وزیر خزانهداری آمریکا: کنگره با ارائه کمکهای جدید به اوکراین موافقت خواهد کرد
جنت یلن، وزیر خزانهداری آمریکا، ابراز اطمینان کرد کنگره این کشور با افزایش کمکها به اوکراین برای مقابله با حمله نظامی روسیه موافقت خواهد کرد.
جنت یلن، وزیر خزانهداری آمریکا، ابراز اطمینان کرد کنگره این کشور با افزایش کمکها به اوکراین برای مقابله با حمله نظامی روسیه موافقت خواهد کرد.
یلن روز دوشنبه ۲۴ مهر در حاشیه نشست با وزیران دارایی کشورهای منطقه یورو گفت حمایت از اوکراین همچنان اولویت اصلی آمریکا و اروپا باقی میماند.
او افزود دولت بایدن خود را به حمایت از کییف متعهد میداند و میکوشد با حمایت نمایندگان هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه، کمکی قابل توجه برای اوکراین فراهم کند.
اظهارات یلن در حالی مطرح میشوند که مجلس نمایندگان و سنای آمریکا روز هشتم مهرماه، طرح ۴۵ روزه تامین بودجه نهادهای فدرال را با هدف جلوگیری از تعطیلی دولت آمریکا تصویب کردند.
این طرح موقت، کمک جدید به اوکراین در این مدت را حذف کرده است. دموکراتها خواستار ادامه روند کمکها به اوکراین بودند، ولی بخشی از جمهوریخواهان بر لزوم محدود شدن این کمکها تاکید داشتند.
یلن تصریح کرد: «ما نمیتوانیم اجازه دهیم که اوکراین به دلایل اقتصادی در جنگ شکست بخورد.»
به گزارش رویترز، واشینگتن قصد دارد بستهای دو میلیارد دلاری برای کمک به اوکراین و اسرائیل ارائه کند.
به گفته وزیر خزانهداری آمریکا، کمک به اوکراین در راستای منافع امنیت ملی آمریکا و اروپا و همچنین هدف مشترک این دو برای رسیدن به دنیایی آزاد و مترقی است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، روز ۲۷ شهریور با اشاره به کمکهای واشینگتن به کییف گفت: «آمریکا از اوکراین حمایت مالی میکند و من از این بابت سپاسگزارم. فکر میکنم که آنها تنها از اوکراین حمایت نمیکنند، چرا که اگر اوکراین سقوط کند، پوتین مطمئنا فراتر خواهد رفت.»
وزیر خزانهداری آمریکا همچنین بر اعمال هزینههای بیشتر به روسیه به دلیل سیاستهای جنگافروزانهاش تاکید کرد.
همزمان، یلن از طرح اتحادیه اروپا برای ارائه بسته ۵۰ میلیارد یورویی به منظور کمک پایدار به اقتصاد و بازسازی اوکراین تمجید کرد.
رویترز نوشت که بعضی از کشورهای اتحادیه اروپا مانند مجارستان با این کمکها موافق نیستند.
پیش از این، وزیران خارجه ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا روز ۱۰ مهر در کییف، پایتخت اوکراین با یکدیگر دیدار کردند. این نشست با هدف اطمینان بخشیدن به اوکراین درباره حمایت بلندمدت اتحادیه اروپا از این کشور انجام گرفت.
روزنامه بریتانیایی تایمز گزارش داد یک فرد معترض حامی فلسطین، وحید بهشتی، فعال سیاسی مخالف جمهوی اسلامی را در لندن مورد حمله قرار داده و او را تهدید کرده که سرش را خواهد برید. بهشتی در توییتی نوشت این فرد دستگیر شده و چاقو به همراه داشته است.
وحید بهشتی از بیش از ۲۳۰ روز پیش، در تلاش برای قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در لیست تروریستی بریتانیا، مقابل دفتر وزارت خارجه این کشور در لندن تحصن کرده است.
تایمز نوشت محل تحصن این فعال سیاسی ۴۶ ساله در مقابل دفتر وزارت خارجه بریتانیا روز شنبه ۲۲ مهر در جریان تظاهرات حامیان فلسطین و حماس در لندن مورد حمله قرار گرفت.
بهشتی اعلام کرد دلیل حمله گروهی از معترضان حامی فلسطین، نصب پرچم اسرائیل در محل استقرار او بوده است.
به گفته بهشتی، او این پرچم را به نشانه همبستگی با اسرائیل پس از حملات مرگبار حماس به این کشور نصب کرده است.
بر اساس ویدیوهایی که از زمان حمله منتشر شده است، دو معترض نقابدار با حمله به محل تحصن بهشتی، پرچم اسرائیل را به پایین میکشند و آن را تصاحب میکنند، اما بهشتی با دنبال کردن آنها پرچم اسرائیل را پس میگیرد.
پس از این اتفاق، پلیس متروپولیتن لندن مجبور شد برای محافظت از بهشتی و تعدادی دیگر از مخالفان جمهوری اسلامی در محل حضور یابد و از ادامه حملات گروهی از معترضان حامی فلسطین به آنها جلوگیری کند.
آلیشیا کرنز، رییس کمیته روابط خارجی مجلس عوام بریتانیا حمله به بهشتی را محکوم کرد و گفت از دیدن آنچه برای او اتفاق افتاده، «وحشتزده» شده است.
کرنز همچنین تاکید کرد بریتانیا باید سپاه پاسدارن را تحریم کند.
نیکولا ریچاردز، دیگر نماینده مجلس عوام نیز در واکنش به این حمله گفت بهشتی مدافع آزادی، دموکراسی و صلح است و از خطرات جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران، حماس و حزبالله آگاهی دارد.
این فعال سیاسی پیش از این با اعتصاب غذای ۷۲ روزه از بریتانیا خواسته بود نام سپاه پاسداران را در لیست گروههای تروریستی قرار دهد.
به نوشته تایمز، بهشتی از زمان شروع اعتراض خود، روزانه از طرف حامیان رژیم جمهوری اسلامی به صورت آنلاین به مرگ تهدید میشود و در میان گروه بزرگی از مخالفان خارجنشین است که گفته میشود در خطر هدف قرار گرفتن توسط رژیم ایران در خاک بریتانیا قرار دارند.
این فعال سیاسی به تایمز گفت که وقتی صبح یکشنبه از چادر محل تحصنش بیرون آمده، متوجه شده پرچم اسرائیلی را که نصب کرده بود، دزدیدهاند، اما او یک پرچم زاپاس در اختیار داشته و آن را نصب کرده است.
در جریان درگیری اخیر مقابل چادر بهشتی، جمعیت معترض پلاکاردهایی به سمت این فعال سیاسی پرتاب کردند و فریاد «قاتل» سر دادند.
پلیس متروپولیتن لندن روز یکشنبه اعلام کرد مردی که در خیابان کینگ چارلز، جایی که چادر بهشتی قرار دارد، دستگیر شده بود به داشتن چاقو در یک مکان عمومی متهم شده است. او در روز ۱۱ آبان در دادگاه وستمینستر حاضر خواهد شد.
رییسجمهوری آمریکا گفت پیامش به ایران این است که از مرزها عبور نکند و جنگ را تشدید نکند. جو بایدن گفت معتقد است حماس باید به طور کامل از بین برود، اما باید مسیری هم برای تشکیل دولتی فلسطینی وجود داشته باشد.
روزنامه نیویورکتایمز هم به نقل از منبعی نزدیک به حکومت ایران نوشت جمهوری اسلامی هنوز تصمیم برای ایجاد جبههای جدید در جنگ با اسرائیل نگرفته.
بایدن افزود اعزام نیروهای آمریکایی به جنگ خاورمیانه ضرورتی ندارد چرا که اسرائیل «یکی از بهترین نیروهای جنگنده» را دارد و گفت آمریکا میتواند مراقب جنگ اسرائیل و اوکراین باشد و همچنان دفاع بینالمللی را هم حفظ کند.
او همچنین اضافه کرد به دلیل افزایش ناآرامی در خاورمیانه خطر تروریسم در آمریکا افزایش یافته و اعضای حماس را «مشتی بزدل» توصیف کرد که در غزه «پشت شهروندان پنهان میشوند».
رییسجمهوری آمریکا در پاسخ به پرسش خبرنگاری مبنی بر اینکه آیا معتقد است حماس باید کاملا محو شود گفت «بله» و افزود نابودی حماس و حزبالله «نیازی ضروری»ست.
در همین حال، آسوشیتدپرس به نقل از مقامی ارشد در دولت آمریکا گزارش داد جو بایدن در حال بررسی سفر به اسرائیل در روزهای آینده است اما هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده.
پیشتر، فرانسه سعی کرد به ایران درباره تشدید تنشها به دلیل نقش این کشور در حمایت از حماس هشدار دهد. روز یکشنبه دفتر امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه اعلام کرد او در تماس تلفنی به ابراهیم رئیسی درباره هرگونه گسترش یا تشدید درگیری حماس و اسرائیل، به ویژه مداخله حزبالله لبنان هشدار داده است.
در مقابل اما رئیسی در این تماس گفت در صورت ادامه حملات اسرائیل برای «جبران شکست» ابعاد تحولات گسترش خواهد یافت.
همزمان خبرگزاری ایرنا گزارش داد که نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد درباره حمایت از حمله حماس به اسرائیل گفته است اگر «اسرائیل قصد حمله به ایران، منافع و اتباع آن را نداشته باشد، ایران در این درگیری مداخله نخواهد کرد. جبهه مقاومت توانایی دفاع از خود را دارد.»
اما پس از آن، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، نقلقول نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل را «روایت و برداشت ناقص و غیردقیق برخی مراکز رسانهای و خبری» از پاسخ این نمایندگی به سوال یکی از رسانهها خواند.
دبیرکل سازمان ملل خواهان آزادی گروگانها و دسترسی بشردوستانه شد؛ گذرگاه رفح باز میشود
همزمان با انتشار خبرها درباره باز شدن قریبالوقوع گذرگاه مرزی رفح، دبیرکل سازمان ملل از حماس خواست گروگانها را بدون شرط آزاد کند و از اسرائیل نیز خواست اجازه دسترسی بشردوستانه به غزه را صادر کند، چرا که به گفته او این موارد «نباید به عنوان ابزار چانهزنی به کار گرفته شوند».
سخنان گوترش در حالی مطرح شد که آسوشیتدپرس به نقل از کادر درمان در نوار غزه گزارش داد بیمارستانهای این منطقه مملو از مجروح است و احتمال مرگ هزاران نفر به دلیل کمبود سوخت و دارو وجود دارد.
شبکه آی۲۴هم گزارش داد گذرگاه مرزی رفح بامداد دوشنبه برای خروج اتباع خارجی و ورود کمکها بازگشایی میشود. پیشتر، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، پس از دیدار با رییسجمهوری مصر وعده داده بود گذرگاه رفح باز خواهد بود.
همزمان، ارتش اسرائیل اعلام کرد در پی حمله هفته گذشته به این کشور، گره شبهنظامی حماس ۱۵۵ گروگان در اختیار دارد، که به خانوادههایشان اطلاع داده شده.
یک سخنگوی ارشد نیروهای دفاعی اسرائیل گفت ارتش تلاش میکند برای بازگرداندن آنان به خانه «هر آنچه» در توان دارد، انجام دهد و خطاب به گروگانها گفت: «میدانم که برای شما هر ثانیه به اندازه ابدیت طول میکشد.»
دانیل هاگاری افزود: «ما طبق قوانین بینالمللی عمل میکنیم تا حداقل آسیب را به شهروندان وارد کنیم. این را به دنیا تاکید میکنم، تفاوت ما با دشمنانمان در همین است.»
در همین حال، محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، ضمن محکوم کردن کشتار شهروندان از سوی هر دو طرف جنگ گفت:«حماس فلسطینیها را نمایندگی نمیکند.»
وی این سخنان را در تماسی در روز یکشنبه با نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، بیان کرد و در آن تشکیلات خودگردان فلسطین را «تنها نماینده مشروع مردم فلسطین» عنوان کرد.
به گزارش خبرگزاری فلسطینی وفا، وابسته به تشکیلات خودگردان، عباس همچنین خواستار آزادی غیرنظامیان و بازداشتشدگان از سوی هر دو طرف جنگ شد.
اعلام آمادگی اسرائیل برای جنگ در «چند جبهه»؛ حملات هوایی جدید به مواضع حزبالله
در حالی که رییس ستاد کل ارتش اسرائیل گفت نیروهای نظامی این کشور به زودی وارد غزه میشوند تا حماس را نابود کنند، سخنگوی ارتش اسرائیل هم اعلام کرد این کشور آماده است در صورت نیاز، در دو یا چند جبهه بجنگد.
هرزی هالوی، رییس ستادکل ارتش اسرائیل، روز یکشنبه خطاب به نظامیان اسرائیل با بیان اینکه مسئولیت ما ورود به غزه است افزود: «همهجا به آنها حمله کنید، هر فرمانده و هر عاملی، زیرساخت ها را نابود کنید».
همزمان نیز سخنگوی ارتش این کشور گفت: «بیش از ۶۰۰ هزار ساکن غزه به سمت جنوب نقل مکان کردهاند و تخلیه ادامه دارد». او اشاره کرد که حزبالله لبنان در مرز خود با اسرائیل تشدید تنش میکند تا از ضدحمله اسرائیل به غزه جلوگیری شود.
شامگاه یکشنبه ارتش اسرائیل از انجام حملات هوایی جدید علیه اهداف متعلق به حزبالله لبنان خبر داد. این حملات پس از آن انجام شد که حزبالله دستکم شش موشک هدایتشونده ضد تانک را به سمت یک شهرک اسرائیلی و تعدادی از پستهای نظامی در مرز لبنان شلیک کرد.
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهور اسرائیل، در گفتوگو با شبکه سیانان گفت که «تروریستهای حماس در حمله به اسرائیل جزوه و دفترچههای حاوی دستورالعمل نفوذ به مناطق غیرنظامی و شکنجه و گروگانگیری افراد» به همراه داشتند.
فرانسه۲۴ نوشت ایران در حال ارسال تجهیزات و تسلیحات به سوریه است و ممکن است دامنه جنگ به لبنان و سوریه نیز کشیده شود.
همچنین در ادامه حملات به غزه، ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک فرمانده ارشد حماس را هدف قرار داده و او را کشته است ارتش اسرائیل اشاره کرد او رییس منطقه جنوبی امنیت ملی این گروه بوده است.
شبکه سیانان به نقل از ارتش اسرائیل روز یکشنبه گزارش داد که تعداد کشتهشدگان حمله حماس اکنون به بیش از ۱۴۰۰ نفر رسیده است. در سوی دیگر وزارت بهداشت غزه اعلام کرد شمار کشتهشدگان فلسطینی به دو هزار و ۶۷۰ نفر و تعداد زخمیها به ۹۶۰۰ نفر رسیده است. وزارت بهداشت حماس هم از افزایش شمار قربانیان حملات اسرائیل به نوار غزه خبر داد و گفت تاکنون دو هزار و ۳۲۹ فلسطینی در این حملات کشته و ۹ هزار و ۴۲ نفر دیگر زخمی شدهاند.
سیانان اما در گزارشی اعلام کرد تحلیل ویدیوها از فستیوال موسیقی در اسرائیل، که مورد حمله حماس قرار گرفت، نشان میدهد تعداد کشتهها ممکن است بیش از آن باشد که تاکنون مشخص شده.
ادامه درگیریها میان حماس، اسرائیل و حزبالله
وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد که این کشور هیچ علاقهای به جنگ در جبهه شمالی خود ندارد و اگر حزب الله لبنان خود را مهار کند، اسرائیل به وضعیت کنونی مرزها احترام میگذارد.
به گفته سخنگوی ارشد ارتش اسرائیل،این کشور برای تامین امنیت خود در هر جای خاورمیانه دست به عملیات میزنیم.او تاکید کرد ارتش اسرائیل «در تمامی عرصهها از آمادگی بالایی برخوردار است».
جاشوا زارکا، رییس امور استراتژیک وزارت خارجه اسرائیل تایید کرد جمهوری اسلامی با ارسال تسلیحات به سوریه قصد دارد جبهه جدیدی از جنگ علیه اسرائیل به وجود آورد.
زارکا در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت اسرائیل میکوشد مانع از این اقدام جمهوری اسلامی شود.
بنا بر گزارشها، این تسلیحات از طریق خاک سوریه در اختیار گروههای شبهنظامی متحد جمهوری اسلامی در منطقه قرار میگیرند.
شلومو کارهی، وزیر اطلاعات اسرائیل شبکه الجزیره را به طرفداری از حماس متهم کرد و خواهان تعطیلی دفتر این شبکه در اسرائیل شد.
کارهی افزود پوشش الجزیره از جنگ حماس و اسرائیل باعث به خطر افتادن جان سربازان اسرائیلی میشود.
نیویورک تایمز به نقل از مقامهای ارتش اسرائیل گزارش داد حمله زمینی اسرائیل به غزه، به دلیل ابری بودن هوا و برخی عوامل دیگر، به مدت چند روز به تعویق افتاده است.
واکنشهای بینالمللی به جنگ حماس و اسرائیل
شورای اروپا در بیانیهای ضمن محکوم کردن حماس و «حملات تروریستی وحشیانه» آن، بر حق اسرائیل برای دفاع از خود مطابق قوانین بینالمللی و بشردوستانه تاکید کرد.
این بیانیه پس از آن صادر میشود که جوزپ بورل گفت سخنان رییس کمیسیون اروپا مبنی بر حمایت بدون قید و شرط از اسرائیل موضع اتحادیه اروپا نیست
در این حال وانگ یی، وزیر خارجه چین خواهان توقف «مجازات جمعی» مردم نوار غزه از سوی اسرائیل شد و گفت اقدامات اسرائیل در غزه «از حوزه دفاع از خود» فراتر رفته است.
دفتر رییسجمهوری فرانسه ضمن اشاره به تماس مقامهای این کشور با مقامهای ایران و سایر «بازیگران منطقهای»، اعلام کرد که از جمهوری اسلامی و حزبالله لبنان خواسته وارد این جنگ نشوند.
آکسیوس به نقل از دو منبع مطلع دیپلماتیک نوشت که جمهوری اسلامی روز شنبه ۲۲ مهر پیامی به اسرائیل فرستاده و تاکید کرده که خواهان تشدید بیشتر جنگ حماس با آن کشور نیست، اما در صورت ادامه عملیات اسرائیل در غزه، در این درگیری مداخله میکند.
آکسیوس اشاره کرد که این پیام در دیدار حسین امیرعبداللهیان و هماهنگکننده ویژه سازمان ملل متحد در امور خاورمیانه در بیروت، به اسرائیل منتقل شده و در آن در زمینه عملیات زمینی اسرائیل در نوار غزه هشدار داده شده است.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی شامگاه شنبه ۲۲ مهر در دیدار با اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس در دوحه گفت اگر اسرائیل به حملات خود به نوار غزه دامه دهد، «هر احتمالی در منطقه وارد است».
پس از این دیدار، حماس اعلام کرد که دو طرف توافق کردند تا همکاری خود برای دستیابی به «اهداف حماس» را ادامه دهند.
وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد با هدف جلوگیری از حملات به اسرائیل، دستور اعزام دومین ناو هواپیمابر این کشور را به شرق مدیترانه صادر کرده است.ناو «آیزنهاور» قرار است به همراه سه کشتی جنگی دیگر آمریکا، به ناو «فورد» در آبهای بینالمللی در سواحل اسرائیل بپیوندد.
آمریکا که در آغاز درگیری حماس و اسرائیل چند کشتی و هواپیمای نظامی خود را برای حمایت از اسرائیل به شرق مدیترانه اعزام کرده بود، روز جمعه ۲۱ مهر نیز چند جنگنده اف-۱۵ خود را به خاورمیانه فرستاد.
آسوشیتدپرس به نقل از کادر درمان در نوار غزه گزارش داد بیمارستانهای این منطقه مملو از مجروحان حملات اسرائیل است و احتمال مرگ هزاران نفر به دلیل کمبود سوخت و دارو وجود دارد.
آسوشیتدپرس روز ۲۳ مهر نوشت بسیاری از فلسطینیها در نوار غزه در تلاش برای پیدا کردن آب و غذا هستند.
سازمان ملل اعلام کرد سوخت ژانراتورهای بیمارستانهای غزه تنها برای دو روز دیگر کافی خواهد بود و این به معنی به خطر افتادن جان هزاران بیمار بستری شده است.
تنها نیروگاه برق غزه پس از آنکه اسرائیل این منطقه را به محاصره درآورد و مانع از ورود سوخت به آن شد، از کار افتاد.
همزمان با آرایش نظامی نیروهای اسرائیلی در نزدیکی مرز غزه، گمانهزنیها درباره حمله زمینی ارتش این کشور به غزه بالا گرفته است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز یکشنبه ۲۳ مهر گفت کشورش برای نابودی گروه حماس در نوار غزه آماده میشود.
یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل هم در نشستی مطبوعاتی در مرز نوار غزه تاکید کرد این جنگ «اوضاع را برای همیشه تغییر خواهد داد».
وزارت بهداشت غزه اعلام کرده است از آغاز درگیریها در روز ۱۵ مهر تاکنون، دو هزار و ۳۲۹ فلسطینی در حملات اسرائیل به نوار غزه جان باختند.
این آمار بیشتر از تعداد قربانیان فلسطینی جنگ حماس و اسرائیل در سال ۲۰۱۴ است که بیش از شش هفته به طول انجامید.
بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان ناصر، در شهر جنوبی خان یونس، پر از مجروحان حملات اخیر است که اکثریت آنها را کودکان زیر سه سال تشکیل میدهند.
محمد قندیل، یکی از پزشکان بیمارستان ناصر گفت ۳۵ نفر در بخش مراقبتهای ویژه به ونتیلاتور نیاز دارند و ۶۰ بیمار دیگر نیز مشغول دیالیز هستند.
او افزود سوخت ژنراتور این مرکز درمانی روز دوشنبه به اتمام میرسد و با قطع برق، خطر مرگ همه این بیماران را تهدید میکند.
حسام ابوصفیه، رییس بخش اطفال بیمارستان کمال عدوان در شمال غزه گفت علیرغم هشدارهای اسرائیل مبنی بر ترک این منطقه، آنها نمیتوانند بیمارستان را تخلیه کنند.
مقامهای اسرائیلی طی چند روز گذشته بارها به ساکنان نوار غزه هشدار دادند برای در امان ماندن از حملات ارتش اسرائیل، شمال غزه را ترک کنند و در جنوب این منطقه مستقر شوند.
سازمان عفو بینالملل روز ۲۱ مهر گفت دستور اسرائیل به مردم غزه برای عزیمت به جنوب این منطقه را میتوان معادل «جابهجایی اجباری غیرنظامیان» دانست و تاکید کرد این مساله ناقض قوانین بشردوستانه بینالمللی است.
به گفته ابوصفیه، هفت نوزاد در بخش مراقبتهای ویژه به ونتیلاتور متصل هستند و تخلیه این مرکز به معنی مرگ نوزادان و سایر بیماران بستری شده در این بخش خواهد بود.
بیمارستان شفا، بزرگترین بیمارستان نوار غزه هم اعلام کرد پس از تکمیل ظرفیت سردخانهاش، ۱۰۰ جسد را در گوری دستهجمعی دفن خواهد کرد.
همچنین به دلیل نبود سوخت، بسیاری از نانواییها در نوار غزه تعطیل شدهاند و مردم دیگر قادر به تهیه نان نیستند.
با توجه به قطع آب از سوی اسرائیل، مردم از آب چاه برای تامین نیازهای خود استفاده میکنند.
همزمان با افزایش تنشها در منطقه، نگرانیها در مورد گسترش دامنه جنگ شدت گرفته است.
وزیر امور خارجه ترکیه روز جمعه ۲۱ مهر در سفری دو روزه به مصر رفت و به گمانهزنیها درباره میانجیگری کشورش برای آرام کردن منطقه پس از حمله غافلگیرانه حماس به اسرائیل شدت بخشید. آیا رییسجمهوری ترکیه توانایی لازم را برای دعوت طرفین به مصالحه دارد یا این یک ماموریت غیرممکن است؟
خیز رجب طیب اردوغان برای بهبود روابط اسرائیل و حماس در حالی است که او پیشتر تلاشی ناموفق در راستای میانجیگری میان روسیه و اوکراین داشت.
پولیتیکو در گزارشی به جایگاه و اثر ترکیه در تنشهای منطقهای پرداخت و نوشت رییسجمهوری ترکیه از تلاش برای میانجیگری در جنگ اوکراین ناامید شده و پس از کشتار تکاندهنده حماس در اسرائیل، به دنبال فرصتی دیگر برای ایفای نقش صلحطلبانه است.
قدرتهای جهانی از جمله آمریکا و کشورهای خلیج فارس در پشت صحنه به دنبال جلوگیری از گسترش درگیری اسرائیل و حماس هستند. ترکیه هم درگیر دیپلماسی پیچیده خود است.
اردوغان پس از گفتوگو با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه اعلام کرد در حال مذاکره با رهبران منطقه در راستای تلاش برای چگونگی مصالحه و پایان جنگ است.
او همچنین با اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین و رهبران مصر، لبنان و قطر صحبت کرد.
تلویزیون دولتی ترکیه شامگاه ۱۹ مهر اعلام کرد این کشور روند مذاکره برای آزادی گروگانهای اسرائیلی را با حماس آغاز کرده است.
ماموریت غیرممکن رجبطیب اردوغان؟
دلایل مختلفی برای جدی گرفتن اقدامات رعدآسای دیپلماتیک از سوی اردوغان وجود دارد.
اردوغان مدتهاست با اقداماتی مانند ایجاد روابط اقتصادی در سراسر منطقه و اعزام نیروهای ترکیه به شمال سوریه، در تلاش است تا نام این کشور را بهعنوان یک قدرت بزرگ در خاورمیانه مطرح کند.
او اخیرا روابط خود را با اسرائیل بهبود بخشیده است؛ مخصوصا با اولین ملاقات حضوری با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که ماه گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک رخ داد.
اما آیا اردوغان واقعا برای انجام وظیفه سخت میانجیگری میان حماس متخاصم و اسرائیل انتقامجو، موقعیت مناسبی دارد؟
بر اساس گزارش پولیتیکو، بسیاری از ناظران معتقدند حمله حماس به اسرائیل هر گونه چشمانداز کوتاهمدت را برای ثبات در منطقه از بین برد.
اردوغان نیز هشدار داد که این جنگ «در یک یا دو هفته» متوقف نخواهد شد.
یکی از مقامات بلندپایه ترکیه که خواست نامش فاش نشود به پولیتیکو گفت هر گونه نقش میانجیگری در این مرحله «یک ماموریت غیرممکن» است.
به گفته این مقام، پس از حمله تروریستی حماس که منجر به کشته شدن بیش از هزار نفر شد، احتمالا اسرائیل با هر گونه پیشنهاد برای مصالحه با طرف متخاصم مخالفت خواهد کرد.
در همین مورد سلین ناسی، عضو مدعو در موسسه اروپایی دانشکده اقتصاد لندن در گفتوگو با پولیتیکو به مانع دیگری اشاره کرد که در مسیر برقراری صلح میان طرفین وجود دارد: «همدردی آنکارا با حماس.»
ترکیه حماس را تروریست نمیداند؛ حتی اگر آمریکا و اتحادیه اروپا آن را بهعنوان سازمانی تروریستی معرفی کرده باشند.
ناسی گفت سوابق حزب حاکم عدالت و توسعه و اردوغان در فراهم کردن پناهگاه امن برای رهبران حماس، اعتماد اسرائیل را از بین برده است.
او همچنین مدعی شد آنکارا روابط گرمتری با حماس در غزه، نسبت به گروه فتح و محمود عباس حفظ کرده است که بر سرزمینهای کمتر رادیکالیزه و اشغال شده کرانه باختری تسلط دارند.
ناسی ادامه داد: «در دو دهه گذشته، سیاست حزب عدالت و توسعه و دولت ترکیه، به حماس نزدیکتر شده یا از حماس نسبت به فتح، حمایت بیشتری میکند و همین امر انتقاد اسرائیل و آمریکا را در پی داشته است.»
رابطه ناپایدار ترکیه و اسرائیل
پس از به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۲، ترکیه بهطور سنتی روابط سیاسی و نظامی نزدیکی با اسرائیل داشت اما روابط دو کشور در سال ۲۰۱۰ و پس از حمله نظامیان اسرائیلی به کشتی ماوی مرمره قطع شد.
با حمله اسرائیل به این کشتی ترکیهای که قصد شکستن محاصره غزه را داشت، ۱۰ فعال تُرک کشته شدند.
پس از آن حادثه، اردوغان به سیاست ضد اسرائیلی روی آورد و تلآویو را قاتل خواند.
پولیتیکو یادآور شد «آرمان فلسطین» برای ایدئولوژی اسلامگرای اردوغان که زیربنای حکومت دو دههای او در ترکیه است، عزیز شمرده میشود.
با وجود این در سالهای اخیر آنکارا در تلاش برای بهبود روابطش با کشورهای منطقه از جمله اسرائیل بوده است.
قبل از اینکه حماس با حملههای هفته گذشته به اسرائیل منطقه را به سوی بحران سوق دهد، رهبران دو کشور ترکیه و اسرائیل توافق کرده بودند در آینده نزدیک دیدارهای متقابلی ترتیب دهند.
در گزارشها گفته شده بود اردوغان علاقهمند است به مناسبت صدمین سالگرد جمهوری ۲۹ اکتبر ترکیه، در مسجد الاقصی و بیتالمقدس نماز بخواند.
سولی اوزل، تحلیلگر سیاسی کهنهکار دانشگاه کادیر هاس در استانبول خاطرنشان کرد دو کشور منافع مشترکی دارند و برای همین به نظر میرسد نتانیاهو و اردوغان «فراموش کردهاند چقدر از یکدیگر متنفرند». برای مثال هر دو کشور در مناقشه باکو و ایروان، از آذربایجان پشتیبانی کردند.
در جریان جنگ سال ۲۰۲۰ و قبل از تصرف برقآسای اخیر منطقه جداییطلب قرهباغ کوهستانی از سوی آذربایجان نیز هر دو کشور به باکو کمک کردند تا سرزمینهای خود را از جداییطلبان باز پس گیرد.
اوزل در گفتوگو با پولیتیکو افزود: «اشتراک منافع بین دو کشور، همانطور که همکاری مستقیم یا غیرمستقیم آنها در قفقاز نشان میدهد، بر نفرتهای شخصی غلبه میکند.»
به گفته او، از طرف دیگر جمهوری اسلامی رقیب مشترک ترکیه و اسرائیل است؛ اگرچه این دو کشور روشهای متفاوتی برای مقابله با این چالش دارند.
او یادآور شد با افزایش هزینههای انسانی جنگ، اردوغان احتمالا موضع سختتری در قبال اسرائیل اتخاذ خواهد کرد.
رییسجمهوری ترکیه روز ۲۰ مهر به انتقاد از محاصره غزه به دست اسرائیل و تصمیم آمریکا برای اعزام ناو هواپیمابر به آن پرداخت.
او گفت: «ما نمیخواهیم درگیریها به منطقه ما سرایت کند. به جای حمایت کورکورانه از یک طرف، از بازیگران تاثیرگذار میخواهیم تا در جهت کاهش تنشها قدم بردارند.»
اوزل درباره نفوذ احتمالی ترکیه بر حماس، به پولیتیکو گفت حماس با «سیگنالهایی که از تهران میآید» هماهنگ خواهد شد.
به گفته سلین ناسی، اسرائیل خواستار حمایت شفاف بینالمللی در طول بحران کنونیاش است.
او گفت: «اسرائیل میخواهد ببیند متحدان و دشمنانش در کجا ایستادهاند؛ درست مانند دولت جورج بوش پس از حادثه ۱۱ سپتامبر.»
از این منظر، نقش و تاثیر ترکیه برای میانجیگری به این بستگی دارد که آیا اسرائیل دولت اردوغان را متحدی قابل اعتماد میبیند یا خیر؟
دوستی دیرینه اسرائیل و روسیه تحت تاثیر حمله هفته گذشته حماس کمرنگتر از پیش شد. ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه بهطور مستقیم گروه حماس را محکوم نکرد و در عوض، وضعیت کنونی غزه را به گردن «دیپلماسی شکست خورده آمریکا در خاورمیانه» انداخت.
گاردین در گزارشی به وضعیت رابطه اسرائیل و روسیه پس از حمله اخیر حماس پرداخت.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل مدتهاست خود را دوست پوتین معرفی میکند.
او در خاطراتی که در طول جنگ روسیه علیه اوکراین منتشر شد، بارها رهبر روسیه را به خاطر عقل و به ویژه «نگرش دوستانه» نسبت به مردم یهود تحسین کرد.
پوتین هم در طول سالها خود را متحد وفادار دولت اسرائیل دانسته و روابط فرهنگی و سفر بدون ویزا بین دو کشور را ترویج کرده است.
اما پس از مرگبارترین حمله دهههای اخیر به اسرائیل، به نظر میرسد این دوستی که هر دو طرف تاکید بسیاری بر آن داشتند از بین رفته است.
با گذشت یک هفته از آغاز حمله غافلگیرانه حماس، پوتین هنوز با نتانیاهو تماس نگرفته و کرملین نیز هیچگونه پیام تسلیتی برای این کشور منتشر نکرده است.
انتشار چنین پیامی یک ژست دیپلماتیک است که روسیه هم در موارد مشابه و پس از بروز حوادث مرگبار در خاک یک کشور، به سایر رهبران جهان ارسال کرده است.
پوتین روز جمعه در سخنانی تنها درباره پیامدهای حمله زمینی احتمالی اسرائیل به غزه هشدار داد.
روز جمعه ۲۱ مهر مسکو پیشنویس قطعنامهای را درباره درگیریهای اسرائیل و حماس به شورای امنیت سازمان ملل پیشنهاد کرد و در این متن، خواستار آتشبس بشردوستانه و محکومیت خشونت علیه غیرنظامیان و تمامی اقدامهای تروریستی شد.
رییسجمهوری روسیه پیش از آن و در روز ۱۸ مهر برای اولین بار درباره تهاجم حماس اظهارنظر کرد و گفت که انفجار خشونت بین اسرائیل و فلسطینیها نشان میدهد سیاست آمریکا در خاورمیانه شکست خورده و نیازهای فلسطین در نظر نگرفته نشده است.
بر اساس گزارش گاردین، به نظر میرسد این تغییر لحن نشاندهنده شکاف بزرگ سیاسی در روابط دو کشور باشد که از زمان شروع جنگ در اوکراین ایجاد شده است.
جنگ اوکراین، آغاز تنش علنی بین مسکو و تلآویو
پوتین سالها به دنبال ایجاد روابط قوی با اسرائیل بود و در عین حال از آرمان فلسطین حمایت میکرد. اتحادی که ریشه در دوران شوروی دارد.
اسرائیل نیز کوشیده تا در حمایت از اوکراینیها و حمله نکردن به روسیه تعادل ایجاد کند.
گاردین در ادامه گزارش خود نوشت دیپلماسی ظریف روسیه با اسرائیل زمانی به ثمر نشست که این کشور از شرکت در تحریمهای غرب علیه روسیه امتناع کرد.
این امر باعث ناراحتی کییف شد و اسرائیل را به نادیده گرفتن رنج یهودیان اوکراینی متهم کرد در حالی که در پس پرده این روابط دوستانه، نشانههایی مبنی بر بدتر شدن روابط روسیه و اسرائیل دیده میشود، چرا که پوتین مدعی مبارزه با «نئونازیسم» در اوکراین است اما کشورش را به سمت جمهوری اسلامی بهعنوان دشمن سرسخت اسرائیل سوق میدهد.
پینچاس گلداشمیت به مدت تقریبا ۳۰ سال بهعنوان خاخام ارشد مسکو خدمت کرد تا زمانی که به دلیل اعلام مخالفت با جنگ اوکراین مجبور به فرار از مسکو شد. او در تماسی تلفنی با گاردین از اسرائیل گفت: «روابط گرم میان روسیه و اسرائیل که سالها در دوران پوتین شاهدش بودیم کاهش یافته است. ما اکنون در دنیای متفاوتی هستیم. اسرائیل همیشه مراقب بود که با توجه به جامعه بزرگ یهودی روسیه و نفوذش بر سوریه، رابطه خوبی با مسکو داشته باشد.»
گلداشمیت روز شنبه در مراسم تشییع جنازه یووال بن یاکوف، سرباز اسرائیلی کشته شده در جنگ شرکت کرد. یووال پسر یکی از خاخامهای سابق مسکو بود.
او به گاردین گفت خیلی از اعضای جامعه یهودیان از سخنان پوتین بسیار ناراحتاند چون او برای توجیه حمله به اوکراین، دولت این کشور را با آلمان نازی مقایسه میکند.
گاردین در گزارش خود اضافه کرد تنشها میان دو کشور از تابستان گذشته علنی شد؛ زمانی که مقامات روسیه، اسرائیل را به حمایت از «رژیم نئونازی» کییف متهم کردند.
این دعوا پس از آن شعلهور شد که سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نظریه توطئه یهودیستیزانه را پیش کشید که ادعا میکرد آدولف هیتلر «خون یهودی دارد». اظهاراتی که اسرائیل آن را «نابخشودنی و ظالمانه» خواند.
کرملین شعبه آژانس یهود یک موسسه خیریه خصوصی وابسته به دولت اسرائیل را که در روسیه فعال بود بست چرا که این آژانس به دهها هزار یهودی روس پس از حمله روسیه به اوکراین برای مهاجرت به اسرائیل کمک کرد.
شاید نگرانکنندهترین عامل برای اسرائیل، اتکای فزاینده مسکو به جمهوری اسلامی ایران باشد.
روسیه که از بازارهای غربی جدا شده، سرمایهگذاری زیادی برای خرید پهپادهای انتحاری ایران به منظور حمله به شهرهای اوکراین و زیرساختهای غیرنظامی انجام داده است.
پیشتر ایالات متحده هشدار داده بود جمهوری اسلامی به دنبال دستیابی به تعداد زیادی از هلیکوپترهای تهاجمی، هواپیماهای جنگی و سیستمهای دفاع هوایی روسیه است.
در حالی که آمریکا متعهد شد در پی حمله حماس، کمکهای نظامی خود را به اسرائیل ارسال کند، برخی مفسران طرفدار کرملین ابراز امیدواری کردند جنگ اسرائیل و حماس باعث خروج منابع غربی از اوکراین شود.
سرگئی مردان، مجری تلویزیونی وابسته به دولت روسیه نوشت: «این آشفتگی برای روسیه مفید است زیرا وزغ جهانیگرا از اوکراین منحرف و مشغول تلاش برای خاموش کردن آتش ابدی خاورمیانه میشود.»
به نظر میرسد مسکو از اشتباهات نظامی و اطلاعاتی اسرائیل که آن را بهعنوان شاهدی بر ضعف غرب میداند، خوشحال است.
بوریس روژین، کارشناس نظامی نزدیک به نیروهای روسی در حال جنگ در اوکراین در تلگرام نوشت: «ظاهرا ارتش اسرائیل بر پیروزیهای دیرینه تکیه میکند.»
آندری سولداتوف، کارشناس سرویسهای امنیتی روسیه گفت: «چنین اظهاراتی آسیب روانی حاد ارتش روسیه پس از حمله فاجعهبارش علیه اوکراین در ماههای ابتدایی سال ۲۰۲۲ را آشکار میکند.»
سولداتوف گفت: «تحمل از دست دادن احترام جهانی برای ملتی با سنت نظامی افتخارآمیز بسیار سخت است. بنابراین، حمله حماس باعث فرو ریختن بهمن بر سرتان شد. به بیلیاقتی ما خندیدید؟ حالا نوبت ماست تا به شما بخندیم.»
در تلویزیون دولتی روسیه، مفسران دهها هزار یهودی روس را که پس از حمله روسیه به اوکراین برای اجتناب از پیوستن به ارتش به اسرائیل رفتند، مسخره میکنند.
ویاچسلاو ولودین، رییس مجلس روسیه روز ۱۹ مهر در سخنرانی خود در پارلمان گفت روسهایی که از کشور فرار کردند تا طرف اوکراین را بگیرند باید به خیانت متهم و برای کار در معادن فرستاده شوند.
از سوی دیگر به نظر میرسد اوکراین نارضایتیهای قبلیاش از اسرائیل را کنار گذاشته و مشتاق است خلاء دوستی تلآویو با مسکو را پر کند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین در سخنرانی خود در کنار دبیرکل ناتو، حمله حماس به اسرائیل را به تهاجم روسیه به کشور خود تشبیه کرد.
او گفت مردمش در کنار اسرائیل ایستادهاند زیرا درک میکنند تحمل حملات تروریستی یعنی چه.
زلنسکی تاکید کرد: «تنها تفاوت این است که یک سازمان تروریستی به اسرائیل حمله کرده در حالی که اینجا یک دولت تروریستی اوکراین را هدف تهاجم قرار داده است.»
جنگ حماس و اسرائیل از روز ۱۵ مهر در نوار غزه آغاز شد و اکنون ابعاد گستردهتری یافته و به کرانه باختری و لبنان هم رسیده است.
در پی حملات متقابل، تاکنون هزاران نفر از هر دو سو کشته و هزاران تن دیگر زخمی شدهاند.