در جریان تحولات تنشهای منطقهای، روز دوشنبه ۳۰ مهر اسرائیل اعلام کرد هفت یهودی ساکن حیفا را به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی و افشای اطلاعاتی درباره پایگاههای نظامی حساس اسرائیل بازداشت کرده است.
در این روز کاخ سفید اعلام کرد درز اسناد محرمانه پنتاگون در خصوص جزییات حمله احتمالی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، جو بایدن، رییسجمهوری ایالات متحده را بهشدت نگران کرده است.
در ادامه واکنش بازارهای ایران به حمله احتمالی اسرائیل و نگرانی از وقوع جنگ، قیمت هر قطعه سکه تمام طرح جدید در معاملات روز دوشنبه، از ۵۶ میلیون تومان گذشت و رکوردی جدید زد.
هاآرتص گزارش داد اسناد کشف شده در غزه نشان میدهد میزان تامین مالی حماس از سوی جمهوری اسلامی بسیار بیشتر از آنچه که قبلا تصور میشد، بوده است.
خبرگزاری فرانسه به نقل از دو منبع حماس گزارش داد این گروه به دنبال معرفی یک «کمیته رهبری» است و جانشینی برای یحیی سنوار انتخاب نمیکند.
مشروح تحولات مربوط به تنشها و درگیریهای منطقه در روز دوشنبه ۳۰ مهر را در اینجا بخوانید.
یک مقام ارشد اسرائیلی و از ژنرالهای بازنشسته ارتش این کشور که خدمات مشاورهای به دولت این کشور میدهد، در گفتوگویی اختصاصی به ایراناینترنشنال گفت هر موضعی که اسرائیل در ایران هدف قرار دهد، تنها به یک نوبت حمله ختم نخواهد شد بلکه نشانگر شروع جنگی بزرگتر بین دو کشور خواهد بود.
امیر آویوی، سرتیپ بازنشسته ارتش که دوست نزدیک و همسایه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در قیصریه است و به طور مرتب به وزرای کلیدی دولت او مشورت میدهد به ایراناینترنشنال گفت: «حمله اسرائیل به ایران، حملهای بزرگ است اما این فقط یک حمله از شماری از حملات خواهد بود. این تنها آغاز یک جنگ طولانی بین اسرائیل و ایران است.»
هنوز اهدافی که اسرائیل برای انتقام از حمله موشکی ۹ مهر جمهوری اسلامی به این کشور در ایران هدف قرار خواهد داد، فاش نشدهاند اما ژنرال آویوی معتقد است اینکه اسرائیل چه اهدافی را میزند، اهمیتی ندارد زیرا «این تنها یک آغاز است» و نباید به آن به عنوان امکانی برای رسیدن به هدف نهایی نگاه کرد.
به گفته این مقام سابق نظامی اسرائیل، هدف نهایی این کشور این است که ایران به یک قدرت هستهای تبدیل نشود.
آیوی در گفتوگو با ایراناینترنشنال، تاکید کرد اسرائیل همچنین چندین سورپرایز برای ایران آماده کرده است اما وقتی از او پرسیده شد که منظورش از "سورپرایزها" چیست، او توضیح بیشتری نداد: «نمیتوانم وارد جزئیات شوم اما ما سورپرایزهای جالب بسیاری آماده کردهایم.»
آویوی هفت سال پیش از ارتش اسرائیل بازنشسته شد و آخرین مسئولیتش، بازرسی آمادگی نظامی ارتش بود.
او همچنین بنیانگذار و رییس انجمن دفاع و امنیت اسرائیل (IDSF) است. سازمانی که بیش از ۳۰ هزار سرباز و افسر سابق ارتش اسرائیل عضو آن هستند و در سیاست این کشور تاثیرگذار است.
به گفته آویوی، مدت زمانی که جنگ احتمالی بین ایران و اسرائیل طول خواهد کشید بستگی به نتیجه انتخابات ریاستجمهوری آمریکا خواهد داشت: «اگر آمریکا تصمیم بگیرد به اسرائیل بپیوندد و در چارچوب ائتلافی نظامی با ایران مقابله کند، این حملات میتواند در چند روز به نتیجه برسد و تمام شود، در حالی که برای اسرائیل یک یا دو هفته طول خواهد کشید اما اگر آمریکا به سیاست مماشات خود ادامه دهد، اسرائیل مجبور خواهد شد به تنهایی با این مساله روبرو شود و این زمانبر خواهد بود.»
آویوی معتقد است در صورت ریاستجمهوری کامالا هریس، او به سیاست مماشات با ایران ادامه خواهد داد و اسرائیل ناچار خواهد شد به تنهایی کار را پیش ببرد، در حالی که دونالد ترامپ احتمالا از طریق ائتلاف نظامی به اسرائیل کمک خواهد کرد.
این مقام سابق نظامی همچنین پیشبینی کرد ائتلافی از کشورهای سُنی در مخالفت با محور شیعه، در منطقه شکل خواهد گرفت.
خط قرمز؛ حمله پهپادی به محل اقامت نخستوزیر اسرائیل
به گفته آویوی، همسر او صبح روز شنبه با صدای حمله پهپادی به خانه شخصی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در شهر ساحلی شمالی قیصریه، از خواب بیدار شد.
آویوی گفت همسر او که راننده آمبولانس است، بلافاصله به صحنه رفته و خسارات سطحی وارد شده به خانه نتانیاهو را مشاهده کرده است.
نتانیاهو و همسرش که اغلب آخر هفتهها را در خانه ساحلی خود میگذرانند، در زمان حمله در خانه حضور نداشتند.
نخستوزیر اسرائیل در بیانیهای که در شبکه ایکس منتشر شد، ایران را مسئول تلاش برای ترور خود معرفی کرد: «تلاش امروز ایران برای ترور من و همسرم از طریق نیروی نیابتی حزبالله یک اشتباه جدی بود.»
آویوی معتقد است حمله پهپادی به خانه شخصی نخستوزیر، این مجوز را به اسرائیل داد که سراغ رهبری ایران برود.
این مقام اسرائیلی در پاسخ به این پرسش که آیا منظور او از رهبری ایران، علی خامنهای است، گفت: «بله.»
آویوی گفت اسرائیل اینجا فرصتی به دست آورده است اما مقابله با ایران که بیش از هزار و ۶۰۰ کیلومتر از اسرائیل فاصله دارد، فرآیندی است که زمان میبرد.
جمهوری اسلامی از تلاش برای حمله به محل اقامت نتانیاهو فاصله گرفته و انگشت اتهام را به سمت حزبالله نشانه رفته است.
با این حال محسن سازگارا، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، به ایراناینترنشنال گفت که حمله روز شنبه به خانه نتانیاهو را سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام داده است که پس از ترور حسن نصرالله، رهبر حزبالله، کنترل عملیاتی این گروه را در دست گرفته است.
آمریکا شش شرکت چینی را بهدلیل حمایت از جمهوری اسلامی در تولید تسلیحات کشتار جمعی و نیز کمک به احیای صنایع نظامی جمهوری خلق چین، به فهرست سیاه خود افزود.
در تین دور از تحریمها، مجموع ۲۶ نهاد تحریم شدهاند که علاوه بر چین، اکثرا در در پاکستان و امارات متحده عربی قرار دارند.
این نهادهابه این دلیل تحریم شدهاند که قوانین صادراتی ایالات متحده را نقض کردهاند، در «برنامههای تسلیحاتی نگرانکننده» مشارکت داشته یا از تحریمهای آمریکا و کنترل صادرات به روسیه و ایران سر باز زدهاند.
از جمله این شرکتها، شرکت الکترونیک «اسمال لئوپارد» در هنگکنگ و یک شرکت وابسته به آن است که از طریق یک واسطه کالا را به یک شبکه تدارکات ایرانی عرضه میکرد.
۴ شرکت چینی دیگر هم به دلیل تهیه یا تلاش برای دستیابی به کالاهای آمریکایی با هدف کمک به تولید تسلیحات کشتار جمعی در جمهوری اسلامی یا توسعه پهپادی این حکومت تحریم شدهاند.
جنگطلبی جمهوری اسلامی در این روزها، اقتصاد بحرانزده ایران را ویرانتر کرده است. هنوز حملهای از سوی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی آغاز نشده، اما فنر قیمتها رها شده و دلار و سکه، بهعنوان شاخصهای حساس به تحولات سیاسی و جنگی، هر روز رکوردهای جدیدی میزنند.
دلار به ۶۵ هزار تومان و سکه به ۵۶ میلیون تومان رسیده و نگرانی عمومی نسبت به آینده اقتصادی کشور بهوضوح دیده میشود. دیگر نیازی به تحلیل کارشناسان نیست؛ مردم، اثرات بحران را در زندگی روزمره خود احساس میکنند.
دولت بیعمل و فشارهای داخلی
در شرایطی که شاخصهای اقتصادی رو به سقوط است و بازار بوی جنگ را احساس کرده، دولت پزشکیان و تیم اقتصادیاش عملاً ناتواناند. با وجود هشدارهای وزرا، ازجمله همتی، وزیر اقتصاد، که به صراحت میگویند بدون تغییر سیاست خارجی و رفع تحریمها نمیتوان اقدامی موثر انجام داد، اما خامنهای و سپاه همچنان سیاستهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی خود را دنبال میکنند.
این اصرار بر حمایت از گروههای نیابتی مانند حزبالله و حماس، کشور را به آستانه جنگ کشانده است؛ جنگی که هیچکدام از ۵۷ کشور اسلامی و ۲۲ کشور عربی حاضر به ورود به آن نیستند.
سیاستهای پرهزینه خامنهای و سپاه
در حالیکه کشورهای منطقه انتقاداتشان از اسرائیل را محدود به بیانیههای سیاسی کردهاند، جمهوری اسلامی کشور و مردمش را قربانی حمایتش از گروههای نیابتی کرده است. نتیجه این سیاستها، افزایش تنشها و انزوای دیپلماتیک ایران بوده است.
حتی درخواستهای پزشکیان و همتی برای بازنگری در این رویکردها نیز با بیتوجهی کامل خامنهای و سپاه روبهرو شده است.
ناکامی دیپلماسی عراقچی
در این میان، عباس عراقچی در ادامه سفرهای بیحاصلش، راهی بحرین و کویت شده است. این سفرها نهتنها کمکی به جلوگیری از حمله احتمالی اسرائیل نمیکند، بلکه تهدیدات فرماندهان سپاه کشورهای منطقه را بیشتر به آمریکا و اسرائیل نزدیک کرده است.
بحرین و امارات، که خود در گذشته هدف تهدیدهای نیروی قدس بودهاند، حالا توافقهای عادیسازی روابط با اسرائیل را امضا کردهاند و از همکاری با این کشور ابایی ندارند.
عراقچی تلاش میکند با تهدید این کشورها به پیامدهای جنگ منطقهای، حمایت آنها را جلب کند؛ اما واقعیت این است که کشورهای عربی، از جمهوری اسلامی بیشتر از اسرائیل احساس خطر میکنند. تهدیدهای مکرر فرماندهان سپاه علیه منطقه، تنها به نزدیکی بیشتر این کشورها با آمریکا و اسرائیل منجر شده است.
توافق ابراهیم وعادیسازی روابط با اسرائیل: نتیجه سیاستهای جمهوری اسلامی
سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی نهتنها تنشها را تشدید کرده، بلکه به توافقهای عادیسازی روابط بین کشورهای عربی و اسرائیل، مانند توافق ابراهیم، سرعت بخشیده است. جمهوری اسلامی، بهجای مدیریت بحرانها، کشورهای منطقه را وادار به ایجاد ائتلافهایی علیه خود کرده است.
حتی در مجامع بینالمللی، چین، روسیه و اتحادیه اروپا بهراحتی علیه تمامیت ارضی ایران موضع میگیرند. آخرین نمونه آن موضعگیری اتحادیه اروپا علیه ایران در مورد جزایر سه گانه است.
انزوای ایران و تشدید تهدیدها
اگر هدف سفرهای عراقچی تهدید کشورهای منطقه برای عدم همکاری با اسرائیل باشد، تاریخ نشان داده که اینگونه تهدیدها اوضاع را بدتر میکند. کشورهای منطقه از تهدیدات سپاه نگراناند و به همین دلیل ناوگان پنجم آمریکا در بحرین مستقر است. این کشورها، در صورت گسترش جنگ، از جمهوری اسلامی بیشتر میترسند تا اسرائیل.
سیاستهای جنگطلبانه جمهوری اسلامی تنها به انزوای بیشتر کشور و ایجاد اتحادهای پنهانی علیه آن منجر شده است. این وضعیت نشان میدهد که سفرهای دیپلماتیک عراقچی، نهتنها کمکی به حل بحران نمیکند، بلکه موجب تشدید انزوای ایران و تقویت ائتلافهای منطقهای علیه جمهوری اسلامی شده است.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
مراد ویسی در برنامه روزانهاش در ایران اینترنشنال، خبرهای مهمی را که در لابهلای اخبار دیده، همراه با نکات تحلیلی و سوابقی که هر خبر ممکن است داشته باشد، گردآوری میکند تا اگر کسی فرصت پیگیری اخبار را نداشته باشد، بتواند با دیدن این برنامه از مهمترین اخبار روز مطلع شود
این متن خلاصه مطالب مطرح شده در برنامه سیاست با مراد ویسی است که روزهای شنبه تا چهارشنبه اینجا به اشتراک گذاشته خواهد شد.
سازمان ملل روز دوشنبه هشدار داد که تقریبا هیچ کمک بشردوستانهای وارد کمپ آوارگان تحت محاصره جبالیا در شمال غزه نمیشود که در نتیجه عملیات نظامی دو هفتهای اسرائیل در آنجا، صدها نفر کشته شده و هزاران نفر گیر افتادهاند.
به گزارش سیانان، فرحان حق، معاون سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد گفت: «تقریبا هیچ کمک بشردوستانهای به اردوگاه آوارگان جبالیا وارد نمیشود و در بحبوحه حملات هوایی، گلولهباران و درگیریها در شمال غزه، ارتباطات از راه دور به شدت مختل شده است.
به گفته این مقام سازمان ملل، درخواستهای دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل برای ورود به منطقه الفلوجه جبالیا برای کمک به افراد گرفتار شده در زیر آوار، برای چهار روز متوالی از سوی مقامات اسرائیلی رد شده است: «درخواست روز دوشنبه دفتر سازمان ملل متحد برای هماهنگی امور بشردوستانه برای توزیع غذا، دارو و سوخت در اردوگاه جبالیا هم رد شد.»
حق با اشاره به اینکه از آغاز ماه اکتبر مقامات اسرائیلی تنها چهار مورد از ۶۶ ماموریت بشردوستانهی برنامهریزی شده از جنوب به شمال غزه را تسهیل کردهاند، گفت: «ما بار دیگر تاکید میکنیم که این تاخیرها احتمالا به قیمت جان انسان ها تمام میشود.»
در مقابل، سوگات، آژانس اسرائیلی که جریان کمکهای بشردوستانه به نوار غزه را مدیریت میکند، با رد این گزارشها گفت تدارکات به غزه میرسد.
این آژانس روز دوشنبه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته، ۴۷ کامیون کمکهای بشردوستانه به شمال غزه منتقل شده است.
قابل توجه اینکه، سازمان ملل پیشتر گزارش داده بود که در ماههای قبل از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، روزانه به طور متوسط ۵۰۰ کامیون کمکهای بشردوستانه وارد نوار غزه میشود.
سیانان با استناد به تحلیل نقشههای مناطقی که ارتش اسرائیل برای آن هشدار تخلیه صادر کرده است و منطقهای که دوشنبه در نزدیکی بیمارستان بیمارستان دانشگاه رفیق حریری بیروت هدف حمله هوایی اسرائیل قرار گرفت، نتیجهگیری کرده که برای منطقه هدف حمله، هشدار تخلیه صادر نشده بود.
به نوشته سیانان، در دستور تخلیه ارتش اسرائیل برای حومه جنوبی بیروت، ساختمانهای خاصی برای هدفگیری همراه با مناطق ممنوعه به شعاع ۵۰۰ متر در اطراف آن اهداف، علامتگذاری شده بود.
بر اساس این بررسی، منطقه اطراف بیمارستان دانشگاه رفیق حریری که در یکی از چندین حمله هوایی اسرائیل در روز دوشنبه مورد هدف قرار گرفت، در این دستورالعملها و همچنین در هیچ دستور تخلیه منتشر شده از زمان تشدید حملات اسرائیل علیه حزب الله در ماه گذشته گنجانده نشده است.
بنا بر اعلام وزارت بهداشت لبنان، حمله در نزدیکی بیمارستان دستکم منجر به کشتهشدن چهار نفر، از جمله یک کودک، و زخمی شدن دستکم ۲۴ نفر شده است.