بلومبرگ گزارش داد که فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده خواستار اعزام موشکهای هایپرسونیکِ «دارک ایگل» به خاورمیانه برای استفاده احتمالی علیه جمهوری اسلامی شده است. در صورت تایید، این نخستین استقرار رزمی یک سلاح هایپرسونیک آمریکا خواهد بود.
رسانه آمریکایی بلومبرگ پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت خبر داد که سنتکام این درخواست را با هدف دستیابی به سامانهای با بُرد بیشتر برای هدف قرار دادن احتمالی پرتابگرهای موشکهای بالستیک در عمق خاک ایران مطرح کرده است.
این رسانه بهنقل از «فردی که بهطور مستقیم از این درخواست سنتکام اطلاع دارد» نوشت: «این درخواست با این استدلال توجیه شده که حکومت ایران پرتابگرهای خود را از بُرد موشک «پرسیژن استرایک» خارج کرده است.»
این منبع تاکید کرد که سامانه دارک ایگل هنوز بهطور کامل علمیاتی اعلام نشده و دولت آمریکا نیز هنوز تصمیمی درباره استقرار آنها در خاورمیانه نگرفته است.
بر اساس گزارشها، جمهوری اسلامی مکان پرتابگرهای موشک را بهتازگی تغییر داده و آنها را به عمقی از ایران منتقل کرده است که از بُرد سامانههای پرسیژن استرایک خارجاند.
بیشترین بُرد نسخه فعلی موشکهای پرسیژن استرایک حدود ۵۰۰ کیلومتر (کمی بیش از ۳۰۰ مایل) اعلام شده است.
بهنوشته بلومبرگ «دارک ایگل» که با نام «سلاح هایپرسونیک دوربُرد» نیز شناخته میشود، بُردی بیش از دو هزار و ۷۷۶ کیلومتر (۱,۷۲۵ مایل) دارد، هرچند تواناییهای دقیق آن محرمانه است. این سلاح به گونهای طراحی شده است که با سرعتی بیش از پنج برابر سرعت صوت به سوی هدف حرکت کند و بتواند برای پرهیز از رهگیری، مانور دهد.
روزنامه بریتانیایی تلگراف درباره این سامانه موشکی نوشت: «اگرچه توسعه دارک ایگل در هالهای از محرمانگی پیش رفته، اما گزارشها حاکی است که این موشک هستهایِ مجهز به فناوری بوستگلاید به ارتفاعات بالای جو میرسد و برای گریز از پدافند هوایی، توان مانور دارد.
تلگراف در گزارشی که پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت منتشر شد، این موضوع را نشانهای دیگر مبنی بر آمادهسازی واشینگتن برای حملات بیشتر علیه جمهوری اسلامی دانست.
این گزارش در حالی منتشر میشود که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، تحت فشار فزایندهای برای حل بحران ایران است. از سوی دیگر، جمهوری اسلامی دستکم در اظهار نظرهای عمومی مقامها بر این تاکید میکند که حاضر به عقبنشینی از برنامه هستهای و موشکی خود و پذیرفتن شروط ایالات متحده در مذاکرات نیست.
بهنوشته تلگراف مقامهای واشینگتن امیدوارند حملات تازه، تهران را وادار کند در زمینه برچیدن برنامه هستهای خود انعطاف بیشتری نشان دهد.
رسانه آمریکایی آکسیوس چهارشنبه ۹ اردیبهشت بهنقل از سه منبع آگاه نوشت که فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده طرحی را برای یک موج «کوتاه و قدرتمند» حمله به اهدافی در ایران آماده کرده است.
این رسانه ساعاتی بعد از انتشار این گزارش نوشت که ترامپ پنجشنبه گزارشی از برَد کوپر، فرمانده سنتکام، دریافت خواهد کرد که حاوی گزینههای پیشنهادی برای رویارویی با جمهوری اسلامی است.
به گزارش اکسیوس، راهبرد دیگری که برنامهریزان نظامی آمریکا در حال بررسی آن هستند، تصرف بخشی از تنگه برای باز کردن آن به روی کشتیرانی تجاری است؛ عملیاتی که ممکن است شامل نیروهای زمینی نیز باشد.
از سوی دیگر، روزنامه واشینگتنپست چهارشنبه ۹ اردیبهشت به نقل از چند مقام آمریکایی نوشت که ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد» طی روزهای آینده خاورمیانه را ترک و بهسوی آمریکا حرکت میکند.
به نوشته این رسانه، بازگشت این ناو در شرایطی که مذاکرات صلح میان آمریکا و حکومت ایران متوقف مانده، بخش قابل توجهی از قوای نظامی آمریکا در منطقه را کاهش میدهد.
بلومبرگ به نقل از بکا واسر، سردبیر بخش دفاعی این رسانه نوشت که هر دو طرف تخاصم از فرصت سههفتهای آتشبس برای بازیابی توان نظامی، بازآرایی تسلیحاتی و برنامهریزی نظامی استفاده کردهاند. او پیشبینی میکند: «دورهای بعدی جنگ در صورت وقوع مرگبارتر خواهد بود.»
نخستین استقرار رزمی موشکهای هایپرسونیک به چه معناست؟
بلومبرگ همچنین نوشت که اگر اعزام سامانه دارک ایگل تایید شود، نخستین استقرار رزمی موشکهای هایپرسونیک آمریکا خواهد بود. این در حالی است که روسیه و چین سامانههای هایپرسونیک خود را پیشتر مستقر و از آنها استفاده کردهاند.
روسیه استفاده از موشکهای کلاس هایپرسونیک مانند موشک کینژال را در سال ۲۰۱۹ آغاز کرد و در جنگ اوکراین نیز آنها را به کار گرفت. پکن نیز در سال ۲۰۲۰ موشک دیاِف-۱۷ از نوع هایپرسونیک را مستقر کرد.
روزنامه تلگراف نوشت: «پیشرفتهترین موشک فعلی آمریکا، به نام ضربت دقیق یا PrSM، هماکنون علیه ایران مستقر شده است. اما این موشک تنها میتواند اهدافی را تا فاصله ۳۰۰ مایلی هدف قرار دهد؛ به این معنا که «دارک ایگل» برد آمریکا را در داخل ایران بهطور قابل توجهی افزایش خواهد داد.»
این رسانه افزود توسعه این سلاح هایپرسونیک آمریکا به دلیل موانع فنی جدی، همچنین محدودیتهای زنجیره تامین و شکستهای آزمایشی، سالها با تاخیر روبهرو بوده است.
به نوشته بلومبرگ دارک ایگل از ابتدا برای مقابله با پدافندهای هوایی پیشرفته چین یا روسیه طراحی شده بود. شرکت توسعهدهنده این سامانه لاکهید مارتین است هر موشک آن حدود ۱۵ میلیون دلار هزینه دارد. تعداد این موشکها بیش از هشت فروند نیست. دفتر پاسخگویی دولت آمریکا به بلومبرگ گفته است که هزینه هر آتشبار حدود ۲.۷ میلیارد دلار خواهد بود.
آمریکا پیشتر بخش عمده ذخایر موشک کروز پنهانکار JASSM-ER خود را، که آن هم برای جنگ با قدرتی نظامی نزدیک به سطح آمریکا طراحی شده بود، به خاورمیانه منتقل کرده است. تاکنون حدود ۱۱۰۰ فروند از این موشکها در جنگ ایران شلیک شده است.
آمریکا در هفتههای گذشته بارها بر برتری هوایی در آسمان ایران تاکید کرده است؛ به این معنا که هواپیماهایش در برخی بخشهای ایران میتوانند بدون مواجهه با تهدید جدی عملیات انجام دهند. با اینحال در جریان درگیریها چندین فروند هواپیمای MQ-9 آمریکا، به همراه چندین جنگنده سرنشیندار، سرنگون شدهاند که نشان میدهد بخشهای دیگری از حریم هوایی ایران همچنان برای آمریکا خطرناک است.
این مقام کاخ سفید که نخواست نامش برده شود، پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت در گفتوگو با ایراناینترنشنال گفت: «دولت در حال گفتوگوهای فعال با کنگره درباره این موضوع است. آن گروه از اعضای کنگره که تلاش میکنند با زیر پا گذاشتن اختیارات فرمانده کل قوا امتیاز سیاسی کسب کنند، تنها باعث تضعیف ارتش ایالات متحده در خارج از کشور خواهند شد؛ چیزی که هیچ مقام منتخب نباید خواهان آن باشد.»
یک عضو مجلس نمایندگان نیز به ایراناینترنشنال گفت کاخ سفید مذاکرات با کنگره آمریکا برای صدور مجوز جنگ آغاز کرده است و به این ترتیب کنگره آمریکا دیگر نخواهد توانست مانع حملات احتمالی ترامپ به جمهوری اسلامی شود
همزمان آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، به ایراناینترنشنال گفت: «رییسجمهوری ترامپ از پیش از آغاز عملیات "خشم حماسی" با کنگره شفاف بوده است و مقامات دولت بیش از ۳۰ جلسه توجیهی دوحزبی برای اعضای کنگره برگزار کردهاند تا آنها را در جریان بهروزرسانیهای نظامی قرار دهند.»
او افزود: «ترجیح رییسجمهوری همیشه دیپلماسی است و ایران میخواهد به توافق برسد.»
اولین حضور هگست در کنگره پس از آغاز جنگ علیه جمهوری اسلامی
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح میشود که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، برای ارائه شهادت درباره جنگ ایران در کنگره این کشور حاضر شد.
او چهارشنبه ۹ اردیبهشت در نخستین حضور خود در کنگره از زمان آغاز جنگ ایران به پرسشهای اعضای کمیته خدمات نظامی مجلس نمایندگان پاسخ داد.
هگست، در این نشست تاکید کرد واشینگتن همچنان مصمم به جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای است.
وزیر جنگ ایالات متحده، همچنین در پاسخ به سوال یک نماینده کنگره درباره زمان احتمالی پایان جنگ ایران، گفت ارتش آمریکا هرگز درباره اینکه تا چه مدت به یک ماموریت متعهد خواهد ماند، دست خود را برای دشمن رو نمیکند.
کریسی هولاهان، نماینده دموکرات، از هگست پرسید: «فقط در حد یک برآورد کلی، فکر میکنید چند ماه دیگر زمان لازم دارید تا بتوانید عملیات را با موفقیت به پایان برسانید؟ و فکر میکنید چند میلیارد دلار دیگر از این نهاد درخواست خواهید کرد؟»
هگست از ارائه هرگونه برآورد مشخص درباره مدت ادامه عملیات یا هزینههای احتمالی آن خودداری کرد.
همچنین آدام اسمیت، نماینده دموکرات، خطاب به هگست گفت تاسیسات هستهای ایران در حمله آمریکا در سال ۲۰۲۵ «بهطور کامل نابود شد» با این حال دولت جنگ تازهای آغاز کرد.
اسمیت گفت: «شما همین حالا گفتید که ما مجبور بودیم این جنگ را، ۶۰ روز پیش، آغاز کنیم چون سلاح هستهای یک تهدید قریبالوقوع بود. حالا میگویید که بهطور کامل نابود شده بود؟»
هگست در پاسخ گفت جمهوری اسلامی «از جاهطلبیهای هستهای خود دست نکشیده بود» و همچنان هزاران موشک در اختیار داشت.
جنگ آمریکا با جمهوری اسلامی در قالب محاصره دریایی ادامه دارد و مختل شدن تردد کشتیها در تنگه هرمز نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی جهانی این درگیری را افزایش داده است.
ارتش آمریکا نیز در جریان این جنگ بخش قابل توجهی از مهمات خود را مصرف کرده و کنگره باید برای جایگزینی آن بودجه تازهای اختصاص دهد.
این روزنامه نوشت که تصمیم امارات فراتر از یک موضوع اقتصادی است و زنگ خطر را برای نظم ژئوپلیتیک قدیمی خاورمیانه به صدا درآورده است.
جنگ با جمهوری اسلامی، گسلهای سیاسی قدیمی میان جهان عرب و اسرائیل را از بین برده است.
اکنون امارات متحده عربی بهعنوان مرکز مالی خلیج فارس، همکاریهای امنیتی خود را با اسرائیل بهشکل چشمگیری گسترش داده است.
اسرائیل برای نخستین بار فناوری دفاع موشکی «گنبد آهنین» را به همراه نیروهای عملیاتی خود به امارات اعزام کرده است.
این سطح از همکاری نظامی میان یک کشور عربی و اسرائیل تا چند سال پیش غیرممکن به نظر میرسید. امارات با این اقدام قصد دارد موازنه راهبردی در منطقه را حتی از طریق قدرت نظامی تغییر دهد.
خروج از سایه عربستان سعودی
امارات متحده عربی از فرصت جنگ استفاده کرد تا از زیر سایه همسایه بزرگتر خود، یعنی عربستان سعودی، خارج شود.
مقامات اماراتی اعلام کردند که منافع ملی آنها در اولویت قرار دارد. خروج از اوپک دقیقا زمانی اعلام شد که سران کشورهای خلیج فارس در عربستان برای نمایش اتحاد گرد هم آمده بودند.
این اقدام پیامی روشن به ریاض بود که ابوظبی دیگر پیرو سیاستهای جمعی نیست.
امارات دلایل اقتصادی محکمی نیز برای این جدایی دارد. سهمیهبندیهای اوپک حدود ۳۰ درصد از ظرفیت تولید نفت این کشور را مسدود کرده بود.
امارات میخواهد با افزایش سریع تولید نفت، درآمدهای خود را برای جبران خسارات ناشی از جنگ تقویت کند.
همچنین این کشور قصد دارد سرمایههای خود را صرف ساخت خط لولههایی کند که تنگه هرمز را دور میزنند.
گسست در شورای همکاری خلیج فارس
حملات جمهوری اسلامی به زیرساختهای امارات، نگاه رهبران این کشور را نسبت به متحدانشان تغییر داد.
تهران در طول درگیریها حدود ۲۸۰۰ پهپاد و موشک به سمت امارات شلیک کرد. رهبران امارات از رویکرد محافظهکارانه عربستان و عمان در برابر این حملات خشمگین هستند.
انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک حاکم امارات، موضع شورای همکاری خلیج فارس را «ضعیفترین در تاریخ» توصیف کرد.
در حالی که عربستان به دنبال مسیرهای دیپلماتیک برای کاهش تنش با تهران بود، امارات اقدامات سختگیرانهای را آغاز کرد.
ابوظبی نهادهای ایرانی را تعطیل کرد و منابع مالی و داراییهای این کشور را تحت فشار قرار داد.
جاهطلبیهای نظامی و استراتژیک «اسپارت کوچک»
محمد بن زاید، رییس امارات، کشورش را به یک قدرت نظامی تبدیل کرده است که ابایی از بهکارگیری سلاح برای پیشبرد اهدافش ندارد.
جیمز ماتیس، وزیر دفاع سابق آمریکا، بهدلیل توان نظامی بالای این کشور نسبت به جمعیتش، به آن لقب «اسپارت کوچک» داده بود.
امارات اکنون به جای تکیه بر ائتلافهای عربی، بر مشارکت با آمریکا و رابطه عمیق با اسرائیل متمرکز شده است.
کارشناسان معتقدند محمد بن زاید بهدنبال ایفای نقشی مستقل و بزرگ در سیاست بینالملل است.
خروج از اوپک و نهادهای سنتی عربی، نشاندهنده تولد اماراتی است که دیگر با قالبهای قدیمی خاورمیانه سازگار نیست.
این کشور ترجیح میدهد به جای حرکت در سایه دیگران، خود به قطب جدید قدرت و امنیت در منطقه تبدیل شود.
نشریه پولیتیکو شامگاه چهارشنبه ۹ اردیبهشت در گزارشی به بررسی چالش جدی اتحادیه اروپا در شناسایی میزان سوخت موجود در ذخایر خود پرداخت.
ابهام در میزان ذخایر واقعی
در حالی که شرکتهای هواپیمایی، پروازها را لغو میکنند و مقامات از مردم میخواهند سفرهای خود را کاهش دهند، هیچکس نمیداند چه مقدار سوخت در کل قاره باقی مانده است.
جنگ با جمهوری اسلامی و بسته شدن تنگه هرمز، قیمت سوخت را در اروپا بهشدت افزایش داده است.
توبیاس مایر، مدیرعامل گروه دیاچال، در این باره گفت: «ما برای ماههای مه و ژوئن آماده هستیم، اما پیشبینی اتفاقات پس از آن بسیار دشوار است.»
هزینههای سنگین و دادههای ناقص
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، اعلام کرد که جنگ با جمهوری اسلامی، روزانه ۵۰۰ میلیون یورو هزینه اضافی انرژی به این اتحادیه تحمیل میکند.
او تاکید کرد آمار دقیقی از میزان برداشت از ذخایر استراتژیک وجود ندارد.
اگرچه اطلاعات ذخایر دولتی تا حدی شفاف است، اما مقامات درباره زمان تمام شدن مخازن نفت و گاز کل اروپا اطلاعات بسیار کمی دارند.
یک مقام ارشد در کمیسیون انرژی اتحادیه اروپا به پولیتیکو گفت: «ما دانش و دادههای بسیار محدودی در مورد بازار گاز و نفت داریم. قطعا در زمینه نظارت بر بازار با کمبود اطلاعات مواجه هستیم.»
درخواست برای نظارت دقیقتر
وزیران انرژی کشورهای بلژیک، هلند و اسپانیا در نشست اخیر خود به این فقدان اطلاعاتی اشاره کردند.
آنها از اتحادیه اروپا خواستند تا هماهنگی بیشتری برای نظارت لحظهای بر بازار سوخت انجام دهد.
نماینده یونان حتی پیشنهاد داد که یک کانال ارتباطی فوری در پیامرسانهای واتساپ یا سیگنال بین کشورهای عضو و مدیریت اتحادیه راهاندازی شود.
وضعیت سوختهای تصفیهشده مانند گازوییل و سوخت جت بسیار مبهمتر است.
بیشتر این ذخایر در انبارهای تجاری پراکنده قرار دارند و شرکتهای خصوصی، تمایلی به افشای دادههای حساس تجاری خود ندارند.
آلن ماتورن، از مدیران گروههای لابی سوخت در اروپا، صراحتا بیان کرد: «اینها اطلاعاتی است که اعضای ما، حتی با من هم به اشتراک نمیگذارند.»
یکی از مقامات کمیسیون اروپا نیز تایید کرد: «در دنیای ایدهآل، ما به اطلاعات کامل دسترسی داریم. در دنیای واقعی، کیفیت کار و تصمیمات ما فقط به اندازه اطلاعاتی است که به ما داده میشود.»
تلاش برای تاسیس «دیدهبان سوخت»
کمیسیون اروپا در پاسخ به این بحران، از تشکیل کمیتهای ویژه به نام «دیدهبان سوخت» خبر داد.
آنا-کایسا ایتکونن، سخنگوی کمیسیون اروپا، گفت: «ما میخواهیم آمار بهتری نسبت به وضعیت سوخت در سراسر اتحادیه اروپا داشته باشیم. در حال کار روی آن هستیم، اما هنوز زود است که بگوییم این سازوکار دقیقا چگونه عمل خواهد کرد.»
در حال حاضر، آخرین دادههای جامع موجود مربوط به ماهها پیش است و هیچکس از موجودی دقیق لحظهای خبر ندارد.
تحلیلگران برای جبران این کمبود داده، به روشهای غیرمتعارف مانند بررسی سایه مخازن در تصاویر ماهوارهای روی آوردهاند.
همایون فلکشاهی، تحلیلگر نفت خام، گفت که با سنجش ارتفاع سقف تانکرهای شناور از طریق سایهها، میزان پر بودن آنها را تخمین میزنند.
با این حال، او اشاره کرد که ردیابی سوخت جت که در مخازنی با سقف ثابت نگهداری میشود، «بسیار دشوارتر» است.
در حال حاضر، اروپا مجبور است تصمیمات حیاتی خود را بر اساس حدس و گمان و اطلاعات ناقص بگیرد.
