نارضایتی روسیه از کیفیت نخستین محموله پهپادهای ایرانی
روزنامه واشینگتنپست و شبکه خبری سیانان گزارش دادهاند روسیه نخستین محموله پهپادهای رزمی ایران را اخیرا دریافت کرد؛ به نوشته واشینگتنپست، مشکلات و نقایص این پهپادها نارضایتی روسیه را در پی داشته است.
واشینگتنپست به نقل از چند مقام امنیتی در آمریکا و در یک کشور متحد آمریکا گزارش داد که این محموله ۲۸ مرداد توسط هواپیماهای روسیه در ایران بارگیری و به مسکو منتقل شدند.
سیانان نیز به نقل از مقامهای دولت آمریکا گزارش داد که روسها اوایل ماه جاری میلادی پهپادها را در یکی از فرودگاههای ایران تحویل گرفتند و اواسط ماه جاری آنها را با استفاده از هواپیماهای باری به روسیه منتقل کردند.
واشینگتنپست محموله بارگیری شده را شامل دستکم دو نوع پهپاد، «مهاجر۶» و پهپادهای سری «شاهد»، ذکر کرده و سیانان نیز آنها را «مهاجر۶»، «شاهد۱۲۹» و «شاهد۱۹۱» گزارش کرده است.
با این حال به نوشته واشینگتنپست نیروهای روسیه در تستهای اولیه این پهپادها متوجه نقایصی در آنها شدهاند و این موضوع نارضایتی روسیه را در پی داشته است.
یک مقام امنیتی در یکی از کشورهای متحد آمریکا که انتقال پهپادها را از نزدیک دنبال کرده به واشینگتنپست گفت چند باگ در سامانه این پهپادها بود و روسها از این موضوع راضی نیستند.
نخستین بار جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، بود که بیستم تیرماه در کاخ سفید گفت ایران صدها پهپاد رزمی در اختیار روسیه قرار میدهد و نیروهای روسیه را برای به کارگیری این پهپادها در جنگ اوکراین آموزش خواهد داد.
پس از آن گزارشهایی درباره آغاز روند انتقال و استفاده از این پهپادها منتشر شد اما چند مقام دولت بایدن به واشینگتنپست گفتهاند به نظر میرسد محموله اخیر نخستین محموله از پهپادهای ایرانی به مقصد روسیه بوده است.
به نوشته سیانان، استفاده از پهپادهای ایران میتواند «تاثیری چشمگیر» در جنگ اوکراین داشته باشد؛ با این حال به نوشته واشینگتنپست، موثر بودن استفاده از پهپادهای ایران در جنگ اوکراین با تردیدهایی روبهرو شده است.
به گفته مایکل نایتز، کارشناس امور نظامی و امنیتی در اندیشکده واشینگتن، پهپادهای ساخت ایران پیش از این فقط در مواردی مانند حمله به خاک عربستان سعودی یا علیه پایگاههای آمریکا در عراق و سوریه به کار گرفته شدهاند و در جایی مثل اوکراین که جنگ الکترونیک و همچنین سامانههای هوایی پیشرفته حضور دارند مورد آزمایش نبودهاند.
او افزود: پهپادهای ایران در موارد قبلی عملکرد چندان خوبی نداشتهاند و تعجب نمیکنم اگر در محیطی پرتنشتر مانند اوکراین با چندین مشکل روبهرو شوند.
جمهوری اسلامی در جریان حمله نظامی روسیه به اوکراین جانب روسیه را گرفت و علی خامنهای ۲۸ تیرماه در دیدار با ولادیمیر پوتین از «ابتکار عمل» او در این جنگ تمجید کرد.
نخستین جلسه دادگاه سپیده رشنو، زن معترض به حجاب اجباری در دادگاه انقلاب تهران برگزار شد و همزمان وکیل او از صدور قرار وثیقه برایش خبر داد.
خبرگزاری میزان در گزارشی از دادگاه با تکرار اعترافات تلویزیونی پیشین رشنو، او را متهم به اقدام علیه امنیت کشور و فعالیت تبلیغی علیه نظام کرده است.
جزییاتی که این خبرگزاری از نخستین جلسه دادگاه این زن معترض به حجاب اجباری منتشر کرده نشان میدهد او مجبور به اعتراف اجباری شده و از جمله خبر شکنجه شدنش را رد کرده است.
رشنو پس از درگیری با یکی از مدافعان حجاب اجباری در اتوبوس و انتشار ویدئوی درگیری بازداشت شد و گزارشها حاکی از شکنجه او در دوران بازداشت است.
در تصاویر منتشر شده از اعتراف اجباری او نیز آثار آسیبدیدگی روی چهرهاش دیده میشود.
نعیمرضا نظامیچهارمحالی، وکیل رشنو، با اشاره به برگزاری جلسه اول رسیدگی به اتهامات موکلش گفت قرار بازداشت موقت او تبدیل به قرار وثیقه شده است.
رشنو به «اجتماع و تبانی علیه علیه امنیت کشور»، «تبلیغ علیه نظام و تشویق به فساد و فحشا» متهم است.
پیشتر وکیل سپیده رشنو به روزنامه شرق گفته بود: «دغدغه اصلی ما این است که موکل هرچه زودتر بتواند از زندان بیرون بیاید و این اطمینان را هم دادهایم که تا زمان دادگاه در کنار خانوادهاش خواهد بود.»
او افزود که خانواده رشنو بهشدت تحت فشارند و بیرون آمدن او باعث میشود این فشار اندکی کاهش یابد.
در روزهای گذشته کاربران شبکههای اجتماعی توئیتهای زیادی با هشتگ «سپیده رشنو کجاست؟» منتشر کردند.
روز ۲۴ مرداد نیز گروهی از فعالان زنان در تهران با برگزاری تجمعهایی با پلاکارد «سپیده رشنو کجاست؟»، خواهان روشن شدن وضعیت این زن بازداشت شده مخالف حجاب اجباری شدند.
عطاءالله مهاجرانی، وزیر ارشاد پیشین در جمهوری اسلامی، اعلام کرد که «مطلقا» در قبال حمله خشونتباری که اخیرا علیه سلمان رشدی صورت گرفته، مسئولیتی احساس نمیکند.
مهاجرانی روز یکشنبه ششم شهریور در نزدیکی خانه خود در لندن به خبرنگار نشریه بریتانیایی سان که به سراغ او رفته بود، درباره علت نگارش کتاب در حمایت از فتوای قتل سلمان رشدی توضیح کوتاهی داد و گفت که با وجود حمایت از فتوای خمینی علیه سلمان رشدی، خود را در مورد چاقو زدن به این نویسنده مقصر نمیداند.
او که در زمان صدور فتوای روحالله خمینی علیه رشدی، معاون پارلمانی میرحسین موسوی نخستوزیر ایران بود، در فاصله کوتاهی پی از صدور این فتوا، کتابی را با نام «توطئه آیات شیطانی» در حمایت از فتوای قتل رشدی نوشت.
این اصلاحطلب ۶۸ ساله در پاسخ به این پرسش سان که آیا مسئولیتی در قبال خشونت صورت گرفته علیه سلمان رشدی احساس میکند، گفت: «مطلقا خیر».
مهاجرانی ادامه داد: «کتابی در توضیح فتوا نوشتم. ۳۲ سال پیش بود. روزگار عجیبی در ایران بود. من بر تفسیر فتوا تمرکز کردم.»
این در حالی است که مهاجرانی در کتاب خود رمان «آیات شیطانی» را «کفرآمیز» خوانده و نوشته بود: «هر کس به پیامبر توهین کند مستحق کشته شدن است.»
سان به نقل از نایجل میلز، نماینده حزب محافظهکار در پارلمان بریتانیا نوشت: «این شرمآور است که او هیچ مسئولیتی را برعهده نمیگیرد.»
وزیر ارشاد پیشین جمهوری اسلامی پس از حمله اخیر به رشدی بار دیگر از نوشتن و انتشار کتاب خود دفاع کرد.
سان به نقل از میلز ادامه داد که اکنون پرسشهایی درباره اجازه دادن به مهاجرانی برای باقی ماندن در بریتانیا وجود دارد.
پیشتر سازمان «عدالت برای ایران» با تسلیم یک شکایت، از پلیس ضد تروریسم بریتانیا خواست تا مهاجرانی را به دلیل «تشویق به تروریسم» و «توزیع محتوای تروریستی» تحت تعقیب کیفری قرار دهد.
انتشار گفتوگوی مهاجرانی با سان در حالی است که پیش از آن شبکه خبری بیبیسی جهانی در گزارشی مکتوب، بر نقش محمد خاتمی وزیر ارشاد وقت جمهوری اسلامی در صدور فتوای خمینی تاکید کرد.
در پی کنارهگیری مقتدی صدر از سیاست، هزاران حامی او به منطقه سبز بغداد وارد شدند و مقابل کاخ ریاستجمهوری عراق تجمع کردند.
بنا بر گزارشها، معترضان در برخی مناطق، نیروهای امنیتی را عقب راندند و شعارهایی از جمله با مضمون «دادگاه فدرال به دست سپاه پاسداران افتاده» سردادند.
برخی گزارشها حاکی است دستکم دو معترض در منطقه سبز بغداد و به ضرب گلوله نیروهای امنیتی عراق کشته شدند.
در حالی که همچنان بنبست سیاسی در عراق بر سر تشکیل دولت بغداد ادامه دارد، صدر روز دوشنبه هفتم شهریور با انتشار بیانیهای در حساب توئیتری خود نوشت: «اکنون کنارهگیری نهایی و تعطیلی تمامی دفاتر [خود] را اعلام میکنم.»
رهبر جریان صدریها همچنین از رهبران شیعه به دلیل عدم توجه به درخواستهای او برای اصلاحات انتقاد کرد.
صدر همچنین با اشاره به بیانیه کنارهگیری آیتالله حائری از مرجعیت دینی، نوشت: «با اینکه میدانم کنارهگیری آیتالله حائری و صدور این بیانیه به اراده شخصی وی نبوده، اما من نیز اعلام می کنم که دیگر در امور سیاسی دخالت نخواهم کرد.»
رهبر جریان صدریها با این حال اضافه کرد که مقبره پدرش که بیش از بیست سال پیش درگذشت و موزه و مؤسسه میراث خاندان صدر همچنان به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
او در پایان بیانیه خود تاکید کرد: «اگر بمیرم یا کشته شوم برای من فاتحه بخوانید.»
کنارهگیری مقتدی صدر از صحنه سیاسی عراق واکنشهایی به دنبال داشته و روسای جمهور، دولت، مجلس و شورای قضایی عراق در جلسهای از صدر درخواست کردند به گفتوگو برای حل بحران سیاسی برگردد.
خبرگزاری رویترز نوشت که این اعلام کنارهگیری صدر، ممکن است به مرحله جدیدی از بیثباتی در عراق منجر شود و حامیان او اعتراضات خود را تشدید کنند.
حامیان صدر از بیش از یک ماه پیش مقابل پارلمان عراق تحصن کردهاند و خواستار تغییرات انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شدهاند.
صدر پیشتر از همه احزاب سیاسی از جمله اعضای حزب خود خواست که از سمتهای دولتی دست بکشند و در انتخابات آینده و تشکیل دولت جدید شرکت نکنند.
جریان صدر به ویژه به مداخلات جمهوری اسلامی از طریق گروههای تحت حمایتش در عراق معترض است و این گروهها را به دامن زدن فاسد در کشور و وابستگی به خارج متهم میکند.
در حالی که قرار است ابراهیم رئیسی برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک برود، او در یک نشست خبری گفت قصد ندارد با جو بایدن رییسجمهور آمریکا ملاقات کند، زیرا این ملاقات «فایدهای ندارد». او همچنین بر حل مسائل پادمانی همزمان با توافق هستهای تاکید کرد.
رئیسی روز دوشنبه هفتم شهریور در یک نشست خبری گفت: «در نشست قبلی در پاسخ به سوالی مشابه گفتم خیر و یکبار دیگر خیر را تکرار می کنم. هیچ فایدهای برای ملاقات با بایدن نه برای ایران و نه برای ملت ایران وجود ندارد. برنامهای برای چنین ملاقاتی وجود ندارد و نخواهد داشت.»
رئیسی سال گذشته و پس از اعلام پیروزی او در انتخابات ریاست جمهوری در یک نشست خبری گفته بود حاضر نیست با بایدن دیدار کند.
در هفتههای اخیر، علی بهادی جهرمی سخنگوی دولت رئیسی از آغاز برنامهریزیها برای حضور و سخنرانی او در مجمع عمومی سازمان ملل متحد خبر داد.
روسای جمهوری اسلامی تاکنون بارها برای سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک رفتهاند اما هیچکدام با رئیسجمهور وقت آمریکا ملاقات نکردهاند.
تاکید بر حل «مسائل پادمانی» همزمان با توافق هستهای
همچنین در حالی که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا برای احیای برجام همچنان ادامه دارد، رئیسی در نشست خبری خود در این باره گفت: «ما بر راستیآزمایی اطمینان بخش و تضمینهای اعتماد آفرین در مذاکرات تاکید کردیم.»
با وجود این که آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواستار همکاری جمهوری اسلامی برای توضیح درباره سایتهای هستهای اعلام نشده ایران شده، رئیسی افزود: «تاکید داریم که مسایل پادمانی حتما حل و فصل شود و این یک رکن در مذاکرات است و بدون آن سخن از توافق معنا ندارد.»
او تاکید کرد: «توافق باید همراه باشد با نکاتی که ایران به عنوان راهبرد دنبال میکند.»
رئیسی توضیحات بیشتری درباره «نکات راهبری» جمهوری اسلامی ارائه نکرد، اما به تازگی جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرده که ایران در پاسخ به متن پیشنهادی این اتحادیه برای توافق احیای برجام، خواستار چند تغییر در آن شده است.
با این حال، جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی از برخی خواستههایش صرف نظر کرد گفت نسبت به دو هفته قبل به توافق احیای برجام نزدیکتر شدهایم؛ همزمان رسانههای اسرائیلی جزییاتی از پیشنویس توافق را منتشر کردند.
شرط گذاشتن برای ادامه مذاکرات با ریاض
همچنین رئیسی در نشست خبری خود درباره احتمال تداوم مذاکرات تهران و ریاض که با میانجیگری بغداد برگزار شده، گفت: «آنچه که از قبل مطرح بوده با میزبانی کشور عراق پنج دوره مذاکره با عربستان برگزار شده است و طرف عربستانی تعهداتی دارد که انجام این تعهدات راه را برای اقدامات بعدی باز خواهد کرد.»
او تاکید کرد: «ادامه مذاکرات با عربستان در گرو این است که طرف مقابل تعهدات خودش را انجام بدهد.»
سال گذشته، رئیسی گفته بود که بر سر بازگشایی سفارتهای ایران و عربستان سعودی مانعی نمیبیند.
مذاکرات ایران و عربستان سعودی از زمان ریاست جمهوری حسن روحانی آغاز شده، اما هنوز به بازگشایی دفاتر دیپلماتیک دو کشور منجر نشده است.
به تازگی عربستان سعودی یک ایرانی را در جریان مراسم حج امسال بازداشت کرد.
رسانههای ایران بدون انتشار جزئیاتی از شغل این ایرانی یا وابستگی احتمالیاش با نهادهای دولتی یا حکومتی، اعلام کردند که او پس از انتشار عکس قاسم سلیمانی در مسجد الحرام در توئیتر، از سوی پلیس عربستان سعودی بازداشت شده است.
پس از انتشار گزارشی در شبکه بیبی سی انگلیسی مبنی بر نقش محمد خاتمی در صدور فتوای قتل سلمان رشدی از سوی روحالله خمینی، محمدعلی ابطحی در اینستاگرام نوشت خاتمی این خبر را تکذیب کرده است. ابطحی به نقش علیاکبر محتشمیپور، وزیر کشور وقت در صدور این فتوا اشاره کرد.
بر اساس گزارش شبکه بی بی سی، کلیم صدیقی، روحانی سنی حامی جمهوری اسلامی در بریتانیا، اعلام کرده بود که دیدار او با محمد خاتمی، وزیر ارشاد وقت دولت میرحسین موسوی و اطلاع او از ماجرای کتاب «آیات شیطانی»، باعث صدور فتوای قتل سلمان رشدی از سوی روح الله خمینی شده است.
بر اساس این گزارش، خاتمی پس از این دیدار به نزد روح الله خمینی رفته و چند ساعت بعد فتوای قتل سلمان رشدی صادر شده است.
همچنین به گفته یاسمین علیبای-براون، روزنامه نگار، کلیم صدیقی به او گفته بود که «برخی از آیتاللهها حتی کتاب را نخوانده بودند.»
همچنین بر اساس گزارش کانال تلگرامی «جامعه نو»، پیش از صدور فتوای قتل سلمان رشدی توسط روح الله خمینی، متن فارسی این کتاب در ایران وجود نداشته و پس از صدور فتوا با دستور محمود دعایی، سرپرست موسسه اطلاعات، فورا ترجمه شده است.
بر اساس گزارش اخیر بی بی سی و مستندی که سال ۲۰۰۹ میلادی توسط این شبکه پخش شده، کلیم صدیقی و غیاثالدین صدیقی برای شرکت در مراسم دهمین سالگرد انقلاب ۵۷ و در بهمن ۶۷ به تهران سفر کرده بودند و در حال بازگشت به بریتانیا بودند که خاتمی در فرودگاه خواستار صحبت خصوصی با کلیم صدیقی شد.
فتوای قتل سلمان رشدی از سوی روح الله خمینی در ۲۵ بهمن ۶۷ صادر شده است.
کلیم و غیاثالدین تنها نام خانودگیشان شبیه بود و نسبت فامیلی با هم نداشتند. کلیم صدیقی بعدها گفت که فکر می کند تا حدودی در صدور این حکم مسئول بوده و به آن افتخار می کند.
کلیم در سال ۱۹۹۶ میلادی درگذشت و غیاثالدین هنوز زنده است، اما حالش خوب نیست. عاصم پسر غیاث الدین اما گفته که هیچ مدرکی درباره اینکه نظرات کلیم به رهبر جمهوری اسلامی منتقل شده و این نظرات در صدور فتوا نقش داشته، وجود ندارد.
سخنان خاتمی در سال ۶۹: کتاب سلمان رشدی یک توطئه سیاسی و ضد امنیتی است
محمد خاتمی روابط نزدیکی با روح الله خمینی داشت و همسر او و همسر احمد خمینی دخترخاله بودند. همچنین به گفته مقامهای جمهوری اسلامی، خاتمی برخی از پیامهای مرتبط با رهبر سابق جمهوری اسلامی را نوشته که از جمله آنها اطلاعیه فوت روح الله خمینی، با عنوان «روح خدا، به خدا پیوست» بوده است.
خاتمی همچنین سال ۶۸ در سمینار «توطئه کتاب آیات شیطانی» صدور حکم قتل سلمان رشدی را «فرمان مرگ استکبار» خوانده بود. او گفته بود که «سربازان گمنام خمینی» در سراسر دنیا «حکم قتل سلمان رشدی را زنده نگه خواهند داشت.»
خاتمی همچنین تاکید کرده بود که انتشار کتاب «آیات شیطانی» یک حرکت «فرهنگی نیست بلکه یک توطئه سیاسی و ضد امنیتی است و برخورد مناسب با آن را میطلبد.»
وزیر ارشاد دولت میرحسین موسوی گفته بود که حکم روح الله خمینی برای قتل سلمان رشدی باید «به خواست خداوند و به همت فرزندان غیور اسلام اجرا شود.»
خاتمی حمله اخیر به سلمان رشدی را محکوم نکرده است
او در دوره ریاست جمهوری خود در اولین سفرش به سازمان ملل گفته بود که باید «مساله سلمان رشدی را تمام شده تلقی کنیم.»
علی اکبر ناطق نوری، نامزد رقیب محمد خاتمی نیز در دوره انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی برای قتل سلمان رشدی، کماندو به بریتانیا نخواهد فرستاد. این سخنان ناطق نوری با اعتراض برخی از حامیان خاتمی مواجه شد.
ترجمه کتاب توسط موسسه اطلاعات پس از صدور فتوای قتل سلمان رشدی
پیش از صدور فتوای قتل سلمان رشدی توسط روح الله خمینی اعتراضهایی در هند، پاکستان و بریتانیا رخ داده بود.
با این حال گزارشهایی مبنی بر این وجود دارد که روح الله خمینی این کتاب را پیش از صدور فتوا نخوانده بود. از جمله کانال «جامعه نو» نوشت که این کتاب پس از صدور فتوای آیتالله خمینی با دستور محمود دعایی و به سرعت توسط موسسه اطلاعات ترجمه شده است.
بر اساس این گزارش، عطاالله مهاجرانی پس از ترجمه این کتاب «فرصت آگاهی از متن گسیخته داستان پر دردسر را مییافت تا نقدی بر آن بنویسد و به جامعه علامت دهد اگر نه چاپ شده، حداقل دستنویسی از ترجمه آن وجود داشته تا بر مبنای آن بتوان فتوا صادر کرد.»
مهاجرانی نیز پس از حمله به سلمان رشدی در توییتهایی نوشت که پس از فتوای روح الله خمینی، از حسين شيخ الاسلام از مقامهای وزارت خارجه خواسته که كتاب سلمان رشدی به زبان انگلیسی را برايش تهيه كند و دو روز بعد کتاب به دستش رسیده است.
در دهه ۶۰ محمد خاتمی علاوه بر وزارت ارشاد با حکم روح الله خمینی سرپرست موسسه کیهان و محمود دعایی سرپرست موسسه اطلاعات بود. مهاجرانی نیز معاون پارلمان رییس جمهور بود و در اطلاعات مقاله می نوشت.
مهاجرانی پس از صدور فتوای قتل سلمان رشدی، در ۴۰ روز کتاب «توطئه آیات شیطانی» را در دفاع از این فتوا نوشت.
مهاجرانی نوشت: «سلمان رشدی با توجه به اقرار آشکارش در کتاب «لبخند یوزپلنگ» که خود را کافر خوانده است و با توجه به اهانت و استهزا باورهای مسلمانان ... مرتد و سآب رسولالله است؛ یعنی سبکننده و دشنامگویی نسبت به پیامبر اسلام و قرآن و ... است ... اهانتها و استهزا و هتاکی او از روی قصد و اختیار صورت گرفته ... و او مرتد فطری است.»
او در عین حال سال ۸۹ در مصاحبهای با شبکه العربیه گفت با کشتن نویسنده به خاطر نوشتش مخالف است.
عطاءالله مهاجرانی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت اول محمد خاتمی که وادار به استعفا شد و اکنون در بریتانیا زندگی میکند نیز پس از حمله به سلمان رشدی در توییت هایی از کتاب خود دفاع کرده است.
در همین حال سازمان «عدالت برای ایران» با تسلیم یک شکایت، از پلیس ضد تروریسم بریتانیا خواست تا عطاالله مهاجرانی را که اکنون در لندن زندگی میکند، به دلیل «تشویق به تروریسم» و «توزیع محتوای تروریستی» تحت تعقیب کیفری قرار دهد.
گرچه میرحسین موسوی که در آن زمان نخست وزیر بود و اعلام کرده بود که این فتوا «اجرا خواهد شد»، اکنون در حصر خانگی است و ممکن است دیرتر واکنش نشان بدهد اما او هرگز موضعی بر خلاف نظرات بنیانگذار جمهوری اسلامی نگرفته و پیوسته از زمان زمامداری او به عنوان «دوران طلایی امام» یاد کرده است.
