رییس سازمان سیا: فارغ از اینکه مذاکرات وین چطور پیش برود، چالشها با ایران باقی است
ویلیام برنز، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، تاکید کرد فارغ از اینکه گفتوگوهای هستهای با ایران چگونه پیش برود، چالشهای دیگر ایران باقی خواهند ماند.
رییس سازمان سیا روز سهشنبه در کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا گفت بر این باور است که فارغ از هر نتیجهای که از مذاکرات هستهای به دست بیاید، ایران همچنان یک تهدید برای ایالات متحده و منافعش در منطقه باقی خواهد ماند.
آمریکا، اروپا، اسرائیل و شماری دیگر از کشورهای منطقه پیش از این هشدار دادهاند توافق هستهای با جمهوری اسلامی به تنهایی کافی نیست و به دو موضوع برنامه موشکی و اقدامات منطقهای ایران نیز باید پرداخته شود.
در همین حال، گفتوگوهای وین برای احیای برجام در روزهای اخیر وارد مرحلهای بحرانی شد و پس از شرط و شروط جدید روسیه، علی باقری کنی در سفری ناگهانی وین را به مقصد تهران ترک کرد.
با این حال خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام اروپایی و یک مقام ایرانی گزارش داده که باقری کنی صبح چهارشنبه به وین بازخواهد گشت.
انریکه مورا، هماهنگکننده مذاکرات وین، روز دوشنبه گفته بود دیگر مذاکرهای در کار نیست و زمان اتخاذ تصمیم سیاسی فرارسیده است.
از سوی دیگر، آمریکا و فرانسه نیز روز سهشنبه درباره فرصت بسیار اندک باقیمانده برای احیای برجام هشدار دادند.
نمایندگی آمریکا در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیانیهای خطاب به این شورا تاکید کرد برای احیای برجام «فرصتی بسیار اندک» برای دیپلماسی باقی مانده است.
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه نیز با ابراز نگرانی از اینکه تاخیر بیشتر در مذاکرات به احتمال دستیابی به توافق لطمه بزند، از سایر طرفها در مذاکرات خواست رویکردی مسئولانه برای دستیابی به توافق اتخاذ کنند.
۱۵ سال پیش در آبادان دختری مدام جلوی دادگستری این شهر میرفت و از مقام قضايی درخواست حمايت میكرد و میگفت برادرش به علت دیدن پیامکی از یک پسر در گوشیاش، قصد كشتن او را دارد.
مقامهای قضايی و انتظامی به او توجه نکردند و مدتی بعد سر دختر به دست برادرش بریده شد. این روایت علی نجفی توانا، جرمشناس است که روزنامه اعتماد آن را در تاریخ ۱۹ بهمن منتشر کرده است.
این روایت شاید تنها بخش کوچکی از رنج زنان در جمهوری اسلامی را بازگو کند. زنانی که علاوه بر نبود قانون و حقوق اولیه باید با قوانینی که جمهوری اسلامی علیه جانشان وضع میکند هم بجنگند. در بسیاری از روستاهای ایران زنده ماندن زنان هم نوعی مبارزه است.
قوانین که زنان را قربانی «قتلهای خانوادگی» میکند
بزرگترین مصداق قانونی علیه جان زنان ایرانی در قتلهای موسوم به ناموسی آشکار است.
حکومت و دستگاه قضایی ایران نه تنها راه حلی برای قتلهای ناموسی ارائه نمیدهند بلکه با کاهش مجازات قاتلانی که از اعضای خانواده قربانیاند، ریختن خون آنها را آسانتر میکنند.
بهمن ماه امسال همسر مونا حیدری او را با انگیزهای ناموسی را کشت و سر او را در شهر گرداند.
مونا چندی قبل به ترکیه رفته بود اما عمو و پدرش او را از ترکیه به ایران بازگرداندند و بعد از مدتی او به دست شوهرش کشته شد.
آمار قتلهای ناموسی در ایران گزارش نمیشود و بخش زیادی از آنها با نام قتلهای خانوادگی به رسانهها راه پیدا میکند.
قانون موسوم به حمایت از خانواده و به بردگی گرفتن زنان
دامنه اقدامات زنستیز جمهوری اسلامی در قانونی موسوم به حمایت از خانواده که در ۲۵ مهرماه تصویب شد، فراوان است.
به واسطه این قانون، دختران و زنانی که بارداریهای ناخواسته داشتهاند، نمیتوانند بدون حکم دستگاه قضایی سقط جنین انجام دهند.
در واقع همه آنها مجرمانی تلقی میشوند که خلاف قوانین جمهوری اسلامی باردار شدهاند و باید تسلیم قانون شوند تا برایشان تصمیمگیری شود.
در بخش دیگری از این قانون نیز دستور جمعآوری ابزارهای جلوگیری از بارداری از داروخانهها داده شده است.
تعطیل کردن «خانه خورشید» به عنوان یکی از معدود نهادهای مدنی حامی زنان یکی از مصادیق تازهترین مصادیق اجرای این قانون ضد زن است.
خانه خورشید سالها در عرصه کمکرسانی به زنان گارگر جنسی در منطقه محروم «دروازه غار» در تهران فعالیت میکرد و به بیش از ۲۵۰۰ زن خدمترسانی کرده بود.
قانون موسوم به حمایت از خانواده، حق مالکیت زن بر بدنش را نقض هم نقض میکند. نقض این حق به ویژه از این جهت است که مزایای اجتماعی برای زنان و خانواده را تنها به داشتن فرزند و باردار شدن زن محدود میکند.
اعدام و شکنجه زنان
فعالان و مدافعان حقوق بشر گزارش دادهاند در سال ۲۰۲۱میلادی دستکم ۱۵ زن در ایران اعدام شدهاند، این در حالی است که اعدام زنان در بسیاری از کشورها ممنوع شده است.
حکم اعدام فاطمه اصلانی ۲۸ آذرماه در زندان دستگرد اصفهان اجرا شد و سوسن رضاییپور ۳۱ ساله، پس از شش سال تحمل حبس، بامداد پنجم آبان امسال در زندان مرکزی قزوین اعدام شد. اتهام اغلب زنان آنها قتل شرکای جنسیشان اعلام شده است. در برخی موارد نیز آنها متهم به قتل شخص متجاوز بودهاند.
همچنین زنان در ایران تحت شکنجههای سخت جسمی قرار میگیرند. محبوبه رضایی، زندانی سیاسی در زندان بوشهر در یادداشتی نوشته بود از طرف مسئولان زندان «پیشنهاد صیغه موقت با مردان متمول بند مالی زندان» دریافت کرده است.
نرگس محمدی فعال حقوق زنان به نقل از زینب جلالیان، زندانی سیاسی میگوید او را به ساختمان متروکهای که لولههای آب و آجرهایش روی زمین افتاده بود، برده و روی یک تختی انداخته بودند و تمام لباسهایش را از تن بیرون آورده بودند.
آزار زنان با گشت ارشاد
روایت آزار و شکنجه زنانی که د ایران مورد آزار و اذیت ماموران گشت ارشاد قرار میگیرند نیز در بسیاری از موارد پنهان میماند و موارد معدودی از آن در رسانهها منتشر میشود. بسیاری از زنان به شکل سیستماتیک به دلیل رعایت نکردن پوشش مورد قبول جمهوری اسلامی قربانی خشونت و در برخی موارد تجاوز از سوی ماموران نیروی انتظامی در بازداتشگاهها میشوند.
بازداشت از سوی گشت ارشاد یکی از کابوسهای زنان و دختران ایرانی است. بارها دیده شده ماموران گشت ارشادی که زنان را در خیابانها کتک میزنند و به آنها فحاشی میکنند، ترفیع درجه میگیرند.
زنانی که بیصدا در خانهشان کشته میشوند
دامنه قوانین زنستیز جمهوری اسلامی به خانهها یعنی جایی که باید محل امن و آسایش آنها باشد نیز کشیده شده است.
آنجا که دختربچهها به ویژه در مناطق محروم مجبور به ازدواج اجباری میشوند و از سوی همسرشان شکنجه و آزار و اذیت میشوند و امکانی برای طلاق و جدایی ندارند.
آنها علاوه بر اینکه امکان رفتن به دادگاه و شکایت را ندارند حق طلاق هم ندارند. پس باید به زندگی ادامه دهند یا خودخواسته به زندگیشان پایان دهند.
ماه گذشته به فاصله کمتر از۳۰ روز دو دختربچه یکی ۱۶ و دیگری ۱۷ ساله که هر دو قربانی کودک همسری بودند، به دلیل آزار و اذیتهای جسمی و روحی همسرانشان خودکشی کردند.
نگین درویشی دختر ۲۰ ساله اهل شوشتر با دو فرزند بعد از اینکه به دادگاه درخواست طلاق داد از سوی شوهرش به قتل رسید.
در واکنش به انتقادها از تصمیم جدید فدراسیون دو و میدانی ایران در زنانه-مردانه کردن تمرینات، دبیر این فدراسیون با تاکید بر اینکه دستور را اجرا کردیم گفت: باید «تبعات تمرینات مختلط» را در نظر داشت.
فدراسیون دو و میدانی در روزهای اخیر جدول زمانبندی جدیدی ارائه کرد که بر اساس آن، تمرینات حرفهای در ورزشگاه «آفتاب انقلاب»، تنها سایت تخصصی دو و میدانی ایران، تمرینات زنان و مردان باید در ساعات جداگانه صورت گیرد و حتی یک مربی مرد نیز حق حضور در تمرینات زنان را ندارد.
علی رضایی، دبیر فدراسیون دو و میدانی، روز سهشنبه ۱۷ اسفند بار دیگر از این تصمیم دفاع کرد و به خبرگزاری ایسنا گفت: «سالهاست که متاسفانه حق و حقوق زنان مربی ما ضایع شده است. بر ما تکلیف شده و تکلیف خود میدانیم که این کار را انجام دهیم.»
او در پاسخ به این پرسش که مردان حاضر در این محل فقط ورزشکاران هستند و چه کسی میخواهد برای زنان مزاحمت ایجاد کند گفت: «شئونات اسلامی به ما اجازه نمیدهد تمرین مختلط داشته باشیم. دختر ما میخواهد تمرین کند ۵۰ نفر مرد آنجا هستند و راحت نیست که تمرین کند.»
به نوشته روزنامه شرق، شورای عالی انقلاب فرهنگی چهار دهه است که بر اجرای مصوبه ممنوعیت حضور مربی مرد در تمرین زنان پافشاری میکند اما به دلیل اینکه «آمار مربیان زن حرفهای در ورزش قهرمانی آنقدر اندک است که تعداد آنها شاید حتی به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد»، فدراسیونهای ورزشی گاهی مجبور به استفاده از مربیان مرد برای تمرین زنان می شدند.
برخی مربیان، از جمله حسین شایان رکوددار اسبق پرش ارتفاع مردان، به رسانهها گفتهاند حراست فدراسیون در روزهای اخیر مامورانی را در ورزشگاه «آفتاب انقلاب» مستقر کرده و این ماموران مانع از حضور آنان در تمرینات زنان میشوند.
روزنامه شرق و برخی دیگر از رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی این پرسش را مطرح کردهاند که «چه عاملی باعث شده تا فدراسیون دو و میدانی یکباره چنین تصمیم شتابزدهای بگیرد».
با این حال علی رضایی، دبیر فدراسیون دو و میدانی، انتقادهای مطرحشده را رد کرد و به ایسنا گفت: «باید تبعات تمرینات مختلط را هم مورد توجه قرار داد.»
خبر دفاع دبیر فدراسیون دو و میدانی از تفکیک جنسیتی در تمرین ورزشکاران همزمان با هشتم مارس، روز جهانی زن، منتشر شده است.
علاوه بر تشدید تبعیض جنسیتی و افزایش خشونت علیه زنان طی چهار دهه اخیر در ایران، مقامهای جمهوری اسلامی از طریق تصویب قوانین مختلف و اجرای تمهیدات گوناگون، بر فشارها بر زنان ایران افزودهاند.
سپاه پاسداران اعلام کرد در دومین اقدام فضایی خود، «ماهواره نور-۲» را با ماموریت شناسایی در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین قرار داده است.
به نوشته رسانههای داخل ایران، نیروی هوافضای سپاه این ماهواره را با استفاده از موشک ماهوارهبر سهمرحلهای «قاصد» از کویر شاهرود پرتاب کرد و ماهواره نور-۲ صبح سهشنبه ۱۷ اسفند ۴۸۰ ثانیه پس از پرتاب، «با موفقیت» در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین قرار گرفت.
سپاه پاسداران ماموریت این ماهواره را «سنجشی و شناسایی» ذکر کرده است.
نخستین ماهواره نظامی سپاه پاسداران اردیبهشت ۹۹ با نام «ماهواره نور-۱» به فضا پرتاب شد و مایک پمپئو، وزیر خارجه وقت آمریکا، آن را ناقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل دانست.
با این حال شماری از مقامهای نظامی آمریکا، از جمله جان ریموند، فرمانده عملیات فضایی این کشور گفتند که ماهواره نور «در واقع یک وبکم معلق در فضا است و بعید است دادههای اطلاعاتی قابل استفادهای ارائه دهد».
خبر پرتاب «موفقیتآمیز» ماهواره نور-۲ در حالی اعلام شده که هفته گذشته شرکت مَکسار تصاویر ماهوارهای منتشر کرد که نشان میداد ظاهرا تلاش دوباره ایران برای پرتاب یک ماهوارهبر شکست خورده است.
این تصاویر ماهوارهای مربوط به سکوی پرتاب سوختهای در «پایگاه فضایی امام خمینی» در استان سمنان بود اما مقامهای جمهوری اسلامی واکنشی به این خبر نشان ندادند.
بر اساس دیدگاه کارشناسان، این پرتاب ناموفق ظاهرا در ششم اسفند انجام شده بود.
طی دهه گذشته، مقامهای جمهوری اسلامی از «پرتاب موفق» چند ماهواره کوتاهمدت به مدار زمین خبر دادهاند. از جمله در بهمن ۹۱ دولت محمود احمدینژاد از پرتاب ۱۶ دقیقهای یک میمون به فضا با استفاده از «کاوشگر پیشگام» خبر داد.
پرتاب ماهوارههای «امید»، «نوید» و «فجر» در سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵ میلادی نیز «موفقیتآمیز» اعلام شد، اما مقامهای جمهوری اسلامی درباره شکستها و انفجارهای متعدد در مراکز فضایی و پرتاب عمدتا سکوت کردند.
از جمله پرتاب موشکی که ایران آن را ماهوارهبر «سیمرغ» میخواند در سالهای اخیر برای پنج بار متوالی شکست خورد.
شماری از کشورهای غرب و منطقه بر این باورند که جمهوری اسلامی برنامه موشکی خود را در پوشش ماهواره و ماهوارهبر توسعه میدهد.
با آغاز ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی، برای اولین بار در ۱۱ سال گذشته شورای عالی فضای ایران تشکیل جلسه داد و رئیسی در این شورا بر عزم دولت خود برای توسعه برنامههای فضایی تاکید کرد.
ساعاتی پس از انتشار اسنادی که در اسرائیل از طبقهبندی خارج شد، مقامهای بلندپایه ارتش این کشور به خبرنگار ایران اینترنشنال گفتند دو پهپاد ایرانی که سال گذشته توسط جنگندههای اف-۳۵ ارتش اسرائیل سرنگون شدند از نوع «شاهد ۱۹۷» بودهاند.
بر اساس اسنادی که روز دوشنبه ۱۶ اسفند از طبقهبندی خارج و منتشر شد، اسرائیل حدود یک سال پیش برای اولین بار با استفاده از جنگندههای پیشرفته و رادارگریز اف-۳۵ برای رهگیری و انهدام چند پهپاد ایرانی حامل تسلیحات به مقصد نوار غزه و کرانه باختری استفاده کرده است.
رسانههای اسرائیلی تعداد پهپادهای شلیک شده به سوی نوار غزه و کرانه باختری را سه مورد گزارش کرده و گفتهاند دو پهپاد توسط جنگندههای اف-۳۵ و یک پهپاد با استفاده از سامانه الکترونیکی در فاصلهای دور از مرزهای اسرائیل منهدم شد؛ با این حال مقامهای ارتش اسرائیل در گفتوگو با خبرنگاران تنها به دو پهپاد اشاره کردهاند.
مقامهای ارتش اسرائیل گفتند که این دو پهپاد در تلاش بودند از شرق و جنوب اسرائیل تسلیحاتی را به دست شبهنظامیان فلسطینی در کرانه باختری و نوار غزه برسانند.
این مقامها در گفتوگو با خبرنگار ایران اینترنشنال، با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی در سالهای اخیر بر روی برنامه پهپادی خود کار بسیاری کرده است گفتند آنها پس از اینکه در سال ۲۰۱۱ توانستند به پهپادهای غربی دست یابند، توانستند آن را مهندسی معکوس کنند، البته کیفیت پهپادهایی که ساختند به آن اندازه نبود.
در سال ۲۰۱۱ (آذرماه ۹۰) سپاه پاسداران اعلام کرد یک فروند پهپاد آمریکایی آر کیو ۱۷۰ را در شرق ایران «با کمترین خسارت ممکن» سرنگون کرده و در اختیار گرفتهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی هنوز درباره اسناد تازه منتشر شده در اسرائیل اظهار نظری نکردهاند؛ با این حال برخی وبسایتهای ایرانی نوشتهاند پهپادی به نام «شاهد ۱۹۷» در سری شاهد ساخته نشده و احتمالا منظور اسرائیلیها «شاهد ۱۸۱» یا «شاهد ۱۹۱» بوده است.
بر اساس برخی گزارشها، جمهوری اسلامی به دلایل متعدد در سالهای اخیر به استفاده از پهپاد روی آورده؛ نخست اینکه توانایی به دست آوردن تسلیحات بهتر را ندارد، دوم اینکه برایشان مهم است تمامی مراحل طراحی تا ساخت را در ایران انجام دهند و توانایی فناوری خود را به رخ بکشند و مهمتر از همه، به دلیل اینکه استفاده از پهپادها به دلیل داشتن قابلیت پرواز در مسیرهای مختلف، این امکان را به جمهوری اسلامی میدهد که نقش خود را در حملات انکار کند.
بنابر تازهترین اسنادی که در اسرائیل از طبقهبندی خارج شد، ۱۵ مارس سال گذشته دو پهپاد ایرانی که یکی از شرق و دیگری از جنوب راهی اسرائیل بودند، شناسایی شدند.
پس از آن در ساعت ۱:۵۰ جنگندههای اف-۳۵ اسرائیل به پرواز درآمدند و در ساعت ۲ نخستین پهپاد دیده و ساقط شد. دوازده دقیقه بعد نیز پهپاد دوم سرنگون شد.
هر دو پهپاد پیش از ورود به آسمان اسرائیل ساقط شدند اما بقایای آنها به دست اسرائیل افتاد.
پس از آن نیز در ماه مه سال گذشته، یک پهپاد صماد ایرانی که از عراق شلیک شده بود کوشید از مرز شرقی وارد اسرائیل شود اما این پهپاد نیز در نزدیکی مرز با اسرائیل رهگیری و منهدم شد.
بنابر خبرهای رسیده به ایران اینترنشنال، پس از آنکه علی باقری کنی، مذاکره کننده ارشد هستهای ایران به طور ناگهانی وین را ترک کرد، شمار دیگری از اعضای تیم ایران نیز این شهر را ترک کردهاند.
بر اساس اطلاعات دریافتی ایران اینترنشنال، رضا نجفی معاون امور حقوقی وزارت خارجه و همچنین اسماعیل بقایی هامانه سفیر ایران نزد سازمان ملل در ژنو دو تن از کسانیاند که تاکنون وین را ترک کردهاند.
پیشبینی میشود سایر اعضای تیم مذاکرهکننده ایران نیز به زودی وین را ترک کنند و به تهران بازگردند.
علی باقری کنی روز دوشنبه به طور غیرمنتظرهای وین را ترک کرد و به تهران رفت. رسانههای جمهوری اسلامی گفتند که او برای مشورت به تهران بازگشته و به زودی به وین بازخواهد گشت.
با این حال دو دیپلمات غربی به والاستریت ژورنال گفتند مشخص نیست باقری کنی چرا و برای چه مدت به تهران رفته و «اگر اکنون تصمیمات نهایی در واشینگتن و تهران گرفته نشود توافق در خطر جدی قرار خواهد گرفت».
انریکه مورا، هماهنگکننده مذاکرات احیای برجام، نیز روز دوشنبه در توییتی نوشت: «دیگر نه "گفتوگوهای در سطح کارشناسی" در کار است و نه "جلسات رسمی" برگزار خواهد شد. زمان آن است که ظرف چند روز آینده تصمیمهای سیاسی گرفته شود و گفتوگوهای وین پایان یابد.»
بازگشت باقری کنی به تهران پس از آن صورت گرفت که حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، درباره شرط جدید مسکو برای احیای برجام گفتوگو کرد.
روسیه هفته گذشته در اقدامی که گروکشی آشکار تعبیر شد، مذاکرات احیای برجام را به تحریمهای جدید غرب علیه مسکو به دلیل حملهاش به اوکراین گره زد و از آمریکا خواست که تضمین کتبی بدهد در صورت احیای برجام، تحریمهای اخیر تاثیری روی تجارت مسکو با تهران نداشته باشد.
از سوی دیگر نور نیوز، وبسایت وابسته به شورای عالی امنیت ملی ایران، روز سهشنبه دلیل کُندی مذاکرات وین را «تعلل آمریکا» و «موضوع جدید درخواست» ذکر کرد و در توییتی نوشت: طی روزهای آینده مشخص خواهد شد که آیا مذاکرات «به مرحله بررسی درخواست روسیه خواهد رسید یا خیر».
