مقتدی صدر خواستار توقف «دخالت بیگانگان» در امور سازمان حشد الشعبی و کنترل سلاح بی‌ضابطه شد

میشل باشله، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، روز جمعه ۲۴ تیر این محکومیت را «تاریخی» خواند و از آن استقبال کرد.

او در توئیتی نوشت: «کشورها باید از صلاحیت قضایی جهانی برای پر کردن شکاف پاسخگویی در جرایم جدی و تضمین حقیقت و عدالت استفاده کنند.»

همچنین اغلب رسانه‌های جهان در روزهای پنج‌شنبه و جمعه، پس از اعلام حکم حمید نوری معروف به «حمید عباسی» از سوی دستگاه قضایی سوئد، به بی‌سابقه بودن این حکم و نیز تأثیر آن بر تیرگی روابط استکهلم و تهران اشاره کردند.

آسوشیتدپرس در خبری که در دیگر رسانه‌های آمریکایی نظیر واشینگتن‌پست نیز بازتاب یافته، با اشاره به بازداشت شهروندان خارجی در ماه‌های اخیر در ایران، نوشت این حکم در یک برهه پرتنش در روابط استکهلم و تهران صادر شد.

همچنین خبرگزاری فرانسه نوشت محاکمه نوری که از تابستان سال گذشته آغاز شد، روابط سوئد و ایران را تیره کرده و نگرانی‌هایی را در مورد اقدامات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی علیه زندانیان غربی در ایران از جمله احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی زندانی که زیر حکم اعدام است، افزایش داده است.

روزنامه لوموند، معتبرترین روزنامه فرانسه هم روز جمعه در گزارش مفصلی به چگونگی صدور حکم حبس ابد برای حمید نوری پرداخت.

توماس ساندر، قاضی دادگاه حمید نوری در سوئد، روز پنج‌شنبه ۲۳ تیر اعلام کرد که دادگاه پذیرفته است نوری در موارد اتهامی مجرم بوده و حکم حبس ابد برای دادیار سابق زندان گوهردشت صادر شده است.

حبس ابد در سوئد، برابر ۲۵ سال زندان است که محکوم پس از گذراندن دو سوم دوره حبس، می‌تواند به صورت مشروط آزاد شود.

نوری ۶۱ ساله، دادیار سابق زندان گوهردشت و متهم به مشارکت در اعدام زندانیان سیاسی در ایران در تابستان سال ۱۳۶۷، با دو اتهام «جنایت جنگی» و «قتل عمد» مواجه بود و دادستان، کریستینا لیندهوف کارلسون، در کیفرخواست نهایی خود برای او تقاضای حبس ابد کرده بود.

وکیلان نوری اعلام کرده‌اند که او به این حکم اعتراض و درخواست تجدیدنظر خواهد کرد.

این اولین بار بود که یکی از مقام‌های جمهوری اسلامی در پرونده اعدام‌های سال ۶۷ که تعداد قربانیانش از سوی عفو بین‌الملل حدود پنج هزار نفر اعلام شده است، محاکمه و محکوم شد.

خبرگزاری فرانسه نوشت مخالفان جمهوری اسلامی اکنون امیدوارند پیگردهای قضایی دیگری علیه مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی از جمله ابراهیم رئیسی که در این اعدام‌ها نقش داشته‌ است، انجام شود.

این خبرگزاری به نقل از یکی از شاهدان دادگاه نوری نوشت: «این تازه آغاز راه است.»

سایت انگلیسی شبکه الجزیره نیز با نقل قول از هادی قائمی، مدیر کمپین حقوق بشر در ایران، محکومیت نوری را «تاریخی» خواند و نوشت این برای اولین بار طی ۴۳ سال گذشته است که یک مقام جمهوری اسلامی در قبال جنایات جمعی پاسخگو شده است.

سازمان عفو بین‌الملل هم صدور حکم حبس ابد برای حمید نوری، به دلیل ارتکاب جرایم مرتبط با کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ را «گامی بی‌سابقه» برای تحقق عدالت خواند و تأکید کرد این حکم پیامی صریح در خود دارد که اگرچه دیرهنگام است اما به مقام‌های ایران می‌گوید مرتکبین جنایات علیه بشریت نمی‌توانند از عدالت بگریزند.

دیانا الطحاوی، معاون دفتر خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بین‌الملل، درباره حکم دادگاه منطقه استکهلم مبنی بر محکومیت حمید نوری گفت: «در پی این گام مهم، ضرورت دارد همه کشورها با اعمال اصل صلاحیت قضایی جهانی سایر مقام‌های سابق و فعلی در ایران را که شواهدی مبنی بر دست داشتن‌ آن‌ها در جنایات گذشته و جاری علیه بشریت وجود دارد، از جمله ابراهیم رئیسی، رئیس ‌جمهوری اسلامی را تحت تحقیقات کیفری قرار دهند.»

صدور این حکم اما با واکنش مقام‌های جمهوری اسلامی روبه‌رو و کاردار سفارت سوئد به وزارت امور خارجه احضار شد تا یادداشت رسمی اعتراض به وی تسلیم شود.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز حکم حبس ابد صادر شده برای حمید نوری پس از برگزاری ۹۳ جلسه دادرسی را «مردود و مخدوش» خواند.

همچنین سفیر ایران در استکهلم در دیدار با مقام وزارت خارجه سوئد به این حکم اعتراض کرد.

هیأت دولت بلژیک اعلام کرد سوفی ویلمز، وزیر امور خارجه این کشور که همزمان معاونت نخست‌ وزیری بلژیک را نیز بر عهده داشت، از مقام خود کناره‌گیری می‌کند تا از همسرش که یک فوتبالیست سابق استرالیایی است و به سرطان مغز مبتلا شده، مراقبت کند.

ویلمز که در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ اولین زنی بود که به مقام نخست‌وزیری بلژیک رسیده بود، پیش از این در ماه آوریل، به همین دلیل به طور موقت از مقام خود کناره‌گیری و اعلام کرده بود وضعیت را در تابستان مورد ارزیابی مجدد قرار می‌دهد.

از آن زمان، نخست‌وزیر بلژیک به طور موقت وظایف ویلمز را برعهده گرفته است.

سوفی ویلمز ۴۷ ساله که نماینده حزب لیبرال فرانسوی‌زبان جنبش اصلاحات است، اعلام کرده که با بازگشایی پارلمان پس از تعطیلات، او به عنوان نماینده فدرال به فعالیت سیاسی خود ادامه خواهد داد.

کناره‌گیری وزیر امور خارجه بلژیک در حالی است که قرار است نشست بحث و رأی‌گیری پارلمان این کشور درباره توافق استرداد محکومان بین بروکسل و تهران روز سه‌شنبه ۲۸ تیر برگزار شود.

این معاهده دوجانبه ایران و بلژیک که در بیستم اسفند سال گذشته بین وزارت دادگستری بلژیک و غلامحسین دهقانی، سفیر جمهوری اسلامی در بروکسل امضا شد، هفته گذشته در کمیسیون روابط خارجی پارلمان به تصویب رسید.

احتمال می‌رود در صورت تصویب این توافق‌نامه، زمینه مبادله اسدالله اسدی با بلژیکی‌های زندانی در ایران یا دیگر زندانیان اروپایی یا دوتابعیتی فراهم شود.

اسدالله اسدی، دبیر سوم سفارت جمهوری اسلامی در وین، تیر ماه سال ۹۷ به اتهام تلاش برای بمب‌گذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق در فرانسه بازداشت و در دادگاه بلژیک به ۲۰ سال زندان محکوم شد اما درخواست تجدید نظر نکرد.

در مورد دیگر محکومان این پرونده، دادگاه تجدید نظر در بلژیک روز سه‌شنبه ۲۰ اردیبهشت، حکم امیر سعدونی را از ۱۵ سال به ۱۸ سال زندان افزایش داد. نسیمه نعامی به ۱۸ سال زندان و مهرداد عارفانی به ۱۷ سال زندان محکوم شده‌اند.

بر اساس حکم دادگاه، تابعیت بلژیکی این سه نفر نیز سلب می‌شود.

مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی درباره این سه نفر اظهارنظر نمی‌کنند و تنها خواهان آزادی اسدی هستند.

بیانیه کاخ سفید با اشاره به اینکه تصمیم عربستان سعودی همه پروازهای تجاری به مبدا و مقصد اسرائیل را دربر می‌گیرد، خاطرنشان کرد که این تصمیم نتیجه ماه‌ها دیپلماسی اصولی دولت آمریکا با ریاض بوده که در سفر بایدن به منطقه به نتیجه رسیده است.

بیانیه کاخ سفید با تاکید بر اینکه گشایش حریم هوایی عربستان سعودی به اسرائیل ثبات و امنیت خاورمیانه را تقویت می‌کند افزود: پیامدهای چنین وضعی به رفاه و امنیت بیشتر برای مردم آمریکا و اسرائیل منجر خواهد شد.

در پی این تصمیم ریاض که در پی سفر بایدن به خاورمیانه صورت گرفته، مسلمانان اسرائیلی نیز می‌توانند برای شرکت در مراسم حج با پروازهای چارتر مستقیما به عربستان سعودی سفر کنند.

همچنین قرار است جو بایدن با یک پرواز مستقیم از اسرائیل به عربستان سعودی برود.

وای‌نت به نقل از منابع آگاه نوشت مقام‌های مصر در این دیدار به طرف‌های ایرانی اطمینان دادند نشست وزرای خارجه اسرائیل و کشورهای عرب در فروردین، علیه ایران نبوده و مصر هیچ اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی نخواهد داشت.

رسانه لبنانی العربی الجدید نیز گزارش داد در این دیدار که در آن مقام‌های ارشد ایرانی و مصری حضور داشتند، دو طرف توافق کردند که روابط دو جانبه را گسترش دهند.

وضعیت سوریه و نوار غزه از دیگر موضوعات مطرح شده در این نشست بوده است.

در اوایل تیر ماه نیز فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق، از مذاکرات ایران با مصر و اردن در بغداد خبر داده بود، اما جزییات بیشتری ارائه نکرد.

ایران از سال ۱۹۷۹در اعتراض به امضای قرارداد صلح کمپ دیوید بین مصر و اسرائیل، روابط خود را با قاهره قطع کرده است.

پت فالون، عضو جمهوری‌خواه کنگره، گفت: جو بایدن به خاورمیانه می‌رود تا برای توافق هسته‌ای ایران جلب حمایت کند، که این امر برای همه به جز ایران، وحشتناک است.

جیم بنکس، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا، نیز هشدار داد: مماشات با تروریست‌های ایرانی بدون توجه به هزینه‌اش، خط حزبی جدید دموکرات‌هاست.

بایرون دونالدز، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا، نیز تاکید کرد: توافق هسته‌ای ایران برای آمریکا، اسرائیل و کل جهان بد است.