار حدود ۱۰ درصد واردات نفت چین است.
به گفته حجتالله ميرزايی، رييس مركز پژوهشهای اتاق بازرگانی، ۹۲ درصد نفت ایران با حدود ۳۰ درصد تخفیف و هزینههای دیگر به چین فروخته میشود.
نشریه بلومبرگ ۳۰ آبان ماه با انتشار گزارشی تحقیقی هشدار داد یک گروه رو به رشد از کشتیهای «ناوگان تاریک» که مصون از پیگیری و مجازات در حاشیه یک گذرگاه دریایی شناخته شده فعالیت میکنند، در ماههای اخیر، صدها میلیون بشکه نفت تحریمشده ایران را جابهجا و به چین قاچاق کردهاند.
ناوگان تاریک یا «ناوگان اشباح»، اصطلاحی است که برای اشاره به کشتیهای حامل نفت تحریمشده ایران به کار میرود.
بنا بر گزارش بلومبرگ، ۶۵ کیلومتری شرق شبهجزیره مالزی، بزرگترین نقطه تجمع نفتکشهای ناوگان تاریک در جهان است: «کشتیهایی قدیمی که اغلب تحت پرچمهای مصلحتی و بدون بیمه فعالیت میکنند، روزانه به اینجا میروند تا محمولههای خود را دور از چشمهای کنجکاو منتقل کنند.»
به گفته والتز، دولت ترامپ قصد دارد برای کاهش شدید فروش نفت ایران با دولت چین وارد تعامل شود.
او با اشاره به ارسال ۹۰ درصد نفت ایران به چین، گفت توقف رسیدن پول به تهران، میتواند به بسیاری از بحرانها از جمله جنگ غزه یا حتی بحران اوکراین، پایان دهد.
ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، گفت که آتشبس در لبنان باید به توقف درگیریها در غزه نیز کمک کند.
او در مصاحبه با یک رسانه فرانسوی گفت: «زور باید جای خود را به گفتوگو و مذاکره بدهد. این امر اکنون در لبنان محقق شده است و باید هر چه سریعتر در نوار غزه نیز انجام بگیرد.»
اردن نیز اعلام کرد آتشبس در لبنان باید مشوق تلاشهای بینالمللی بیشتری برای پایان دادن به جنگ در غزه باشد.
ساکنان جنوب لبنان با اعلام آتشبس به این منطقه برمیگردند
