هراس خامنه‌ای از بازگشت ترامپ

جمهوری اسلامی از پیروزی دوباره دونالد ترامپ در انتخابات آمریکا نگران است و خامنه‌ای از بازگشت او به کاخ سفید در ترس و هراس.

حکومت ایران نه‌ تنها با ریاست‌جمهوری ترامپ مخالف است بلکه به‌طور جدی از آن نگران است. این نگرانی دلایلی دارد:

ترامپ پس از انتخاب شدن به ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۶، از توافق هسته‌ای برجام خارج شد و سیاست «فشار حداکثری» بر جمهوری اسلامی را در پیش گرفت. این سیاست باعث شد که صادرات نفت جمهوری اسلامی از حدود دو میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در روز به کمتر از ۲۰۰ هزار بشکه برسد.

خروج از برجام و کاهش شدید صادرات نفت، فشار اقتصادی زیادی بر جمهوری اسلامی وارد کرد.

در کنار این، ترامپ در یک اقدام جسورانه، دستور کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران را صادر کرد. این حمله که برای جمهوری اسلامی شوک بزرگی بود، در حالی رخ داد که حتی باراک اوباما، رییس‌جمهوری پیشین آمریکا، در زمان حضور سلیمانی در تیررس نیروهای آمریکایی، به دلایل مختلف چنین دستوری را صادر نکرده بود.

این اقدام ترامپ و سیاست فشار حداکثری او باعث شد که خامنه‌ای به‌طور خاصی از ترامپ متنفر شود و حالا از بازگشت او به ریاست‌جمهوری به شدت نگران باشد.

ترس دیگر جمهوری اسلامی از ترامپ به «توافق ابراهیم» برمی‌گردد. ترامپ با پیشبرد این توافق که منجر به عادی‌سازی روابط اسرائیل با برخی کشورهای عربی مانند امارات متحده عربی و بحرین شد، جمهوری اسلامی را در منطقه بیشتر منزوی کرد.

این توافق به اسرائیل اجازه داد تا در منطقه خلیج فارس حضور امنیتی بیشتری داشته باشد و تهدیدات جمهوری اسلامی علیه کشورهای عربی نیز باعث شد این کشورها به سمت اسرائیل متمایل شوند.

رهبر جمهوری اسلامی از این تحولات منطقه‌ای ناراضی بود و به همین دلیل، تهران به حمایت از حماس در حمله به اسرائیل متوسل شد تا روند عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل را متوقف کند.

جمهوری اسلامی مایل است کامالا هریس در انتخابات آمریکا پیروز شود.

هریس در چهار سال گذشته معاون بایدن بوده و با او در سیاست‌ مماشات در قبال جمهوری اسلامی، شریک بوده است.

بایدن با کنار گذاشتن سیاست فشار حداکثری ترامپ و چشم‌پوشی از صادرات نفت قاچاق جمهوری اسلامی به چین و سایر کشورها، به حکومت ایران اجازه داد صادرات نفت خود را افزایش دهد.

همچنین تیم بایدن و هریس با آزادسازی برخی از پول‌های بلوکه‌شده جمهوری اسلامی در کره جنوبی، منابع مالی بیشتری برای این نظام فراهم کرد که در تقویت گروه‌هایی مانند حزب‌الله و حماس موثر بود.

از دیگر اقدامات تیم بایدن که نگرانی جمهوری اسلامی از بازگشت ترامپ را بیشتر می‌کند، جلوگیری از حملات گسترده اسرائیل به تاسیسات حیاتی جمهوری اسلامی در دو حمله اخیر بود.

بایدن با اعمال فشار بر اسرائیل، مانع از حمله به تاسیسات حساس جمهوری اسلامی شد اما در صورتی که ترامپ دوباره رییس‌جمهور شود، جمهوری اسلامی این نگرانی را دارد که دیگر جلوی حملات اسرائیل گرفته نخواهد شد.

ترامپ در دوره قبلی ریاست‌جمهوری خود، سه اقدام بزرگ برای اسرائیل انجام داد: کمک به عادی‌سازی روابط اسرائیل با امارات متحده عربی و بحرین، انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم و به رسمیت شناختن الحاق بلندی‌های جولان به اسرائیل.

این اقدامات، جایگاه ترامپ را در میان اسرائیلی‌ها مستحکم‌تر کرد و جمهوری اسلامی را نگران‌تر.

بزرگ‌ترین ترس جمهوری اسلامی از ریاست‌جمهوری مجدد ترامپ این است که او ممکن است نه‌ تنها سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی را احیا کند و صادرات نفت آن را محدود سازد، بلکه حمایت خود را از اسرائیل نیز افزایش دهد و به این کشور اجازه دهد با دست بازتری علیه جمهوری اسلامی اقدام کند.

حتی اعلام پیروزی ترامپ در انتخابات می‌تواند به‌سرعت بر معادلات منطقه تاثیر بگذارد، اعتماد به نفس اسرائیل را افزایش دهد و جمهوری اسلامی را در موقعیت دشواری قرار دهد؛ آن هم در آستانه جنگ جمهوری اسلامی با اسرائیل.

دامون گلریز، تحلیل‌گر امور بین‌الملل، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی به دنبال «منافع ولایت در تهران» هستند و حتی منافع «اسلام شیعه» را نیز در نظر نمی‌گیرند.

گلریز سخنان روز دوشنبه آیت‌الله علی سیستانی را «پیامی مهم» ارزیابی کرد و افزود این اظهارات نشان می‌دهند این مرجع شیعیان، در چارچوب منافع ملی عراق حاضر نیست از حکومت ایران حمایت کند.

این تحلیل‌گر تاکید کرد بازوهای نظامی حکومت ایران در منطقه تضعیف شده‌اند و عراق و لبنان در حال فاصله گرفتن از جمهوری اسلامی هستند.

آیت‌الله علی سیستانی روز دوشنبه خواستار «جلوگیری از مداخلات خارجی در ابعاد مختلف آن و حاکمیت قانون و محدود کردن سلاح به دولت» عراق شد.

این در حالی است که در روزهای اخیر گزارش‌هایی در خصوص احتمال حمله گروه‌های مورد حمایت تهران به اسرائیل از خاک عراق منتشر شده است.

فرزین ندیمی، تحلیل‌گر ارشد امور دفاعی و امنیتی در موسسه واشینگتن، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال، پیش‌بینی کرد جمهوری اسلامی در فاصله نزدیکی پس از انتخابات آمریکا، به اسرائیل حمله خواهد کرد و با این اقدام خواهد کوشید جو پس از انتخابات و اعلام برنده نهایی این رقابت را تحت‌الشعاع قرار دهد.

ندیمی گفت جمهوری اسلامی احتمالا از تعداد بیشتری موشک با دقت بالاتر برای حمله به چهار پایگاه هوایی اصلی اسرائیل استفاده خواهد کرد.

او افزود حکومت ایران در دو حمله پیشین خود به اسرائیل از موشک‌های دوربرد با دقت پایین بهره برد و این احتمال وجود دارد که برای جبران این مشکل، در حمله آتی موشک‌های خود را از عراق و سوریه که به اسرائیل نزدیک‌تر هستند، شلیک کند.

رضا طالبی، روزنامه‌نگار، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال با اشاره به تهدیدات مکرر مقام‌های حکومت ایران علیه اسرائیل گفت جمهوری اسلامی می‌کوشد تنش روانی را در همین سطح حفظ کند.

طالبی افزود استفاده احتمالی جمهوری اسلامی از نیروهای نیابتی خود در عراق برای حمله به اسرائیل می‌تواند به ایجاد درگیری در عراق بینجامد و حتی این احتمال نیز وجود دارد که اسرائیل پاسخ به عراق را در دستور کار خود قرار دهد.

به گفته این روزنامه‌نگار، حکومت ایران به تشدید تنش‌ها در منطقه تا زمان آغاز به کار رییس‌جمهوری جدید آمریکا در ژانویه ۲۰۲۵ ادامه خواهد داد و از این طریق، به دنبال افزایش فشار بر واشینگتن خواهد بود.

محمد ماشین‌چیان، پژوهش‌گر ارشد حکمرانی در دانشگاه پیتزبورگ، در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت: «طبیعت جمهوری اسلامی اصطکاک با دنیا و جنگ و آتش‌افروزی است. از ابتدای تشکیل جمهوری اسلامی تا امروز، برای حکومت اهداف نظامی و امنیتی نسبت به مسائل اقتصادی و معیشتی جامعه، اولویت داشته‌اند.»

او تاکید کرد در جمهوری اسلامی، حتی حکمرانی اقتصادی هم با «ادبیات جنگی و امنیتی» اداره شده است.

ماشین‌چیان افزود: «در چنین ساختاری عجیب نیست که حکومت از نظر موشک و مهمات کم و کسری نداشته باشد، اما تاریخ به ما می‌آموزد که جنگیدن با خزانه خالی و اقتصاد ورشکسته ممکن نیست.»