کریس براینت، نماینده پارلمان بریتانیا، گفت: حسین طائب، رییس پیشین اطلاعات سپاه پاسداران، و آمنه سادات ذبیحپور، بازجو- خبرنگار ایرانی، در فهرست ده نفره از افرادی هستند که وزارت خارجه بریتانیا باید در ارتباط با بازداشت و تهدید نازنین زاغری در ایران، آنها را مورد تحریم قرار دهد.
براینت پنجشنبه در سخنرانی خود در مجلس عوام بریتانیا گفت: «حسین طائب مسئول گرفتن اعترافات کذب از نازنین زاغری در فرودگاه بود. او همچنین از آزادی سایر زندانیان ایرانی-بریتانیایی جلوگیری کرد.»
او افزود: آمنه سادات ذبیحپور که مسئول گرفتن اعترافات اجباری از زندانیان برای تلویزیون جمهوری اسلامی است، پیش از آزادی نازنین زاغری فورا در فرودگاه حاضر شد تا در حالی که مقامهای ایرانی میخواستند از زاغری اعتراف بگیرند، از این صحنه فیلم بگیرد.
براینت با انتقاد از انفعال دولت بریتانیا در ارتباط با فهرست ۱۰ نفری که از ۹ ماه پیش در اختیار دارد گفت اگر دولت از سپتامبر یا دسامبر گذشته علیه این افراد اقدام کرده بود، شاید جمهوری اسلامی در آزار گروگانهای بریتانیایی بازنگری میکرد.
او گفت: «انفعال دولت همیشه هزینهساز است.»
در همین حال، ریچارد رتکلیف، همسر نازنین زاغری، در مطلبی در گاردین نوشت: لیز تراس، وزیر خارجه بریتانیا، با پرداخت بدهی بریتانیا به ایران، وعده خود را در آزاد کردن نازنین عملی کرد، اما با تحریم نکردن مقامهای ایرانی، جلوگیری از گروگانگیری جمهوری اسلامی را تضمین نکرد.
زاغری ۱۵ فروردین ۱۳۹۵ در فرودگاه بینالمللی خمینی تهران زمانی که قصد داشت همراه کودک ۲۲ماههاش به بریتانیا بازگردد، از سوی ماموران سپاه پاسداران بازداشت و سپس به «جاسوسی» متهم شد.
او پس از بازگشت به بریتانیا، در یک نشست خبری از عملکرد وزارت خارجه بریتانیا در زمینه پروندهاش انتقاد کرد و گفت او باید همان شش سال پیش آزاد میشد.
معدن کرومیت ارزوئیه که بعد از ظهر پنجشنبه دچار ریزش شده بود، در حین جستوجوی دو کارگر محبوس شده بار دیگر دچار ریزش شد و عملیات نجات این دو کارگر از زیر آوار را متوقف کرد.
اسماعیل کاخ، سرپرست فرمانداری ارزوئیه، با تایید توقف عملیات آواربرداری و جستوجو در معدن کرومیت برای یافتن دو کارگر محبوس در زیر آوار گفت: این ریزش ۱۰ برابر ریزش قبلی بود و حداقل سه روز طول می کشد تا دو نفر محبوس در زیر آوار را خارج کنیم.
سرپرست فرمانداری ارزوئیه افزود: اگر ما و تیم امدادی ۱۰ دقیقه دیرتر از داخل ترانشه بیرون آمده بودیم خودمان هم زیر آوار میماندیم.
این در حالی است که پیشتر محمد امیرخانی، معاون امداد و نجات هلال احمر کرمان از تلاش امدادگران هلال احمر برای خروج کارگران محبوس در معدن کرومیت ارزوئیه خبر داده بود.
امیرخانی پیش از ریزش دوباره معدن عنوان کرده بود که به دلیل آغاز طوفان شن و حجم بالای کوه و صعب العبور بودن منطقه، انتقال دستگاههای مورد نیاز مشکل است.
سرپرست فرمانداری ارزوئیه نیز گفت که کار امداد تا پیش از ریزش دوم معدن ادامه داشت اما با توجه به خطری که امدادگران را تهدید میکند کار موقتا تا ایمن سازی منطقه متوقف شده است.
اسماعیل کاخ افزود: با این حال نیروهای امدادی در منطقه حضور دارند و پس از ایمن سازی مجددا کار امداد و نجات شروع میشود.
به گفته رییس اورژانس کرمان، در پی ریزش معدن کرومیت در منطقه چپلآباد شهرستان ارزوئیه در استان کرمان که در ساعت یک و ۴۵ دقیقه بعد از ظهر پنج شنبه رخ داد یک نفر مصدوم بعد از رهاسازی به بیمارستان ارزوئیه منتقل شد اما دو نفر از کارگران در زیر آوار محبوس شدند.
معادن ایران از حداقل استانداردهای ایمنی برای حفاظت از جان کارگران برخوردار نیستند و سالانه تعدادی از معدنچیان در ایران بر اثر حوادثی چون ریزش معدن، گازگرفتگی، برقگرفتگی، خفگی جان خود را از دست میدهند.
در دهه۹۰ حدود ۱۳هزار کارگر در جریان وقوع سه هزار حادثه در معادن ایران به دلایل گوناگون از جمله ریزش و انفجار معادن دچار آسیبدیدگی شدند و ۴۳۰ معدنچی در این حوادث جان خود را از دست دادند.
ریچارد مور، رییس سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا (امآی سیکس)، درباره مذاکرات احیای برجام گفت فکر نمیکند رهبر جمهوری اسلامی بخواهد به توافقی برسد، اما جمهوری اسلامی در عین حال نمیخواهد به این مذاکرات پایان دهد.
رییس سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا در نشست امنیتی اسپن در ایالت کلرادو آمریکا گفت: «من به این برداشت نرسیدهام که به نقطه مورد نظر میرسیم. فکر نمیکنم رهبر ایران بخواهد به توافق برسد.»
او در عین حال خاطرنشان کرد: «ایرانیها از طرفی هم نمیخواهند مذاکرات را پایان دهند، در نتیجه ممکن است مدتی این رویه ادامه پیدا کند.»
ریچارد مور همچنین گفت: «من فکر میکنم توافق قطعا روی میز است و موضع اتحادیه اروپا و دولت آمریکا در این مورد کاملا مشخص است و بعید است که چین و روسیه بخواهند در این مورد مانع ایجاد کنند. اما در همین حال فکر نمیکنم که ایرانیها به دنبال آن باشند.»
از سوی دیگر، بنی گنتس، وزیر دفاع اسرائیل، در کنفرانس امنیتی اسپن گفت کشورش به عنوان آخرین راه حل اگر لازم شود توانایی نظامی لازم برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را دارد.
گنتس گفت: «آیا ما قادریم اگر لازم شد برای جلوگیری از آن عملیات نظامی انجام دهیم؟ بله. آیا ما در حال ساخت این توانایی هستیم؟ بله. آیا باید به عنوان آخرین راه به آن متوسل شویم؟ بله. و امیدوارم حمایت آمریکا را نیز با خود داشته باشیم.»
وزیر دفاع اسرائیل گفت: «ایران بزرگترین چالش جهانی است و در مراحل بعدی بزرگترین چالش علیه منطقه و تهدیدی علیه اسرائیل است. آنچه در نقاط مختلف جهان میبینیم، نشان میدهد که ایران تنها اسرائیل را تهدید نمیکند.»
او افزود: «ایران در شرایطی که سلاح هستهای ندارد در منطقه اقدامات مخرب انجام میدهد، چه برسد به اینکه به بازدارنگی هستهای هم برسد. به همین دلیل نمیتوانیم به ایران اجازه هستهای شدن بدهیم.»
گنتس با اشاره به عزم جمهوری اسلامی برای از بین بردن موجودیت اسرائیل، بر «مسئولیت تاریخی» کشورش در جلوگیری از «هستهای شدن» ایران تاکید کرد.
معاون وزیر امور سیاسی بحرین هم که در این نشست سخنرانی میکرد از پاسخ به پرسشی درباره احتمال حضور کشورش در حمله احتمالی علیه تاسیسات هستهای ایران خودداری کرد، اما به صورت تلویحی این احتمال را مردود ندانست.
روز چهارشنبه نیز، ویلیام برنز، رییس سازمان سیا، در سخنرانی خود در نشست امنیتی اسپن گفته بود که بر اساس برآورد اطلاعاتی ایالاتمتحده، جمهوری اسلامی از سال ۲۰۰۴ تلاشهای قبلی خود برای دستیابی به تسلیحات هستهای را از سر نگرفته است.
در پی انتشار اخبار متناقض از مفقود شدن محمودرضا خاوری در کانادا و انتقال احتمالی او به ایران، وزارت دادگستری کانادا به ایران اینترنشنال گفت که کانادا با ایران معاهده استرداد ندارد. رسانههای وابسته به حکومت در ایران نیز با تکذیب این اخبار، آن را «یک بازی رسانهای» خواندند.
اخبار ضد و نقیض درباره مفقود شدن محمودرضا خاوری ابتدا در شبکههای اجتماعی و از سوی کاربران حامی جمهوری اسلامی به عنوان قدرتنمایی «سازمان اطلاعات سپاه پاسداران» منتشر شده بود و پس از آن بازتابهای گستردهای یافت.
وزارت دادگستری کانادا، روز پنجشنبه در پاسخ به سوال ایران اینترنشنال در خصوص انتشار اخبار متناقض مبنی بر استرداد خاوری در فضای مجازی، تاکید کرد که کانادا و ایران معاهده استرداد ندارند و استرداد از کانادا به ایران امکانپذیر نیست.
وزارت دادگستری کانادا همچنین در مورد اخباری که در آن عنوان میشود خاوری در کانادا مفقود شده است، افزود: ما در موقعیتی نیستیم که توضیح بیشتری درباره وضعیت خاوری بدهیم.
در همین حال خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع آگاه در قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، نوشت: خبر بازگرداندن محمودرضا خاوری به کشور که طی چند ساعت گذشته فراگیر شده، صحت ندارد.
نور نیوز، رسانه نزدیک به شورایعالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، هم با اشاره به انتشار گزارشهایی مبنی بر مفقود شدن محمودرضا خاوری در کانادا و انتقالش به ایران نوشت: احتمالا این بازی رسانهای از سوی شخص خاوری و با هدف رد گم کردن، کلید خورده است.
محمودرضا خاوری، مدیرعامل پیشین بانک ملی ایران، از متهمان پرونده اختلاس ۳ هزار میلیارد تومانی است که متهم اول آن، مهآفرید امیرخسروی محاکمه و اعدام شد. خاوری در روزهای آغاز تشکیل این پرونده در مهر ۱۳۹۰ به بهانه بیماری از ایران گریخت و به اعضای خانوادهاش پیوست که مقیم کانادا بودند.
با وجود فرار خاوری از ایران، دادگاه انقلاب در حکمی او را به اتهام اخلال در نظام اقتصادی به ۲۰ سال حبس و بابت دریافت رشوه به ۱۰ سال حبس محکوم کرد.
مقامهای قوه قضاییه و دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی و نیروی انتظامی پیشتر اظهاراتی درباره تحت نظر داشتن خاوری، برنامه ریزی برای ربایش و انتقال او به ایران و سخنان مشابهی بیان کرده بودند.
ایران اینترنشنال به اطلاعات اختصاصی دست یافته که نشان میدهد یک مقام ارشد دیگر سپاه پاسداران به نام یدالله خدمتی، در ایران مورد بازجویی ماموران موساد قرار گرفته و در این بازجویی چند ساعته اطلاعاتی درباره انتقال سلاح به سوریه، عراق، لبنان و یمن داده است.
او در ویدیویی که از این بازجویی ضبط شده و به دست ایران اینترنشنال رسیده، با تایید نقش خود در آماد و پشتیبانی سپاه و ارتباط با علیاصغر نوروزی فرمانده این بخش، از فعالیتهایش در ارسال سلاح به گروههای نیابتی جمهوری اسلامی ابراز پشیمانی کرده و از همکارانش خواسته دست به چنین اقدامهایی نزنند.
خدمتی معاون علیاصغر نوروزی فرمانده آماد و پشتیبانی سپاه پاسداران است. آماد و پشتیبانی سپاه پاسداران و دیگر واحدهای نظامی که پیش از این معاونت تدارکات و لجستیک نام داشتند، مسئول برآورد و تهیه تجهیزات و دیگر نیازهای نیروهای این نهاد از جمله مواد غذایی، لباس و تاسیسات است.
طبق اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، خدمتی پس از بازجویی و دادن اطلاعات درباره نقش خود در ارسال سلاح، از سوی کسانی که او را در اختیار گرفته بودند به صورت سالم رها میشود و به خانهاش بازمیگردد.
بعد از عملیات بازجویی از این عضو بلندپایه سپاه، صدا و سیما در گزارشی بدون اشاره به هویت فرد بازجوییشده، از ربایش از او خبر داد.
در این گزارش، با توصیف «ربایندگان» به عنوان «اراذل و اوباش» آمده بود که آنها از طرف موساد ماموریت داشتند تا «یک نیروی جهادی وابسته به سپاه» را بربایند.
طبق این گزارش صدا و سیما که خرداد ماه منتشر شده، این افراد او را به اطراف تهران برده و با بستن دستهایش از او اعترافهایی میگیرند که در «حوزه تخصصی و کاری» او نبوده است. صدا و سیما مدعی شده ربایندگان بازداشت شدهاند و چهره افرادی را همراه با اعترافات اجباری پخش میکند.
دومین بازجویی از مقامهای سپاه در داخل خاک ایران
خدمتی دومین مقام ارشد سپاه است که ویدیویی از بازجویی از او در داخل ایران منتشر شده است.
ایران اینترنشنال نهم اردیبهشتماه در گزارشی اختصاصی از ویدیوی بازجویی منصور رسولی مرتبط یگان ۸۴۰ نیروی قدس خبر داد که او در آن به ماموریت خود برای انجام سه ترور در ترکیه، آلمان و فرانسه اذعان کرده بود.
رسانههای اسرائیلی با تایید این خبر اعلام کردند بازجویی از رسولی از سوی ماموران موساد در ایران انجام شده اما رسولی در ویدیویی با رد ارتباطش با سپاه اعلام کرد که «مورد ربایش یکی از تیمهای زورگیر» قرار گرفته بود.
روزنامه فایننشال تایمز هم در گزارشی با اشاره به ترس مقامهای ایران از ادامه اقدامهای اسرائیل در داخل خاک ایران به نقل از یک سیاستمدار اصلاحطلب در ایران نوشت به نظر میرسد اسرائیل برای انجام آزادانه عملیات خود یک سازمان گسترده در ایران ایجاد کرده است.
فایننشال تایمز به نقل از این سیاستمدار اصلاحطلب، که به نام او اشاره نشده، نوشت: «به نظر میرسد اسرائیل یک سازمان گسترده در تهران ایجاد کرده و آزادانه عملیات خود را انجام میدهد.»
این سیاستمدار اصلاحطلب افزود: اسرائیل به وضوح در حال هدف قرار دادن تصویر «بسیار امن» ایران است تا تصویر چنین اقتداری را در چشم مردم خدشهدار کند.
نوروزی کیست و مکانیسماش چگونه کار میکند؟
علیاصغر نوروزی، فرمانده آماد و پشتیبانی سپاه دارای درجه سرتیپی و از نزدیکان قاسم سلیمانی فرمانده پیشین نیروی قدس است و طبق اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، در سالهای اخیر عملیاتهایی در انتقال سلاح به گروههای نیابتی جمهوری اسلامی داشته است.
او همچنین عضو هیات مدیره بنیاد تعاون سپاه است که مسئولیت تامین مالی نیروی قدس سپاه را به عهده دارد.
بر اساس این اطلاعات، تاثیر و قدرت نوروزی در مکانیسم انتقال تسلیحات تا جایی بوده که از این عملیاتها با نام«مکانسیم نوروزی» یاد میشود.
این اطلاعات حاکی است یکی از عملیاتهای مهم به فرماندهی نوروزی مربوط به انتقال سلاح از ایران به فرودگاههای سوریه از جمله «تی ۴، شعیرات، حمات و فرودگاه بینالمللی» در سال ۲۰۱۹ بوده و بعد از آن نقش و نفوذ او افزایش یافت.
منابع ایران اینترنشنال میگویند که در جریان بازجویی از خدمتی، اطلاعاتی درباره ارتباط نوروزی با شرکت هواپیمایی قشم فارس ایر در زمینه ارسال سلاح به دست آمده است.
یکی از مدیران قشم فارسایر، غلامرضا قاسمی است که یک فروند هواپیمای بویینگ ۷۴۷ تحت هدایت او اواخر خرداد ماه از سوی مقامهای آرژانیتن توقیف و خود او به همراه سایر خدمه بازداشت شدند.
این هواپیما متعلق به شرکت امتراسور، یکی از شرکتهای زیرمجموعه شرکت حمل و نقل دولتی کونویاسا در ونزوئلاست که تحت تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا قرار دارد.
بعد از توقیف این هواپیما، اطلاعاتی درباره نقش مدیرعامل قشم فارس ایر در مکانیسم انتقال سلاح به تدریج منتشر شد.
خراردو میلمان، نماینده پارلمان آرژانتین و معاون پیشین وزیر امنیت داخلی این کشور روز دوم تیر ماه در مصاحبه با ایران اینترنشنال خبر داد که بر اساس «در گوشی همراه این خلبان عکسهایی از تجهیزات جنگی مانند موشک و هواپیماهای جنگی و عکسها و ادوات جنگی برای انجام عملیات تروریستی در اسرائیل دیده شده است.»
در پی این اتفاق سفارت اسرائیل در بوینس آیرس در بیانیهای اعلام کرد که یکی از سرنشینان ایرانی در هواپیمای توقیف شده ونزوئلا در آرژانتین، عضو نیروی قدس سپاه پاسداران بوده است. سفارت اسرائیل در بیانیه خود از ادامه فعالیت شرکتهای ماهان ایر و فارس قشم ایر در همکاری با نیروی قدس در انتقال سلاح ابراز نگرانی کرده بود.
منابع ایران اینترنشنال میگویند بازداشت مدیرعامل قشم فارس ایر و توقیف هواپیمای تحت هدایت او نمونه تازهای از شکستهای عملیاتی نوروزی است.
تضعیف نقش نوروزی در انتقال سلاح
به گفته منابع ایران اینترنشنال، عملیات ارسال سلاح به گروههای نیابتی جمهوری اسلامی از جمله در لبنان سوریه از سال گذشته میلادی با دشواریهای مضاعف روبرو شده و انتقادها از نوروزی میان فرماندهان سپاه افزایش یافته است.
طبق این اطلاعات، افرادی در داخل نیروی هوا-فضا خواستار توقف فوری فعالیتهای نوروزی شده و اعلام کردهاند که او به شکل «غیرمسئولانه»، خلبانان و عوامل دخیل در ارسال سلاح را به خطر انداخته است.
منابع ایران اینترنشنال میگویند نوروزی بازجویی از معاونش را کماهمیت خوانده و گفته که این اتفاق تاثیری در مکانیسم ارسال سلاح نخواهد داشت.
اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال حاکی است پس از عملیات ربایش و بازجویی از خدمتی، نقش نوروزی به عنوان فرمانده آماده و پشتیبانی سپاه هم تضعیف شده و او از «فرآیندهای مهم تصمیم گیری منع شده است».
این اطلاعات حاکی است علیرغم تلاش نوروزی برای عادی نشان دادن وضعیت، در حال حاضر افراد جدیدی وارد حوزه عملیات انتقال سلاح به سوریه شدهاند.
اسرائیل به طور معمول عملیاتهایش در ارتباط با ایران را علنی نمیکند با این حال در ماههای گذشته بارها به انبارهای سلاح در سوریه حمله کرده است.
یکی از مهمترین حملهها روز ۲۰ خرداد به فرودگاه بینالمللی دمشق اتفاق افتاد که پانزدهمین حمله منسوب به اسرائیل در سوریه در سال ۲۰۲۲ میلادی بود.
مقامهای اسرائیلی بارها هشدار دادهاند سلاحهای جمهوری اسلامی برای گروه حزبالله لبنان ابتدا به فرودگاه دمشق یا پایگاه «تی ۴» در نزدیکی پالمیرا منتقل میشود و پس از مدتی انبار شدن در زاغههای پنهانی، به داخل لبنان قاچاق میشود.
تازهترین حمله منطقه روستای حمیدیه در سوریه در روز ۱۱ تیر اتفاق افتاد و گروه دیدهبان حقوقبشر سوریه مستقر در لندن اعلام کرد هدف حمله حنگافزارهایی بوده که گروه حزبالله آنها را انبار و سپس به لبنان منتقل میکند.
نانسی پلوسی رییس مجلس نمایندگان آمریکا در واکنش به اظهارات اخیر خامنهای درباره جنگ اوکراین به ایران اینترنشنال گفت: «حرف خامنهای اهمیتی ندارد، آنچه مهم است تسلیحاتی است که ممکن است او در اختیار روسیه قرار دهد.»
پلوسی که در یک نشست خبری سخن میگفت در پاسخ به پرسشی از آرش علایی، خبرنگار ایراناینترنشنال درباره سفر اخیر ولادیمیر پوتین رییسجمهور روسیه به تهران و اظهارات خامنهای در دفاع از تهاجم روسیه به اوکراین گفت: «دوستی میان حاکمان خودکامه جای تعجب ندارد. هیچ کس خامنهای را به عنوان کسی که به حد و مرزها و به مردم احترام میگذارد نمیشناسد.»
او افزود: «رابطه بین آنها رابطه بین دو حاکم خودکامه است، فرقی نمیکند که ما چه فکر میکنیم، مهم اقدامات آنهاست.»
خامنهای روز سهشنبه در دیدار با پوتین در تهران از حمله روسیه به اوکراین دفاع کرد و خطاب به او گفت: «در قضیه اوکراین چنانچه شما ابتکار عمل را به دست نمیگرفتید، طرف مقابل با ابتکار خود، موجب وقوع جنگ میشد.»
رهبر جمهوری اسلامی همچنین این ادعا را مطرح کرد که «اگر جلوی ناتو در اوکراین گرفته نمیشد، مدتی بعد به بهانه کریمه، همین جنگ را به راه میانداختند.»
این اظهارات خامنهای در حالی است که در روزهای اخیر، مقامهای آمریکایی بارها نسبت به قصد جمهوری اسلامی برای ارسال پهپاد ساخت ایران به روسیه برای بکارگیری در تهاجم این کشور علیه اوکراین هشدار دادهاند.
رییس مجلس نمایندگان آمریکا در ادامه پاسخ خود به ایراناینترنشنال از واکنش ناکافی جهان به حمله چند سال پیش روسیه به شبهجزیره کریمه و الحاق آن به خاک روسیه انتقاد و تاکید کرد که حمله کنونی روسیه به اوکراین «به معنی نادیده گرفتن مرزهای اوکراین و بسیار اشتباه بوده و دنیا به این اتفاق واکنش نشان داده است.»
پلوسی همچنین درباره مذاکرات جاری برای احیای برجام، نسبت به عملکرد کنونی چین و روسیه ابراز تاسف کرد و گفت: «این مایه شوربختی است، مخصوصا که تا همین چندی پیش، روسیه یکی از طرفهای توافق هستهای بود.»
او با تاکید بر این که روسیه و چین به خوبی به قابلیتهای ایران آگاه هستند، گفت: «چون خودشان خیلی از ملزومات، فناوری، نیروی متخصص و سامانههای انتقال مربوطه را در اختیار ایران قرار دادند.»
رییس مجلس نمایندگان آمریکا همچنین گفت: «روسیه و چین در گذشته برای متوقف کردن ایران خیلی همکاری کردند اما اکنون وضعیت ژئوپولیتیک تغییر کرده با این حال، باید ببینیم چه میشود.»
آخرین دور مذاکرات احیای برجام در حالی در دوحه پایتخت قطر برگزار شد، که هنوز هیچ چشماندازی برای احیای این توافق هستهای وجود ندارد.
ریچارد مور رییس سازمان اطلاعات بریتانیا (امآی سیکس) روز پنجشبه درباره مذاکرات احیای برجام گفت فکر نمیکند رهبر جمهوری اسلامی بخواهد به توافقی برسد. او با این حال افزود که تهران نمیخواهد به این مذاکرات پایان دهد.