شاهزاده رضا پهلوی در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت منشور همبستگی و آزادی ایران، مبنای همیاری را ایجاد کرده و زمینه را برای رسیدن به مرحله تدارکات و تشکیلات آماده میکند. ولی مهم است که همه بدانیم بر سر اصولی اساسی اشتراکنظر داریم و گرنه تفاهم در عمل پیش نخواهد آمد.
شاهزاده پهلوی در گفتوگو با نیلوفر منصوری، خبرنگار ایراناینترنشنال، با تاکید بر لزوم حمایت از فعالان مدنی و زندانیان سیاسی در ایران گفت: «منشور همبستگی و آزادی ایران» که در حال نهایی شدن است، دربرگیرنده اصول حداقلی توافق برای اکثریت جریانهای سکولار دموکراتیک ایران است.
شاهزاده رضا پهلوی با تاکید بر لزوم ادامه تظاهرات ایرانیان خارج کشور گفت این امر باعث میشود مردم ایران و فعالان انرژی بگیرند و با قدرت بیشتری جنبش را ادامه دهند.
او خاطرنشان کرد: «تظاهرات ایرانیان خارج کشور، مردم داخل و خارج را به هم وصل میکند. مردم داخل و خارج ایران، زنجیری را که جمهوری اسلامی ۴۴ سال به پای همه زده، پاره میکنند.»
چهرههای شاخص اپوزیسیون، از جمله شاهزاده رضا پهلوی، مسیح علینژاد، حامد اسماعیلیون و نازنین بنیادی در کنار هنرمندان و کنشگران سرشناس ایرانی در تجمعات بزرگ ایرانیان در واشینگتندیسی و لسآنجلس سخرانی کرده و بر عزم ملت ایران بر سرنگونی جمهوری اسلامی تاکید کردند.
شاهزاده پهلوی: در ایران آزاد، همه با هر گرایش فکری، سیاسی و جنسی برابرند
شاهزاده رضا پهلوی در تجمع بزرگ ایرانیان در لسآنجلس، سخنرانی خود را با درود به زنان ایران که «در چهل سال اخیر اولین قربانیان این انقلاب نحس بودند» آغاز کرد و گفت: «ما امروز فقط شاهد مقاومت ۴۴ ساله نیستیم. ما امروز در ایران شاهد اولین انقلاب زنان در جهان هستیم. زنان ایران در انقلاب خود تنها نیستند و همه مردان از آنها پشتیبانی میکنند.»
او افزود: «زنان ایران در بدترین شرایط همیشه در اولین صف مبارزه بوده و هستند.»
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد: «ما میخواهیم در ایرانمان مردم از هر گرایش فکری، سیاسی و جنسی از حقوق قانونی برابر برخوردار بوده و از تبعیض به دور باشند.»
شاهزاده پهلوی گفت: «تنوع ایرانیان رنگین کمانی است که کیان پیرفلک عزیزمان آن را به بهترین شکل بیان کرد. ایران مانند رنگین کمان با تنوعهایش زیباست، با همه گویشها و زبان اقوامش، با همه مذاهب و با تمام اندیشههایش. باید همین تکثر فکری را داشته باشیم و همدیگر را به چالش بکشیم. حتی با هم رقابت داشته باشیم، اما رقابت به معنی دشمنی نیست.»
او خاطرنشان کرد: «افراد زیادی در ایران از خود شجاعت نشان میدهند. از اهل تسنن مولوی عبدالحمید با شجاعت ایستاده و از تمامیت ارضی ایران و برابری همه ایرانیان صحبت میکند.»
شاهزاده پهلوی گفت: «فراموش نکنیم که بسیاری از حقوق و آزادیهایی که امروز مردم کشورهای غربی از آن بهرهمند هستند، ۲۵ قرن پیش در منشور حقوق بشر کوروش کبیر عنوان شده بود.»
او افزود: «خیلی قبل از اینکه آمریکا اصلا وجود داشته باشد، ما ایرانیان صادرکننده فرهنگ انسانیت، برابری و آزادی مردمی بودهایم.»
شاهزاده پهلوی خاطرنشان کرد: «فقط داشتن نهادهای سیاسی و ساختارهای حکومتی کافی نیست. ما در کنار آن به فرهنگسازی نوین در ایران نیاز داریم.»
او گفت: «در فرایند گذار از جمهوری اسلامی برگزاری رفراندوم پس از ارائه پیشنهاد نهایی مجلس موسسان به مردم، تنها نهادهای مدنی برای جلوگیری از انحراف از مسیر دموکراسی کافی نیستند.»
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد: «به زندانیان سیاسی و معترضان زندانی می گوییم تنها نیستند. ما صدای شما در جهان هستیم. جهان باید از مردم ایران حمایت کند. جهان نباید بر مذاکره با نظامی که تمام بدنهاش پوسیده اصرار کند تا آن را زنده نگه دارد، آنهم در شرایطی که یک ملت دارد «مرگ بر دیکتاتور» میگوید.»
شاهزاده رضا پهلوی گفت: «به جهان میگوییم شما که به دموکراسی، حقوق بشر و حاکمیت ملتها اعتقاد دارید، برای ملت ایران تعیین تکلیف نکنید، بلکه از حق تعیین سرنوشت آنها حمایت کنید.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «بر هیچ چیز جز همت و غیرت مردم خود حساب نمیکنیم. جهان باید این بار در سمت درست تاریخ قرار بگیرد و به جای حفظ یک نظام پوسیده، از ملت ایران حمایت کند تا هزینه آزاد کردن ایران به کمترین میزان برسد.»
شاهزاده رضا پهلوی خاطرنشان کرد: «از زمان کشته شدن مهسا امینی عزیزمان، بسیاری از دولتها و مجالس جهان، بررسی و آمادهسازی خود را برای ایران پس از جمهوری اسلامی آغاز کردهاند.»
شاهزاده رضا پهلوی پس از این سخنرانی در گفتوگو با ایراناینترنشنال بر لزوم همبستگی با فعالان مدنی و زندانیان سیاسی در ایران تاکید کرد و گفت: «منشور همبستگی و آزادی ایران» که در حال نهایی شدن است، دربرگیرنده اصول حداقلی توافق برای اکثریت جریانهای سکولار دموکراتیک ایران است.
شاهزاده پهلوی به نیلوفر منصوری، خبرنگار ایراناینترنشنال، گفت: منشور همبستگی و آزادی ایران مبنای همیاری را ایجاد کرده و زمینه را برای رسیدن به مرحله تدارکات و تشکیلات آماده میکند. ولی مهم است که همه بدانیم بر سر اصولی اساسی اشتراکنظر داریم و گرنه تفاهم در عمل پیش نخواهد آمد.
شاهزاده رضا پهلوی با تاکید بر لزوم ادامه تظاهرات ایرانیان خارج کشور گفت این امر باعث میشود مردم ایران و فعالان انرژی بگیرند و با قدرت بیشتری جنبش را ادامه دهند.
او خاطرنشان کرد: «تظاهرات ایرانیان خارج کشور، مردم داخل و خارج را به هم وصل میکند. مردم داخل و خارج ایران، زنجیری را که جمهوری اسلامی ۴۴ سال به پای همه زده، پاره میکنند.»
مسیحعلینژاد: دورانی که خمینی تصمیم میگرفت گذشت
مسیح علینژاد شنبه در سخنرانی خود در تجمع بزرگ ایرانیان در واشینگتندیسی آمریکا با تاکید بر حمایت خود از حقوق جامعه کوییر گفت: «برای ایرانی متکثر، برای جامعه الجیبیتیکیو که هر سال به آنها هیس میگویند.دورانی که خمینی تصمیم میگرفت گذشت.»
او با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی از اتحاد مردم ایران وحشت کرده و برای برهم زدن آن نقشه کشیده، گفت:«ما نسلی هستیم که به حرف کسی که درباره حقوقمان بگوید «هیس» گوش نمیکنیم.»
این روزنامهنگار و چهره شاخص مخالفان جمهوری اسلامی تاکید کرد: «روز جشن ما پای صندوق انتخابات است.»
او با اشاره به خیزش ایرانیان علیه جمهوری اسلامی گفت: «کسی در خیابان علیه حامد اسماعیلیون فریاد نزد. کسی نگفت اگر پهلوی بیاید از دیکتاتوری جمهوری اسلامی بدتر است.»
حامد اسماعیلیون: زنان رهبران خیزش انقلابی ایران هستند
حامد اسماعیلیون در تجمع بزرگ واشینگتندیسی گفت: « در چهار دهه گذشته، زنان در رهبری خیزش ایران بوده و بیشترین هزینه را پرداختهاند.»
حامد اسماعیلیون در تجمع بزرگ ایرانیان در واشینگتن دیسی با اشاره به گذشت ۴۴ سال از «جنایات پیوسته جمهوری اسلامی»، گفت: «این زنان بودند که در این سالها قبل از اعدام شدن به آنها تجاوز شد، زنان بودند که برای مسافرت به اجازه نیاز داشتند.»
حامد اسماعیلیون همچنین در مصاحبه با خبرنگار ایراناینترنشنال گفت که نگاههای مثبتی در رسانههای اجتماعی نسبت به نشست هشت چهره برجسته مخالف جمهوری اسلامی در دانشگاه جرجتاون ابراز شده است.
او تاکید کرد: «موجهای اعتراضات بعدی در ایران سهمگینتر خواهد بود و همه باید آماده آن باشند.»
نازنین بنیادی: غرب نباید با رژیم ایران گفتوگو کند
نازنین بنیادی، بازیگر، در تجمع ایرانیان در واشینگتن با تاکید بر اینکه صدای انقلاب مردم ایران باید به جهانیان برسد، گفت: «ما نمیخواهیم هیچ کشور غربی با رژیم ایران گفتوگو کند.»
شاهین نجفی، خواننده، نیز در سخنرانی خود در تجمع واشینگتندیسی گفت: «ملت ایران پس از چشیدن طعم تلخ دخالت دین در سیاست و با تجربه کردن مرام جریانهای ایدوئولوژیک غیرمیهنی، دیگر فریب نمیخورد.»
او افزود: «۲۲ بهمن روز عزای ملی ایران بود، اما با همبستگی میلیونی ایرانیان سراسر جهان، به جشن آزادیخواهان تبدیل شد.
شاهین نجفی گفت: «نطفه آزادیخواهی ایرانیان در انقلاب مشروطه بسته شد، اما پس از دههها مبارزه، در ۲۲ بهمن ۵۷ با سلطه پلیدترین رژیم جهان به تاخیر افتاد.»
گوگوش نیز سخنرانی خود در تجمع ایرانیان در واشینگتن گفت: «فکر نمیکردم یکبار دیگر شاهد یک انقلاب دیگر در ایرانمان باشم. امروز احساس غرور میکنم و خشم، ولی همچنان امیدوارتر از همیشه نسبت به آینده ایران هستم.»
گوگوش گفت: «خشمم را نثار رهبر سراپا عقده و حکومت بچهکش میکنم.»
فرامز اصلانی، خواننده، نیز در تجمع ایرانیان واشینگتن گفت: «امروز بسیار امیدوارم با یک حرکت بزرگ و حسابشده ستونهای حکومت جمهوری اسلامی فرو خواهد ریخت.»
سردار پاشایی نیز در تجمع بزرگ ایرانیان در واشینگتن گفت: «آتش خشمی که زیر این خاکستر خفته است، آنچنان عظیم است که همه میراث خمینی را در شعلههای خودش خاکستر میکند.»
یک ماه پس از هشدار رییس سازمان امنیت داخلی آلمان درباره افزایش فعالیتهای جاسوسی جمهوری اسلامی، روزنامه «ولت آم زونتاگ» گزارش داد برلین به افزایش جاسوسی ماموران اطلاعاتی جمهوری اسلامی از ایرانیان تبعیدی مقیم آلمان از زمان آغاز اعتراضات پس از کشته شدن مهسا امینی اذعان کرده است.
دولت در پاسخ به درخواست اطلاعات از سوی حزب چپ (لینکه) گفته است: «گروهها و افراد مخالف جمهوری اسلامی از سوی حاکمان ایران تهدیدی برای ادامه حیات رژیم محسوب میشوند.»
در این گزارش اعلام شده که نهادهای امنیتی آلمان هویت ۱۶۰ فرد مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را شناسایی کردهاند اما مشخص نیست چه تعداد از آنان در آلمان به سر میبرند.
ماه گذشته نیز توماس هالدن وانگ، رییس نهاد حفاظت از قانون اساسی آلمان (رییس سازمان امنیت داخلی)، درباره افزایش فعالیتهای جاسوسی ایران، چین و روسیه هشدار داده بود.
هالدن وانگ تاکید کرده بود جمهوری اسلامی با جمعآوری اطلاعات مخالفان حکومت به دنبال بازداشت آنان در صورت سفر احتمالی به ایران یا وارد کردن فشار به خانواده و نزدیکان آنان است.
رییس سازمان امنیت داخلی آلمان گفته بود ماموران جمهوری اسلامی در جریان تظاهرات ۸۰ هزار نفری معترضان در برلین، از آنان فیلم و عکس گرفتهاند.
روزنامه «ولت آم زونتاگ» همچنین به نقل از دولت نوشت که «فعالیتهای جاسوسی گسترده» سپاه پاسداران به ویژه علیه اهداف طرفدار اسرائیل و یهودیان در آلمان است.
تحقیقات در آلمان درباره ۱۰ متهم حمله به مراکز یهودیان و ارتباط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با این حملات نیز ادامه دارد.
روز ۲۷ آبان یک ایرانی-آلمانی ۳۵ ساله در دورتموند در ارتباط با تلاش برای آتش زدن یک کنیسه بازداشت شد. پس از آن رسانهها از رامین یکتاپرست، یکی از اعضای کلوب موتورسیکلتسواری «فرشتههای جهنم»، به عنوان یکی از متهمان این پرونده نام بردند که سال گذشته به دلیل تحت تعقیب بودن در یک پرونده قتل، به ایران گریخته است.
رسانههای آلمان و اسرائیل همچنین از جاسوسی جمهوری اسلامی از یان یوزف شوستر، رییس شورای مرکزی یهودیان آلمان خبر دادند.
بر اساس گزارش رسانهها یک مامور سابق عراقیالاصل اداره فدرال حفاظت از قانون اساسی آلمان (سازمان امنیت داخلی آلمان) اطلاعاتی را درباره او جمعآوری و به ایران ارسال کرده است.
رییس بانک مرکزی عراق از توافق با یک بانک آمریکایی به منظور تسهیل پرداختهای نظام بانکیاش به چین خبر داد. همزمان اما سه عضو کنگره آمریکا در نامهای از رییسجمهوری ایالات متحده خواستند علیه عراق و به خصوص دولت جدید آن سیاست سختگیرانهتری در پیش بگیرد.
علی العلاق، رییس بانک مرکزی عراق، خبر داد برای تسهیل پرداختهای نظام بانکی این کشور به چین به منظور تامین مالی واردات بخش خصوصی، با بانک «جی پی مورگان» آمریکا توافق کرده است.
این دیدار و توافق همزمان با نامه سه عضو کنگره آمریکا به جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا اتفاق افتاد که در آن خواستار اجرای «برنامهای سفت و سختتر علیه عراق و خصوصا دولت جدید این کشور» شدهاند.
در این نامه اشاره شده است که همان سیاست آمریکا علیه ایران باید علیه دولت عراق نیز پیاده شود چرا که عراق در حال تبدیل شدن به یک دیکتاتوری جایگزین جمهوری اسلامی است نه کشوری دموکراتیک.
این نامه در شرایطی ارسال شده که هیاتی از وزارت امور خارجه عراق برای بررسی برنامه آمریکا به منظور محدود کردن اقدامات بانک مرکزی عراق به واشینگتن رفته است.
با این حال سه نماینده کنگره آمریکا گفتهاند از این که فشار خزانهداری منجر به اجرای نظارت آمریکا بر انتقال پول از بانکهای ایالات متحده [به عراق] شده است، خوشحالاند چرا که به اعتقاد آنها، این اتفاق به جلوگیری از «خدمت برخی بانکهای عراقی به عنوان جبهه پولشویی برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» کمک میکند.
به گفته آنها، ایران از دولت و سیستم مالی عراق برای فرار از تحریمهای اقتصادی بینالمللی استفاده میکند و بنابراین هر گونه سیاست قابل مشاهده برای مقابله با ایران باید مستقیما با هژمونی و کنترل ظاهری آن بر عراق مقابله کند.
چندی پیش آسوشیتدپرس گزارش داد که آمریکا از ماهها پیش دسترسی عراق به دلارهای خود را محدود کرده و تلاش میکند آنچه را که به عنوان پولشویی افسارگسیخته به نفع ایران و سوریه توصیف میشود، از بین ببرد.
ایجاد این محدودیت باعث کاهش ارزش پول ملی عراق شده و خشمی عمومی را علیه محمد شیاع السودانی، نخستوزیر تازه به قدرت رسیده این کشور که مواضعی نزدیک به جمهوری اسلامی دارد، برانگیخته است.
به گفته تحلیلگران، اعتراضاتی که در پی کاهش ارزش پول ملی عراق به وقوع پیوسته، با تداوم روند کنونی کاهش ارزش دینار عراق، میتواند دولتی را که چهار ماه پیش و پس از یک دوره بنبست سیاسی یک ساله تشکیل شده است، به چالش بکشد.
پس از افشای گزارشهایی از قاچاق میلیونها دلار به ایران از عراق، واشینگتن ضمن تحریم تعدادی از بانکهای عراق اعلام کرد نحوه تعاملات بانکی و دریافت و عرضه دلار به بازراهای عراقی از سوی دولت این کشور را تحت نظارت قرار میدهد.
پیشتر هم وال استریت ژورنال در گزارشی اعلام کرد تشدید فشار بر جمهوری اسلامی موجب کاهش ارزش پول عراق شده و از وقتی بانک فدرال نیویورک در ماه نوامبر ۲۰۲۲ برای مقابله با قاچاق دلار به ایران نظارت سختگیرانهای اعمال کرده، بیش از ۸۰ درصد نقل و انتقالات بانکی عراق مسدود شده است.
با گذشت شش روز از زلزله بزرگ ترکیه و سوریه، شمار تلفات جانی آن به ۲۷ هزار و ۳۷ نفر رسید. مرکز مدیریت حوادث اضطراری ترکیه میگوید انرژی آزاد شده از این زمینلرزه با بزرگی ۷/۷، معادل ۵۰۰ بمب اتمی بوده است.
بر اساس آخرین گزارشها از سوریه، پنج هزار و ۱۸۹ نفر در زلزله این کشور جان باخته و هزاران نفر هم مجروح شدهاند.
از این تعداد دو هزار و ۴۹ نفر در مناطق تحت کنترل رژیم اسد و سه هزار و ۱۴۰ نفر در مناطق مخالفان رژیم بشار اسد جان خود را از دست دادهاند.
از سوی دیگر پیشبینی میشود تعداد کشتههای زلزله در این کشور از هفت هزار نفر نیز فراتر برود؛ بهویژه آنکه صدها شهروند سوری نیز مفقود شدهاند.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه نیز خبر داد تلفات جانی زلزله این کشور به ۲۱ هزار و ۸۴۸ نفر و تعداد مجروحان به ۸۰ هزار و ۱۰۴ نفر افزایش یافته است.
او در سخنرانی خود در دیاربکر گفت این زلزله، سه برابر بزرگتر و سه برابر ویرانگرتر از زلزله سال ۱۹۹۹ است که بزرگترین فاجعه در حافظه نزدیک ترکیه به شمار میرود.
به گفته رییس جمهوری ترکیه، دانشگاههای این کشور تا تابستان به صورت غیرحضوری خواهند بود تا از خوابگاهها به عنوان محلی برای اسکان زلزلهزدگان استفاده شود.
اردوغان همچنین یادآور شد که اکنون بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر در مراکز اسکان موقت هستند.
مولود چاوشاوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه نیز گفت تیمهایی از ۶۸ کشور در مناطق زلزلهزده حضور دارند و تا ساعات آینده هزار و ۵۶۳ نیروی امدادی دیگر نیز از ۱۳ کشور به ترکیه منتقل خواهند شد.
از سوی دیگر، آفاد (مرکز مدیریت حوادث اضطراری) انرژی آزاد شده از زلزله نخست با بزرگی ۷/۷ را معادل ۵۰۰ بمب اتمی ارزیابی کرد.
دیدهبان حقوق بشر سوریه اما گزارش داد تیمهای نجات نتوانستهاند به چندین روستا و شهرک در مناطق تحت کنترل رژیم و مناطق زیر کنترل «دولت نجات» و «دولت موقت سوریه» برسند و عملیات جستوجو برای یافتن بازماندگان در چندین منطقه متوقف شده است.
با وجود آن که با گذشت پنج روز از زلزله،امیدها برای زنده خارج کردن بازماندگان از زیر آوار به طور محسوسی کاهش یافته است اما پدافند غیرنظامی سوریه در مناطق تحت کنترل مخالفان رژیم اسد اعلام کرد اعضای آن شامگاه جمعه توانستند یک کودک را در شهر جندریس در حومه حلب که یکی از شهرهای آسیب دیده شمال سوریه است، زنده از زیر آوار خارج کنند.
همزمان در شهر جبله استان لاذقیه (شمال غربی سوریه) هم تیمهای امداد و نجات سوریه موفق شدند یک کودک و مادرش را پنج روز پس از فاجعه زلزله، زنده از زیر آوار بیرون بکشند.
از سوی دیگر ۹۷۵ پیکر یافت شده در زلزله ترکیه مربوط به پناهندگان سوری است که تاکنون ۶۰۰ نفر از آنها به سوریه منتقل شدهاند.
اما هشدارها درباره افزایش مداوم تعداد کشتهها در شمال سوریه در بحبوحه امدادرسانی ضعیف، کمبود منابع و تاخیر در رسیدن کمکهای بینالمللی مورد نیاز برای عملیات جستوجو و نجات ادامه دارد.
در همین حال گیر پدرسن، فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در امور سوریه، از رژیم بشار اسد خواست تا مانع از ارسال کمکهای امدادی به زلزلهزدگان در مناطق خارج از کنترل خود نشود.
وزارت امور خارجه آمریکا هم از رژیم سوریه خواست تا اجازه عبور فوری کمکها را از تمام گذرگاههای مرزی بدهد و گفت که هنوز موانعی برای ارائه کمکهای بشردوستانه به سوریه وجود دارد که باید برطرف شود اما تاکید کرد که این موانع شامل تحریمهای بینالمللی نمیشود.
بر اساس گزارشها، هزار و ۸۹۱ پسلرزه در ترکیه ثبت شده است و مقامات این کشور میگویند تاکنون ۹۲ هزار و ۶۹۷ نفر را از مناطق آسیبدیده تخلیه کردهاند.
از سوی دیگر اخبار منتشر شده درباره انفجار سد یارسلی در استان هاتای باعث نگرانی شهروندان در منطقه زلزلهزده و ترک شهر از سوی آنان شده بود که دولت ترکیه این موضوع را تکذیب کرد و از شهروندان خواست وحشت نکنند.
با وجود این تکذیب اما بعد از فاجعه زمینلرزه هر روز نیاز و مشکل جدیدی در مناطق زلزلهزده ایجاد میشود.
این زمینلرزه که جمعیتی بالغ بر ۱۳ میلیون نفر را در ۱۰ استان ترکیه تحت تاثیر قرار داده است، دسترسی به آب و غذای کافی را در بسیاری از نقاط محدود کرده و شرایط آب و هوایی سرد نیز خطر ابتلا به بیماریهای همهگیر را افزایش داده است.
سازمان جهانی بهداشت به تازگی با اعلام وضعیت اضطراری سطح سه که بالاترین سطح هشدار محسوب میشود، از همه کشورها خواست تا در این زمینه با ترکیه همکاری و کمک کنند.
با وجود فعالیت هزاران نیروی امداد و نجات در مناطق زلزلهزده ترکیه، تداوم شرایط نامساعد آب و هوایی و بارش برف و باران، دسترسی تیمهای امدادی را به مناطق آسیبدیده با مشکل مواجه کرده است.
بامداد دوشنبه (حوالی ساعت چهار صبح به وقت محلی) زلزلهای به بزرگی ۷/۸ محدوده بزرگی از جنوب ترکیه و در نزدیکی مرز این کشور با شمالغرب سوریه را لرزاند که علاوه بر کشته و زخمی شدن هزاران نفر، صدها ساختمان نیز در این دو کشور فرو ریختند و هزاران نفر زیر آوار محبوس شدند.
وبسایت اندیشکده واشینگتن مقالهای تحلیلی درباره کاستیهای اپوزیسیون در خیزش انقلابی مردم ایران علیه جمهوری اسلامی منتشر کرده است که در ادامه آن را میخوانید.
شعار «زن، زندگی، آزادی» حدود پنج ماه است که در ایران و جهان طنینانداز شده و همبستگی بیسابقهای برای ایجاد تغییر در ایران شکل گرفته است.
برخی تحلیلگران گفتهاند تغییر رژیم در ایران به سرعت به وقوع خواهد پیوست اما درخواست مردمی برای سرنگونی جمهوری اسلامی تنها زمانی میتواند محقق شود که نوعی فرماندهی مرکزی یعنی رهبری ملی، متشکل از گروهها و افراد اپوزیسیون، شکل بگیرد.
پس از گذشت قریب به پنج ماه، نیروهای اپوزیسیون ایران از به وجود آوردن رهبری و مشارکت معنادار در صحنه جنبش باز ماندهاند.
گروههای اپوزیسیون جمهوری اسلامی را میتوان به شش گروه کلی تقسیم کرد: گروههای اتنیکی، ملیگرایان، سلطنتطلبان، چپگرایان، «مسلمانان ترقیخواه» و مجاهدین. اما حتی در داخل خود این گروهها، میزان بالایی از تنوع ایدئولوژیک وجود دارد.
اپوزیسیون ایران همچنین از چهرههای متعدد تاثیرگذاری تشکیل شده که لزوما با هیچ حزب و گروه نامبرده همسو نیستند اما در عین حال با جمهوری اسلامی مخالفاند.
در بین این افراد نام چهرههایی همچون شاهزاده رضا پهلوی، حامد اسماعیلیون، علی کریمی، شیرین عبادی، نازنین بنیادی و مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی به چشم میخورد و نام بسیاری از نویسندگان سرشناس، روشنفکران، هنرمندان و فعالان را نیز میتوان در این فهرست گنجاند.
صداهای مخالف جمهوری اسلامی آنقدر زیادند که از شمار خارجاند. تمامی این گروهها مدت مدیدی است که گرچه در مخالفت با رژیم یکرنگ هستند اما هم در داخل و هم با یکدیگر، دچار عدم هماهنگیاند. اختلافات این گروهها در ساماندهی وضعیت بغرنج فعلی و تطبیق راهبردها با شرایط موجود، مانعی بر سر راه همبستگی است.
گرچه گروههای اپوزیسیون در ایران همواره در درخواست برای سرنگونی رژیم همصدا بودهاند اما به نظر میرسد که در چگونگی این سقوط اختلاف نظر دارند و این اختلاف نظرات در اعتراضات اخیر ایران پررنگتر شده است.
دو کاستی اصلی اپوزیسیون
در سازماندهی و رهبری اعتراضات اخیر در ایران، اپوزیسیون دیر وارد عمل شد و از جنبش مردمی چندین و چند گام عقب افتاد؛ این «پدیده» بر دو کاستی طولانیمدت اپوزیسیون ایران تاکید دارد:
۱- اختلافنظرات در داخل گروهها و احزاب و میان آنها، باعث ناهماهنگی در اقدامات داخل و خارج ایران است.
۲- چنین اختلافاتی هر اقدام گروههای اپوزیسیون را برای تشکیل رهبری در ایران که قادر به پیش بردن جنبش مردمی در این کشور باشد، ناکام میگذارد.
این نقص در هماهنگی معلول چند علت است: از یک سو گروههای اپوزیسیون ایران به وسیله ایدئولوژی خودشان محدود شدهاند. مثلا سازمان مجاهدین خلق خود را تنها سازمانی میداند که میتواند رهبر انقلاب آینده ایران باشد و در نتیجه، نیازی به اتحاد با دیگر نیروها یا حتی تلاش برای هماهنگی با آنها در اعتراضات نمیبیند.
این در حالی است که این سازمان در اعتراضات اخیر ایران چیزی در چنته نداشته و شاهدی مبنی بر این که حتی یک شعار به نفع این گروه در اعتراضات اخیر سر داده شده باشد، وجود ندارد.
از سوی دیگر، شکاف و تفرقه انداختن در اپوزیسیون ایران گوشهای از راهبرد جمهوری اسلامی برای کاهش تاثیرگذاری اپوزیسیون است. اختلاف انداختن در بین این گروهها یکی از شیوههای معمول رژیم برای دستیابی به هدف «تفرقه بنداز و حکومت کن» است.
جمهوری اسلامی همچنین در جریان اعتراضات اخیر به روایتی متوسل شده که معترضان را «تجزیهطلب» میخواند و با همین کار برخی گروههای اپوزیسیون از جمله گروههای اتنیکی را از بقیه گروه جدا کرده و به انزوا رانده است.
رژیم همچنین روایتی مجعول را پیش میبرد که طبق آن، خواست مردم ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی به لغو حجاب اجباری تقلیل مییابد.
گرچه گروههای اپوزیسیون اتنیکی خود با هم متحدند اما هماهنگی در سطح گسترده و با سایر گروههای اپوزیسیون در حال حاضر واقعیتی کمی دور از دسترس به نظر میرسد.
رهبری ملی و جنبش اعتراضی نو
با وجود هر آنچه گفته شد، گروههای اپوزیسیون به اهمیت اقدام متحدانه و لزوم تشکیل ائتلاف واقفاند و اخیرا به آن اذعان و بر آن تاکید کردهاند. گرچه نشان دادن همبستگی ملی به خودی خود برای تشکیل رهبری ملی (که لازمه دستیابی به آزادی است) کافی نیست.
رهبری ملی میتواند به چندین شکل ایجاد شود.
بنا بر پیشنهاد برخی کارشناسان، رهبری ملی باید خودجوش و ارگانیک از دل جنبش ملی سر بیرون آورد اما عقیده برخی دیگر از صاحبنظران این است که رهبری باید از تصمیمگیری، برنامهریزی و اراده نخبگان دموکراتیک (که مرتبط با جنبش مردمیاند) سرچشمه بگیرد.
گرچه این دو نظر طی چند ماه گذشته بسیار موردبحث قرار گرفته اما باور نگارنده این است که راه دوم، باثباتتر و بادوامتر باشد که البته آن هم متاسفانه در وضعیت جاری ایران چندان عملی به نظر نمیرسد.
جنبش امروز ایران رهبران بسیاری دارد که بعضا هنوز موفق به ایجاد هماهنگی در گروه و انشعابات گروه خودشان نشدهاند؛ چه رسد به این که بتوانند ائتلافی در سطح ملی فراهم کنند.
اما ایجاد رهبری ملی در ایران در گرو توافق جمعی بسیاری از احزاب و افراد است که خواستار گذار ایران به دموکراسیاند.