دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد کشورهایی که با «سیاستهای ضدآمریکایی» گروه بریکس همراه شوند، مشمول ۱۰ درصد تعرفه اضافی خواهند شد. وزیر خزانهداری آمریکا نیز گفت اگر شرکای تجاری این کشور با واشینگتن به توافق نرسند، تعرفههای تجاری از ۱۰ مرداد اعمال خواهند شد.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «هر کشوری که با سیاستهای ضدآمریکایی بریکس همراهی کند، مشمول تعرفه اضافی ۱۰ درصدی خواهد شد. هیچ استثنایی در این سیاست وجود نخواهد داشت. از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم!»
او در پیام خود هیچ توضیحی درباره منظورش از «سیاستهای ضدآمریکایی» ارائه نکرد.
در واکنش به این موضع، ماو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، دوشنبه ۱۶ تیر در پکن گفت: «تعرفهها نباید بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار و اجبار به کار گرفته شوند.»
او افزود که گروه بریکس از «همکاری برد-برد» حمایت میکند و «علیه هیچ کشوری نیست».
آفریقای جنوبی که با تعرفههای ۳۰ درصدی آمریکا مواجه شده اما اجرای آنها در انتظار مذاکرات تجاری به تعویق افتاده است، بار دیگر تاکید کرد که «ضدآمریکایی نیست».
سخنگوی وزارت تجارت این کشور گفت که گفتوگوها با دولت آمریکا «همچنان سازنده و ثمربخش» است.
سخنگوی کرملین نیز اعلام کرد همکاری روسیه با بریکس مبتنی بر «نگاهی مشترک به جهان» است و «هرگز علیه کشورهای ثالث جهتگیری نخواهد داشت».
هند و برزیل که میزبانی نشست جاری بریکس را بر عهده دارد، بلافاصله به تهدید تعرفهای ترامپ واکنشی رسمی نشان ندادند.
لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رییسجمهوری برزیل، به خبرنگاران گفت که تنها پس از پایان نشست درباره این موضوع اظهار نظر خواهد کرد.
سخنان آغازین او در جمع رهبران بریکس در ریودوژانیرو در روز دوشنبه، بر مسائل زیست محیطی و سلامت عمومی متمرکز بود که در دستور کار رسمی نشست قرار دارند.
یک دیپلمات برزیلی که مجاز به اظهار نظر رسمی نبود، به رویترز گفت که تهدید ترامپ اهمیت گروه بریکس را برجسته میکند، چرا که: «این گروه به کشورهای در حال توسعه امکان میدهد تا برای وضع قواعد منصفانه و کارآمد جهانی در موضوعاتی چون تجارت، استدلال و چانهزنی کنند.»
بسیاری از اعضای بریکس و کشورهای نزدیک این گروه، وابستگی بالایی به تجارت با ایالات متحده دارند.
گروه اولیه بریکس در سال ۲۰۰۹ با حضور رهبران برزیل، چین، روسیه و هند شکل گرفت. این بلوک بعدا آفریقای جنوبی را نیز دربر گرفت و سال گذشته کشورهای اتیوپی، امارات متحده عربی، اندونزی، ایران، عربستان سعودی و مصر نیز به عضویت آن درآمدند.
امکان بازگشت تعرفههای سنگین
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در مصاحبه با شبکه سیانان هشدار داد در صورت عبور از ضربالاجل ۱۸ تیر، نرخهای تعرفهای به سطوح بسیار سنگینی برمیگردند که ترامپ پیشتر در ۱۳ فروردین فهرست آن را اعلام کرده بود.
رییسجمهوری آمریکا نیز ۱۵ تیر به خبرنگاران گفت حدود ۱۲ نامه را برای اطلاعرسانی به کشورهای مختلف درباره افزایش نرخ تعرفهها امضا کرده که قرار است دوشنبه ۱۶ تیر ارسال شوند.
ترامپ افزود: «فکر میکنم تا ۹ جولای (۱۸ تیر) یا با بیشتر کشورها به توافق میرسیم یا برایشان نامه میفرستیم.»
او تاکید کرد برخی توافقها هماکنون نهایی شدهاند.
هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا هم که در کنار ترامپ ایستاده بود، تایید کرد تعرفهها از ۱۰ مرداد اجرایی خواهند شد.
او در عین حال اضافه کرد: «در حال حاضر این رییسجمهور [ترامپ] است که نرخها و توافقها را مشخص میکند.»
نتایج راهبرد فشار حداکثری ترامپ در سیاستهای تعرفهای
ترامپ اواسط فروردین تعرفهای ۱۰ درصدی بر کالاهای تقریبا تمامی شرکای تجاری آمریکا وضع کرد و گفت در عرض چند روز این نرخها را برای برخی کشورها افزایش خواهد داد.
او کمی بعد و به سرعت طرح افزایش تعرفهها را بهمدت حدود سه ماه به حالت تعلیق درآورد تا فرصت برای مذاکرات تجاری فراهم شود. در این مدت کشورها تلاش کردهاند با دستیابی به توافقی با واشینگتن، از تعرفههای سنگین ترامپ در امان بمانند.
تاکنون دولت ترامپ از دستیابی به توافق با بریتانیا و ویتنام خبر داده است. همچنین واشینگتن و پکن توافق کردهاند بهطور موقت تعرفههای سنگین وضعشده علیه کالاهای یکدیگر را کاهش دهند.
وزیر خزانهداری آمریکا در ادامه مصاحبه خود با سیانان گفت واشینگتن به توافق تجاری با چند کشور نزدیک شده است: «فکر میکنم طی یکی دو روز آینده چند اعلامیه مهم خواهیم داشت.»
بسنت مشخص نکرد این توافقها با کدام کشورهاست و گفت: «نمیخواهم فعلا خیالشان را راحت کنم.»
او تاکید کرد راهبرد دولت ترامپ اعمال «فشار حداکثری» است و به اتحادیه اروپا بهعنوان نمونهای از پیشرفت در این مسیر اشاره کرد: «بعد از یک شروع کُند، حالا دارند خیلی خوب پیش میروند.»
مذاکرهکنندگان اتحادیه اروپا و ایالات متحده در حال حاضر مشغول گفتوگو هستند.
وزیر دارایی فرانسه ۱۴ تیر ابراز امیدواری کرد که بهزودی توافقی تجاری میان دو طرف حاصل شود.
با این حال، سایر کشورها همچنان نگرانی خود را از سیاستهای تعرفهای دولت ترامپ ابراز میکنند.
شینزو ایشیبا، نخستوزیر ژاپن، ۱۵ تیر گفت در مذاکرات تجاری با واشینگتن «بهراحتی کوتاه نخواهد آمد».
رهبران کشورهای عضو سازمان بریکس که در ریو دو ژانیرو برزیل گرد هم آمدهاند نیز نسبت به اعمال تعرفههای وارداتی «غیرمتمایز» ابراز «نگرانی جدی» کردند. تعرفههایی که بدون در نظر گرفتن تفاوت میان کشورها یا شرایط خاص هر یک اعمال میشوند.
آنها هشدار دادند این تعرفههای «غیرقانونی» خطر آسیب به تجارت جهانی را در پی دارند.
نخستوزیر اسرائیل دوشنبه ۱۶ تیر برای دیدار با ترامپ وارد واشینگتن شد.
روزنامه گاردین با اشاره به این سفر نوشت نتانیاهو که روابط پیچیدهای با رییسجمهوری آمریکا دارد، این بار در موضع قدرت به کاخ سفید میرود.
گاردین افزود ترامپ ماه گذشته از نتانیاهو ابراز ناراحتی کرد اما حالا پس از حمله هوایی آمریکا به برنامه هستهای جمهوری اسلامی، دو رهبر در موضع یکسانی قرار گرفتهاند.
ناظران معتقدند نتانیاهو با دست پر و در موضع سیاسی قدرتمندی به واشینگتن رفته که میتواند پوشش دیپلماتیک لازم را برای پایان جنگ غزه فراهم کند، بدون اینکه با مخالفت حامیان راستگرای خود روبهرو شود.
واکنش حماس به پیشنهاد آتشبس
حماس به پیشنهاد آتشبس ۶۰ روزه از سوی اسرائیل واکنش مثبت نشان داده و خواستار پایان کامل جنگ و توزیع کمکها از طریق سازمان ملل شده است.
حماس مخالف نقش «بنیاد کمکهای بشردوستانه غزه» است که آمریکا و اسرائیل از آن حمایت میکنند.
در نقاط توزیع کمکها از سوی این بنیاد، بارها به مردم تیراندازی شده و صدها نفر کشته شدهاند.
از سوی دیگر، اسرائیل تغییرات پیشنهادی حماس در توافق آتشبس را «غیرقابل قبول» خوانده اما نتانیاهو اعلام کرده است مذاکرهکنندگان خود را برای گفتوگوهای غیرمستقیم به قطر میفرستد.
امیدواری ترامپ به حصول توافق
نتانیاهو پیش از پرواز به آمریکا گفت اسرائیل اکنون فرصت دارد تا «دایره صلح را فراتر از آنچه تصور میکردیم، گسترش دهد».
او همچنین تاکید کرد مذاکرهکنندگان اسرائیلی دستورات روشنی برای دستیابی به آتشبس دارند و ترامپ میتواند در تحقق این اهداف کمک کند.
این نخستین مذاکرات بر سر آتشبس در غزه طی شش هفته اخیر است.
ترامپ با ابراز امیدواری از این روند به خبرنگاران گفت: «توافق غزه ممکن است هفته آینده حاصل شود.»
پیش از این دیدار، ران درمر، مشاور ارشد استراتژیک نتانیاهو، با جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، مارکو روبیو، وزیر خارجه و استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در امور خاورمیانه، گفتوگو کرد.
گاردین به نقل از منابع آگاه نوشت که در این گفتوگوها، شرایط پس از جنگ، امکان حذف حماس از غزه و واگذاری بازسازی آن به جامعه بینالمللی مورد بحث قرار گرفت.
آینده غزه پس از جنگ
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، اعلام کرد کشورش قصد ندارد در نوار غزه بماند.
او افزود حضور امنیتی اسرائیل در غزه مشابه حضور کنونی آن در کرانه باختری خواهد بود.
دانون تاکید کرد آتشبس ۶۰ روزه به معنای پایان جنگ نیست و افزود در همین دوره، درباره آتشبس دائمی مذاکره خواهد شد.
جزییات توافق پیشنهادی
طرح آتشبس شامل آزادی ۲۸ گروگان اسرائیلی در مدت ۶۰ روز است. از این تعداد، ۱۰ نفر در قید حیات هستند و ۱۸ نفر جان خود را از دست دادهاند.
در این مهلت سازمان ملل و هلال احمر فلسطین اختیارات بیشتری برای گسترش عملیات کمکرسانی در غزه خواهند داشت.
ارتش اسرائیل ابتدا از بخشهایی از شمال غزه عقبنشینی میکند و یک هفته بعد از جنوب خارج میشود.
بر اساس این طرح، ۲۲ گروگان دیگر در غزه خواهند ماند که تنها ۱۰ نفر از آنها زنده هستند.
نگرانی از کُندی مذاکرات
گاردین نوشت مهمترین پرسش این است که ترامپ تا چه اندازه حاضر است برای نتانیاهو صبر کند، چرا که رییسجمهوری آمریکا پیشتر از روند مذاکرات مربوط به غزه انتقاد کرده بود.
ترامپ پیش از این در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «در مورد غزه توافق کنید. گروگانها را برگردانید!»
او همچنین با اشاره به آتشبس شکننده میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، در کاخ سفید گفته بود: «ایران آتشبس را نقض کرد، اسرائیل نیز همین کار را انجام داد. من از اسرائیل راضی نیستم.»
نتانیاهو حالا برای سومین بار از ابتدای دور دوم ریاستجمهوری ناپیوسته ترامپ به آمریکا سفر کرده است.
به نظر میرسد او با برنامهای مشخص وارد واشینگتن شده، در حالی که ترامپ با وجود تاکید بر مهارتهای مذاکرهاش، کنترل چندانی بر روند آتشبس در غزه ندارد.
روزنامه تلگراف در گزارشی نوشت یافتههای تحقیقات این کمیته مشخص خواهند کرد که حملات سایبری تهران چه خسارتهایی به شرکتهای بریتانیایی وارد آوردهاند.
به گفته منابع آگاه، این یافتهها ثابت میکنند جمهوری اسلامی همتراز با چین و روسیه، همچنان یکی از بزرگترین تهدیدات دولتی علیه بریتانیا به شمار میرود.
ادامه تلاشهای سپاه پاسداران برای دخالت در امور بریتانیا نیز از دیگر مواردی است که در این گزارش به آن اشاره شده است.
این گزارش که بیش از ۱۰۰ صفحه دارد، حاصل دو سال تحقیق و مبتنی بر گفتوگو با کارشناسان ایرانی در نهادهای اطلاعاتی بریتانیا و بررسی اسناد طبقهبندیشده است.
تایید رسمی استارمر بر گزارش تهدیدات حکومت ایران
تلگراف در ادامه گزارش خود نوشت انتظار میرود این سند زنگ هشداری جدی برای وزیران دولت کییر استارمر در خصوص تهدیدات مستمر جمهوری اسلامی و توانایی تهران برای اقدام در داخل خاک بریتانیا باشد.
تلگراف افزود این گزارش به امضا و تایید نهایی نخستوزیر بریتانیا رسیده است.
برخلاف دیگر کمیتههای پارلمان، سطح حساسیت فعالیت این کمیته بهگونهای است که نخستوزیر پیش از انتشار گزارش، شخصاً از محتوای آن مطلع میشود.
این گزارش در شرایطی منتشر میشود که تنشها در خاورمیانه در پی درگیری نظامی میان جمهوری اسلامی و اسرائیل و نیز بمباران سه سایت هستهای ایران از سوی آمریکا، افزایش یافتهاند.
پیشتر مقامهای جمهوری اسلامی بهصورت ضمنی تهدید کرده بودند در صورت حمایت بریتانیا از حملات هوایی اسرائیل، پایگاههای نظامی این کشور در خاورمیانه میتواند در معرض حمله قرار گیرد.
استارمر در نهایت از اقدام نظامی آمریکا علیه تاسیسات هستهای ایران بهصورت کامل حمایت نکرد و همچنین حاضر به موضعگیری در رابطه با «قانونی» بودن این حملات نشد.
کمیته اطلاعات و امنیت با سایر کمیتههای پارلمانی بریتانیا تفاوت دارد؛ هر ۹ عضو این کمیته دارای مجوز دسترسی به اطلاعات طبقهبندیشدهاند تا امکان نظارت بر عملکرد نهادهای اطلاعاتی کشور را داشته باشند.
جلسات این کمیته پشت درهای بسته برگزار میشود و تهیه گزارشهای آن، شامل یافتهها و توصیهها، با مشارکت مستقیم مسئولان اطلاعاتی و در بازهای بهمراتب طولانیتر از دیگر کمیتههای پارلمانی صورت میگیرد.
نفوذ سپاه پاسداران در بریتانیا
دولت بریتانیا بهمن ۱۴۰۲ در واکنش به تهدیدات علیه خبرنگاران ایراناینترنشنال، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی را تحریم کرد.
کن مککالوم، رییس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا (امآی۵)، سال ۲۰۲۴ در یک سخنرانی عمومی کمسابقه، ابعاد توطئههای خنثیشده نیروهای امنیتی حکومت ایران را فاش کرد.
او گفت جمهوری اسلامی طی دو سال گذشته پشت «توطئههایی پی در پی» در بریتانیا قرار داشته که با «سرعت و مقیاسی بیسابقه» برنامهریزی شدهاند.
مککالوم افزود: «از دی ۱۴۰۰ به ۲۰ توطئه تحت حمایت ایران پاسخ دادهایم که تهدیدات بالقوه مرگباری برای شهروندان و ساکنان بریتانیا بودهاند.»
او هشدار داد عوامل دولتی جمهوری اسلامی مانند سرویسهای اطلاعاتی روسیه، بهطور گسترده از قاچاقچیان بینالمللی مواد مخدر گرفته تا خلافکاران سطح پایین، بهعنوان واسطه در عملیات خود استفاده میکنند.
انتظار میرود کمیته اطلاعات و امنیت در گزارش خود اعلام کند که جمهوری اسلامی همچنان به توطئهچینی و طراحی عملیات علیه افراد ساکن بریتانیا ادامه میدهد.
مخالفان جمهوری اسلامی که در خاک بریتانیا زندگی میکنند، بهطور ویژه بهعنوان افراد در معرض خطر مشخص خواهند شد.
همچنین هشدارهایی درباره احتمال حملات تلافیجویانه حکومت ایران در قاره اروپا مطرح خواهد شد.
گزارش این کمیته همچنین جزییاتی درباره نفوذ سپاه پاسداران در بریتانیا ارائه خواهد داد.
روزنامه تلگراف پیشتر گزارش داد وزارت خزانهداری بریتانیا در حال تحقیق درباره شرکتهای بریتانیایی است که مظنون به نقض تحریمها علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی هستند.
