مقامهای ارشد دولت ترامپ در آستانه دوره تازه مذاکرات هستهای در ژنو اعلام کردند برنامه موشکی و تلاشهای هستهای ایران تهدیدی مستقیم علیه امنیت و منافع آمریکا است و تاکید کردند تهران «نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.»
به گزارش خبرگزاری رویترز این اظهارات در حالی مطرح شده که مذاکرهکنندگان دو کشور قرار است روز پنجشنبه ۷ اسفند در ژنو دیدار کنند؛ سومین دور گفتوگوهای هستهای در سال جاری. به نوشته رویترز، این مذاکرات همزمان با استقرار یکی از گستردهترین آرایشهای نظامی آمریکا در خاورمیانه و در سایه احتمال حملات نظامی علیه جمهوری اسلامی برگزار میشود.
رویترز نوشت ترامپ در سخنرانی «وضعیت کشور» خود، [حکومت] ایران را متهم کرد که برنامه هستهایاش را از سر گرفته و در حال توسعه موشکهایی است که «بهزودی» میتوانند به خاک آمریکا برسند. او همچنین تهران را مسئول بمبگذاریهای کنار جادهای دانست که به کشته شدن نظامیان و غیرنظامیان آمریکایی انجامیده و هشدار داد اگر توافقی حاصل نشود، «روز بسیار بدی» در انتظار ایران خواهد بود. در مقابل، حکومت ایران تهدید کرده در صورت حمله، پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا چهارشنبه شب ۶ اسفند به وقت واشیگتن به خبرنگاران گفت: «رییسجمهوری در سخنان دیشب به روشنی گفت که او همیشه ترجیح میدهد مذاکره کند، اما من میخواهم همه بدانند که حکومت ایران تهدیدی بسیار جدی برای ایالات متحده بوده و مدتهاست که چنین است.»
روبیو تاکید کرد [حکومت] ایران پس از آنکه برنامه هستهایاش «نابود شد» تلاش کرده بخشهایی از آن را بازسازی کند و افزود هرچند تهران در حال حاضر غنیسازی نمیکند، اما «در تلاش است به نقطهای برسد که در نهایت بتواند این کار را انجام دهد.»
او همچنین برنامه موشکهای بالستیک ایران را تهدیدی برای منافع آمریکا و اروپا توصیف کرد و گفت اصرار تهران بر خارج نگه داشتن این موضوع از مذاکرات ژنو «مشکل بزرگی» است. به گزارش رویترز، دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا پیشتر اعلام کرده ایران بزرگترین زرادخانه موشکهای بالستیک در خاورمیانه را در اختیار دارد.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز گفت استیو ویتکاف و جرد کوشنر نمایندگان آمریکا در ژنو خواهند بود و تاکید کرد: «اصل موضوع بسیار ساده است؛ ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.» معاون رییس جمهوری آمریکا همچنین به خبرنگاران گفت، آمریکا شواهدی دارد که نشان میدهد حکومت ایران تلاش میکند برنامه هستهای خود را پس از حمله تابستان گذشته بازسازی کند.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، پیش از مذاکرات با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، دیدار کرد و به گزارش رسانههای ایرانی، بر مواضع تهران درباره حق بهرهبرداری صلحآمیز هستهای و ضرورت لغو تحریمهای آمریکا تاکید کرده است.
این در حالی است که شبکه کان اسرائیل نیز به نقل از یک دیپلماتیک عرب فاش کرد جمهوری اسلامی در پیشنویس پیشنهادات خود به آمریکا اعلام کرده که حاضر است میزان غنیسازی اورانیوم را به به حدود ۳.۶ درصد کاهش دهد؛ سطحی مشابه آنچه در توافق هستهای برجام مورد توافق قرار گرفته بود.
این دیپلمات در جریان بندهای مهم یکی از اسناد پیشنویس قرار گرفته که قرار است پنجشنبه در مذاکرات ژنو از سوی ایرانیها ارائه شود. او گفت که آمریکا در دور قبلی بر اصل «غنیسازی صفر» پافشاری نکرده بود.
در این پیشنویس، تعلیق هفتساله غنیسازی اورانیوم پیشنهاد شده است، اما دولت آمریکا خواهان تعهدی ۱۰ ساله است که در توافق نهایی گنجانده شود. این در حالی است که وبسایت آکسیوس، بهنقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه دیگر چهارشنبه هفتم اسفند گزارش داد که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رییسجمهوری ایالات متحده، سهشنبه در نشستی خصوصی اعلام کرده که آمریکا خواهان آن است که هر توافق هستهای جدید با ایران بهطور نامحدود و دائمی برقرار بماند.
به نوشته شبکه کان، یکی از موضوعهای محل اختلاف جدی، اورانیومی است که جمهوری اسلامی در اختیار دارد و میزان آن چند صد کیلوگرم برآورد میشود. این دیپلمات گفت تهران با انتقال این مواد به خارج از خاک خود مخالفت میکند و تنها حاضر است سطح غنیسازی آن را کاهش دهد، در حالی که واشینگتن بر انتقال این ذخایر به خارج از کشور اصرار دارد.
