احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در پاسخ به انتقادت مطرحشده درباره قصور کارفرما در معدن زغال سنگ طبس اعلام کرد بسیاری از معادن در کشور ورشکسته شدهاند و نمیتوان مشکلات موجود را «یکشبه» حل کرد.
او گفت: «ما باید معادن را به جای عوامزدگی و تبلیغ، دوباره فعال کنیم. ما هم میدانیم که چطور میتوان محبوب شد؛ شعار دهیم که مقصرین را اعدام خواهیم کرد. اما چیزی دوا نخواهد شد ... در ایران کاری کردیم که فعالیت معدن تنها برای برخی سود دارد و برای کل ایران آوردهای ندارد.»
میدری با انتقاد از آنچه تهییج احساسات و بیان اظهارات عامهپسند خواند، افزود در حوادثی مانند معدن طبس «همه به دنبال مقصر و کشتن فرد مقصر صرفنظر از کیفیت ماجرا و درجه سهیم بودن او هستند؛ عدهای از درآمد فرد خاطی شکایت میکنند و عدهای دنبال سلطان معدن هستند».
وزیر کار این اظهارات را در مراسم یادبود کشتهشدگان حادثه معدن طبس در دانشگاه علمی و کاربردی خانه کارگر مطرح کرد.
انفجار گاز متان در معدن زغال سنگ شرکت معدنجوی طبس در روز ۳۱ شهریور دهها کارگر را به کام مرگ فرستاد.
ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، روز هشتم مهر گزارش داد با مرگ مغزی یکی دیگر از کارگران حادثهدیده معدن طبس، شمار کشتهشدگان این حادثه به ۵۰ نفر افزایش یافت.
پیشتر تعداد قربانیان این رویداد، ۵۱ تن اعلام شده بود.
وزیر کار روز اول مهر در رابطه با انفجار مرگبار این معدن گفته بود «تخلفی» در این خصوص صورت نگرفته و «این رویداد واقعا یک حادثه بوده است».
پیش از اظهارات میدری در مراسم یادبود کشتهشدگان معدن طبس، حسین حبیبی، عضو هیاتمدیره کانون شوراهای اسلامی کار، در سخنانی دولت را مسئول نبود ایمنی در معادن کشور دانست.
حبیبی گفت از مجموع شش هزار و ۲۵ معدن کشور، تنها ۲۳ درصد واحد ایمنی دارند و «این یعنی بزرگترین قصور از سوی دولتها رخ داده است».
او حاشیه سود معادن در ایران را ۵۱ درصد اعلام و تاکید کرد با توجه به سودآوری معادن زغال سنگ برای کارفرمایان، نداشتن سنسور گاز در معادن قابل قبول نیست.
عضو هیاتمدیره کانون شوراهای اسلامی کار افزود: «کارگر معدن طبس تهدید به اخراج شده و درحالی که برخی از آنان حال جسمی بد و حس سوختن چشم داشتند و گاز را حس کرده بودند، به ایشان گفته شده که اگر نمیخواهید تسویه کنید. این تهدید به اخراج یک جنایت است. گویی افراد به زور وارد معدن شدند.»
پایگاه خبری تجارتنیوز روز اول مهر گزارش داد انفجار مرگبار معدن طبس، دوازدهمین حادثه در معادن ایران در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۳ بود.
بر اساس این گزارش، در ۱۱ حادثه پیشین در معادن کشور، ۱۳ کارگر جان خود را از دست داده بودند.
دادستان کل جمهوری اسلامی: اظهار نظر درباره انفجار معدن طبس ممنوع است
محمد موحدی آزاد، دادستان کل جمهوری اسلامی، روز شنبه هفتم مهر تهدید کرد تا زمانی که نتیجه تحقیقات بازپرس حادثه معدن زغال سنگ طبس اعلام نشده است، کسی نباید در این رابطه به اظهار نظر بپردازد.
او گفت: «بازپرس ویژه اسناد و مدارک را جمع آوری میکند و بخشهایی که نیاز به نظر کارشناسی است، ارجاع میدهد لذا باید منتظر نتیجه و اظهار نظر قضایی بازپرس باشیم. تا آن زمان هیچ فردی مجاز به اظهار نظر نیست چون تخصص این کار را نداریم.»
در ادامه سخنان مقامهای جموری اسلامی در خصوص حادثه طبس، محمدعلی آخوندی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی، اعلام کرد شرکت معدنجو به ازای هر کارگر کشتهشده مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان و به ازای هر کارگر مصدوم ۵۰ میلیون تومان واریز میکند.
به گفته آخوندی، این مبلغ قرار است در اختیار دادگستری طبس قرار گیرد و «پس از طی مراحل قانونی تا پایان هفته جاری» به حساب خانوادههای حادثهدیدگان واریز شود.
شرکت سهامی خاص معدنجو تیرماه ۱۳۴۵ تاسیس شد. بررسی روزنامههای رسمی نشان میدهد تا پیش از سال ۱۳۵۷، هیات مدیره آن اشخاص حقیقی بودند. این شرکت بعد از انقلاب سال ۵۷ در ایران، در اختیار دولت جمهوری اسلامی قرار گرفت.
پس از حادثه مرگبار معدن طبس، شرکت معدنجو شرکتی خصوصی معرفی شد اما بررسی سوابق هیات مدیره آن نشان میدهد مالکان فعلیاش را کسانی تشکیل میدهند که پیشتر، از مدیران دولت جمهوری اسلامی بودهاند.
در حالی که حامیان حکومت از مقامهای جمهوری اسلامی میخواهند انتقام کشته شدن حسن نصرالله رهبر حزبالله لبنان را بگیرند، اظهارات رسمی مقامها تاکنون حاکی از تصمیمی برای واکنش مستقیم به این اتفاق نیست.
پس از تایید کشته شدن نصرالله، اغلب مجریان صدا و سیما بر طبل انتقام کوبیدند و از مقامها خواستنند که وارد نبرد با اسرائیل شوند.
در جریان راهپیمایی خیابانی حامیان حکومت طی دو روز گذشته هم بارها از مقامها خواسته شده که انتقام کشته شدن نصرالله گرفته شود.
در این حال جواد ظریف معاون راهبردی رییس جمهور درباره واکنش ایران به کشته شدن نصرالله گفت که «در سطح رهبری و عالی حکومت در این ارتباط تصمیمگیری میشود.» او افزود: «واکنش ایران در زمان مناسب و به انتخاب ایران» انجام میشود.
موضعگیری ظریف مشابه اظهارنظرهایی است که مقامهای حکومت ایران پس از کشته شدن اسماعیل هنیه رییس دفتر نظامی حماس ابراز و انتقام او را به زمانی نامعلوم موکول کردند.
محمدباقر قالیباف رییس مجلس شورای اسلامی هم روز یکشنبه هشتم مهرماه در صحن علنی مجلس گفت که جمهوری اسلامی در حمایت از گروههای «مقاومت تا هر سطحی که لازم باشد به خود تردید راه نخواهد داد». در سخنان او نیز نشانهای از تاکید بر انتقام دیده نمیشود.
در پیام علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی به مناسبت کشته شدن نصرالله هم نشانهای از تاکید بر انتقام دیده نمیشد. او در پیامی که ساعاتی پیش از تایید کشته شدن نصرالله صادر کرد با اشاره به حملات اسرائیل به حزبالله گفته بود «بر همه مسلمانان فرض است که با امکانات خود در کنار مردم لبنان و حزبالله بایستند.»
مسعود پزشکیان رییسجمهوری ایران هم بعد از کشته شدن حسن نصرالله پیامی صادر کرد و بدون اشارهای به قصد ایران برای انتقام از کشته شدن نصرالله گفت که جریان «مقاومت» در خلاء نصرالله «بدون فرمانده و رهبر باقی نمیماند.»
بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل در سخنرانی روز جمعه ۶ مهرماه خود در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک با هشدار مستقیم به مقامهای جمهوری اسلامی گفت که بازوهای بلند اسرائیل به هر نقطهای در ایران میرسد. او با خطاب قرار دادن مقامهای حکومت ایران گفت: «اگر به ما حمله کنید به شما حمله خواهیم کرد.»
در جریان حمله روز جمعه اسرائیل به مقر حزبالله لبنان در بیروت یکی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران هم کشته شده است. سپاه پاسداران روز یکشنبه با تایید خبر کشته شدن عباس نیلفروشان در بیانیهای نوشت که او از روز ۱۳ فروردین امسال وی بهعنوان فرمانده سپاه لبنان منصوب شده بود.
آمریکا در آبان ۱۴۰۱ نیلفروشان و دو فرمانده دیگر سپاه با نامهای محمد کاظمی و احمد شفاهی را به دلیل «واکنشهای وحشیانهشان به اعتراضات در ایران» تحت تحریم قرار داد.
سپاه پاسداران در بیانیه خود برای تایید مرگ این فرمانده ارشد خود اشارهای به انتقام نکرده و به بیان سابقه کاری او در سپاه پاسداران بسنده کرده است.
عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی هم در واکنش به کشته شدن نیلفروشان گفت که این اقدام اسرائیل بدون پاسخ نخواهد ماند.
بعد از کشته شدن اسماعیل هنیه در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، مقامهای ایران وعده انتقام دادند اما آن را به زمانی نامعلوم موکول کردند. استدلال مقامها دستکم در تریبونهای عمومی این بود که واکنش آنی به کشته شدن هنیه میتواند تلهای برای کشیدن پای نظام به جنگ باشد و به همین دلیل از آن امتناع میکند.
ایران بعد از حمله اسرائیل به کنسولگریاش در دمشق در فروردین ماه امسال به اسرائیل حمله پهپادی و موشکی کرد اما بیش از ۹۹ درصد موشکها و پهپادها شناسایی و منهدم شدند و خسارتی به بار نیاوردند.
در حال حاضر با تضعیف شدید فرماندهی حزبالله و از بین رفتن قوای نظامی حماس عملا بازوهای منطقهای ایران ضعیفتر از همیشه است و حملات ایذایی حوثیها هم برای برآورد کردن نیت ایران به انتقام کفایت نمیکند.
کشتهشدن حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان در حمله روز ششم مهرماه ارتش اسرائیل به مقر این گروه، خشم مقامهای جمهوری اسلامی را به دنبال داشت. مجریهای صداوسیما نیز در واکنش به مرگ او خواستار نبرد با اسرائیل شدند. همزمان بسیاری از مردم خوشحالی خود را از مرگ او ابراز کردند.
دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل روز شنبه هفتم مهر ماه اعلام کرد که در حمله روز جمعه ارتش به بیروت، حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان کشته شده است.
ساعاتی پس از آن، گروه شبهنظامی حزبالله لبنان که تحت حمایت جمهوری اسلامی، رسما کشته شدن دبیرکل خود، حسن نصرالله را تایید کرد و مرگ او را به خامنهای تسلیت گفت.
خبر کشته شدن نصرالله در بیروت با واکنشهای گسترده مردم ایران و مسئولان جمهوری اسلامی همراه شد.
مردم از مرگ دبیرکل حزبالله لبنان ابراز شادمانی کردند و مقامهای جمهوری اسلامی خشم خود را اعلام کردند.
مجریهای صداوسیما نیز با ابراز خشم بسیار خواستار نبرد با اسرائیل شده و بر طبل جنگ کوبیدند.
عزای عمومی مسئولان جمهوری اسلامی
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در پیام تسلیتی برای مرگ نصرالله در بیروت، پنج روز عزای عمومی در ایران اعلام کرد.
خامنهای، دبیرکل حزبالله لبنان را «رهبر مدبر سیاسی» خواند که در هنگام مرگ «سرگرم طراحی برای دفاع از مردم بیپناه ضاحیه بیروت و خانههای ویرانشده و عزیزان پرپرشده آنان بود.»
در سوی دیگر اما، نجیب میقاتی، نخستوزیر لبنان برای مرگ نصرالله سه روز عزای عمومی اعلام کرد.
میقاتی گفت عزای رسمی از روز دوشنبه آغاز خواهد شد و پرچمها روی ساختمانهای عمومی نیمه برافراشته خواهند شد. خامنهای پنچ روز عزای عمومی در ایران اعلام کرده است.
جمهوری اسلامی در حالی برای مرگ نصرالله پنج روز عزای عمومی در سراسر ایران اعلام کرد که برای کشته شدن ۵۰ کارگر معدن طبس در روز ۳۱ شهریور، تنها سه روزی عزای عمومی و آن هم در خراسان جنوبی اعلام کرد.
اشک مقامهای جمهوری اسلامی برای مرگ نصرالله
صبح هفتم مهرماه و پس از اعلام مرگ حسن نصرالله و فرماندهان حزبالله در حمله اسرائیل به مقر این گروه، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در پیامی بدون اشاره به نام نصرالله، نوشت: «همه نیروی مقاومت منطقه در کنار حزبالله و پشتیبان آن است. سرنوشت این منطقه را نیروهای مقاومت و در راس آنان حزبالله سرافراز رقم خواهد زد.»
مسعود پزشکیان، رییسجمهور جمهوری اسلامی در پیامی کشته شدن نصرالله را به خامنهای تسلیت گفت و افزود: «داغی بزرگ بر دل همه مظلومین و مستضعفین عالم نشسته است.»
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم در بیانیهای، حمله اسرائیل به ضاحیه بیروت و کشته شدن نصرالله را «جنایت جنگی و تجاوز به تمامیت سرزمینی لبنان» خواند و آن را بهشدت محکوم کرد.
این وزارتخانه افزود «تبعات و پیامدهای این اقدام» متوجه اسرائیل و حامیان آن، بهویژه آمریکا، خواهد بود.
اسکندر مومنی، وزیر کشور گفت که با صدای رسا به همه دنیا اعلام میکنیم که جمهوری اسلامی، دولت و مردم ایران از جبهه مقاومت و حزبالله حمایت خواهند کرد و به این حمایت خود ادامه خواهند داد.
امیر سعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد با ارسال نامهای به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل، با اشاره به کشته شدن نصرالله و نیلفروشان، از سورای امنیت خواست اقدامات اسرائیل را به طور قاطع محکوم کند.
محمد عالمزاده نوری، معاون حوزههای علمیه به «دیدهبان ایران» گفت: «با اذن خامنهای میتوانیم به لبنان نیروی نظامی اعزام و در انجام عملیات مشارکت مستقیم داشته باشیم.»
او افزود: «اگر در موارد قبلی کوتاهی شده، اینبار باید بدون محافظهکاری و ملاحظات سیاسی، پاسخ بنیانافکنی بدهیم.»
بیشتر بخوانید: نصرالله و جمهوری اسلامی؛ از نمایندگی خمینی تا دریافت دکتری افتخاری از مصطفی معین
یاسر جبرائیلی، رییس مرکز ارزیابی و نظارت راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، در شبکه ایکس نوشت: «هر هواپیمایی که مقصدش اسرائیل است، باید یک هدف برای سرنگونی باشد.»
او در پست دیگری نیز نوشته «مقاومت موشکهای خود را خرج شناورهای حامل نفت به مقصد اسرائیل کند.»
محمد باقری، رییس ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی هم گفت مرگ نصرالله «هیچ خدشهای در عزم و اراده رزمندگان مقاومت» در نبرد با اسرائیل وارد نخواهد کرد.
مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران روز هشتم مهرماه اعلام کرد که یکی از معابر تهران به نام حسن نصرالله نامگذاری خواهد شد.
حسن روحانی، رییسجمهور پیشین در پیامی با اشاره به مرگ نصرالله نوشت که «مردم لبنان و حزبالله» انتقام او را خواهند گرفت.
محمد خاتمی، رییسجمهور پیشین هم در پیامی برای مرگ نصرالله نوشت: «امیدوارم که همه مردم منطقه و جهان به ویژه ملت مظلوم و سرفراز فلسطین و محرومان و مقاومان گرانقدر در لبنان عزیز بتوانند طعم آزاد زیستن و سربلند زندگی کردن و استقلال و پیشرفت را بچشند.»
نمایندگان مجلس شعار «مرگ بر آمریکا» سردادند
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، گفت مرگ نصرالله در لبنان یک بار دیگر خاطره نبودن قاسم سلیمانی را برای زنده کرد.
او افزود باید در مقابل اسرائیل «برنامهریزی ترکیبی» صورت بگیرد و اشاره کرد «بر خلاف تصوری که ایجاد شده این اسرائیل نیست که دست برتر را دارد.»
عباس گلرو، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس هم گفت: «خواسته مجلس این است که یک پاسخ محکم و شکننده به اسرائیل داده شود و محو اسرائیل هم بهعنوان استراتژی نهایی باید در این نقشه دیده شود»
علیرضا سلیمی، عضو هیات رییسه مجلس گفت: «کشتن حسن نصرالله نشانگر ضعف اسرائیل است.»
او افزود: «آمریکاییها بدانند دست آنها در این جنایت هویداست و مقاومت یک تفکر است و این تفکر را با حذف مجاهدان ما نمیتوانند ذبح کنند.»
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با تاکید بر پاسخ «حسابشده» جمهوری اسلامی به حملات اسرائیل به بیروت گفت: «خامنهای به صراحت گفته که باید ضربه مهلکی به پیکر این رژیم وارد شود. مردم و جبهه مقاومت انتظار دارند که ما حتما در این زمینه اقدام کنیم.»
نمایندگان مجلس روز هشتم مهرماه، پس از سخنرانی قالیباف در محکومیت کشته شدن نصرالله، شعار «مرگ بر آمریکا» سردادند.
سپاه حرفی از انتقام نزد
سپاه پاسداران نیز در بیانیهای کشته شدن عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه و مسئول این نیروی نظامی جمهوری اسلامی در لبنان را تایید کرد.
بر اساس بیانیه سپاه، نیلفروشان در حمله روز جمعه اسرائیل به بیروت همراه با نصرالله کشته شده است.
سپاه نیز همچون برخی از مقامهای جمهوری اسلامی در بیانیه خود حرفی از «انتقام» نزد.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه در بیانیهای تاکید کرد «حزبالله مقتدر و حماس غیرتمند» پیروز میدان نبرد با اسرائیل خواهند بود.»
محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران که روز پنجم مهرماه، یک روز پیش از کشته شدن نصرالله گفته بود «اسرائیل از به جوش آمدن خون مسلمانان بترسد»، روز هفتم مهرماه در حساب ایکس خود نوشت: «اسرائیل پس از لبنان به دمشق و بعد از آن به بغداد و اگر طعم خونریزی مستشان کند، حتی شاید به ایران حمله کند.»
صداوسیما: باید با اسرائیل بجنگیم
مجری شبکه سه صداوسیما بعد از حمله اسرائیل به جنوب بیروت در برنامهای با اشاره به اینکه «تهران و بیروت فرق نمیکند» و اسرائیل به سراغ تکتک اهداف خواهد آمد، گفت: «گفتاردرمانی، نتانیاهو را متوقف نمیکند، او یک زبان را بیشتر متوجه نمیشود آنهم موشک است و از نوع بالستیک.»
او در ادامه بزرگترین خط قرمز را کشته شدن نصرالله عنوان کرده و گفت: «شک نکنید، اهداف بعدی میتواند در بغداد، دمشق، یمن و تهران باشد.»
حمیدرضا غلامزاده، کارشناس صداوسیما، درباره کشته شدن نصرالله گفت: «باید به اسرائیل پاسخ جدی بدهیم و مطمئن باشیم که آمریکا به هیچوجه وارد جنگ نخواهد شد.»
غلامزاده با بیان اینکه آمریکا تمایل و توان این کار را ندارد، افزود: «ما برای اینکه اسرائیل پیشروی نکند، باید بزنیم و ضربه سنگین وارد کنیم.»
مجری برنامه سیاست خارجی شبکه سه صداوسیما نیز در واکنش به خبر کشته شدن نصرالله، با اشاره به صحبتهای نتانیاهو درباره ادامه حملات و ضرورت متوقف کردن اسرائیل، گفت: «در گفتگو با همه کارشناسان به این نکته رسیدیم که اگر میخواهیم جنگ به پایان برسد باید وارد نبرد با اسرائیل شویم و پاسخ در خوری به اسرائیل بدهیم.»
تجمع حامیان حکومت
ویدیوهای منتشرشده حاکی است گروهی از حامیان حکومت پس از کشته شدن نصرالله، مقابل دانشگاه فردوسی مشهد تجمع کرده و با «حیدر، حیدر» گفتن جمع، در بلندگو این گفته خمینی را تکرار کردند که «بریزید خونها را ملت ما بیدارتر میشود.»
ویدیوهای منتشرشده حاکی است گروهی از حامیان حکومت نیز روز هفتم مهرماه در واکنش به کشته شدن نصرالله در میدان فلسطین تهران تجمع کردند.
بر اساس ویدیوهای منتشرشده در رسانهها، گروهی از طلاب در قم برای کشته شدن نصرالله با پوشیدن کفن به تجمع حکومتی آمدند.
یکی از شهروندان نیز با ارسال پیامی به ایراناینترنشنال، خطاب به حامیان حکومت که برای کشته شدن نصرالله تجمع کردند، گفت: «ارزشیها، تا صبح حیدر حیدر کنید. حسن نصرالله که کشته شده و رهبرتان هم رفته در سوراخ موش قایم شده.»
رقص و پخش شیرینی مردم برای مرگ نصرالله
از زمان انتشار خبر کشته شدن نصرالله به دست ارتش اسرائیل، شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال و با نوشتن مطالبی در شبکههای اجتماعی از مرگ او ابراز شادمانی کردند.
ایراناینترنشنال از مخاطبان خود پرسید واکنش شما به کشته شدن حسن نصرالله چیست؟
دهها شهروند با ارسال پیامهایی به این پرسش پاسخ دادند و اعلام کردند که از شنیدن خبر مرگ او شادمان شدند.
آنها با یادآوری اینکه خامنهای سالهاست سرمایه ایرانیان را به حزبالله میدهد از خرید شیرینی و شادی خود بهمناسبت کشته شدن نصرالله ویدیوهایی تهیه کرده و برای ایراناینترنشنال ارسال کردند.
بیشتر بخوانید: مخاطبان ایراناینترنشنال: برای مرگ حسن نصرالله شیرینی پخش کردیم
شهروندی خطاب به خامنهای گفت: «آنجا که تو فرعون زمانی، یک آن دگر در تیررس باد خزانی.»
مخاطبی هم خطاب به نتانیاهو گفت: «شما دست خدا روی زمین هستید.»
شهروندی با ارسال پیامی گفت: «حتما یادتان هست که حسن نصرالله پشت دوربین نشت و گفت تمام هزینههای ما را حکومت ایران میدهد و تا جمهوری اسلامی هست ما هم هستیم، دل میلیونها ایرانی به درد آمد و خون گریه کردند. تاریخ نشان داده چنان نماند و چنین نیز هم نخواهند ماند.»
مخاطبی هم با تکرار همان صحبتهای نصرالله، خطاب به نتانیاهو گفت: «کاری که ما نتوانستیم انجام بدهیم، تو تمام کردی.»
برخی کاربران در فضای مجازی هم با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی همواره سرمایههای مردم ایران را به حزبالله لبنان میدهد، تصویری از بنرهای نصب شده نصرالله در خیابانهای ایران را منتشر کردند.
مخاطبان با ارسال ویدیوهایی به ایراناینترنشنال شادی و رقص جمعی از شهروندان را در شامگاه شنبه هفتم مهرماه در شهرهای مختلف ایران بعد از پخش خبر کشته شدن نصرالله و اعلام پنج روز عزای عمومی نشان دادند.
گزارشها و ویدیوهای منتشرشده در رسانههای اجتماعی حاکی است مردم در سوریه شامگاه جمعه ششم مهرماه پس از شنیدن گزارشها درباره کشته شدن حسن نصرالله، به جشن و پایکوبی مشغولاند و شیرینی پخش میکنند.
حساب «ارتش اسرائیل به فارسی» هم در شبکه اجتماعی ایکس از مردم ایران پرسید: «نظر شما در مورد هلاکت تروریست حسن نصرالله چیست؟»
این پرسش نیز با واکنشهای گستردهای همراه شد و بیش از پنج هزار نفر زیر این پست نظر خود را ابراز کردند.
مردم با تشکر از ارتش اسرائیل، شادمانی خود را از مرگ نصرالله و نیلفروشان اعلام کرده و خواستار «زدن سر مار در تهران» شدند.
شماری از کاربران نیز زیر این پست و در حسابهای خود در شبکههای اجتماعی تصاویری از حضور قاسم سلیمانی و حسن نصرالله در کنار علی خامنهای را منتشر کرده و این پرسش را مطرح کردند که آیا ممکن است نفر بعدی که کشته خواهد شد، خامنهای باشد؟
بیشتر بخوانید: حسن نصرالله هم کشته شد، حالا چه میشود؟
دوستان و دشمنان حسن نصرالله، دبیرکل پیشین حزبالله لبنان، بر سر هر چیز که با هم اختلاف داشته باشند، در یک مورد با یکدیگر کاملا همعقیدهاند: با کشته شدن نصرالله، چهره خاورمیانه عوض خواهد شد.
اما درست از همین نقطه به بعد، باز هم از یکدیگر فاصله میگیرند زیرا برای جمهوری اسلامی و دیگر دوستان نصرالله این «تغییر» یک معنا دارد و برای اسرائیل و دیگر دشمنان حزبالله معنایی یکسره متفاوت.
تفاوت این دو چشمانداز بینیاز از توضیح است، اما آنچه اکنون مهمتر است توانایی هر یک از طرفین برای حرکت به سوی این دورنماست.
نوشتن فصل جدید تاریخ خاورمیانه اما نه با کشتن حسن نصرالله که با حمله حماس به خاک اسرائیل در ۱۵ مهرماه ۱۴۰۲ (هفت اکتبر ۲۰۲۳) آغاز شد.
جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش خیلی زود خود را پیروز این نبرد انگاشتند و بیان این امر از سوی اسرائیل را که حمله هفتم اکتبر «بدترین و بزرگترین کشتار یهودیان پس از هولوکاست در جنگ جهانی دوم بوده»، به حساب قدرت خود نوشتند.
احساس این پیروزی البته نیاز به احساسی دیگر هم داشت: بیتفاوتی کامل در قبال جان و زندگی و دار و ندار مردمی که نه تنها امکان ابراز مخالفت با سیاستهای حماس و حزبالله را ندارند، بلکه از آنها بهعنوان سپری انسان در رویارویی با ارتش اسرائیل سوءاستفاده میشود.
درواقع، جز خود حمله روز هفتم اکتبر، جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش که خود را جبهه مقاومت میخوانند، دیگر نتوانستند هیچ ضربه کاری یا حتی قابلتوجهی به اسرائیل وارد کنند. بزرگترین اقدام این جبهه، شلیک بیش از ۳۰۰ پهپاد و موشک بالستیک و کروز از خاک ایران به اسرائیل بود؛ اقدامی فاقد ارزش نظامی که مخصوصا پس از عملیات تلافیجویانه اسرائیل، به روشنی فاصله تواناییهای نظامی و عملیاتی اسرائیل و جمهوری اسلامی را عیان ساخت.
در مقابل، عملیات اسرائیل فوقالعاده موثر بوده است. اسرائیل پیش از فرارسیدن سالگرد حمله هفتم اکتبر، نه تنها اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس را در تهران و از او مهمتر، حسن نصرالله را همراه با عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه پاسداران کشت، تیم رهبری هر دو گروه را تقریبا بهطور کامل نابود کرد و بخش بزرگی از نیروها و تاسیسات و انبارهای تسلیحاتی آنها را از بین برد، بلکه این اقدامات را به تحقیرآمیزترین شکل ممکن انجام داد.
ماهیت و ابعاد ضربات اخیر اسرائیل، بهویژه از زمان کشتن فواد شکر در بیروت و اسماعیل هنیه در تهران، اما خواب جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش را آشفته است. هلالی که گمان میبردند در آستانه بدر کامل است، اکنون با چنان سرعتی تحلیل میرود که به هلال نازک و شکنندهای به نحیفی هلال ماه نو بیشتر شبیه است.
حکومتی که با تکیه بر ثروت ملی ایرانیان و تغذیه گروههای وابسته از سفره مردم ایران، سالها به رجز خواندن و تهدیدهای بیپایه و اساس خو کرده بود، در میدان و در مواجهه جدی تا آنجا پیش رفت که در مقابل چشم جهانیان، در پی کشته شدن و از بین رفتن مهمترین متحدان خود در منطقه، حتی نتوانست از حق خود برای تلافی و انتقام سخن بگوید.
رهبران جمهوری اسلامی، در باورهای خود توجیهاتی برای اتخاذ چنین رویکردی دارند که منافع ناشی از حکمرانی بر ایران و تصاحب و چپاول این ثروت بیکران نیز آنها را در پایبندی به این اصول مصممتر می|کند: اصالت حفظ امالقرا و نظام اسلامی اوجب واجبات است و بر هر چیز دیگر اولویت دارد.
حال و آینده خاورمیانه تغییر کرده است. دستکم در آیندهای قابل پیشبینی که چارچوب زمانی آن را میتوان تا استقرار رییسجمهوری جدید در کاخ سفید امتداد داد، این تغییر چنین رو و سویی خواهد داشت.
رهبران جمهوری اسلامی چندان دربند آبرو و حیثیت نیستند، در مقابل میکوشند در ازای این شکست حقارتبار، فشارها و سرکوبها را در داخل افزایش دهند و همزمان، نیروهای سرخورده نیابتی را که احساس میکنند جمهوری اسلامی به آنها خیانت کرده، با پرداخت پول و دادن وعدههایی کلی همچنان به خود وفادار نگه دارند.
اما آنچه تغییر کرده و جمهوری اسلامی در موقعیتی نیست که بتواند آن را مهار کند این است که اسرائیل به آنچه به دست آورده قانع نیست.
رهبران جمهوری اسلامی، و در راس آنان علی خامنهای و فرماندهان سپاه، معنای پیام اسرائیل را بهتر از هر کس دیگری درک کردهاند و بههمین دلیل، جای تعجبی ندارد که پس از کشته شدن حسن نصرالله ناگهان از خیر انتقام و پاسخ سخت و مجازات درمیگذرند و مقابله با اسرائیل را به حزبالله وامیگذارند.
واکنش اسرائیل، جای تردیدی باقی نگذاشته است که هر اقدامی، پاسخی تندتر را در پی خواهد داشت. جمهوری اسلامی نه در داخل از حمایتی برخوردار است و نه در صحنه جهانی متحدانی واقعی دارد که بخواهد با اتکا به آنها خود را با کشوری دراندازد که نشان داده از رگ گردن به مراکز حیاتی آن نزدیکتر است و نشان داده هر زمان اراده کند قادر است آنچه میخواهد انجام دهد.
چه بخواهیم و چه نخواهیم این مساله بهطور بنیادین با مقاومت جمهوری اسلامی در برابر خواست اکثریت ملت برای گذار از این نظام و استقرار یک نظام دموکراتیک گره خورده است.
شکست حقارتبار حکومتی که در همه زمینهها و از جمله مساله فلسطین در تقابل با اکثریت شهروندان ایرانی و با خیانت به امنیت و منافع ملی ایران و ایرانیان عمل کرده، میتواند فرصتی برای تقویت، انسجام و عمل جمعی اکثریت شهروندان ایران در مقابل جمهوری اسلامی باشد.
دریافتن لحظه فروریختن اقتدار، یا به سخن درستتر توهم اقتدار، میتواند موازنه قوا بین ملت ایران و حکومت جمهوری اسلامی را به سود ملت ایران تغییر دهد.
حمله هوایی ارتش اسرائیل به ضاحیه در حومه جنوبی بیروت و کشته شدن حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان، واکنشهای فراوانی را در پی داشته است. در این حمله که روز جمعه ششم مهر انجام شد، تعدادی دیگر از اعضای برجسته حزبالله و دستکم یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران از پا درآمدند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز شنبه هفت مهر، در پیامی به مناسبت کشته شدن نصرالله، پنج روز عزای عمومی در ایران اعلام کرد.
خامنهای دبیرکل حزبالله را «پرچمدار برجسته جبهه مقاومت» و «شخصیتی باعظمت» در دنیای اسلام توصیف کرد و افزود راه او ادامه خواهد یافت.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم در بیانیهای، حمله اسرائیل به ضاحیه بیروت و کشته شدن نصرالله را «جنایت جنگی و تجاوز به تمامیت سرزمینی لبنان» خواند و آن را بهشدت محکوم کرد.
این وزارتخانه افزود «تبعات و پیامدهای این اقدام» متوجه اسرائیل و حامیان آن، بهویژه آمریکا، خواهد بود.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، در بیانیهای تاکید کرد «حزبالله مقتدر و حماس غیرتمند» پیروز میدان نبرد با اسرائیل خواهند بود.
محمد باقری، رییس ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، هم گفت مرگ نصرالله «هیچ خدشهای در عزم و اراده رزمندگان مقاومت» در نبرد با اسرائیل وارد نخواهد کرد.
بنا بر اعلام رسانههای حکومتی در ایران، عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه پاسداران، در عملیات اسرائیل در ضاحیه از پا درآمد. با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی در پیامهای خود هیچ اشارهای به پاسخ یا واکنش احتمالی تهران به این رویداد نکردند.
وزارت امور خارجه روسیه در بیانیهای اقدام اسرائیل را در کشتن حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان، بهشدت محکوم کرد.
روسیه هشدار داد: «این اقدام قهرآمیز پیامدهای بسیار وخیمتری برای لبنان و کل خاورمیانه خواهد داشت.»
لبنان، سوریه، عراق و یمن نیز به مناسبت کشته شدن نصرالله، سه روز عزای عمومی اعلام کردند.
با این حال، گزارشها حاکی از آن است که مردم در ایران، سوریه و لبنان شادمانی خود را از خبر کشته شدن نصرالله ابراز کردهاند.
تعدادی از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامهایی به این شبکه گفتند برای مرگ نصرالله شیرینی پخش کردهاند.
حمایت قاطع آمریکا از امنیت اسرائیل
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، کشته شدن نصرالله در حمله اسرائیل را «اقدامی در جهت اجرای عدالت برای قربانیان بیشمارش» در اسرائیل، آمریکا و لبنان توصیف کرد.
او در بیانیهای گفت: «نصرالله و گروه تروریستی تحت رهبری او، حزبالله، مسئول کشتن صدها آمریکایی در طول چهار دهه حکومت ترور بودند.»
بایدن تاکید کرد به وزیر دفاع آمریکا دستور داده شده آرایش دفاعی نیروهای این کشور در خاورمیانه تقویت شود تا «خطر گسترش جنگ منطقهای» کاهش یابد.
کامالا هریس، معاون رییسجمهوری آمریکا، هم با انتشار بیانیهای نصرالله را «تروریست» خواند و گفت: «دستان او به خون آمریکاییها آلوده بود.»
او بر تعهد قاطع خود به امنیت اسرائیل تاکید کرد و افزود اسرائیل از حق دفاع از خود در برابر جمهوری اسلامی و گروههای مورد حمایت آن در منطقه از جمله حزبالله، حماس و حوثیها برخوردار است.
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت روز جمعه ششم مهر دو بار با یوآو گالانت، همتای اسرائیلی خود، در خصوص تحولات لبنان گفتوگو کرده است.
او افزود واشینگتن «مصمم است مانع از سوءاستفاده ایران و شرکا و نیابتیهای مورد حمایت آن از وضعیت موجود» شود.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد. در سوی دیگر، گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی، از جمله حزبالله لبنان و حوثیهای یمن، در حمایت از حماس وارد این مناقشه شدند و درگیریهای شدید و مرگبار در طول ۱۱ ماه گذشته، منطقه را به بیثباتی کشانده است.
وزارت بهداشت لبنان روز هفتم مهر اعلام کرد از زمان تشدید حملات اسرائیل به خاک لبنان، هزار و ۳۰ تن در این کشور کشته شدهاند.
به گفته این وزارتخانه، در میان کشتهشدگان ۱۵۶ زن و ۸۷ کودک دیده میشوند.
رسانههای حکومتی در ایران روز شنبه، هفتم مهر، تایید کردند عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در حمله روز گذشته ارتش اسرائیل به مقر فرماندهی حزبالله لبنان در ضاحیه در جنوب بیروت کشته شد.
هنوز آمار دقیقی از تعداد کشتهشدگان در حمله روز جمعه اسرائیل اعلام نشده است، اما گمان میرود علاوه بر حسن نصرالله، شماری از فرماندهان ارشد حزبالله نیز در این حمله جان باخته باشند.
ارتش اسرائیل از جمله اعلام کرده است که علی کرکی، از فرماندهان ارشد حزبالله هم در این حمله کشته شده است.
حسن خمینی در پیام خود در واکنش به کشته شدن نصرالله نوشت «جمعی از فرماندهان حزبالله و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» نیز در حمله اسرائیل «به شهادت رسیدهاند».
با توجه به اشاره حسن خمینی میتوان چنین استنباط کرد که شمار مقامهای کشتهشده سپاه در حمله اسرائیل احتمالا بیش از یک نفر است.
اما عباس نیلفروشان که بود و چه میراثی از او در ساحت سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی باقی مانده است؟
نیلفروشان و «جبهه مقاومت»
خبرگزاری دانشجو، وابسته به حکومت جمهوری اسلامی، روز هفتم مهر در گزارشی نیلفروشان را «یکی از فرماندهان برجسته و شناختهشده سپاه» و «یکی از استراتژیستهای نظامی جمهوری اسلامی» معرفی کرد که نقش قابل توجهی در «تقویت جبهه مقاومت در منطقه» داشته است.
خبرگزاری دانشجو با اشاره به نقش نیلفروشان در «برنامهریزیهای نظامی و دیپلماتیک» و ایجاد «هماهنگی بین نیروهای مقاومت در سراسر منطقه» نوشت او از «محبوبیت و احترام بالایی در میان نیروهای مقاومت» برخوردار بود.
جبهه مقاومت عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی از آن برای نامیدن گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی فلسطین، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن استفاده میکنند.
نیلفروشان در سال ۱۳۴۵ در اصفهان متولد شد و پس از پیروزی انقلاب ۵۷ به بسیج و سپس به سپاه پاسداران پیوست.
او در طول جنگ ایران و عراق در «لشکر ۱۴ امام حسین» و «لشکر ۸ زرهی نجف» فعالیت میکرد.
در کارنامه نیلفروشان سمتهای دیگری از جمله معاونت عملیات نیروی زمینی سپاه، فرماندهی دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه (دافوس)، جانشینی فرمانده کل سپاه در در قرارگاه امام حسین و معاونت اجرایی سپاه نیز دیده میشوند.
نیلفروشان که رسانههای حکومتی از او با درجه نظامی «سرتیپ» یاد میکنند، در تیرماه ۱۳۹۸ از سوی حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، بهعنوان معاون عملیات این نهاد نظامی منصوب شد.
برخی رسانهها در ایران نیلفروشان را از چهرههای نزدیک به محمدرضا زاهدی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه در سوریه و لبنان، معرفی کردهاند.
اسرائیل روز ۱۳ فروردین کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق را هدف قرار داد. در این حمله هفت عضو سپاه پاسداران، از جمله محمدرضا زاهدی و محمدهادی حاجی رحیمی، معاون او، کشته شدند.
بنا بر برخی گزارشها، نیلفروشان پس از کشته شدن زاهدی، «مسئولیت فرماندهی محور لبنان» را در سپاه پاسداران بر عهده گرفت.
نیلفروشان و اعتراضات مردمی ۱۴۰۱
نیلفروشان در اسفند ۱۴۰۱ معترضان به کشته شدن مهسا امینی را «اغتشاشگر» خواند و گفت تصمیم علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، برای «عفو» بازداشتشدگان خیزش انقلابی «پدرانه» بوده است.
آمریکا در آبان ۱۴۰۱ نیلفروشان و دو فرمانده دیگر سپاه با نامهای محمد کاظمی و احمد شفاهی را به دلیل «واکنشهای وحشیانهشان به اعتراضات در ایران» تحت تحریم قرار داد.
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه ایالات متحده، این افراد «مسئولیت مستقیمی در سرکوب اعتراضات مسالمتآمیز و دستگیری معترضان مسالمتجو، از جمله در استان سیستان و بلوچستان داشتهاند».
نام نیلفروشان همچنین در فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا دیده میشود. او در بهمن ۱۴۰۱ به دلیل دست داشتن در سرکوب خیزش سراسری ایرانیان در این فهرست قرار گرفت.
نیلفروشان بهعنوان بلندگوی حاکمیت
مروری اجمالی بر اظهارات عمومی این فرمانده ارشد سپاه نشان میدهد او در قامت بلندگوی حاکمیت عمل و مواضع رهبر جمهوری اسلامی را تکرار میکرده است.
نیلفروشان در بهمن ۱۴۰۱ از «پیشرفت قابل ملاحظه» ایران «در حوزههای مختلف از جمله زیرساختها، جاده و ریلگذاری و پزشکی» ستایش کرد و افزود: «دستاوردهای انقلاب اسلامی با دوره پهلوی قابل مقایسه نیست.»
او در خرداد ۱۴۰۲ با تکرار سخنان مقامهای حکومت ایران علیه غرب گفت: «به غربیها هشدار میدهیم تجربههای گذشته را تکرار نکنید ... کاری نکنید که چکمههای دهه شصتمان را دوباره به پاهایمان کنیم وگرنه دوباره مجبور به التماس میشوید.»
نیلفروشان در خرداد سال گذشته هم غرب را به تلاش برای «اغوای مسلمین» از طریق «زیباسازی مظاهر تمدن غرب و لیبرال دموکراسی» متهم کرد و گفت: «امروز ما در بهترین وضعیت خود قرار داریم و آمریکا در حال فروپاشی است.»
معاون عملیات سپاه پیشتر در واکنش به قرار گرفتن نام خود در فهرست تحریمهای بینالمللی به طعنه گفته بود عواید حاصل از این تحریمها قرار است «بابت تهیه لوازم شنا برای فرار» مقامهای اسرائیلی هزینه شود.
اسرائیل اما نه با لوازم شنا، که با بمبهای سنگرشکن به سراغ عوامل حزبالله و جمهوری اسلامی در ضاحیه رفت.
نیلفروشان در حمله اسرائیل به جلسه نصرالله با فرماندهان حزب الله و سپاه پاسداران کشته شد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز شنبه هفتم مهر، در بیانیهای درباره کشته شدن نصرالله گفت که او در این جلسه مشغول طراحی عملیات نظامی برای «دفاع از مردم بیپناه ضاحیه بیروت و خانههای ویرانشده و عزیزان پرپرشده آنان بود».